مدیران کاخ سفید یا مدیران نظام بانکی؛ چه کسی مقصر تورم است؟-راهبرد معاصر
ادعاهای جنگ طلبانه بنی گانتس درباره ایران و برنامه هسته ای کشورمان غریب آبادی: آژانس نتایج تجزیه و تحلیل و سوالات مرتبط درباره ۲ مکان را ۲ ماه پیش به ایران ارائه کرده است شیخ خزعلی: عربستان سعودی و امارات در عراق سناریو دارند بارش برف و باران در اکثر مناطق کشور حمله بامدادی یمن به دو فرودگاه سعودی اعلام مقدار واکسن کرونای وارد شده به ایران آمار کرونا در جهان امروز ۱۵ اسفند ۹۹ قیمت روز خودرو‌های ایران خودرو سایپا امروز ۱۵ اسفند ۹۹ پیشنهادی خوب برای دارندگان سهام عدالت مربی استقلال به دنبال طاهرخانی و یک بازیکن گل‌گهر طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو امروز جمعه ۱۵ اسفند ۹۹ + جدول خواهران پادشاه اسپانیا جنجال آفریدند + عکس کاپیتان سابق استقلال حد و حدود گل محمدی را مشخص کرد! آخرین وضعیت اکبر عبدی در بیمارستان پس از ابتلا به کرونا گروسی: جلسه فنی با ایران برای ماه آینده برنامه‌ریزی شده است شرط آمریکا برای برداشتن تحریم‌های ایران توقف صدور قطعنامه ضد ایرانی در شورای حکام صدور قطعنامه در شورای حکام منتفی شد تعیین مالیات اینفلوئنسر‌ها با ردیابی تراکنش‌های بانکی بازداشت شریعتی استاندار سابق خوزستان صحت دارد؟ تکرار ادعاهای شورای اتحادیه عرب درباره جزایر سه‌گانه ایران آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹/ فوت ۷۸ بیمار کرونایی در شبانه روز گذشته آخرین آمار جهانی کرونا امروز ۱۴ اسفند+ جدول تغییرات بایدن: به تلاش ها برای مقابله با ایران ادامه می دهم جدیدترین قیمت سکه طلا امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹+ جدول جزییات وام ۲۰۰ میلیونی برای خانواده های دارای دو فرزند تماس ایران با مشتریان نفتی قدیمی وندی شرمن: بازگشت به توافق سال ۲۰۱۵ ممکن نیست عقب نشینی اروپا در طرح محکومیت ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روحانی: آمریکا اگر تحریم‌ها را بردارد، روابط ما با آژانس هم گرم‌تر خواهد شد قیمت ارز آزاد در ۱۴ اسفند/ افزایش اندک نرخ ارز در بازار قیمت ارز‌های دیجیتالی در ۱۴ اسفند/ بیت کوین صعودی شد قیمت روز خودروهای داخلی در ۱۴ اسفند ساعت و تاریخ پخش سریال «نون.خ۳» در نوروز۱۴۰۰ اولویت‌های سیاست خارجی دولت بایدن احضار جمعی از مسؤولان بورس برای پاسخگویی به قوه قضائیه+ جزئیات بهترین بازیگر زن دهه ۹۰ + تصاویر ۷۰ درصد فوتی‌های خوزستان به محض ورود به اورژانس جان باختند رئیسی: امنیت آذربایجان‌غربی مرهون مقابله با گروه‌ها و جریان‌های ضدانقلاب است سومین محموله واکسن روسی کرونا در راه است وعده بزرگ مجیدی به هواداران استقلال التهاب قیمت گوشت و مرغ در بازار به‌زودی برطرف می‌شود وضعیت آب و هوا در ۱۴ اسفند ماه/ بارش باران و برف در نوار غربی کشور پیغام مهم شجاع خلیل زاده به یحیی: برمی گردم راه اندازی سامانه تلفنی تاکسیرانی ازدواج با چه کسانی حرام است؟ «تکبر» در کلام امام صادق (ع) فروش اقساطی مدیران خودرو امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹/ فروش اقساطی مدیران خودرو با پرداخت ۴۰ درصد مبلغ خودرو قیمت روز خودرو‌های ایران خودرو سایپا امروز ۱۴ اسفند ۹۹ جزییات جدید از توافق ایران و کره جنوبی تقاضای واقعی بازار خودرو نصف برآوردهاست ارزش سهام عدالت و دارایکم در ۱۳اسفند ۹۹ +جدول قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۱۳ اسفند ۹۹ سفر به هرمزگان در ایام نوروز ممنوع شد؟ ماجرای افت یکباره بورس توسط ۱۵۰ چترباز اقتصادی نمکی: مردم برای نوروز بار سفر نبندند/ زمان پایان واکسیناسیون علیه کرونای گروه‌های پرخطر/ مردم ویروس جهش یافته کرونا را جدی بگیرند واعظی: صدور قطعنامه در شورای حکام غیرسازنده است مرخصی نمایندگان مجلس لغو شد «حق‌شرط» برجام عبرت نشد/ قرار است به کاپ اخلاق FATF رضایت دهیم؟! جزئیات برگزاری «آزمون اصلح معلمان حق‌التدریس» اعلام شد جلسه مهم جهانگیری، ظریف و صالحی در دولت رضایی: درباره FATF منتظر مستندات دولتی‌ها هستیم ممنوعیت تردد نوروزی در شهرهای زرد و آبی لغو می شود؟ روحانی: تحریم‌ها باید برداشته شود /هیچ کسی حق ندارد در اجرا دخالت کند زمان آغاز طرح ترافیکی نوروز + جزئیات هشدار هواشناسی/ بارش برف و باران ۵ روزه در ۲۳ استان تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست نمایندگان مجلس از آملی لاریجانی درباره لوایح FATF درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری روحانی: کولبری و سوخت بری در شان مردم و کشور نیست/ زمینه برای کاهش قیمت‌ها در بازار ارز و کالا فراهم شده است هشدارهای زودهنگام ستاد انتخابات به کاندیداها/ هرگونه تجمع تبلیغاتی ممنوع است افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام سخنگوی دولت: انتظار حل مشکلات با تصویب FATF انتظاری بیجاست وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد آزمون جایگزین برای معلمانی که در آزمون استخدامی رد شدند+ جزئیات و زمان آزمون معلمان ربیعی:آمریکا راهی جز بازگشت به برجام ندارد/ تکذیب سفر لاریجانی به چین در روزهای آتی ضرب‌الاجل دو ماهه مجلس برای اخذ مالیات از اینفلوئنسرها واکسیناسیون کرونای سالمندان مستقر در منازل از فروردین ۱۴۰۰+ جزئیات سردار سلامی: سرنوشت دشمن تا ابد شکست است مشاغل پزشکی مکلف به استفاده از دستگاه پوز شدند تخلف در تنظیم قراردادهای هواپیماهای وارداتی ATR همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیم واکنش سریع پلیس فتا مانع از برداشت غیرمجاز ۸۵۰ میلیون تومان شد جریمه ۹۲ میلیون دلاری تیک تاک برای نقض حریم خصوصی در آمریکا تقسیم وظیفه برای بومی‌سازی تجهیزات شبکه ملی اطلاعات فیلم/ تناقض راهبردی دولت روحانی درباره FATF، چگونه اقتصاد کشور را به بن بست می‌رساند؟ توییتر ۲۳۸ اکانت ایرانی را حذف کرد+ علت عکس‌های کودکان‌تان را بدون اجازه آنها منتشر نکنید فعالیت فیسبوک و واتس‌اپ در هند دشوارتر شد توییت‌های محبوب پولی می‌شوند؟ فیلم/ انتشار تصاویر جدید از حمله موشکی سپاه به پایگاه عین الاسد توسط رسانه‌های آمریکایی حدیث روز/ طاووس بهشتیان چه کسی است؟ فیلم/ متفاوت‌ترین کلیپ تبریک روز پدر! گزارش تصویری| اولین تصویر از پهپاد رزمی کمان ۲۲ ارتش لوح| امیرالمؤمنین و قاطعیت علوی رهبر انقلاب: یک صدا علیه باج گیری کاریکاتور/ جهانگیری: نگذاشتیم مردم زیر فشار تحریم ها کمر خم کنند توضیح «شهاب حسینی» درباره ماجرای واکسن زدن در آمریکا و فعالیت هنری‌اش رهبر انقلاب: حرف و وعده فایده ندارد فقط عمل سریال های نوروز ۱۴۰۰ کدامند؟ سرود/ ای جانِ حضرت سجاد، مولانا حضرت باقر (ع) وقایعی که پیش از ظهور حضرت حجت (عج) رخ می دهد اختتامیه جشنواره فیلم فجر|«ابلق» بهترین فیلم از نگاه بینندگان/ نادیده گرفته شدن قهرمانان ملی+ تصاویز اعلام فهرست کامل نامزدهای اولیه اسکار+ اسامی «شنای پروانه» قاچاق شد؟ علی دایی، علی پروین در وداع بامدادی با انصاریان/ فیلم محل جدید تصویربرداری «بچه مهندس ۴» کجاست؟ برگ برنده سریال «نون خ» رو شد آخرین مهلت خرید در نخستین نمایشگاه مجازی کتاب تهران تاثیر پرخوری در بیماری و قساوت قلب گزارش تصویری/ مراسم خاکسپاری مهرداد میناوند زمان تمدید نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۹۹ ۱۶ فیلم راه‌یافته به جشنواره فجر+ اسامی آمار تروریست های داعشی چند ملیتی به هلاکت رسیده/ اینفوگرافیک پوستر| رهبر انقلاب: مسئولان واکسن مطمئن تهیه کنند پوستر/ شهید پیروز کاریکاتور/ شورای بی کفایت تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

مدیران کاخ سفید یا مدیران نظام بانکی؛ چه کسی مقصر تورم است؟

دولت مدعی است تورم تا قبل از خروج ترامپ از برجام به خوبی مدیریت شده است و تحریم علت تورم است در حالی که علت العلل تورم اشتباهات و کم کاری های داخلی است.
محمدرضا جمشیدی؛ کارشناس مسائل اقتصادی
تاریخ انتشار: ۱۰:۱۷ - ۰۶ اسفند ۱۳۹۹ - 2021 February 24
کد خبر: ۷۸۶۶۵

مدیران کاخ سفید یا مدیران نظام بانکی؛ چه کسی مقصر تورم است؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ طبق آمارها تورم در دولت یازدهم از 34.7 درصد در سال 92 به 9 درصد  در سال 95 کاهش پیدا کرد؛ موفقیتی که البته دیری نپایید چرا که سال 97 و 98 دوباره عنان تورم از دست دولت خارج شد و به ترتیب به 31.2 و 41.2 درصد رسید. بر همین اساس حامیان قبلی و فعلی دولت معتقداند عملکرد دولت های یازدهم و دوازدهم در کنترل تورم تا قبل از خروج ترامپ از برجام قابل قبول بوده است و مشکلات از وقتی شروع شد که ترامپ از برجام خارج شد. واقعیت اما این است که پای این استدلالیان چوبین است و ادعای آنان اشکالاتی بس بزرگ دارد. اشکالاتی که به آنان اجازه نمی دهد طبق معمول همه چیز را به مذاکره گره بزنند. در حقیقت تورم کنونی اگر چه پس از خروج آمریکا از برجام رخ داد اما علت آن نه تحریم که اشتباهاتی بود که قبلا انجام شد و اکنون اثرش هویدا شده است.

 

تاثیر نرخ بهره سپرده ها بر کنترل تورم

تورم در دولت یازدهم کاهش پیدا کرد اما نه برجام علت اصلی کاهش تورم بود و نه خروج از برجام دلیل اصلی برگشت تورم. آنچه موجب کاهش نرخ تورم در دولت یازدهم شد افزایش نرخ بهره سپرده های بانکی بود. با افزایش سود سپرده ها، مردم به جای اینکه طلا، ارز، زمین و... بخرند پول شان را در بانک ها سپرده گذاری می کردند لذا تقاضای این دارایی ها کاهش پیدا کرد و کاهش تقاضای ارز یا مسکن نیز موجب کاهش یا ثبات قیمت این دارایی ها شد.

 

در یک اقتصاد تورمی، مردم پس انداز­های خود را به شکل پول نقد نگهداری نمی کنند چرا که هر سال به اندازه تورم از ارزش پول کم می شود. آنان یا ارز و سکه و... می خرند یا اگر نرخ سود سپرده ها چشمگیر باشد پول خود را در بانک سپرده گذاری می کنند. به عبارت روشن تر اگر سود سالانه سپرده از افزایش سالانه قیمت دارایی هایی مثل مسکن بیشتر باشد منفعت سپرده گذاری از خرید دارایی بیشتر خواهد بود.

 

جدول زیر بر اساس آمارهای اعلامی بانک مرکزی تهیه شده است و نرخ سود علی الحساب یکساله سپرده بانک های دولتی و نرخ تورم را نشان می دهد (منفی بودن ستون آخر به این معناست که نرخ تورم بیشتر از نرخ سود سپرده بوده است). همانطور که مشخص است نرخ سود سپرده ها تا قبل از سال 93 یا کمتر از نرخ تورم است و یا اینکه فقط کمی از نرخ تورم بالاتر است در حالی که در دولت یازدهم همواره سود سپرده از 5.4 تا 8.4 درصد بیشتر از نرخ تورم بوده است.

 

مدیران کاخ سفید یا مدیران نظام بانکی؛ چه کسی مقصر تورم است؟

 

برجام و تورم

اما آیا برجام هیچ اثری روی تورم نداشت؟ واقعیت این است که برجام از دو کانال روی نرخ ارز اثر گذاشت. اولا دلارهای برجامی در میانه راه دولت یازدهم به دست دولت رسید و به دولت کمک کرد که نرخ ارز را ثابت نگه دارد و به عبارت دقیق تر نرخ ارز را سرکوب کند. از طرفی شدت تبلیغات دولت باعث شده بود که مردم عمیقا باور کنند با اتمام مذاکره و انعقاد توافقنامه، نرخ ارز کاهش پیدا می کند لذا خیلی از مردم ریسک نمی کردند و برای سفته بازی سراغ ارز نمی رفتند.

 

ماه عسل دولت با دلارهای نفتی البته خیلی کوتاه بود و وقتی از اوایل 97 با سنگ اندازی های آمریکایی ها دسترسی به دلار نفتی سخت شد نرخ دلار اولین قدم ها به سوی افزایش را برداشت. دولت نیز نتوانست روند قبلی را ادامه دهد در نتیجه افسار تورم از دست دولت خارج شد. با این توضیحات طرفداران برجام می توانند چنین نتیجه بگیرند که اگر ترامپ نیامده بود تورم افزایش پیدا نمی کرد لذا نباید دولت را متهم ردیف اول تورم بدانیم. این جمع بندی اما خالی از اشکال نیست.

 

برای حل مشکل تورم راه های مختلفی وجود دارد. یکی از راحت ترین و اشتباه ترین راه ها برای کنترل تورم، سرکوب نرخ ارز با دلارهای نفتی است. ارز­پاشی دولت موجب ثبات نرخ ارز می شود و ثبات نرخ ارز هم قیمت کالاهای واراداتی را ثابت نگه می دارد. این روش اگرچه موثر است اما تبعات بسیار بدی برای تولید و اقتصاد دارد و در عین اینکه وضعیت تورم را بهبود می دهد یک گوشه دیگر اقتصاد را ویران می کند.

 

با سرکوب نرخ ارز  تولید­کننده داخلی تحت فشار قرار می گیرد چرا که هزینه های تولید هر سال به خاطر افزایش دستمزد نیروی کار، افزایش هزینه انرژی، افزایش قیمت مواد اولیه داخلی و... افزایش پیدا می کند و تولید کننده چاره ای به جز افزایش قیمت ندارد. از طرفی ثابت ماندن نرخ ارز باعث می شود قیمت کالاهای خارجی ثابت بماند. این رقابت ناعادلانه تولید­کننده داخلی و خارجی در نهایت موجب شکست تولید کننده داخلی می شود و تولید­کنندگان یا ورشکست می شوند یا به جای تولید، سراغ واردات و دلالی می روند. روندی که در علم اقتصاد به آن بیماری هلندی می گویند.

 

راه حل اصولی درمان تورم

راه حل درست تر و اصولی تر حل مشکل تورم این است که علت اساسی و ریشه ای تورم را پیدا کنیم. سوال اینجاست که آیا کشورهای دیگری که تورم بسیار پایینی دارند با کمک نفت به آن شرایط دست یافته اند؟ امروزه اکثریت کشورهای دنیا به دلار نفتی دسترسی ندارند اما توانسته اند بدون ارزپاشی و تکیه بر فروش منابع، تورم را کنترل کنند بنابراین برای کنترل تورم نیازی به ارز­پاشی نیست.

 

بسیاری از مردم این قاعده اقتصادی را شنیده اند که افزایش نقدینگی باعث تورم می شود اما این قاعده نکات و تبصره هایی دارد. در دولت یازدهم نقدینگی 2.78 برابر شد اما تورم نه تنها افزایش پیدا نکرد بلکه کاهش یافت. توضیح کامل علت این اتفاق مفصل است اما اختصارا می توان گفت در تورم های پایین و نرخ سود بالای سپرده ها، خلق نقدینگی لزوما تورم ایجاد نمی کند زیرا زمانی که این نقدینگی به دست مردم می رسد آنان نقدینگی را سپرده گذاری می کنند (یا حتی گاهی که نرخ تورم کم باشد از ضرر نگهداری پول چشم پوشی می کنند و پس­انداز خود را به شکل اسکناس نگهداری می کنند یا در حساب های بدون سود بانکی مثل حساب جاری قرار می دهند). علاوه بر این مردم از یک سو ارز، طلا، مسکن و... را عرضه می کنند و پولی که به دست آورده اند را سپرده گذاری می کنند. این سپرده ها به وام تبدیل می شود و تقاضا را زیاد می کند اما چون افزایش تقاضایی که ناشی از وام است و افزایش عرضه ای که ناشی از فروش دارایی هاست همدیگر را خنثی می کند تورم به وجود نمی آید.

 

مدیران کاخ سفید یا مدیران نظام بانکی؛ چه کسی مقصر تورم است؟

 

در دولت یازدهم نقدینگی افزایش پیدا کرد اما افزایش نقدینگی در دولت یازدهم فی نفسه چیز بدی نبود. در واقع چون نرخ سود سپرده ها به اندازه کافی بالا بود مردم دارایی هایی مثل دلار، طلا، مسکن و... را فروختند و عرضه این کالاها افزایش پیدا کرد. در حقیقت تحت چنین شرایطی، دلارها یا طلایی که در خانه ها احتکار شده عرضه می شود و پول آن وارد حساب های بانکی می گردد.

 

بحران بانکی چطور باعث تورم شد؟

پس تورم از کجا آمد؟ یکی از مشکلات بزرگ نظام بانکی در دهه کنونی (دهه 90)، حجم بالای دارایی های منجمد است. اما دارایی های منجمد به چه معناست؟ دارایی منجمد به این معناست که بسیاری از کسانی که از بانک ها وام گرفته اند توان یا انگیزه پس دادن بدهی هایشان را ندارند. این مسئله اشکال مختلفی دارد مثل ممکن است فرد بدهکار از پس دادن بدهی امتناع کند یا اینکه دائما از یک بانک وام بگیرد و بدهی خود به بانک قبلی را تسویه کند و به این طریق، برای مدت طولانی از پس دادن بدهی فرار کند.

 

اما دارایی منجمد چطور باعث بحران و تورم می شود؟ زمانی که یک فرصت سرمایه گذاری و کسب سود جدید در اقتصاد به وجود می آید مردم بلافاصله به بانک ها مراجعه می کنند و به جای سپرده گذاری، طلا و ارز و... خریداری می کنند. اگر بانک ها سالم باشند خروج نقدینگی باعث افزایش تقاضا در یک بخش اقتصاد می شود اما این افزایش تقاضا نمی تواند باعث تورم شود. در حقیقت زمانی که مردم پول هایشان را از بانک ها خارج می کنند از توان وام دهی بانک ها کم می شود و بانک ها وام کمتری می دهند و کاهش تعداد یا حجم وام ها هم باعث کاهش تقاضا می شود. کاهش تقاضای یک گروه (صاحبان سپرده) در کنار افزایش تقاضای گروه دیگر (متقاضیان وام) همدیگر را خنثی می کند و تورم به وجود نخواهد آمد. شکل زیر این فرآیند را نشان می دهد.

 

مدیران کاخ سفید یا مدیران نظام بانکی؛ چه کسی مقصر تورم است؟

 

اما در نظم بانکی ایران چه اتفاقی افتاد؟ بانک ها درصد عظیمی از سپرده ها را به مردم یا دولت وام داده بودند و بدهکاران بانکی دائما تقاضای استمهال می کردند و به شیوه های مختلف از بازپرداخت بدهی خود فرار می کردند. با مشاهده اولین نشانه های افزایش قیمت ارز یا مسکن، مردم تصمیم گرفتند به جای سپرده گذاری در بانک ها، کالاهایی را بخرند که ظاهرا در حال افزایش قیمت بودند. از طرفی وقتی اولین گروه از مردم سپرده هایشان را خارج کردند قیمت ها بالاتر رفت و افراد بیشتری ترغیب شدند که این کار را انجام دهند.

 

اما آیا هم زمان تقاضا در جای دیگری کاهش یافت؟ خیر چرا که بانک ها که توان پس دادن بدهی های مردم را نداشتند. آنان به بانک مرکزی متوسل شدند تا برای پاسخ گویی به مراجعین به آن ها کمک کند. در اینجا بانک مرکزی دو راه بیشتر نداشت چرا که یا باید برخی بانک ها را ورشکسته اعلام می کرد و یا با خلق پول به بانک ها برای پرداخت سپرده های مردم کمک می کرد. بانک مرکزی روش دوم را انتخاب کرد. نتیجه این کار رشد بیشتر قیمت ها و مراجعات بیشتر و بیشتر برای خروج سپرده ها بود. از طرفی مراجعه بیشتر مردم هم معنایی به جز تشدید نیاز بانک ها به نقدینگی و خلق نقدینگی بیشتر نداشت. روندی که در شکل زیر نشان داده شده است.

 

مدیران کاخ سفید یا مدیران نظام بانکی؛ چه کسی مقصر تورم است؟

 

همانطور که از شکل مشخص است بحران بانکی کشور را در یک چرخه گیر انداخت و باعث شد هر بار نقدینگی بیشتری خلق شود و قیمت ها بالاتر و بالاتر برود. این در حالی است که در یک نظام بانکی سالم، به جای چرخه، با یک روند مواجه ایم که در نهایت یکجا متوقف می شود اما در نظام بانکی ناسالم این چرخه بارها تکرار می شود (البته این چرخه هم تا ابد ادامه پیدا نمی کند و در نهایت متوقف خواهد شد اما بسیار دیر و بر اثر عوامل دیگر متوقف می شود و وقتی که متوقف می شود قیمت ها به شدت بالا رفته است).

 

اگر در دولت یازدهم مشکل دارایی های منجمد بانک ها حل شده بود هرگز تورمی به این عظمت به وجود نمی آمد. دولت گام اول را به درستی برداشت اما درمان نشدن مشکل دارایی های منجمد باعث شد تمام آنچه به دست آمده بود بر باد برود؛ اتفاقی که دولت قطعا یکی از مقصران اصلی است اما اکنون به جای پذیرش مسئولیت کم کاری خود آدرس واشنگتن را می دهد. دریغ که دولتمردان به دنبال راحت ترین راه ها هستند نه درست ترین راه ها.

 

طرفداران دولت باید توضیح دهند چرا وقتی امکان کنترل تورم و حل ریشه ای مشکل تورم را داشتند کم کاری کردند؟ آیا دولت آنچه قابل انجام بود انجام داد؟ حل مشکلات نظام بانکی ربطی به تحریم ندارد، مشکلاتی که به موقع حل نشد و مانند آتشی به جان اقتصاد افتاد. بلاشک دولت متهم ردیف اول این وضعیت است. در آینده نیز چه تحریم رفع شود یا نه، بدون درمان نظام بانکی مشکل تورم علاج نخواهد شد.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده