راهبرد معاصر

دریافت فیش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی با کد ملی + عکس پایان واریز سود سهام عدالت 98 تا آخر هفته عمق فاجعه در فوتبال ایران/تصاویر دلخراش آسیب دیدگان بازی تراکتورسازی و پیکان ضرر پنج میلیارد دلاری افزایش قیمت نفت به مصرف‌کنندگان آمریکایی نیروهای مسلح در راه کمک به مردم هر کاری که بتوانند انجام می دهند نتیجه تحقیقات درباره دخالت روسیه در انتخابات آمریکا منتشر شد رئیس سیا: پول، زمان و خلاقیت بیشتری صرف مقابله با ایران و روسیه کردیم! کانال بانکی ایران و سوئیس بازگشایی می شود محسن تنابنده فیلمنامه ناتمام خشایار الوند را می‌سازد؟ زنگ خطر قحطی به خاطر هجوم ملخ ها به ایران به صدا درآمد پاسخ عجیب و غریب وزیر علوم به درخواست مردم برای تعویق زمان کنکور تصاویر کشف 6 تن عسل تقلبی در بازار آغاز فروش زمین مسکن مهر با تخفیف 30 درصدی+ قیمت پشت پرده اقدام آمریکا علیه سپاه از زبان رئیس FATF احتمال کاهش تحریم های ایران به دلیل افزایش قیمت نفت روحانی: توهین به نیروهای مسلح توهین به ملت ایران است/سردمداران آمریکا در اوهام خود غرق شده‌اند بهبود روابط آنکارا و دمشق از طریق تقویت روابط ایران و ترکیه میسر می شود تلاطم قیمت در بازار بی مشتری خودرو ناشی از چیست؟ تصویب عملیات بازار باز برای مهار تورم بهترین بازارها برای سرمایه گذاری در اردیبهشت 98 نرخ های احتمالی بنزین بعد از سهمیه بندی تشویق منصوریان در آزادی/ پنالتی استقلال سوخت؟ دریافت فیش حقوقی بازنشستگان از طریق کد ملی رونمایی از جدیدترین موشک بالستیک یمنی به نام بدر F + فیلم اینستاترامپ! موشک های سپاه رو چطور می بندی؟ +تصاویر ارتش و سپاه آماده واکنش قاطع علیه دشمنان هستند خودرو در 28 فروردین 98 چقدر گران شد؟ اردیبهشت ۹۸؛ زمان برگزاری انتخابات نمایندگان معلمان قیمت طلا،سکه و دلار در 28 فروردین 1398 هنوز تصمیمی برای افزایش قیمت بنزین اتخاذ نشده است قبل از هفته معلم همه معوقات فرهنگیان پرداخت می شود/افزایش حقوق ها از این ماه اعمال خواهد شد دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری ابلاغ شد توضیحات واعظی درباره قیمت بنزین و لغو جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی توضیح سپاه پیرامون اظهارات اخیر سعید قاسمی ژن خوب متهم ردیف اول دادگاه موسسات مالی ! گندم هم به دست دلالان افتاد نماینده کنگره آمریکا: ترامپ برادر بزرگ القاعده است مهمان عجیب و پوست کلفت «عصر جدید»!/کاریکاتور زمان فیلتر اینستاگرام فرا رسیده است نتانیاهو: بسیاری از رهبران عرب پیروزی‌ام را تبریک گفتند 3 روش اورژانسی برای حمایت از تولید ظریف با نخست وزیر سوریه دیدار کرد فعالیت «العالم سوری» کلید خورد/العالم سوری؛ پل ارتباطی ملت ایران و سوریه حضور به موقع پلیس در شیراز مانع خودکشی دختر جوان شد اعلام نحوه پرداخت مطالبات و معوقات فرهنگیان جایگزین فیلم "رحمان۱۴۰۰" مشخص شد پیدا شدن باران شیخی؟ + عکس پیغام آیت‌ الله وحید خراسانی به رهبر معظم انقلاب خداحافظی کرانچار از تیم ملی امید قطعی شد خبر خوش نوبخت برای فرهنگیان حادثه انفجار مدرسه‌ پسرانه در غرب تهران تروریستی است؟ برگزاری عظیم ترین و طولانی ترین انتخابات جهان اجرای گروه پایتخت در عصر جدید + فیلم اجرای نیوشا در عصر جدید + فیلم دیدار فرمانده تروریست‌های آمریکایی با شاه عربستان زمان ثبت نام انتخابات مجلس 98 + شرایط حذف نام كوروش از ثبت احوال صحت دارد؟ ضوابط بيمه تكميلي بازنشستگان تامين اجتماعي بخشنامه سرباز معلم 98-99 بازگشت برنامه پرطرفدار به آنتن شبکه 3 پس از چند هفته توقف استخدام در سایت خبری تحلیلی راهبرد معاصر در دربار پادشاه عربستان چه خبر است؟/مخالفانی که یک به یک ناپدید می‌شوند آغاز ثبت نام مجدد آزمون ارشد پزشکی ۹۸ از فردا نشانه‌هایی که از سکته قلبی خبر می‌دهند +اقدامات ضروری برای نجات بیمار دختر ۲۹ ساله پشت یک تصویر خبرساز و خارق العاده+عکس آزمون کارشناسی ارشد و دکتری پزشکی به تعویق افتاد+تاریخ جدید آزمون "ترامپ"؛ صهیونیستی‌ترین رئیس جمهور تاریخ آمریکا و پایه گذار بدعت‌های خطرناک میزان دقیق بدهی عابربانک پرسپولیس اعلام شد هشدار ستادکل نیروهای مسلح به آمریکا: در مبارزه با گروه تروریستی سنتکام از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کنیم محمد شیری: از دست مهران مدیری دلخورم و دیگر با او کار نمی کنم کیهان:آمریکا زودتر برای سربازانش تابوت سفارش دهد عراقچی:از طریق سفیرسوییس پیام صریح به آمریکا دادیم نیاز فوری ترکیه به اصلاحات اقتصادی دردناک/پایگاه سیاسی اردوغان متزلزل شد این بیماری‌ها با نوشیدن آب کنترل می شوند+جزئیات شورای عالی امنیت ملی: سنتکام (ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا) گروه تروریستی است ۶ فایده اعجاب انگیز چای سبز "آمریکای ترامپ"؛ کشور بدعت‌های خطرناک راز بارش‌های سیل‌آسای اخیر در ایران فاش شد! +فیلم دست گل جدید شهردار تهران در انتصاب فتنه گران دختری که داوران «عصر جدید» را شگفت‌زده کرد +فیلم در صورت اعلام سپاه به عنوان سازمان تروريستی، FATF از دستور كار خارج خواهد شد راه درمان بیماری ایدز کشف شد حرکت مهم سپاه برای کمک به مردم استان ایلام+عکس فیلم/گفتگوی عربی سردار سلیمانی با اهالی مناطق سیل‌زده خوزستان فیلم|خلاصه دربی 89/ پرسپولیس1 - استقلال0 فعلا خبری از پرداخت معوقات فرهنگیان نیست! فریادهای یک زن ترکمن بر سر رئیس جمهور با وجود حلقه های امنیتی+فیلم حمله شدید مجری مشهور تلویزیون به کنسرت امیر تتلو+فیلم شروط تحقق و فواید رونق تولید از منظر رهبر معظم انقلاب/اطلاع نگاشت باز شدن دریچه های اضطراری تخلیه آب سد دز پس از ۵۰ سال +فیلم فیلم/ سیلاب شدید پل زردک در یاسوج را زیر آب برد امداد و خدمت رسانی در مناطق سیل زده به روایت تصویر نماهنگ/ خروج عملی اروپا از برجام بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم بازداشت عامل دستکاری آرای مردمی در مسابقه برنده باش/هنوز انگیزه متهم مشخص نیست سریال ها و فیلم های سینمایی نوروز 98 درخواست برادر خشایار الوند از عوامل سریال پایتخت خانه نشین شدن بازیگر زن ایرانی به خاطر آویز شدن از درخت! + عکس نویسنده سریال پایتخت درگذشت جوایز و برندگان اسکار 2019 / بهترین فیلم انتخاب شد + عکس چرا صدا و سیما از روشنگری درباره FATF منع شد؟ منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
تاریخ انتشار: ۱۵:۳۲ - ۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۷ - 2018 May 06
کد خبر: ۳۴۲
طی ماه های گذشته، ترامپ به کرات موضوع خروج از برجام را مطرح ساخته است و با وجود مخالفت های اتحادیه اروپا در برابر این تهدیدات، تدبیر نظام اسلامی حکم می کند، تمامی سناریوهای محتمل در برابر چنین تصمیمی، از سوی ایران به دقت مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا، تبیین پیامدهای اقتصادی خروج آمریکا از برجام به منظور اقدام متقابل، امری اجتناب ناپذیر به شمار می رود.

به گزارش راهبرد معاصر؛ بحث بر سر خروج احتمالی آمریکا از توافقنامه هسته ای،از دوران مبارزات انتخاباتی برای تصاحب کرسی ریاست جمهوری آمریکا، بر سر زبان ها افتاد. هرچند در ابتدا، غالب تحلیلگران، امید چندانی برای پیروزی ترامپ در انتخابات قائل نبودند و به تبع آن حساسیت چندانی به موضوع خروج از برجام نشان نمی دادند، اما پس از پایان انتخابات و پیروزی ترامپ بر کلینتون، احتمالات و گمانه زنی ها در این خصوص (خروج از برجام) با افزایش چشمگیری همراه شد؛ در ادامه علیرغم تهدیدات ترامپ مبنی بر پایان دادن به آن، برجام توانست از سال نخست ریاست جمهوری دونالد ترامپ جان سالم به در برد. در واقع ترامپ در ژانویه به شرط اصلاح توافق هسته ای، تحریم های ایران را مطابق با برجام تعلیق کرد. طی ماه های گذشته، ترامپ به کرات موضوع خروج از برجام را مطرح ساخته است و با وجود مخالفت های اتحادیه اروپا در برابر این تهدیدات، تدبیر نظام اسلامی حکم می کند، تمامی سناریوهای محتمل در برابر چنین تصمیمی، از سوی ایران به دقت مورد بررسی قرار گیرد، چراکه با تغییرات رخ داده در وزارت خارجه و همچنین حضور جان بولتون در سمت مشاور امنیت ملی آمریکا، به نظر می رسد احتمال خروج ایالات متحده در تاریخ 12 می (22 اردیبهشت) بسیار بالاست. در این راستا، تبیین پیامدهای اقتصادی خروج آمریکا از برجام به منظور اقدام متقابل، امری اجتناب ناپذیر به شمار می رود. بر اساس برجام، رییس جمهور آمریکا هر 90 روز باید در خصوص پایبندی ایران به توافق هسته ای اعلام نظر کند. در این خصوص، دولت ترمپ باید جدید ترین موضع خود را در تاریخ 12 می (22 اردیبهشت) اعلام کند. به همین منظور، برخی از پیامدهای خروج احتمالی آمریکا از برجام را بررسی می کنیم.


اثر روانی خروج آمریکا از برجام

با توجه به بزرگنمایی دولت در خصوص حل مشکلات اقتصادی با انعقاد برجام، لغو آن در کوتاه مدت می تواند به التهاب در بازارهای گوناگون دامن بزند، که نشانه های از آن را در التهابات ارزی اخیر شاهد بوده ایم. همچنین نقدینگی فزاینده ای که در جامعه وجود دارد، می تواند نقش محرک ثانویه را ایفا نماید. خروج آمریکا از برجام این موضوع را به ذهن فعالان اقتصادی متبادر می نماید که آمریکا قصد اعمال تحریم های جدید و گسترده را علیه ایران دارد، چراکه تغییرات در کابینه نشان دهنده موضع سرسختانه علیه ایران است. در واقع، همه شواهد حاکی از آن است که با خروج آمریکا از برجام، انتظار سخت تر شدن شرایط در جامعه وجود دارد، هرچند به لحاظ اقتصادی خروج آمریکا نمی تواند تأثیرات شدیدی بر اقتصاد ایران بگذارد، مگر بی تدبیری مسئولین امر، کشور را در شرایط ناگواری قرار دهد، چراکه برجام به غیر از افزایش خام فروشی دستاورد ملموسی برای اقتصاد کشور نداشت.


اروپا به دنبال بازارهای ایران

برخی از تحلیلگران بر این باورند که اتحادیه اروپا، حتی با خروج ایالات متحده از برجام، به توافق هسته ای با ایران ادامه می دهد، چراکه آن ها از حمایت جامعه بازرگانی خود برخوردارند. جامعه ای که به دنبال بهره مندی و سودآوری از بازار‌های مختلف ایران است. از سوی دیگر، بانک های اروپایی در مقابل ترامپ، در حال پیدا کردن راه هایی برای گسترش خطوط اعتباری به ایران هستند. همچنین طی روزهای اخیر فایننشال تایمز از آماده شدن اتحادیه اروپا برای حمایت از شرکت هایی اروپایی در برابر تحریم های آمریکا گزارش داد؛ اتحادیه اروپا «طرح‌های احتیاطی‌ای» را آماده کرده تا در صورت خروج آمریکا از برجام، از سرمایه‌گذاری اروپایی در ایران، که سال گذشته به بیش از 20 میلیارد یورو رسید، محافظت کند. «اما بسیاری از دیپلمات‌ها می‌گویند بعید به نظر می‌رسد که این طرح، که شامل راهکار موسوم به مسدود کردن تحریم‌ها و خطوط اعتباری غیر دلار محور است، محافظت چندانی [برای سرمایه‌گذاران اروپایی در برابر تحریم‌های آمریکا] ایجاد کند.» هرچند پس از انعقاد برجام آنطور که انتظار می رفت سرمایه های خارجی جذب کشور نشد، ولی همان سرمایه های اندک غالباً از سوی کشورهای اروپایی بوده است. علاوه بر این قراردادهای خارجی نیز، غالباً با شرکت های اروپایی منعقد شده، مانند: قرارداد توتال، رنو، پژو، ایرباس و غیره. از طرفی میزان تجارت خارجی میان ایران و اتحادیه اروپا افزایش چشمگیری داشته است. هرچند این عوامل نشانه های مثبتی از ارتباطات با اتحادیه اروپا قلمداد می شود، ولی نمی توان انتظار داشت در صورت خروج آمریکا این روند ادامه یابد، چراکه میزان تبادلات تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا بسیار فراتر از مراودات ایران و این اتحادیه است.


فروش نفت

یکی از اصلی ترین لطمات تحریم های ظالمانه کاهش میزان فروش نفت بود، با توجه به اینکه مهمترین منبع درآمدی کشور فروش نفت است، اکنون پرسش این است که تحریم های آمریکا چقدر بر این منبع درآمدی تأثیرگذار است. چین در گذشته در برابر تحریم ها مصون نبوده است، به عنوان نمونه در سال 2011 تا 2012، چین مجبور شد تا واردات نفت از ایران را کاهش دهد. با این حال، تحریم هایی که بر چین تاثیر گذاشتند، چندجانبه بوده اند. یعنی تحریم هایی که بوسیله قطعنامه ای از شورای امنیت اعمال شده بودند. حقیقت آن است که تحریم های یکجانبه آمریکا، برای تجارت چین با ایران، مایه ناراحتی خواهد بود، اما همانطور که برخی از جمهوریخواهان اقرار کرده اند، تاثیر زیادی نخواهند داشت. تحریم ها عمدتا از طریق تاثیرشان بر درآمد‌های نفتی، به اقتصاد ایران ضربه می زنند. همچنین تحریم ها فقط اگر درآمد‌های صادرات نفتی کاهش یابد، بر اقتصاد ایران تاثیر می‌گذارند. اما این امر مستلزم این است که تحریم‌ها بعد چندجانبه داشته باشد. به عبارت دیگر، تحریم های یکجانیه آمریکا به تنهایی علیه ایران، تاثیر محدودی بر اقتصاد ایران خواهند داشت.


به گفته "سیتی گروپ"، ایجاد هر نوع اختلال در برجام موجب تاثیرپذیری شدید بازار نفت خواهد شد. به گفته این نهاد، بازگشت تحریم ها باعث خواهد شد که ایران حداقل 500 هزار بشکه در روز کمتر نفت صادر کند. این میزان از کاهش صادرات بیش از همه بر کره جنوبی، ژاپن و کشورهای اروپایی تاثیر خواهد گذاشت. در این خصوص، "سیتی گروپ" گفته است که تاثیر آنی کاهش صادرات نفت توسط ایران افزایش 5 دلاری قیمت این محصول در بازار خواهد بود. این نهاد افزوده است که '' با توجه به آنکه مشتریان (نفت ایران) تحت فشارهای آمریکا (بازار خود را) از دست خواهند داد، تلاش خواهند کرد در وضعیتی که اوپک و سایر تولید کنندگان میزان عرضه ی نفت را کم کرده اند دنبال (بازار جایگزین) باشند." آنچه که قطعی به نظر می رسد، آن است که در بدترین سناریو ممکن هم میزان فروش نفت ایران در بازارهای بین المللی به سطح سال های 91 و 92 نخواهد رسید. همچنین دیگر درآمد اصلی کشور در بودجه نفت نیست و جای خود را به مالیات داده است.


سرمایه گذاری خارجی

در صورت خروج ایالات متحده از برجام، روند سرمایه گذاری در ایران تاثیر خواهد پذیرفت، البته پس از برجام میزان سرمایه گذاری در ایران چشمگیر نبوده و ثروت قابل توجهی را روانه کشور نکرده است و فقط رفت و آمدهای هیئت های تجاری مختلف چشمگیر بود، بدون آن که دستاورد قابل توجهی داشته باشد. به طور کلی عدم شفافیت و خطرات ناشی از عدم اطمینان از شرایط ژئوپلیتیک باعث عدم جذب سرمایه گذاران خواهد شد. این مسئله که برخی نهاد های نظامی تحریم شده ایران در برخی از شرکت ها سهام قابل توجهی دارند برای سرمایه گذاران بین المللی در ایران تصویری از یک جاده پرخطر خطر خواهد ساخت. افزون بر این، مبهم گذاشتن وضعیت توافق هسته ای برای چند ماه دیگر می تواند ریسک سرمایه گذاری را افزایش داده و سرمایه داران بین المللی را از سرمایه گذاری در ایران بر حذر دارد.


احتمال تشدید تحریم های آمریکا

احتمال دارد ترامپ از برجام خارج نشود، چرا که هزینه های بین المللی خروج از برجام، بسیار بیشتر از منافع آن است. اگر قصد ترامپ اعمال فشار بر اقتصاد ایران است، در شرایط فعلی نیز چنین فشاری وجود دارد، چراکه با تهدید محیط کسب و کار در ایران و ایجاد رعب در همکاری بانک ها با نظام بانکی کشور، شرایط را مختل کرده است، پس چه نیازی به تحمیل هزینه های بین المللی به آمریکاست؟! از طرفی می تواند تحریم های غیر هسته ای را به بهانه های مختلف افزایش دهد و شرایط را دشوارتر سازد. تصور غلطی که در میان تحلیگران وجود دارد این است که کشورهای اروپایی کاملاً به ما متمایل بوده و در موضوع برجام با آمریکا همراهی نخواهند کرد. باید توجه داشت که اقتصاد امریکا، اقتصادی بزرگ و حدود یک چهارم از کل اقتصاد جهان است. امریکا نفوذ گسترده ای بر اقتصاد جهان دارد و کشورهای اروپایی بشدت تحت تأثیر اقتصاد امریکا هستند. بنابراین نمی توانیم تحریم های امریکا را بی اثر بدانیم و قطعاً تأثیرات آن بستگی به نوع و شدت تحریم ها خواهد داشت. البته با درایت و تدبیر می توان اثر این تحریم ها را به شدت محدود کرد. در این مسیر باید از تجربه سال های گذشته حداکثر بهره را برد.


جمع بندی

به طور قطع در روزهای باقیمانده تا موعد تصمیم گیری ترامپ، ابعاد و زوایای بیشتری از چگونگی خروج احتمالی ایالات متحده از برجام و نحوه تعامل اتحادیه اروپا با این مسئله روشن خواهد شد؛ اما نباید از این موضوع غافل شد که فراز و فرودهای سیاسی و تاریخی گذشته، این موضوع را به اثبات رسانده که اعتماد به اتحادیه اروپا یا بلوک شرق (روسیه و چین) متضمن منافع ملی ایران نیست؛ باید دقت کرد که طرح این موضوع به معنای نادیده گرفتن مناسبات فعلی با بلوک شرق نیست، چراکه باید در عرصه جهانی با رعایت عزت، حکمت و مصلت، بستر لازم به منظور تعاملات دو سویه و چند سویه فراهم شود؛ در غیر اینصورت اجماع جهانی علیه ایران با هزینه های سنگینی همراه خواهد شد. از سوی دیگر تاریخ روابط اروپا و ایالات متحده مبین شراکت اقتصادی راهبردی میان ان ها است. به همین علت، احتمال مقاومت جدی و مستمر در مقابل زیاده خواهی های کاخ سفید بسیار غیر محتمل است و موضع گیری محکم اروپا در مقابل آمریکا در خصوص برجام نیز، جزء معدود مواردی است که امید بخش به نظر می رسد؛ اما هیچگونه تضمینی در پایدار بودن این موضع گیری وجود ندارد و این اهمیت نحوه تعامل و رویکرد ایران در قبال تحولات آینده را دو چندان می کند. به عنوان کلام آخر باید گفت، موثرترین راه برای کاهش تبعات خروج آمریکا از برجام، کنترل بار روانی ناشی آز آن بر بازارهای مختلف است، و بهترین راه برای کنترل آن، تبیین واقعیت های برجام به دور از تمایلات جناحی است.


ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: