علت نوسانات قیمت ارز در روزهای اخیر چیست؟

به گزارش راهبرد معاصر؛ نرخ ارز همواره یکی از چالش هایی است که اقتصاد ایران را دچار تکانه هایی نامطلوبی کرده است. یکی از مهمترین تکانه های افزایش نرخ ارز خود را با تشدید نرخ تورم نشان می دهد. افزایش نرخ دلار در دولت آقای روحانی روند بی سابقه ای به خود گرفت، بنحوی که قیمت دلار تا مرز 30 هزارتومان رفت و مجددا به کانال 25 تا 26 هزار تومان بازگشت. در روزهای اخیر باز هم افزایش نرخ ارز و دلار خبر ساز شده است. دلار از مرز 28 هزار تومان گذشت. خبری تکان دهنده برای اقتصاد تورمی ایران که می تواند موجب افزایش نرخ کالاها و خدمات و به تبع آن تحمیل تورم های دیگری به معیشت مردم شود.

تثبیت، کنترل وکاهش نرخ ارز همواره از جمله سناریوهای مورد نظر دولتها بوده است. سناریویی که به دلیل فراهم نبودن عوامل لازم نتوانسته اند آن را به صحنه اجرا ببرند. آنچه درحال حاضر زمینه افزایش نرخ ارز را فراهم کرده و عرصه را برای کنترل نرخ ارز از دولت گرفته است عدم انتقال کافی ارز به کشور است. از این رو اگر دولت مایل به کاهش نرخ ارز است اولین راهکار این است که ارز متناسب با نیازها و تقاضای جامعه دراختیار داشته باشد. در چنین وضعیتی دولت با گران شدن ارز می تواند به موقع وارد بازار شود و با افزایش عرضه ارز مانع بزرگی در برابر افزایش قیمت دلار وارز شود.

آنچه دست دولت را برای تحقق چنین شرایطی خالی کرده این است که اقتصاد ایران تحت تحریم‌های شدید بین المللی است. به این معنا که در حال حاضر کشور در شرایط تحریمی به سر می برد که عملا امکان ورود ارز به کشور فراهم نیست یا اینکه ارزی که به ایران وارد می شود بسیار محدود است. لذا به صورت طبیعی دولت با مشکل کمبود ارزی مواجه است. موضوعی که خود به خود زمینه ی افزایش نرخ تورم و دلار که بر اقتصاد ایران تاثیر گذار است را فراهم می کند.

طبیعی است درصورت حل نشدن مشکلات تحریمی و عدم افزایش صادرات ایران به خارج، متاسفانه با گذشت زمان ذخایر ارزی کشور کاهش می یابد. حتی اگر اتفاق سیاسی منفی در کشور و در مباحث بین المللی و توافقات آتی وین رخ ندهد با افق کنونی که نمی توان در خصوص رفع و لغو کلیه تحریم ها و رسیدن به یک توافق جامع و نهایی برای دو طرف نظری داد، قطعا آینده دسترسی به منابع ارزی آنچنان شفاف نیست.

در صورت به نتیجه نرسیدن مذاکرات احیای برجام، آزاد نشدن منابع ارزی ایران و لغو نشدن محدودیت های تجارت خارجی - در حالی که عملا تقاضای ارز و ورادات برای بخش تولید و مصرف در کشور همچنان ثابت است، اما عرضه ارز در کشور روز به روز کمتر می شود -  طبیعی است سرعت افزایش تقاضا بر عرضه پیشی می گیرد واین موضوع منجر به افزایش نرخ ارز می شود.

 حتی اگر اخبار سیاسی منفی از خارج به داخل منعکس نشود اگر ورود ارز به کشور تسهیل نشود و این جریان همانند ماه های قبل تداوم بیابد، روند کنونی زمینه های افزایش نرخ ارز را فراهم می کند، موضوعی که مدیریت آن از دست دولت خارج می شود. با این تفاوت که این بارافزایش نرخ ارز مثل دولت قبلی به یک باره و به صورت شوک بر اقتصاد تحمیل نمی شود، بلکه افزایش نرخ ارز در شرایط کنونی به صورت تدریجی خواهد بود. اگر شوک تحریمی و عدم توافقی اطلاع رسانی شود آن زمانی می توان منتظر شوک افزایش نرخ ارز تا قیمت های غیر قابل انتظار بود.