دولت روحانی ۶۱ درصد منابع صندوق توسعه ملی را هزینه کرد-راهبرد معاصر
بوریس جانسون مسئولیت رسوایی پارتی گیت را می‌پذیرد ناپدید شدن ۷۶ مهاجر بر اثر واژگونی قایق در سواحل تونس دامپزشک آفریقای جنوبی وضعیت ایران و توله اش را بررسی می‌کند آتش سوزی مجدد در مخازن سوختی در حیفا برخورد با متخلفان در مورد رعایت سقف افزایش اجاره بها تشدید می شود افزایش جانباختگان حادثه مترو پل به ۱۶ نفر درخواست ضد مقاومتی اسرائیل از آنکارا پیگیری ایران برای دریافت بهای گاز صادراتی به عراق نقل و انتقالات جدید در پرسپولیس آخرین خبر از تصویب افزایش حقوق بازنشستگان ۱۴۰۱+ حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ۵۷.۴ درصد زیاد شد علی دایی یک کارخانه در آستانه ورشکستگی را خرید فردا پنجشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۱ تعطیل است؟ + تاریخ دقیق شهادت امام جعفر صادق در تقویم ۱۴۰۱ یارانه خرداد چه زمانی قابل برداشت است؟ اخبار جدید از تصویب افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۱ از زبان وزیر کار+ جزئیات کدام استان ها دارای بالاترین میزان ابتلا به سرطان روده بزرگ هستند؟ عربستان: تا مسئله فلسطین حل نشود، عادی سازی با اسرائیل در کار نیست مربی پرسپولیس به دنبال بازیکنان استقلال+یک استقلالی دیگر در راه پرسپولیس افزایش تقاضا برای به فرزندخواندگی گرفتن نوزاد تازه پیدا شده در نازی آباد تهران سردار قاآنی: امروز رژیم صهیونیستی جرات شلیک حتی یک تیر را به حزب‌الله لبنان ندارد حریق در پاساژ گلشن تهران+ جزئیات و فیلم قیمت طلا، سکه و نرخ ارز امروز چهارشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۱+ جدول وزیر خارجه ترکیه: مصمم به افزایش سطح تجارت با اسرائیل هستیم بازی پرسپولیس دوباره لغو شد+ علت آمار کرونا در ایران امروز ۴ خرداد ۱۴۰۱+ وضعیت کرونایی شهر‌های کشور شمخانی به تاجیکستان می‌رود ماجرای مورد مشکوک به آبله میمون در ایران چه بود؟ زمان قرعه کشی خودرو‌ در سامانه جدید فروش خودرو حرداد ۱۴۰۱+ لینک سامانه مشاهده اسامی برندگان قرعه کشی خودرو درخواست امیر قطر و نخست وزیر انگلیس از طرف‌های مذاکرات وین آخرین آمار کشته‌ها و مصدومان حادثه متروپل آبادان رضا اسدی دوم در پرسپولیس؟ سردار سلامی:انتقام خون عزیزانمان را می گیریم اقساط وام جدید اجاره چقدر می‌شود؟ «یک میلیارد یورو» برای مقابله با کرونا کجا رفت؟ رهبر انقلاب:گفتیم مجلس انقلابی، یک عده خوششان نیامد! ولی ما حقیقت را گفتیم/ امروز هم می‌توان مثل فتح خرمشهر بر مشکلات غلبه کرد عجیب‌ترین خرید پرسپولیس از کرواسی می‌آید+ عکس سخنان رئیس دیوان محاسبات کشور درباره کاهش قیمت کالا‌ها و خدمات نواک: کالاهای ایرانی می‌توانند نیازهای متعدد بازار روسیه را تامین کنند تجارت ایران و روسیه به ۱۰ میلیارد دلار می‌رسد محدودیت و ممنوعیت‌های جاده‌ای در روز‌های پایانی هفته صدور احکام کارگزینی سال ۱۴۰۱ قضات سراسر کشور ترکیب پرسپولیس مقابل شهرخودرو امروز ۴ خرداد ۱۴۰۱+ ساعت دقیق دیدار زلنسکی خواستار مذاکره مستقیم با پوتین شد نگهداری میمون در خانه ابتلا به آبله میمون را افزایش می‌دهد؟ جنجال تازه علی کریمی با یک پست آتشین+ عکس جزئیات جدید از پرداخت حق ثبت مهریه توضیحات وزیر صمت درباره قیمت شوینده‌ها ماموریت رئیس‌جمهور به سازمان محیط زیست و وزارت خارجه برای رفع مشکل آلودگی هوا وزیر خارجه ترکیه به دیدار همتای صهیونیست رفت اینفوگرافیک | ۳۲میلیون ایرانی درگیر اجاره بهای مسکن احتمال ریزش دوباره ساختمان متروپل آبادان وجود دارد گزارش فائو از رتبه‌های ۳ تا ۱۹ ایران در تولید ۲۰ محصول مهم کشاورزی جهان دستگیری مرد عراقی به اتهام تلاش برای ترور جورج بوش وضعیت راه‌های کشور امروز ۴ خرداد ۱۴۰۱+ ترافیک در هراز و کندوان نفت خام سنگین ایران به ونزوئلا رسید خبر خوش وزیر برای بازنشستگان/ تایید افزایش حقوق بازنشستگان در تمام سطوح توضیحات قالیباف درباره مهلت دولت برای زمان اجرایی رتبه بندی معلمان گزارش هواشناسی امروز 4 خرداد 1401 نمایندگان به دیدار رهبر انقلاب رفتند سئول: کره شمالی موشک بالستیک شلیک کرده است رهبر انقلاب: مخاطب اول درهر یک از عرصه‌های جهاد و دعوت به خیر، روحانیت است امیرعبداللهیان راهی نشست داووس شد آبله میمون برای کدام افراد خطرناک است؟ بیت کوین دوباره به کانال ۳۰ هزار دلاری برگشت آخرین خبر از میزان افزایش شهریه مدارس ۱۴۰۱ واریز سود ۱۳ شرکت غیربورسی سهام عدالت دانشگاه‌های تهران پنجشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۱ تعطیل است؟ توضیحات قالیباف درباره مهلت دولت برای تصویب آیین نامه رتبه بندی معلمان ناظران هیئت رئیسه مجلس انتخاب شدند+ اسامی اعلام زمان ورود اولین خودروهای وارداتی به کشور+ جزئیات نواب رئیس مجلس برای سال سوم انتخاب شدند+ اسامی جزئیات تازه از تبانی مالک و شهرداری برای صدور غیرقانونی پروانه ساختمان متروپل آبادان اسامی کاندیداهای نواب ریاست مجلس اعلام شد قالیباف برای سومین بار رئیس مجلس شد+ تعداد آراء اسامی کاندیداها جدول قیمت گوشی شیائومی امروز چهارشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۱ جدول قیمت گوشی سامسونگ امروز چهارشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۱ قیمت خودرو‌های ایران خودرو و سایپا امروز ۴ خرداد ۱۴۰۱+ جدول پنجره ملی خدمات دولت هوشمند بالاترین ابزار مقابله با فساد است کاریکاتور| پیر شدیم رفت یوسف تیموری در برنامه جوکر اشک همه را به خاطر انصاریان در آورد+ فیلم حواشی هنجارشکنی در حسینیه امینی‌های قزوین/ متولی حسینیه عزل شد شناسایی هویت ۳ شهید والفجر مقدماتی بعد از ۴۰ سال ماجرای هنجارشکنی یک خانم در حسینیه امینی‌های قزوین+ حواشی و واکنش‌ها بازگشت ابوالفضل پورعرب به سینما در کنار یک فوتبالیست دستوالعمل واکسن کرونای زائران ایرانی حج تمتع ۱۴۰۱ تغییر می‌کند؟ بازدید زینب سلیمانی از نمایشگاه کتاب تهران+ تصاویر علت طلاق مهتاب کرامتی لو رفت تهمینه میلانی آتش بس ۳ را می‌سازد خواننده رپ جنجالی بازیگر شد بازید رایگان از برج میلاد در هفته میراث فرهنگی بازدید رایگان از موزه‌ها امروز چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت واکنش رضا رویگری به حواشی اخیر درباره همسرش مراسم تشییع پیکر آیت الله فاطمی نیا در تهران+تصاویر و فیلم اینفوگرافیک| هر نفر چند کارت بانکی دارد؟ اینفوگرافیک| سبد کالای خانواده ۴ نفره چند در می‌آید؟ اینفوگرافیک| سهم آلاینده‌ها در آلودگی هوای تهران فیلم | برکت مقاومت پوستر| جوانان فلسطینی؛ پیروز جنگ اراده‌ها کاریکاتور|وضعیت سعودی در مسئله یمن! نماهنگ | «ارتش» نور چشم ملت اطلاع‌نگاشت| رفع فقر و تأمین رفاه عمومی فیلم| اکسیر تولید اینفوگرافیک| مرور نکات اقتصادی پیام رهبر انقلاب اینفوگرافیک| ائتلاف سعودی در یمن چه فاجعه‌ای به‌بار آورده است؟ اینفوگرافیک| کشور‌هایی که بیشترین تراکم جرایم سایبری را دارند ویدیو| ۴ سناریوی مناقشه اوکراین ماجرای لغو مجوز صوت و تصویر «روبیکا»+ علت جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

دولت روحانی ۶۱ درصد منابع صندوق توسعه ملی را هزینه کرد

دولت روحانی ۶۱ درصد از منابع صندوق توسعه ملی که سهم نسل‌های آتی قلمداد می‌شود را در ۸ سال خرج هزینه‌های جاری کرد و در دوره ۴ سال دوم خود صندوق را با کسری ۱۳ میلیارد دلاری به دولت سیزدهم واگذار کرد.
تاریخ انتشار: ۱۹:۰۱ - ۰۴ بهمن ۱۴۰۰ - 2022 January 24
کد خبر: ۱۱۹۲۴۴

به گزارش راهبرد معاصر صندوق توسعه ملی در ایران پس از سرنوشت غم بار حساب ذخیره ارزی، طبق ماده ۸۴ قانون برنامه پنجم توسعه شکل گرفت تا بخشی از درآمدهای نفتی برای آیندگان حفظ شود و از طرفی نقش فعال در توسعه و آبادانی براساس اهداف طراحی شده، ایفا کند.

سال‌هاست صندوق‌های ثروت در دنیا تشکیل شده و تجربه‌ موفقی برای اعتلای کشورهای خود بدست آورده‌اند. عمده صندوق‌های ثروت ایجاد شده در کشورهای نفتی برای جلوگیری از شوک‌ها و تبعات مثبت و منفی قیمت نفت بوده تا به نوعی ضربه گیر اقتصاد باشد. چراکه در وفور ارزهای نفتی هزینه‌های دولت‌ها افزایش می‌یابد و در کاهش آن کسری بودجه را با توجه به پایدار بودن هزینه‌ها به همراه دارد که در نهایت تورم ایجاد کرده و سیاست‌های مالی را بر هم می‌زند.

به عقیده غضنفری رئیس هیات عامل صندوق توسعه ملی، این نوع صندوق‌ها در دنیا کارکردهای متفاوتی دارند که شامل توسعه‌ای، تثبیتی و صیانتی هستند. با توجه به مفاد قانون،‌ صندوق توسعه ملی ما بیش از آنکه توسعه‌ای باشد با هدف صیانت از منابع برای نسل‌های آتی تاسیس شده است.

همیشه یکی از دغدغه‌های کارشناسان اقتصادی این است که سرنوشت حساب ذخیره ارزی برای صندوق توسعه ملی تکرار نشود. اگر چه عملکرد دولت روحانی به‌گونه‌ای بود که عملا صندوق در سراشیبی و انحراف از اهداف اساسنامه خود قرار گرفت و زنگ هشدارها به صدا درآمد. دولت روحانی حجم وسیعی از بدهی به صندوق را به دولت سیزدهم واگذار کرد. این گزاره را می‌توان با آمار و ارقام به وضوح مشاهده کرد.

* منابع صندوق از کجاست؟

براساس ماده ۸۴ قانون برنامه پنجم توسعه جزئیات منابع واریزی به صندوق توسعه ملی تشریح شده است:

۱- حداقل ۲۰ درصد منابع حاصل از صادرات نفت (نفت خام، میعانات گازی، گاز و فرآورده‌های نفتی) در سال‌های برنامه و تعیین مبلغ آن در قوانین بودجه سنواتی

۲. حداقل بیست درصد (۲۰%) ارزش صادرات تهاتری اقلام فوق‌الذکر

۳. افزایش سهم واریزی از منابع بندهای (۱) و (۲) هر سال به میزان سه واحد درصد (در برنامه ششم سالانه ۲ درصد افزایش می‌یابد)

۴. پنجاه درصد (۵۰%) مانده نقدی حساب ذخیره ارزی در پایان سال ۱۳۸۹ و سال‌های بعد

۵. منابع قابل تحصیل از بازارهای پولی بین‌المللی با مجوز هیأت امناء با رعایت قوانین مربوط

۶. سود خالص صندوق طی سال مالی

۷. درآمد حاصل از سود موجودی حساب صندوق در بانک مرکزی، معادل میانگین نرخ سود سپرده‌های بانک مرکزی در بازارهای خارجی با محاسبه و پرداخت هر سه ماه یک‌ بار

۸ ـ بیست درصد (۲۰%) منابع موضوع جزء (د) بند (۴) قانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشور

* صندوق چه مصارفی دارد؟

۱. اعطای تسهیلات به بخش‌های خصوصی، تعاونی و بنگاه‌های اقتصادی متعلق به مؤسسات عمومی غیردولتی برای تولید و توسعه سرمایه‌گذاری‌های دارای توجیه فنی، مالی و اقتصادی

۲. اعطای تسهیلات صادرات خدمات فنی و مهندسی به شرکت‌های خصوصی و تعاونی ایرانی که در مناقصه‌های خارجی برنده می‌شوند از طریق منابع خود یا تسهیلات اتحادیه‌ای (سندیکایی)

۳. تعیین چهارچوب قر اعطای تسهیلات خرید به طرف‌های خریدار کالا و خدمات ایرانی در بازارهای هدف صادراتی کشور

۴. سرمایه‌گذاری در بازارهای پولی و مالی خارجی

۵. اعطای تسهیلات به سرمایه‌گذاران خارجی با در نظر گرفتن شرایط رقابتی و بازدهی مناسب اقتصادی به منظور جلب و حمایت از سرمایه‌گذاری در ایران با رعایت اصل هشتادم (۸۰ ) قانون اساسی می‌باشد.

۶. تأمین هزینه‌های صندوق

* نگاه دولت روحانی به صندوق توسعه شبیه به حساب ذخیره ارزی

گزارش یک نهاد نظارتی از عملکرد صندوق توسعه نشان می‌دهد بعد از شش سال از تولد این صندوق تا پایان سال ۹۵ بالغ بر ۹۰ میلیارد و ۵۹۹ میلیون دلار منابع وجود داشته که پس از آن تا پایان سال ۹۹ تقریبا خالی شده است. به عبارت دیگر تا پایان سال ۹۵ بالغ بر ۵۰ میلیارد و ۴۷۳ میلیون دلار مصارف ثبت شده است.

حکمرانی و نگاه مسئولان دولت روحانی به این صندوق بیش از آنکه بر مبنای اساسنامه و افق توسعه‌ای باشد شبیه به قلّکی برای مصارف جاری دولت بود. به‌عبارت دیگر تفکر دولتمردان برای بهره‌گیری از منابع این صندوق سرنوشتی مشابه حساب ذخیره ارزی را به ارمغان دارد.

دولت روحانی ۶۱ درصد منابع صندوق توسعه ملی را هزینه کرد

* تراز منابع و مصارف صندوق منفی شد

سال ۹۶ منابع صندوق ۱۵ میلیارد و ۴۲۸ میلیون دلار بوده است. با خروج آمریکا از برجام و کاهش صادرات نفت، درآمدهای صندوق نیز به تدریج افت کرد و در نهایت در سال ۹۹ به ۳ میلیارد و ۴۱۰ میلیون دلار تنزل یافت. برای سال ۹۸ نیز ۵ میلیارد و۳۸۱ میلیون دلار منابع به صندوق واریز شد. در مجموع ۴ ساله، ۴۰ میلیارد و ۱۹۲ میلیون دلار منابع نفتی به صندوق سرازیر شده است و در طرف دیگر ۵۲ میلیارد و ۸۹۱ میلیون دلار مصارف دولتی و غیر دولتی وجود داشت. 

* انحراف از اهداف صندوق توسعه ملی محرز است

به عبارت دیگر صندوق توسعه ملی که باید از منابع آن صیانت شود و حتی برای سرمایه‌گذاری و ثروت آفرینی به کار گرفته شود، با تراز منفی حدود ۱۳ میلیارد دلاری روبرو بود و بیش از منابع و ورودی به صندوق، از آن برداشت صورت گرفت. 

این موضوع را نیز رئیس کنونی هیات عامل صندوق توسعه ملی تلویحا تایید کرده و گفته است در ۱۰ سال اخیر سرمایه گذاری صورت نگرفت و انحراف از اهداف اساسنامه وجود داشت.

در دوره ۴ ساله یاد شده ۳۸ میلیارد و ۳۶ میلیون دلار برای دولت تامین منابع شد و تنها ۱۴ میلیارد دلار آن براساس اهداف قانونی برای سرمایه گذاری و تسهیلات دهی به بخش‌های خصوصی، تعاونی و نهادهای غیر دولتی رسید.

* چوب حراج دولت روحانی به ۶۱ درصد منابع صندوق توسعه ملی

طبق آمارها حدود ۶۱ درصد از کل منابع صندوق توسعه ملی طی ۱۰ سال اخیر به دولت‌ها رسیده که ۸ سال آن در دولت روحانی رقم خورد و در این دوره تراز منابع و مصارف منفی شد. در همین باره غضنفری نیز اخیر گفته بود نیمی از منابع صندوق از زمان تاسیس تاکنون به دولت‌ اختصاص یافت و حدود ۴۰ درصد آن سهم بخش خصوصی بوده است. 

این ارقام در حالی ثبت شده که دولت روحانی در این سال‌ها رقم ثابت سهم صندوق را واریز می‌کرد و افزایش سالانه آن را به انحای مختلف و مجوز از مراجع صلاحیت دار در بودجه، صرف هزینه‌های جاری کرد.

* میزان دقیق بدهی‌ دولت به صندوق توسعه شفاف نیست

یکی از معضلات صندوق فرآیندهای اداری و ساختاری است که رئیس هیات عامل صندوق اذعان دارد تصمیماتی که در مورد صندوق در مراجع بالادستی گرفته می‌شود را بعدا متوجه می‌شوند که این مسئله یک نقیصه در نظام ساختاری محسوب می‌شود. اساسا چرا باید بدون اطلاع و نظر هیات عامل صندوق، برای منابع آن هزینه تراشیده شود.

غضنفری در این باره گفته است «میزان بدهی دولت‌ها به صندوق در ۱۰ سال گذشته باید شفاف شود. بر این مبنا که چند درصد آن با مجوزهای خاص یا تکالیف بودجه‌ای بوده است یا آنکه تضامین بازگشت چیست؛ این برای ما ابهام دارد. حتی برخی منابع، بازگشت به منابع ذکر شده است در حالی که ما معتقدیم باید تسهیلات باشد. یکی بودن حساب‌های صندوق با بانک مرکزی یکی از دلایل این موضوع است و به تدریج حساب‌ها را جدا می‌کنیم. وقتی حساب ما در اختیار بانک مرکزی است قاعدتا این مشکلات به وجود می‌آید که در آینده حل می‌شود.»

* مصوبه‌ای برای شفاف شدن منابع صندوق

آنطور که رئیس هیات عامل صندوق اعلام کرد «دوشنبه گذشته مصوب شد هر پرداختی از صندوق توسعه ملی باید با مجوز هیئت عامل باشد که این مصوبه در ۱۰ سال اخیر بی‌نظیر است و همین علت نمی‌توان به مدیران عامل قبلی خرده گرفت چرا که چنین مصوبه‌ای وجود نداشت.» البته وی توضیح نداد که چرا در این سال‌ها مدیران عامل به دنبال شفاف‌سازی منابع و مصارف صندوق نبوده‌اند و چرا برای گرفتن چنین مصوبه‌ای اقدام نکرده‌اند.

به نظر می‌رسد در صورتی که سهم صندوق توسعه از ارزهای نفتی روال عادی داشت، میزان هزینه‌کرد دولت از آن فزاینده‌تر می‌شد. طبق آمارها می‌توان گفت تراز منابع و مصارف صندوق مثبت است؛ البته بخشی از این منابع بلوکه بوده و امکان دسترسی به آن وجود ندارد و یا از ارزهای نامرغوب تشکیل شده که برای هزینه کرد آن باید به ارزها مورد نیاز تبدیل شود.

* تجربه کشورها برای صیانت از صندوق‌های ثروت ملی

برخی از کشورهای جهان بیش از یک صندوق ثروت ملی ایجاد کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که ۷۴ صندوق موجود توسط ۴۸ کشور ایجاد شده است. بیشترین تعداد صندوق‌های ثروت ملی مربوط به کشور آمریکا با ۸ صندوق است که مربوط به هفت ایالت بوده (ایالت تگزاس دو صندوق دارد) و هفت مورد آن دارای منشاء نفت و گاز است. پس از آن در امارات متحده عربی هفت صندوق و در چین پنج صندوق وجود دارد، روسیه و قزاقستان نیز هر کدام سه صندوق دارند. کشورهای سنگاپور، شیلی، عربستان، استرالیا و عمان نیز هر کدام ۲ صندوق ثروت ملی دارند.

طبق مقالات ارائه شده، دارایی‌های تحت مدیریت صندوق‌های ثروت ملی در سال‌های اخیر رشد مستمری را تجربه کرده و به شش هزار میلیارد دلار در دسامبر سال ۲۰۱۳ رسیده است که حدود ۵۹ درصد آن مربوط به کشورهای دارنده منابع نفت و گاز است. در این میان سهمی چشمگیر از این منابع مربوط به کشورهای مسلمان است.

ارزش دارایی صندوق‌های ثروت ملی کشورهای مسلمان بالغ بر ۲۵۰۰ میلیارد دلار بوده و سهمی معادل ۴۲ درصد با دارایی به ارزش ۸۱۸ میلیارد دلار در جایگاه نخست قرار گرفته و یکی از ۱۴ کل منابع را تشکیل می‌دهند.

صندوق ثروت ملی نروژ GPFG با دارایی به ارزش ۶۷۶ میلیارد دلار در جایگاه دوم و یکی از صندوق‌های ثروت ملی امارات ۱۵ صندوق‌های ثروت ملی عربستان SAMA با دارایی به ارزش ۶۲۷ میلیارد دلار در جایگاه سوم قرار دارد. در این رده بندی، صندوق توسعه ملی جمهوری اسلامی ایران با داشتن دارایی به ارزش بیش از ۵۴ میلیارد دلار در مکان ۲۳ قرار گرفته است.

همانگونه که رئیس هیات عامل صندوق توسعه ملی تاکید کرده این صندوق باید به کارکرد و ریل اصلی خود بازگردد و هشدار داده در صورت ادامه رویه موجود، سرنوشت شکست حساب ذخیره ارزی را تجربه خواهد کرد./مشرق

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده