اروپای واحد در چندقدمی فروپاشی

به گزارش راهبرد معاصر؛ این روزها سران اتحادیه اروپا اخبار خوبی نمی شنوند! سوء مدیریت جمعی سران اروپایی در مواجهه با شیوع کوید-19 از یک سو و رشد امیال ملی گرایانه و افراطی در میان شهروندان سایر کشورهای اروپایی، قدرت مانور آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان و امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه را شدیدا محدود ساخته است. تحقق نهایی خروج انگلیس از اتحادیه اروپا (برگزیت) و مجادلات به وجود آمده میان بروکسل  و لندن نیز اوضاع را به مراتب پیچیده تر ساخته است. به راستی چه سرنوشتی در انتظار اتحادیه اروپاست؟!

آخرین نظرسنجی ها در فرانسه نشان می دهد که جنبش "فرگزیت" یا همان "جدایی فرانسه از اتحادیه اروپا" توانسته است یارگیری گسترده ای در این کشور صورت داده و زمینه را جهت برگزاری همه پرسی خروج فرانسه از اروپای واحد فراهم نماید. عملکرد ضعیف دولت امانوئل مکرون و تشدید بحران های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در فرانسه سبب شده است تا بسیاری از شهروندان این کشور، در صدد پیاده سازی الگویی مشابه "برگزیت" برآیند. در صورتی که خروج فرانسه از اتحادیه اروپا محقق شود، یکی دیگر از ستون های اتحادیه اروپا (پس از انگلیس) فروخواهد ریخت. اما ماجرا به این نقطه ختم نخواهد شد!

آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان آخرین سال حضور خود در مسند قدرت را سپری می کند، آن هم در حالی که اقبال عمومی ژرمن ها نسبت به عملکرد وی و دولت ائتلافی آلمان شدیدا کاهش یافته است.  حزب دموکرات مسیحی آلمان (حزب متبوع مرکل)  بدترین شکست خود پس از جنگ جهانی دوم را در یک انتخابات محلی، اما تعیین کننده تجربه کرده است. انتشار نتایج اولیه انتخابات محلی در ایالت بادن ووتمبرگ، شوک سختی را به آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان و همراهانش وارد ساخته است. این انتخابات نشان داد که امسال (سال 2021) و پس از پایان حضور طولانی مدت مرکل در قدرت، آلمان نیز به یک بازیگر ضعیف در اتحادیه اروپا و منطقه یورو تبدیل خواهد شد. در چنین شرایطی برلین قدرت مانور خود را در نظام بین الملل تا حدود زیادی از دست خواهد داد. آنچه مسلم است اینکه اکنون با "اروپای ضعیف شده" و در آینده ای نه چندان دور، با "اروپای تجزیه شده" مواجه خواهیم بود.

نکته حائز اهمیت اینکه در جریان شیوع ویروس کرونا، برخی اعضای ضعیف تر اتحادیه اروپا (مخصوصا کشورهای اروپای شرقی) به وضوح دریافتند که کشورهای قدرتمندتر در اتحادیه اروپا، اهمیتی برای مسائلی مانند توزیع عادلانه واکسن و ماسک در محدوده جغرافیایی و سیاسی اروپای واحد قائل نبوده و صرفا به فکر افزایش قدرت کشورهای متبوع خود از طریق پیش خرید واکسنهای کوید-19 هستند. در چنین شرایطی "اتحادیه اروپا" به جای "کانون قدرت"، تبدیل به "کانون افتراق" میان کشورهای مختلف عضو این مجموعه شده است. فروپاشی بنیانهای اروپای واحد مدتهاست آغاز شده و اکنون، در دوران شیوع ویروس کرونا به نقطه اوج خود رسیده است. بازنده این روند، سران اروپایی و احزاب سنتی این مجموعه (جریان های محافظه کار و سوسیال دموکرات) خواهند بود. آنها محصول عملکرد ناعادلانه و قدرت طلبانه خود علیه شهروندان و ساکنان اروپا را به بدترین نحو ممکن تجربه خواهند کرد. به نظر می رسد فاصله زیادی تا تحقق این کابوس برای امثال مرکل و مکرون باقی نمانده است.