مولفه های دیپلماسی تهاجمی در دوره کرونا

به گزارش راهبرد معاصر؛ مسعود اخوان فرد تحلیلگر مسائل حقوق بین الملل درباره تشدید تحریم های امریکا به ایران با توجه به شیوع ویروس کرونا و رد درخواست ایران از صندوق بین المللی گفت: اینگونه اقدامات بیشتر تصویر واقعی استکبار جهانی را آشکار می کند. چون آنها با دفاع از حقوق بشر و دموکراسی و این مسائل به میدان آمده اند و همین نشان دهنده این نکته است که آمریکا خود در این گرداب غوطه ور است.

 با توجه به اتفاقات رخ داده در بحث شیوع کرونا در ایران، تحریم های آمریکا بر علیه کشورمان همچنان پابرجاست. این موضوع از نظر بار حقوق بی الملل چگونه ارزیابی می کنید؟

لازم است این موضوع را عنوان کنم؛ موسسه ژنتیک ایران در دانشگاه استنفورد که این موسسه کاملا هدفدار کار می کند. مدیر آن پرویز ثابتی از روسای ساواک در زمان شاه بود. یقینا فعالیت های این موسسه در راستای کمک به ملت ایران نخواهد بود. نکته دیگر این است که این حرکت در جهت بهم ریختن فضای بین المللی بود چون دولت آمریکا بدهی های کلانی دارد و در عرصه جهانی دچار ضعف شدیدی است.

همانطور که در سوره یوسف دیدیم برادران یوسف خواستند ایشان را از دور خارج کنند ولی او برعکس به برتری و سروری رسید. این نشان می دهد ما با توطئه گسترده و عمیقی روبرو هستیم. روزنامه های آمریکایی جریان کرونا را با حرکت آمریکا به بهانه مبارزه با تروریسم مقایسه می کنند چون در هر دو برنامه تعداد زیادی از مردم آمریکا به کام مرگ کشیده شدند و برای حضور آمریکا در افغانستان و عراق بهانه پیدا شد.

این موارد نکاتی است که ابتدا باید تحلیل شود. نکته دیگر این است، ما در این عرصه با صحنه ای روبرو هستیم که اسناد بین المللی تماما بر علیه آمریکا است. چه در اعلامیه جهانی حقوق بشر و چه در اعلامیه حقوق بشر زیستی و همچنین در کنوانسیون های 99 و 98 سازمان ملل همه و همه در حق جمهوری اسلامی ایران در مبارزه با کرونا تاکید می کند و حتی اساسنامه صندوق بین المللی پول نیز این را تایید می کند وامی که موظف به تحویل آن به ایران هستند به بهانه مخالفت آمریکا منتفی می شود.

پس از منظر حقوق بین الملل گرفتن این گونه کمک ها حق جمهوری اسلامی ایران است. ولی آنچه حائز اهمیت است، ما هشت سال جنگ را بدون کمک خارجی گذراندیم و هشت سال دفاع مقدس با انواع و اقسام تحریم ها گذشت. به هر حال نگاه ما به کمک های بین المللی باید با اتکا به درون باشد هر چند که جامعه بین الملل موظف به انجام این کارها است.

 از یک نگاه، مساله حق ما مطرح است و بر اساس حقوق بین الملل باید در این رابطه ها به ما کمک و مساعدت شود. همانطور که سایر کشورها می توانند از این کمک ها بهره مند شوند. اما از منظر دیگر، اتکای ما به داخل و به ملت شریف ایران است و اساسا در این رابطه چشم داشت و انتظاری نداریم.

چون این نهادها سابقه ای بسیار منفی و آلوده دارند. ما در شرایطی که خود درگیر بودیم اعلام کردیم که می توانیم به سایر کشورها نیز کمک کنیم حتی کشورهای غیر اسلامی مثل چین در حالیکه خود این کشور درگیر ویروس کرونا بود ولی کمک هایشان را به سایر کشورها ارسال کردند. از این رو جای کمک جهانی است و این میراث مشترک بشریت است و همه باید در این عرصه به هم کمک کنند.

 آیا ایران در این مرحله توانست تیزهوشانه عمل کند و فشاری به آمریکا وارد کند؟

تقاضای ایران باید براساس پروتکل ها و کنوانسیون های بین المللی بررسی شود و مجامع ذی صلاح از حق ما دفاع کنند. تبعا در این مرحله به دیپلماسی تهاجمی نیاز داریم و این نوع دیپلماسی و نامه نگاری پاسخگو نخواهد بود زیرا بهره مندی از این امکانات حق جمهوری اسلامی است. اینگونه اقدامات بیشتر تصویر واقعی استکبار جهانی را آشکار می کند.

چون آنها با دفاع از حقوق بشر و دموکراسی و این مسائل به میدان آمده اند و همین نشان دهنده این نکته است که آمریکا خود در این گرداب غوطه ور است. خانم کلینتون در کتاب خود به این نکته اشاره کرده است «مقابله با اسلام انقلابی و انقلاب اسلامی آفتی برای کشورهای غربی شد» ولی ما اطمینان داریم عدو شود سبب خیر گر خدا خواهد.

 فرصتی طلایی پیش روی ایران قرار دارد کدام استراتژی می تواند ایران را در این مسیر موفق کند؟

استفاده از تمام فاکتور های دیپلماسی اهمیت دارد. دیپلماسی اقتصادی در این راستا بسیار اساسی و مهم است همانگونه که مقام معظم رهبری تاکید کردند تا وزارت خارجه در بحث اقتصادی فعال گردد. باید فعالیت بخش اقتصادی وزارت خارجه با وضوح مشاهده و لمس شود. ما نمی توانیم از طرفی به کشورهایی دست کمک دراز کنیم و از طرفی رفتار وزارتخانه های ما خلاف بر این باشد. تمام بخش ها باید همگام و همسو باشند و این قطعا به حضور فعال وزارت امور خارجه در دیپلماسی اقتصادی وابسته است.