مصطفی الکاظمی در سفر به تهران چه پیامی را دریافت کرد؟

به گزارش راهبرد معاصر؛ این سفر، نخستین سفر کاظمی بعد از نخست وزیری است و بیان کننده اولویت عراق در گسترش روابط با تهران است. این سفر نشان می دهد عراق کماکان ایران را به عنوان اولین شریک تجاری خود می شناسند و مایل به گسترش روابط هستند، همانطور که در اظهارات آقای روحانی نیز به این تمایلات اشاره و گفته شد ایران و عراق می خواهد در کوتاه مدت سطح روابط تجاری خود را که 12 میلیارد در سال است به 20 میلیارد در سال افزایش بدهند. این نمایی از توافقات اقتصادی این سفر است.

از نظر ایران، حضور نیروهای نظامی آمریکا کانون بحران امنیتی عراق در این کشور است و این مساله فقط به طرف عراقی ارتباطی ندارد. بلکه برای جمهوری اسلامی تبعات امنیتی چون شهادت سپهبد قاسم سلیمانی و همراهانشان را داشته است. این نشان دهنده پیامدهای منفی حضور نظامیان آمریکایی در عراق است که نه تنها عراق بلکه سایر کشورهای منطقه را تحت تاثیر قرار می دهد.

آقای مصطفی الکاظمی در رسانه ها اعلام کرده بود که اجازه نخواهد داد از خاک عراق تهدیدی متوجه جمهوری اسلامی ایران باشد. البته از نظر ما این کافی نیست و تنها اقدامات عملی نیست که وضعیت امنیتی ما را تهدید می کند بلکه اساسا وجود ماده تهدید در عراق برای ما تهدید آور است و ما روی اخراج نظامی آمریکا از عراق و از منطقه حمایت می کنیم.

مساله حائز اهمیت دیگر این است که دو کشور ایران و عراق در موضوع بیماری کرونا هر دو کشور در معرض تهدیدات ویروس قرار دارد با این تفاوت که ایران تجربه مهار 5 ماهه بیماری را دارد ولی عراق در این زمینه فاقد تجربه است و به اندازه ایران توانایی مواجهه با چنین مشکلی را ندارد از این رو به این مساله نیز اشاره شده است و طرف عراقی به استفاده از تجربه و امکانات ایران در مهار بیماری علاقه نشان داده است.

نکته ای مهمی که وجود دارد؛ ایران و عراق دارای روابط متوازنی هستند و در سال های گذشته بر خلاف فشارهایی که از طرف آمریکا و عربستان برای تضعیف این روابط به هر دو کشور وارد شد این هدف نتیجه بخش نبود و سطح روابط تجاری دو کشور افزایش پیدا کرد البته به طور موقت تاثیر کرونا بر محدود شدن پایانه های مرزی افتی موقت بر مبادلات تحمیل کرد ولی روابط تجاری دو کشور در حالت با ثباتی قرار دارد. این سفرها را باید بر اساس مسائل مشترک از جمله مسائل تجاری ارزیابی کرد. الکاظمی سفیر ایران در ریاض نیست و آقای ظریف نیز سفیر سعودی از بغداد نخواهد بود. آنچه حائز اهمیت است روابط بین دو کشور خواهد بود. اینکه آیا در خصوص روابط بین ایران و عربستان گفتگویی بین آقای ظریف و آقای کاظمی در جریان بود مورد اطلاع من نیست.

سفر نخست وزیران عراق به ایران در 16-17 سال گذشته همواره وجود داشته و گاهی نخست وزیرانی در سال 5تا6 بار به ایران سفر کرده اند همچنین مقامات ایرانی که مرتبا به بغداد سفر می کنند. این سفری جدید و اتفاقی بخصوص نیست بلکه یک روند است و این مساله در امتداد قابل ارزیابی است. آقای الکاظمی در بدو نخست وزیری خود تصمیم به سفر به سه کشور را دارد عراق با هر سه کشور مسائلی دارد. مساله خروج نیروهای آمریکایی از عراق ماهها مورد بحث بود و اطرافیان آقای الکاظمی اعلام کرده اند که خروج آمریکا از عراق یکی از محورهای گفتگوها خواهد بود تا بغداد و واشنگتن به جدول زمانی خروج برسند. ولی سفر کاظمی به ایران عمدتا ماهیت اقتصادی دارد.