آیا قیمت وضع شده برای خرید تضمینی گندم از کشاورزان مناسب است؟-راهبرد معاصر
امیری در چه شرایطی در پرسپولیس ماند؟ قیمت خودرو‌های ایران خودرو در بازار امروز ۳۰ مهر ۹۹+ کاهش قیمت‌ها و جدول قیمت جدید ماجرای فایل صوتی لو رفته رسول پناه پرسپولیس+ جزئیات فروش محموله دریایی ۱ میلیارد دلاری بنزین در معاملات امروز بورس انرژی محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های جاده‌ای در تعطیلات پیش رو اسامی برندگان نتایج قرعه کشی سایپا امروز چهارشنبه 30 مهر/ اسامی برندگان سایپا با کد پیگیری+ جزئیات سیف: بازار‌های غیر رسمی، یکی از عوامل التهابات ارزی است/خاطره سیف از مقابله با اخلالگران ارزی فضای مجازی جزئیات همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری+ واریز یارانه کالا واکنش دولت به طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری بررسی چگونگی هزینه‌کرد مبلغ یک میلیارد یورویی که به منظور مقابله با کرونا آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹ عرضه نفت در بورس شکست نخورده است قیمت رسمی انواع ارز و دلار امروز ۳۰ مهر ۹۹ صدور حکم علی‌اصغر پیوندی+ جزئیات تعطیلی دو ماهه جلسه سران قوا توسط رئیس جمهور ارزش سهام عدالت امروز چهارشنبه ۳۰ مهر نتایج قرعه کشی سایپا امروز 30 مهر 99/ اسامی برندگان سایپا با کد پیگیری+ لیست برندگان فروش فوری سایپا مهر 99 اعلام تصمیم‌گیری‌ها درباره تعطیلات هفته آینده؛ فردا/ منظور رئیس جمهور از صلح امام حسن (ع) چه بود؟ قیمت سکه نیم سکه و ربع سکه امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹+ قیمت جدید سخنان اسپر درباره هدف از‌ توافقات عادی‌سازی روابط میان امارات و بحرین با رژیم صهیونیستی صف دریافت انسولین مقابل داروخانه‌ها آخرین اخبار از افزایش حقوق بازنشستگان و همسان سازی حقوق+ جزئیات فراخوان مشمولان اعزامی پایه خدمتی آبان ۹۹+ جزئیاتت مهمترین عارضه حذف وعده ناهار آخرین وضعیت لایحه رتبه بندی معلمان + جزئیات باران ۳ روزه در ۶ استان تهران وارد موج چهارم کرونا شد؟ لغو قیمت‌گذاری دستوری اجرایی می‌شود؟ مخالفت روحانی و نوبخت با تنفس خوراک پتروپالایشگاه‌ها انتقاد رئیس‌جمهور منتخب بولیوی از اقدامات سازمان کشورهای آمریکایی واکنش حماس به سفر هیأت رسمی امارات به فلسطین روحانی: روز یکشنبه ثابت شد که توطئه‌های آمریکا ناموفق بوده است/ هدف از جرایم کرونایی، پول گرفتن از مردم نیست تازه‌ترین آمار از همه گیری کرونا در جهان امروز ۳۰ مهر ۹۹ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹ + قیمت جدید و اسامی برندگان سایپا رزمایش مشترک تخصصی پدافند هوایی مدافعان آسمان ولایت ۹۹ آغاز شد+جزئیات مهاجرت جنجالی مهراد جم به ترکیه +جزئیات و عکس واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به حمله موشکی به یک مدرسه در سوریه قالیباف: کاهش قیمت ارز و تثبیت بازار بورس تداوم خواهد داشت آخرین اخبار از نقل و انتقالات استقلال/ تمدید سه بازیکن سازمان هواشناسی هشدار داد زمان واریز سهمیه بنزین آبان ماه ۹۹ چند میلیارد دلار ارز بلوکه شده در سایر کشورها داریم!؟/ دلار کاهش می یابد؟ علت سفر عبدالله عبدالله به ایران چه بود؟ ترامپ یا بایدن فرقی نمی‌کند، فشار بر تهران ادامه‌ دارد اگر هدف صلح است، چرا با ایران نه؟ اختیار کامل رهبر انقلاب به سران قوا برای رفع مشکلات کشور روش مهاجرت به کانادا از طریق تحصیل فرزند درسال 2020 کدام کشور اولین مشتری تسلیحات ایران بعد از انقضای تحریم هاست؟ پیش‌بینی بانک جهانی از تورم ایران سخنان گوترش درباره لزوم حفظ برجام یاوه‌گویی‌های نماینده آمریکا در سازمان ملل درباره ایران پیام معنا دار ستاره پرسپولیس برای هم‌تیمی‌های خود + استوری دخترها بیشتر از طلاق والدین شان آسیب می بینند یا پسرها؟ تصمیم‌گیری برای بیمارستان‌های صحرایی قیمت روز خودرو‌های مدیران خودرو امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹ طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو امروز چهارشنبه ۳۰ مهرماه + جدول تغییرات لحظه‌ای قیمت طلا نرخ ارز دلار و سکه قیمت پراید در بازار امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹ + قیمت و ثبت نام لاستیک دولتی پراید هدف جنگ علیه یمن چیست؟ سخنان نمایندگی دائم چین در وین درباره اجرایی شدن پایان محدودیت‌های تسلیحاتی ایران واکنش مصر به تبدیل امارات به جولانگاهی برای موساد اثر پایان تحریم تسلیحاتی ایران بر بازار های بین المللی سلاح اعلام مصوبات جدید برای کنکور ۱۴۰۰ + جزئیات لاری: باید سه هفته محدودیت‌های شدید کرونایی اعمال شود استیضاح روحانی منتفی شد/ دلایل انصراف نمایندگان از استیضاح روحانی روحانی: محدودیتی برای تأمین کالا‌های ضروری و دارو وجود ندارد همکاری نزدیک لاریجانی با دولت در قرارداد ۲۵ ساله با چین قالیباف:در جنگ تمام‌عیار اقتصادی باید مراقب هر تصمیم‌ و اقدام باشیم واکنش آموزش و پرورش به «چالش مومو» جزئیات جریمه‌های کرونایی از زبان پلیس دکتر مردانی: از هر ماشین هنگام خروج از شهر باید یک میلیون تومان اخذ شود هشدار وقوع سیل و آبگرفتگی معابر+ باران چند روزه ممنوعیت اخذ هزینه از والدین برای آموزش مجازی+ جزئیات موضع گیری حسین شریعتمداری درباره استیضاح روحانی؛ چرا «دولت بی‌سر»؟! بذرپاش به قالیباف نامه نوشت؛ ۶۲ پیشنهاد دیوان محاسبات برای اصلاح ساختار بودجه ۱۴۰۰ قالیباف:دولت های مسلمان از تحریم‌های ضد ایرانی آمریکا تبعیت نکنند حدیث امام علی (ع) درباره تمسک به قرآن «دختر‌ها بابایی‌اند»؛ روایتی پر احساس از زندگی شهید مدافع حرم آخرین فیلم از محمدرضا شجریان روی تخت بیمارستان + فیلم پاداش زیارت حضرت معصومه (س) ویژگی منتظران مهدی(عج) موعود چیست؟ معاون سیمای صدا و سیما مشخص شد کاریکاتور | دزدان دریایی آمریکایی فیلم‌های سینمایی امروز ۱۰ مهر / از قصه‌های مجید تا آقای اوه زمان اکران آنلاین «تا ابد» حمایت خداوند از بندگان خاصش چگونه است؟ ساعت و زمان پخش فیلم سینمایی روز سوم از آی فیلم ۲ کاریکاتور | مسابقه تخم مرغ و دلار! آرزوهای بزرگ دختر نوجوانی که در سینما یک شبه ره صد ساله رفت قیمت مسکن در ۸ سال اخیر/ اینفوگرافیک کاریکاتور | تابستان داغ آخرین وضعیت سلامتی حجت‌الاسلام انصاریان در بیمارستان + عکس حواشی سریال «مختارنامه»؛ از بازیگر اصلی نقش مختار تا سکانس حذف شده از واقعه عاشورا مهره سعودی ایران اینترنشنال چگونه پرچم‌دار سینمای ایران می‌شود؟ ماجرای مسابقه جنجالی شبکه «آی‌فیلم» چه بود؟ اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده / ۲ عاقبت منفورترین چهره‌های واقعه کربلا/ اینفوگرافیک کاریکاتور/ چه بوی کبابی میاد! نخستین تصاویر از موشک‌های حاج قاسم و ابومهدی اینفوگرافیک | تازه‌وارد‌های بازار سرمایه کاریکاتور | همسفران مرگ کاریکاتور | گشایش اقتصادی بعدی در راه است! کاریکاتور | خودزنی اسرائیلی کاریکاتور | پلیس آدمکش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال اینفوگرافیک | خانه متری ۲۱ میلیون و ۷۰۰ تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم نماهنگ/ «تکرار تایتانیک» تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

آیا قیمت وضع شده برای خرید تضمینی گندم از کشاورزان مناسب است؟

مؤلفه هایی وجود دارد که توجه به آنها برای ارزیابی مطلوب بودن قیمت تضمینی خرید گندم از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
محمدمهدی کاظمی؛ کارشناس مسائل اقتصادی
تاریخ انتشار: ۱۳:۴۱ - ۰۶ مهر ۱۳۹۹ - 2020 September 27
کد خبر: ۶۰۶۴۲

آیا قیمت وضع شده برای خرید تضمینی گندم از کشاورزان مناسب است؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ با تصویب قیمت خرید تضمینی سال 99 به نرخ 4000 تومان، این سؤال به ذهن می­ رسد که آیا قیمت گذاری حاضر برای اقتصاد کشور مطلوب است یا خیر. در این یادداشت سه مؤلفه ارائه شده است که توجه به آن می­ تواند راهگشای سؤال فوق باشد.

 

هدف از طرح خرید تضمینی

در ادبیات رایج اقتصادی، وظیفه دولت در اقتصاد صرفا قانون­ گذاری و نظارت درنظر گرفته شده است و دخالت دولت چه در قیمت­ گذاری و چه در تولید توصیه نمی­ شود. این رویکرد در میان سیاست گذاران کشور نیز مشهود است. سیاست های کلی اصل 44 تلاشی برای حرکت به این سمت بود که البته در مرحله عملیاتی­ سازی دچار اشکالاتی شد و نقدهایی هم بر آن وارد است.

 

این قاعده کلی دارای تبصره­ هایی است. وجه مشترک تبصره ­های این قاعده، در جاهایی است که شکست بازار رخ م ی­دهد. شکست بازار به­معنای ناتوانی نظام عرضه و تقاضا برای رساندن اقتصاد به اهداف خود است. تبصره­ بازار گندم، استراتژیک بودن این کالاست. این مفهوم معمولا درمورد کالاهایی بکار برده می ­شود که جزو نیازهای اساسی یک کشور است و با نبود آن کشور زمین گیر می­ شود. گندم بخاطر دو ویژگی فراوانی و ارزانی قوت غالب عموم مردم محسوب می ­شود. مردم شاید بتوانند مدت زیادی بدون مصرف کالاهایی مثل گوشت و حبوبات یا کمبود میوه امورات زندگی خود را بگذرانند اما بدون وجود گندم و نان ادامه زندگی با چالش ­های جدّی مواجه می­ شود. لذا هدف اصلی دولت در خرید تضمینی گندم از کشاورزان تأمین نیاز مردم به مصرف گندم است. این کار درعین حال می­ تواند حمایتی از تولید­کنندگان گندم داخل به حساب آید. اما توجه به این نکته لازم است که این مسئله هدف اصلی نیست. لذا اگر هدف اصلی به اشتباه حمایت از تولیدکنندگان داخلی گندم بیان شود می ­توان این سؤال را پرسید که چرا از تولیدکنندگان محصولات کشاورزی دیگر مثل خربزه، هندوانه، نخود، سبزیجات و غیره حمایت نمی­شود.

 

قیمت، سیگنالی برای میزان عرضه

مهمترین عامل انگیزشی تولیدکننده یک محصول قیمت آن است. درواقع قیمت سیگنالی است که تولیدکننده (در مقیاس خرد) و مجموع عرضه­کنندگان (در مقیاس کلان) دریافت و براساس آن میزان تولید خود را مشخص می­ کننند. تعیین قیمت گندم تابعی از عوامل مختلف از قبیل میزان عرضه و میزان تقاضا است. گندم جزو کالاهای اساسی است. کالاهای اساسی جزو ضروریات زندگی است. لذا یکی از ویژگی­ هایش آن است که تقاضای آن با تغییرات قیمت تغییر محسوسی نمی­ کند. لذا می­ توان گفت که در طرف تقاضای آن نباید تغییر قابل ملاحظه ­ای را پیش ­بینی کرد. این نکته را هم درنظر داشته باشیم که این کالا جانشینی هم نمی ­تواند داشته باشد. توضیح اینکه شاید یک کالا جزو ضروریات زندگی باشد ولی چون می ­توان کالای دیگری را جایگزین آن کرد این کالا ازنظر اقتصادی دیگر جزو کالاهای اساسی قرار نمی­ گیرد. لذا نمی توان از اهرم تغییر تقاضا انتظار داشت به میزان قابل توجهی بر روی قیمت گندم تأثیر بگذارد. اما درمورد طرف عرضه این امکان وجود دارد که با ورود انبوه تولیدکنندگان به این عرصه در یک سال یا خروج آنها، میزان عرضه تغییر کند و بر روی قیمت تأثیر گذارد. اینکه یک تولیدکننده از اقدام تولیدکنندگان دیگر نیز اطلاع ندارد می ­تواند میزان این نوسانات را تشدید نماید. در این شرایط وضع قیمت تضمینی خرید باعث می ­شود تولیدکننده بدون درنظر گرفتن میزان تولید داخل و میزان تولید و واردات گندم از خارج بر این مبنای قیمتی و با توجه به هزینه­ های خود مقیاس تولیدش را مشخص نماید.

 

توپ در زمین دولت!

در شرایطی که قرار است بازار یک محصول توسط عرضه و تقاضای آن مشخص شود این وظیفه تولیدکنندگان و عرضه ­کنندگان (شامل تولیدکننده و تاجر) است که باتوجه به تقاضای بازار و میزان تولید و عرضه این کالا توسط رقبا میزان تولید مطلوب خود را تعیین کند. درنهایت نیز با مشخص شدن میزان عرضه و تقاضا و تعیین قیمت بازار به تعادل می ­رسد.

 

اما در شرایط مداخله دولت در بازار و تعیین قیمت تضمینی، همه حساب و کتاب هایی که تا قبل می ­بایست توسط عرضه ­کنندگان صورت می­گرفت اکنون باید توسط دولت صورت پذیرد. دولت باید بررسی کند که براساس قیمت خرید تضمینی چه میزان تولید گندم صورت خواهد گرفت. همچنین براساس قیمتی که پای مصرف­ کنندگان گندم درمی ­آید میزان تقاضای گندم چقدر است. درنهایت هم با واردات (صادرات) میزان کسری (مازاد) گندم بازار داخل را به تعادل برساند.

 

جمع ­بندی درمورد قیمت مطلوب تضمینی گندم

دولت در قیمت­ گذاری گندم حتما باید به مؤلفه ­های زیر توجه نماید:

تأمین نیاز داخلی به گندم: دولت موظف است نیاز داخل به گندم به عنوان یکی از کالاهای اساسی را فراهم نماید. لذا اگر قیمت­ گذاری تضمینی آنقدر پایین باشد که این کالا در داخل تولید نشود با توجه به استراتژیک بودن این کالا و شرایط کنونی فشار حداکثری دشمن، کشور می ­تواند با خطر کمبود گندم مواجه شود. طبق گفته یکی از اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس و با توجه به آمار سایت ­های بین­ المللی قیمت کنونی گندم در بازار جهانی اکنون حدود 270 دلار است. با درنظر گرفتن قیمت 28000 تومانی دلار می ­توان گفت قیمت گندم جهانی (بدون درنظر گرفتن هزینه­ های حمل و نقل) حدودا 7500 تومان است. تفاوت فاحش این قیمت با قیمت 4000 تومانی تضمینی امسال این زنگ خطر مهم را به صدا در می آورد که تولیدکنندگان گندم اگر امکان صادرات برایشان فراهم اید آن را صادر کنند و اگر از هم اکنون ببینند که محدودیت­ های قانونی مجال این کار را از آنها می­ گیرد امکان دارد از ترس هزینه­ های بالای تحمیلی ناشی از نرخ ارز بالا از کاشت گندم صرفنظر نمایند.

 

البته اشاره به یک نکته لازم است. قیمتی که هم­ اکنون در بازار ارز برای دلار وجود دارد قیمت واقعی ارز نیست. این قیمت بخاطر اعمال تحریم­های ظالمانه و محدودیت صادرات (مخصوصا نفت) و به ­تبع محدودیت دولت و کشور در دسترسی به ارز حاصل از صادرات شکل گرفته است و فراتر از نرخ واقعی خود است. حال سؤال اینجاست که کدام نرخ دلار باید مدّنظر تحلیل قرار بگیرد؟ اگر بخواهیم به این سؤال پاسخ مجملی بدهیم باید گفت که قیمت موجود در زمینه انگیزه کشاورزان برای صادرات تأثیرگذار است. یک کشاورز ارز حاصل از صادرات گندم را با قیمتی که در بازار است خواهد فروخت. اما اگر امکان صادرات از او سلب شود و تنها گزینه او فروش گندم به نرخ خرید تضمینی (4000) تومان باشد نرخ ارزی که می­ تواند برای او نقش اساسی را در تصمیم ­گیری برای تولید ایفا کند قیمت واقعی ارز است. البته این به شرطی صادق است که عمده هزینه­ های تولید اعم از ماشین آلات کشاورزی، بذر و غیره وابسته به خارج و دلار 28000 تومانی نباشد. دلیل مسئله هم آن است که تصمیم به تولید با استفاده از دو مؤلفه صورت می­ گیرد. یکی درنظر گرفتن قیمت فروش که در اینجا توسط دولت مشخص شده است. مسئله دوم هزینه­های تولید محصول است. بنظر می ­رسد چون عمده هزینه­ های تولید کشاورزی شامل زمین، آب و 95 درصد ماشین­آلات کشاورزی[1] در داخل تولید می­ شود و ربطی به قیمت کنونی دلار  ندارد این مسئله صادق باشد.

 

اما قیمت واقعی ارز چقدر است؟ قیمت واقعی ارز بر این اساس تعیین می ­شود که ببینیم یک واحد ارز به اندازه چند واحد پول داخلی قدرت خرید دارد. به نقل از رئیس اسبق کانون صرافان قیمت واقعی دلار در سال 1399 باید حدود 17 هزار تومان بوده باشد. با محاسبه قیمت جهانی گندم به قیمت یک تن 270 دلار و دلار 17 هزار تومانی به عدد 4500 تومان می ­رسیم. عددی که نسبت به عدد قبلی مربوط به قیمت گندم خیلی به قیمت خرید تضمینی نزدیک است.

 

درنظر گرفتن بودجه دولت و قیمتی که قرار است برای مصرف­ کننده پدید آید: ما در اینجا با 4 قیمت مواجه هستیم. قیمت جهانی گندم برمبنای نرخ دلار بازاری، قیمت جهانی گندم برمبنای نرخ دلار واقعی، قیمتی که به تولیدکننده می­ رسد و درنهایت قیمت یارانه ای که از مصرف­ کننده گرفته می­ شود. از آنجا که دولت در طرف مصرف گندم نیز دخالت می­ کند و به آن یارانه می ­دهد ما با  قیمت مواجه هستیم: قیمت خرید تضمینی از تولیدکننده، قیمت یارانه ­ای فروش به مصرف­ کننده و قیمت جهانی. اگر قیمت جهانی را 4500تومان و قیمت تولیدکننده را 4000 تومان درنظر بگیریم. تحلیل درمورد این مسئله را در چارچوب دو سناریو ادامه می ­دهیم:

 

سناریوی اول: تولید داخل پاسخگوی مصرف داخل باشد. در این حالت هرچه فاصله قیمت یاران ه­ای از قیمت خرید تضمینی بیشتر شود بار بودجه ­ای طرح برای دولت سنگین­ تر خواهد شد.

 

سناریوی دوم: تولید داخل پاسخگوی مصرف داخل نباشد. این مسئله می ­تواند به علت صادرات گندم به خارج یا عدم تولید کافی صورت گرفته باشد. این حالت بار بودجه ­ای دولت را نسبت به حالت قبل به اندازه تفاوت قیمت بازاری ارز تا قیمت تضمینی افزایش خواهد داد. در این حالت دولت ارز مورد نیاز برای واردات را یا باید از بازار بخرد و یا از ذخیره ارزی خود استفاده کند که تفاوتی بین این دو گزینه وجود ندارد چراکه در صورت دوم نیز از آنجا که دولت می ­توانست ارز خود را به قیمت بازاری بفروشد به همین میزان عدم ­النفع خواهد داشت.

 

حمایت از تولیدکنندگان: نکته ­ای بطور ضمنی در مسئله حمایت از تولیدکنندگان گفته شد. اینکه با توجه به وابسته بودن عمده نهاده ­های تولید گندم به داخل و عدم وابستگی آن به خارج و نرخ دلار بازاری، می ­توان گفت مبنای حمایت عاقلانه از تولیدکنندگان باید نرخ جهانی واقعی گندم (4500) باشد. در جواب به این سؤال که حمایت عاقلانه به چه معناست نیز می­ توان به دو نکته اشاره نمود:

 

الف) حمایت نباید بار بودجه ­ای سنگینی برای دولت داشته باشد. دلیلش هم به ماهیت نحوه تأمین منابع درآمدی دولت برمی­گردد. اینکه این منابع یا مثل مالیات از جیب مردم درمی ­آید و یا ناشی از فروش نفت است که می­ توانست از طرق مختلف به جیب مردم برود. پس با انجام یک حمایت غیرعاقلانه درواقع رانتی به ­نفع گروهی از افراد جامعه و به ضرر بقیه مردم ایجاد می ­شود که با عدالت ناسازگار است.

 

ب) حمایت بیش از حد می ­توان انگیزه تولیدکنندگان محصولات کشاورزی را منحرف نماید. برای مثال وقتی گندم با نرخ تضمینی 10هزار تومان خریداری شود این امکان وجود دارد که تولید­کنندگان محصولات دیگر کشاورزی از کاشتن محصولات دیگر صرف نظر کنند و به تولید گندم بپردازند. نتیجه هم این خواهد شد که کشور با تولید مازاد گندم و کسری در تولید چندین محصول دیگر و به تبع عدم تعادل در بازارهای دیگر مواجه خواهد شد. تولید مازادی که برای آن خریداری وجود ندارد (به قیمت مورد حمایت) و از طرفی نمی ­تواند جایگزینی برای کسری محصولات کشاورزی دیگر باشد.

 

[1] بنا به گفته کامبیز عباسی رئیس مرکز توسعه مکانیزاسیون وزارت جهاد کشاورزی در سال 1397

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار
آخرین اخبار