راهبرد معاصر

دریافت فیش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی با کد ملی + عکس پایان واریز سود سهام عدالت 98 تا آخر هفته عمق فاجعه در فوتبال ایران/تصاویر دلخراش آسیب دیدگان بازی تراکتورسازی و پیکان ضرر پنج میلیارد دلاری افزایش قیمت نفت به مصرف‌کنندگان آمریکایی نیروهای مسلح در راه کمک به مردم هر کاری که بتوانند انجام می دهند نتیجه تحقیقات درباره دخالت روسیه در انتخابات آمریکا منتشر شد رئیس سیا: پول، زمان و خلاقیت بیشتری صرف مقابله با ایران و روسیه کردیم! کانال بانکی ایران و سوئیس بازگشایی می شود محسن تنابنده فیلمنامه ناتمام خشایار الوند را می‌سازد؟ زنگ خطر قحطی به خاطر هجوم ملخ ها به ایران به صدا درآمد پاسخ عجیب و غریب وزیر علوم به درخواست مردم برای تعویق زمان کنکور تصاویر کشف 6 تن عسل تقلبی در بازار آغاز فروش زمین مسکن مهر با تخفیف 30 درصدی+ قیمت پشت پرده اقدام آمریکا علیه سپاه از زبان رئیس FATF احتمال کاهش تحریم های ایران به دلیل افزایش قیمت نفت روحانی: توهین به نیروهای مسلح توهین به ملت ایران است/سردمداران آمریکا در اوهام خود غرق شده‌اند بهبود روابط آنکارا و دمشق از طریق تقویت روابط ایران و ترکیه میسر می شود تلاطم قیمت در بازار بی مشتری خودرو ناشی از چیست؟ تصویب عملیات بازار باز برای مهار تورم بهترین بازارها برای سرمایه گذاری در اردیبهشت 98 نرخ های احتمالی بنزین بعد از سهمیه بندی تشویق منصوریان در آزادی/ پنالتی استقلال سوخت؟ دریافت فیش حقوقی بازنشستگان از طریق کد ملی رونمایی از جدیدترین موشک بالستیک یمنی به نام بدر F + فیلم اینستاترامپ! موشک های سپاه رو چطور می بندی؟ +تصاویر ارتش و سپاه آماده واکنش قاطع علیه دشمنان هستند خودرو در 28 فروردین 98 چقدر گران شد؟ اردیبهشت ۹۸؛ زمان برگزاری انتخابات نمایندگان معلمان قیمت طلا،سکه و دلار در 28 فروردین 1398 هنوز تصمیمی برای افزایش قیمت بنزین اتخاذ نشده است قبل از هفته معلم همه معوقات فرهنگیان پرداخت می شود/افزایش حقوق ها از این ماه اعمال خواهد شد دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری ابلاغ شد توضیحات واعظی درباره قیمت بنزین و لغو جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی توضیح سپاه پیرامون اظهارات اخیر سعید قاسمی ژن خوب متهم ردیف اول دادگاه موسسات مالی ! گندم هم به دست دلالان افتاد نماینده کنگره آمریکا: ترامپ برادر بزرگ القاعده است مهمان عجیب و پوست کلفت «عصر جدید»!/کاریکاتور زمان فیلتر اینستاگرام فرا رسیده است نتانیاهو: بسیاری از رهبران عرب پیروزی‌ام را تبریک گفتند 3 روش اورژانسی برای حمایت از تولید ظریف با نخست وزیر سوریه دیدار کرد فعالیت «العالم سوری» کلید خورد/العالم سوری؛ پل ارتباطی ملت ایران و سوریه حضور به موقع پلیس در شیراز مانع خودکشی دختر جوان شد اعلام نحوه پرداخت مطالبات و معوقات فرهنگیان جایگزین فیلم "رحمان۱۴۰۰" مشخص شد پیدا شدن باران شیخی؟ + عکس پیغام آیت‌ الله وحید خراسانی به رهبر معظم انقلاب خداحافظی کرانچار از تیم ملی امید قطعی شد خبر خوش نوبخت برای فرهنگیان حادثه انفجار مدرسه‌ پسرانه در غرب تهران تروریستی است؟ برگزاری عظیم ترین و طولانی ترین انتخابات جهان اجرای گروه پایتخت در عصر جدید + فیلم اجرای نیوشا در عصر جدید + فیلم دیدار فرمانده تروریست‌های آمریکایی با شاه عربستان زمان ثبت نام انتخابات مجلس 98 + شرایط حذف نام كوروش از ثبت احوال صحت دارد؟ ضوابط بيمه تكميلي بازنشستگان تامين اجتماعي بخشنامه سرباز معلم 98-99 بازگشت برنامه پرطرفدار به آنتن شبکه 3 پس از چند هفته توقف استخدام در سایت خبری تحلیلی راهبرد معاصر در دربار پادشاه عربستان چه خبر است؟/مخالفانی که یک به یک ناپدید می‌شوند آغاز ثبت نام مجدد آزمون ارشد پزشکی ۹۸ از فردا نشانه‌هایی که از سکته قلبی خبر می‌دهند +اقدامات ضروری برای نجات بیمار دختر ۲۹ ساله پشت یک تصویر خبرساز و خارق العاده+عکس آزمون کارشناسی ارشد و دکتری پزشکی به تعویق افتاد+تاریخ جدید آزمون "ترامپ"؛ صهیونیستی‌ترین رئیس جمهور تاریخ آمریکا و پایه گذار بدعت‌های خطرناک میزان دقیق بدهی عابربانک پرسپولیس اعلام شد هشدار ستادکل نیروهای مسلح به آمریکا: در مبارزه با گروه تروریستی سنتکام از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کنیم محمد شیری: از دست مهران مدیری دلخورم و دیگر با او کار نمی کنم کیهان:آمریکا زودتر برای سربازانش تابوت سفارش دهد عراقچی:از طریق سفیرسوییس پیام صریح به آمریکا دادیم نیاز فوری ترکیه به اصلاحات اقتصادی دردناک/پایگاه سیاسی اردوغان متزلزل شد این بیماری‌ها با نوشیدن آب کنترل می شوند+جزئیات شورای عالی امنیت ملی: سنتکام (ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا) گروه تروریستی است ۶ فایده اعجاب انگیز چای سبز "آمریکای ترامپ"؛ کشور بدعت‌های خطرناک راز بارش‌های سیل‌آسای اخیر در ایران فاش شد! +فیلم دست گل جدید شهردار تهران در انتصاب فتنه گران دختری که داوران «عصر جدید» را شگفت‌زده کرد +فیلم در صورت اعلام سپاه به عنوان سازمان تروريستی، FATF از دستور كار خارج خواهد شد راه درمان بیماری ایدز کشف شد حرکت مهم سپاه برای کمک به مردم استان ایلام+عکس فیلم/گفتگوی عربی سردار سلیمانی با اهالی مناطق سیل‌زده خوزستان فیلم|خلاصه دربی 89/ پرسپولیس1 - استقلال0 فعلا خبری از پرداخت معوقات فرهنگیان نیست! فریادهای یک زن ترکمن بر سر رئیس جمهور با وجود حلقه های امنیتی+فیلم حمله شدید مجری مشهور تلویزیون به کنسرت امیر تتلو+فیلم شروط تحقق و فواید رونق تولید از منظر رهبر معظم انقلاب/اطلاع نگاشت باز شدن دریچه های اضطراری تخلیه آب سد دز پس از ۵۰ سال +فیلم فیلم/ سیلاب شدید پل زردک در یاسوج را زیر آب برد امداد و خدمت رسانی در مناطق سیل زده به روایت تصویر نماهنگ/ خروج عملی اروپا از برجام بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم بازداشت عامل دستکاری آرای مردمی در مسابقه برنده باش/هنوز انگیزه متهم مشخص نیست سریال ها و فیلم های سینمایی نوروز 98 درخواست برادر خشایار الوند از عوامل سریال پایتخت خانه نشین شدن بازیگر زن ایرانی به خاطر آویز شدن از درخت! + عکس نویسنده سریال پایتخت درگذشت جوایز و برندگان اسکار 2019 / بهترین فیلم انتخاب شد + عکس چرا صدا و سیما از روشنگری درباره FATF منع شد؟ منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
محسن غریبی؛ کارشناس مسائل منطقه ای
تاریخ انتشار: ۱۲:۰۱ - ۲۲ مهر ۱۳۹۷ - 2018 October 14
کد خبر: ۶۲۳
وابستگی اقتصاد عربستان به درآمدهای نفتی باعث شده تا روند تحولات اقتصادی و سیاسی در این کشور با نوسانات بازار نفت هم­نوا باشد.

به گزارش راهبرد معاصر؛ وابستگی اقتصاد عربستان به درآمدهای نفتی باعث شده تا روند تحولات اقتصادی و سیاسی در این کشور با نوسانات بازار نفت هم­نوا باشد. گزاره‌های ذیل شامل برخی از مشکلات و چالش‌های اقتصادی عربستان و از جمله محدودیت‌های سیاسی این کشور در تحقق سند چشم‌انداز 2030 است.


1. تعویق فروش سهام آرامکو

سهم نفت در تأمین درآمدهای بودجه عربستان بیش از 87 درصد و شامل 42 درصد از تولید ناخالص داخلی و 90 درصد از عایدی صادرات این کشور است. طبق چشم‌انداز 203، قیمت نفت به ازای هر بشکه 30 دلار در نظر گرفته شده است و عربستان قصد دارد تا وابستگی اقتصاد خود به درآمدهای نفتی را تا سال 2030 معادل 50 درصد کاهش دهد.


اما بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول، هم اکنون تضمین تعادل در بودجه سالانه عربستان نیازمند فروش نفت به قیمت بشکه‌ای 80 دلار است و از سوی دیگر، فروش سهام شرکت آرامکو که یکی از اصلی‌ترین پیش‌شرط‌های کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی بوده است، به تأخیر افتاده است.


در ژانویه 2016، محمد بن سلمان، تصمیم فروش 5 درصد از سهام شرکت آرامکو را اعلام کرد. قرار بود عایدی 100 میلیارد دلاری این اقدام- به زعم بن سلمان - به صندوق سرمایه گزاری عمومی عربستان واریز شود. اما عقب افتادن انجام این اقدام تا سال 2018 و نهایتاً اعلام به تعویق افتادن آن تا سال 2021 توسط محمد بن سلمان، چالش‌های پنهان فروش شرکت بزرگ آرامکو را بیشتر نمایان ساخته است. عدم فروش سهام شرکت آرامکو دربردارنده رمز و رازها و چالش‌هایی به شرح ذیل است:


چالش اول: اولین چالش فروش سهام این شرکت، لزوم انتشار اطلاعات مربوط به حجم ذخایر و منابع این شرکت است. اطلاعاتی که تا به حال محرمانه بوده و تا به امروز 260 میلیارد بشکه - معادل 15 درصد از ذخایر نفت جهان - اعلام شده است. جزئیات این اطلاعات تاکنون غیرشفاف بوده است. معمولاً اعضای اوپک و به خصوص عربستان، با اعلام حجم بالای ذخایر، سهم خود از فروش اوپک را بالا برده­اند. لذا انتشار حجم دقیق ذخایر به نحوی که برای خریداران شفاف بشود، می­ تواند بحرانی را در مورد دروغ بودن حجم واقعی ذخایر به وجود بیاورد.


چالش دوم: بن سلمان ارزش سهام شرکت آرامکو را در مارس 2016 حداقل 2 تریلیون دلار اعلام کرد. در حالی که در اوایل سال 2017، موسسه مطالعاتی وود مکنزی اعلام کرد که ارزش سهام این شرکت حدود 400 میلیارد دلار است. با این حال میانگین برآوردها، ارزش حدود 1.5 میلیارد دلار را نشان می ­دهد ولی همچنان ارزش واقعی سهام معلوم نیست.


چالش سوم: کاهش مصرف نفت و گرایش به انرژی‌های تجدیدپذیر چالش دیگر فروش سهام شرکت آرامکو است. طبق برآورد شرکت استات اویل و شِل، مصرف جهانی نفت تا سال 2030 کاهش پیدا خواهد کرد.


چالش چهارم: فروش سهام آرامکو سازوکار درآمدی حکومت عربستان را دچار تحولات و احتمالاً مشکلاتی خواهد کرد. زیرا این مسئله باعث خواهد شد تا میزان سهم و منافع اعضای خاندان پادشاهی از شرکت آرامکو فاش شود.


چالش پنجم: جنگ قدرت در عربستان و دستگیری­ ها و درگیری­ های داخلی این کشور، مضاعف بر جنگ در یمن؛ ریسک سیاسی - امنیتی خرید سهام شرکت آرامکو را بالا برده است.


چالش ششم: انتظار می‌رود که اصلی‌ترین خریداران سهام شرکت آرامکو، کشورهای بزرگِ درحال‌توسعه و بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان نفت جهان در دهه‌های آینده باشند. در این میان کشور چین به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان را می‌توان ازجمله بزرگ‌ترین متقاضیان فرض نمود. البته اگرچه خرید سهام شرکت از سوی چین در بُعد اقتصادی موَجه است، اما از لحاظ سیاسی، افزایش نفوذ چین بر منابع نفتی عربستان- به عنوان متحد استراتژیک آمریکا- قابل تأمل خواهد بود.


چالش هفتم: بن سلمان اعلام کرده است که با وجود تلاش برای خصوصی‌سازی شرکت آرامکو، تصمیم‌گیری در مورد تولید و سرمایه‌گذاری این شرکت در اختیار دولت عربستان باقی خواهند ماند. لذا حفظ کنترل و تسلط حکومت عربستان بر تصمیمات شرکت، برای متقاضیان خرید سهام شرکت پذیرفته شده نخواهد بود و موجب محدودیت تصمیم‌گیری آن‌ها خواهد شد.


چالش نهم: تحقق خصوصی‌سازی شرکت آرامکو، سازمان اوپک را که یک نهاد برخواسته از دولت‌ها است را دستخوش تحولات گسترده‌ای خواهد کرد. در اکثر کشورهای عضو اوپک، دولت بر منابع نفتی تسلط دارد و این شرکت‌های ملی نفت آن‌ها هستند که به استخراج و فروش نفت می­پردازند. بنابراین جدا شدن روند تولید بخش بزرگی از سهمیه تولید اوپک، باعث تضعیف شدید این سازمان و آغاز تحول مثبتی برای کشورهای مصرف کننده نفت خواهد شد. روندی که سایر کشورهای عضو اوپک را متأثر و موجب ابراز مخالفت احتمالی آن‌ها خواهد شد.


2. کسری بودجه و کاهش جذب سرمایه‌گذاری خارجی

طبق اعلام سایت CNBC، پیش‌بینی می‌شود کسری بودجه عربستان در سال 2018 معادل 52 میلیارد دلار معادل 7.3 درصد از GDP این کشور باشد. بولتن سالانه اوپک در سال 2017 نشان می­دهد، درآمدهای نفتی عربستان از 337.5 میلیارد دلار در سال 2012 و همچنین از 321.9 میلیارد دلار در سال 2013، به حدود 284.6 میلیارد دلار در سال 2014 و کمتر از 152.9 میلیارد دلار در سال 2015 و به حدود 134.4 میلیارد دلار در سال 2016 و 159.7 میلیارد دلار در سال 2017 رسیده است.


همچنین طبق آخرین گزارش کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل UNCTAD، میزان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجیFDI در عربستان در سال 2017 حدود 1.4 میلیارد دلار بوده است. این میزان در سال 2016 معادل 7.5 میلیارد دلار و در سال 2012 معادل 12.2 میلیارد دلار بوده است. عربستان در حالی که بین سال‌های 2012 تا 2016 حدود یک­ چهارم جذب سرمایه‌گذاری خارجی در منطقه غرب آسیا را داشت، در سال 2017 حدود 5.6 درصد از این میزان را به خود اختصاص داد.


3. افزایش جمعیت، بیکاری و تأثیر قوانین کارگری

طبق اعلام مرکز آمار عربستان، جمعیت این کشور در سال 2017 بیش از 32 میلیون و 552 هزار نفر بوده است که نسبت به سال 2016 معادل 2.52 درصد رشد داشته است. 57.48 درصد جمعیت را مردان و 42.52 درصد را زنان شکل می‌دهند. پیش‌بینی می‌شود تا سال 2030 حدود نیمی از جمعیت عربستان را جوانان زیر 25 سال تشکیل بدهند. لذا چنان‌که یکی از گزارش‌های موسسه بروکینگز نشان می ­دهد، تأمین شغل و نیازهای آموزشی این جوانان، اصلی‌ترین مشکل اقتصادی عربستان در دهه­ ی پیش­رو است. هم اکنون نرخ بیکاری در عربستان 12.8 درصد است.


از سوی دیگر، اعمال قوانین کارگری حکومت سعودی برای افزایش استخدام نیروهای سعودیایی باعث شده تا تعداد کارگران خارجی فعال این کشور در سه ماه اول سال 2018 به نسبت سه ماه آخر سال 2016 حدود 700 هزار نفر کاهش پیدا کند. یعنی از 10,883,335 به 10,183,104 برسد. این مسئله باعث شده تا کسب‌وکارهای کوچک به دلیل فشار حکومت مبنی بر به کارگیری کارگران داخلی در اموری که درآمد بالایی دارد؛ با کاهش درآمد مواجهه شوند. با این حال سبک زندگی رایج در این کشور باعث شده تا غالب جوانان، کار در مراکز دولتی را که متضمن مسئولیت‌پذیری زیادی نیست و در عین درآمد بالایی دارد را به کار در مؤسسات خصوصی ترجیح بدهند.


از سوی دیگر نیز، خروج نیروهای کار، علاوه بر عربستان، موجب بروز مشکل برای برخی متحدان عربستان نیز خواهد شد. به عنوان مثال؛ براساس برآوردهای انجام شده، 2.9 میلیون مصری در عربستان حضور دارند. در این میان، بیکاری کارگران مصری که بخش زیادی از ارز خارجی و ثبات اقتصادی کشور خود را تأمین می‌کنند، این کشور را با مشکل مواجه خواهد کرد. طبق برآورد صندوق بین‌المللی پول، 70 درصد از وجوه ارسالی از خارج به درون مصر، از کشورهای عضو شورای خلیج‌فارس فرستاده می‌شود. از این بین، 40 درصد از عربستان ارسال می‌شود.


4. هزینه‌های هنگفت نظامی

به‌رغم اینکه دولت­ های ائتلاف مورد حمایت عربستان خسارت‌های اقتصادی و انسانی در جنگ یمن را در خلال سال‌های گذشته پنهان کرده‌اند، بر اساس گزارش روزنامه واشنگتن‌پست، خسارت­ های انسانی عربستان در مناطق جنوبی حدود 2500 سرباز برآورد شده است که 60 نفر از آن‌ها افسران و مقامات عالی‌رتبه هستند. مجله تایمز بریتانیا نیز، هزینه جنگ را روزانه 200 میلیون دلار (معادل 72 میلیارد دلار در سال) دانسته و مجموعاً هزینه‌های چند سال جنگ اخیر را حدود 252 میلیارد دلار برآورد کرده است. درمجموع؛ هزینه­ های نظامی عربستان از 42 میلیارد دلار در سال 2015 به 50 میلیارد دلار در سال 2017 و به حدود 56 میلیارد دلار در سال 2018 رسیده است.


نتیجه گیری

پس از کاهش قیمت نفت از سال 2014، به تعویق افتادن فروش سهام شرکت آرامکو، بروز کسری بودجه، کاهش جذب سرمایه‌گذاری خارجی، افزایش جمعیت، افزایش بیکاری و برخی اثرات منفی قوانین جدید کارگری؛ هم‌اکنون عربستان مجدداً به استقبال افزایش قیمت­ نفت رفته است.


افزایش قیمت نفت دلایلی دارد. از جمله اینکه تولید ایران تحت تأثیر تحریم‌های آمریکا در حال کاهش، و تولید ونزوئلا نیز تحت فشار مشکلات داخلی و دخالت­ های آمریکا در حال کاهش یافتن است. از سوی دیگر، تولید عربستان نیز به سقف محدودیت خود نزدیک شده و سایر اعضای سازمان اوپک نیز نشان داده‌اند که قادر به افزایش تولید نیستند. لذا قیمت نفت به 80 دلار رسیده و ممکن است حتی تا 100 دلار هم بالا برود.


این اتفاقات در کوتاه‌مدت، خبری خوب و در بلندمدت، منجر به بروز مشکلات اقتصادی و سیاسی در عربستان خواهد شد. زیرا افزایش قیمت نفت معمولاً با وابستگی بیشتر به درآمدهای نفتی و افزایش هزینه و بودجه نظامی همراه بوده و این شرایط، در تضاد با چشم‌انداز بلند پروازانه 2030 محمد بن سلمان قرار دارد. بنابراین؛ به قول سعودی ­ها "چون دولت پول دارد؛ اعمال تغییراتی که همراه با درد باشد ضروری نیست".


اما ناکامی بن سلمان محدود به بُعد اقتصادی نبوده و در زمینه سیاسی - امنیتی نیز کشورش در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی دچار مشکلات عدیده‌ای شده است. رقابت‌های داخلی برای کسب قدرت، بروز مخالفت‌ها و اعتراضات مدنی و در مقابل، دستگیری و زندانی فعالان، تنش با ایران و قطر، بحران در یمن، مشکلات حقوق بشری در مواردی نظیر قتل جمال خاشقچی و قطع روابط با کانادا، کاهش پرستیژ بین‌المللی به دلیل نکات تحقیرآمیز دونالد ترامپ درباره عربستان و کشورهای عرب خلیج‌فارس مبنی بر ناپایداری آن‌ها بدون حمایت آمریکا حتی به مدت دو هفته و ... از جمله مواردی است که علاوه بر مشکلات اقتصادی، انسداد توسعه سیاسی را نیز در عربستان صورت داده است.


ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: