سیف: بازار‌های غیر رسمی، یکی از عوامل التهابات ارزی است/خاطره سیف از مقابله با اخلالگران ارزی فضای مجازی

به گزارش راهبرد معاصر؛  ولی الله سیف، رئیس کل سابق بانک مرکزی پیرامون علل افزایش نرخ ارز در چند ماه اخیر، به بازارنیوز گفت: مهمترین دلایل همانطور که قبلا هم توضیح داده شده است شرایط خاص بین المللی، فشار‌های تحریم و ناترازی‌های بودجه‌ای و نظام بانکی است که منجر به افزایش رشد نقدینگی و شتاب آن، شده و بلافاصله هم تبدیل به تورم می‌شود و فشار آن نیز عمدتا بر طبقات و اقشار ضعیف و کم‌بنیه جامعه وارد می‌شود. در شرایط عادی تورم عامل اصلی افزایش نرخ ارز است. با این توضیحات طبیعی است که نرخ ارز نمی‌تواند در چنین شرایطی ثابت بماند.

وی افزود: علاوه بر علل اقتصادی فوق تاثیر تحریم و محدودیت‌های ناشی از آن بر کاهش درآمد‌های ارزی و موانع ایجاد شده در جابجایی و استفاده از منابع ارزی موجود نیز تأثیر عمیقی داشته است. با این وجود، با هدف کنترل بازار و شرایط ملتهب موجود، اقداماتی هم می‌تواند انجام گیرد که تا حدودی موجب کاهش نوسانات و التهابات ماه‌های اخیر شود.

*نقدینگی تا جایی که ممکن است تحت کنترل قرار بگیرد

سیف در تشریح اقدامات لازم برای کنترل نرخ ارز، اظهار داشت: اولا باید با اتخاذ تدابیر مناسب، رشد نقدینگی تا جایی که ممکن است تحت کنترل قرار گیرد. به نظر من بانک مرکزی زمان مناسبی را برای شروع عملیات بازار باز انتخاب نکرد. در شرایطی که دولت نیاز شدیدی به منابع دارد و در بازار‌های مختلف، شاهد التهابات هستیم، شروع این کار منطقی نبود. طبیعتا این اقدام موجب افزایش سرعت رشد نقدینگی و تورم می‌شود.

*ضرورت کنترل معاملات فضای مجازی؛ از هر طریق ممکن

رئیس کل سابق بانک مرکزی بازار‌های غیر رسمی را یکی از عوامل التهاب در بازار ارز دانسته و به بازارنیوز گفت: در حال حاضر بازار‌های غیر رسمی به شدت فعال هستند که یکی از نمونه‌های آن بازار معاملات فردایی است. باید به هر نحو ممکن، این بازار‌ها تحت کنترل قرار گیرند. این گونه فعالیت‌ها نرخ‌های غیر واقعی را به بازار دیکته می‌کنند و تقریبا هیچ کنترلی هم روی آن‌ها وجود ندارد.

سیف افزود: فضای مجازی به شدت فعال است و لحظه به لحظه از این بازار‌ها به اقصاد کشور اعلام نرخ‌هایی می‌شود که نرخ واقعی را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ لذا کنترل این بازار‌ها از هر طریق ممکن بسیار مهم است و باید یکی از اولویت‌های جدی باشد.

وی خاطرنشان کرد: در اواخر سال ۹۶ ما با همین پدیده مواجه بودیم. زمانی که بانک مرکزی تلاش کرد آن را کنترل کند، تا حدودی جلوی افزایش نرخ ارز گرفته شد، ولی بعد از اینکه مجددا رها شد، دیدیم سیر صعودی قیمت ارز شروع شد. این‌ها دائما التهابات بیشتری را به بازار تزریق می‌کنند.

*بورس، یکی از عوامل رشد نرخ ارز

سیف اتفاقات اخیر بورس را یکی از عوامل بالا رفتن نرخ ارز دانست و تصریح کرد: بورس اوراق بهادار ما با حمایت‌ها و تشویق‌هایی که به عمل آمده، رشد کرده است. درست است که کاهش محسوسی را در دو سه ماه گذشته داشتیم، ولی آنچه مشخص است این است که این بازار، مستقل از بازار ارز نیست و بازار‌های مختلف، خصوصا این دو بازار با هم ارتباط دارند.

وی افزود: وقتی در بازار سرمایه، شاخص رشد می‌کند، طبیعتا نرخ ارز هم تحت تاثیر قرار می‌گیرد. باید به این نکته توجه می‌کردیم که وقتی سرمایه گذار درآمد سرشاری را در یک بازار به دست می‌آورد، نرخ بازدهی در سایر بازار‌ها نمی‌تواند با آن بی ارتباط باشد.

*خرید مستقیم ارز توسط بانک مرکزی، علامت برای رشد قیمت بود

سیف در مورد اقدام بانک مرکزی در دخالت مستقیم و خرید ارز از بازار در دو سال اخیر به بازارنیوز گفت: اخیرا بانک مرکزی اعلام کرد، طی دوسال، یک میلیارد دلار ارز از بازار خریداری کرده و آن را به عنوان یک دستاورد مثبت تلقی کرد. یکی از وظایف بانک مرکزی تنظیم بازار ارز است و با سیاست حضور در بازار به عنوان خریدار یا فروشنده، نسبت به نرخ، علامت می‌دهد. اگر بانک مرکزی در بازار خریدار ارز باشد به این معنی است که نرخ موجود در بازار، با نرخ هدف بانک مرکزی فاصله دارد و باید افزایش یابد.

وی افزود: حضور بانک مرکزی در بازار به عنوان خریدار یعنی علامت بالا رفتن نرخ ارز در آینده که در حال حاضر منجر به افزایش تقاضا در بازار می‌شود. بدیهی است در شرایط حاضر که بانک مرکزی در صدد کاهش نرخ ارز و جلوگیری از افزایش آن است این موضوع، می‌تواند نتیجه عکس داشته باشد. این سیاست اگر مقطعی بوده، دیگر نباید انجام شود و اگر در شرف انجام است باید متوقف شود.

سیف خاطرنشان کرد: این صحبت به این معنا نیست که بانک مرکزی نباید در تخصیص منابع ارزی برای تامین نیاز‌های اساسی کشور نسبت به اولویت‌ها بی تفاوت باشد. این امر راهکار‌های خودش را دارد و می‌تواند با استفاده از آن‌ها نسبت به تخصیص بهینه منابع ارزی اقدام نماید.

*بانک مرکزی از ابتدا با ارز ۴۲۰۰ تومانی مخالف بود

رئیس کل سابق بانک مرکزی درباره سیاست ارز ۴۲۰۰ تومانی که در زمان تصدی وی اجرایی شد، به بازارنیوز گفت: بانک مرکزی از ابتدا با مصوبه مربوط به دلار ۴۲۰۰ تومانی موافق نبود و در شرایط حاضر نیز مصلحت نیست ادامه پیدا کند و فکر می‌کنم باید حتما قطع شود و به جای آن، می‌توان ازمحل منابع ریالی حاصله یارانه مناسبی برای کاهش قیمت کالای وارداتی مورد نظر پس از ورود کالا تخصیص داد و یا یارانه‌ای برای اقشار و طبقات اجتماعی هدف در نظر گرفت.

*اقدام عاجل و سریع بانک مرکزی، کنترل فضای مجازی باشد

سیف مقابله سریع و عاجل بانک مرکزی و دستگاه‌های نظارتی با بازار‌های غیر رسمی و فعالیت‌های در جریان در فضای مجازی را ضروری دانست و اظهار داشت: من معتقدم حتما باید توجه بانک مرکزی به سمت بازار‌های غیر رسمی که نرخ سازی می‌کنند، جلب شود. آن‌ها باید تحت کنترل قرار گیرند. اگر آن‌ها به حال خود رها شوند، همواره شاهد آثار سوء فعالیت‌های آن‌ها در بازار ارز کشور خواهیم بود.

*بانک مرکزی با اعتماد به نفس اقدامات کارشناسی انجام دهد

رئیس کل سابق بانک مرکزی در پایان گفت: با اتخاذ سیاست مناسب پولی، تدابیر خاص و همزمان رعایت انضباط مورد نیاز در بازار‌های مختلف می‌توان این شرایط را تا حدودی کنترل کرد و بازار نباید به دلیل شرایطی مانند تحریم و... رها شود. بانک مرکزی باید بتواند با انگیزه و اعتماد به نفس، با همکاری و حمایت سایر دستگاه‌ها و نهادها، اقداماتی را که از نظر تخصصی و کارشناسی لازم می‌داند، بدون دخالت سایرین انجام دهد که البته در این صورت نسبت به نتایج حاصله پاسخگو هم خواهد بود./ بازار نیوز