تغییرات اساسی بودجه ۱۴۰۲ بر مبنای پیشرفت، عدالت و بهبود معیشت-راهبرد معاصر
آخرین جزئیات از افزایش حقوق بازنشستگان در 1403 مقایسه حقوق مدیران سازمان تامین اجتماعی با بازنشستگان کمک ناخواسته کاپیتان استقلال به پرسپولیس ترکیب احتمالی پرسپولیس مقابل آلومینیوم اراک رونمایی از گزینه جذاب تراکتور؛ اسطوره فوتبال آلمان به تبریز می‌آید؟ جایزه خودرو برای صرفه‌جویی کنندگان در مصرف برق خانگی کراچی مقصد بعدی رئیس جمهور در پاکستان دبیر شورای عالی امنیت ملی وارد روسیه شد تسری امتیازات رتبه‌بندی معلمان به آموزشیاران نهضت سوادآموزی خبر بد برای درویش؛ توافق بازیکنان پرسپولیس در مکانی غیرمنتظره! واریز ۳۰ میلیون تومانی برای این بازنشستگان آیت الله رئیسی: هدفم از سفر به لاهور تقویت روابط فرهنگی دو کشور است کاهش ۱۷۰هزارمیلیاردی مالیات با دستکاری دولت و مجلس آخرین قیمت طلا، دلار، سکه و ارز ۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ وضعیت بورس امروز 4 اردیبهشت 1403 شوک بزرگ درباره حقوق ۱۴۰۳/ دریافتی کارمندان و کارگران کاهش می‌یابد؟ محکومیت جدید برای سپاهان و تراکتور توسط کمیته انضباطی مورد جالب ستاره پرسپولیسی/ اوسمار مخالف جدایی بود! پایان جنجال و نگرانی بزرگ نکونام در استقلال/ ستاره‌ آبی‌ها برگشت سخنگوی دولت: از هر روشی برای تسهیل واردات خودرو استفاده می‌کنیم+ جزئیات رتبه بندی معلمان در دولت سیزدهم ابراز امیدواری وزیر نفت برای آغاز صادرات گاز به پاکستان تامین ۴.۳ میلیارد دلار ارز برای دارو و تجهیزات پزشکی در ۱۴۰۲ بیمه‌های اجتماعی کارگران ساختمانی در شورای نگهبان تایید شد قالیباف: قانون مالیات بر سوداگری از قوانین افتخارآمیز مجلس یازدهم است بانکی‌پور: همه دستگاه‌ها باید به پلیس در اجرای قانون حجاب کمک کنند سرلشکر باقری: نیروهای مسلح همه سناریوها را در سطح عملیاتی دقیق بررسی می‌کند بلومبرگ: تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران روی کاغذ می‌ماند حضور حسین حسینی در دادسرای فرهنگ و رسانه با شکایت فراجا سقف برداشت از حساب‌های بانکی کاهش یافت؟ افزایش قیمت کارخانه ای خودرو‌؛ کسی گرانی را به گردن نمی‌گیرد خبر جدید از نقل و انتقالات پرسپولیس سرمربی پرسپولیس به دنبال این ۴ ستاره خریدار جدید پرسپولیس دست به جیب شد! وزرای نفت ایران و پاکستان دوطرف میز مذاکره تجارت گازی متن کامل سروده رهبر انقلاب که در آستانه وعده صادق قرائت شد قالیباف: بانک مرکزی در پایان سال ۱۴۰۲ به تعهداتش درباره تخصیص ارز به دارو عمل کرد بخش املاک "دیوار"مسدود می‌شود قیمت جهانی نفت امروز ۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ افزایش قیمت دلار مبادله‌ای امروز ۴ ادریبهشت ۱۴۰۳ دستور کار مجلس امروز سه شنبه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ آیت الله رئیسی: تقویت همکاری قوای مسلح ایران و پاکستان می‌تواند صلح و ثبات را برای منطقه به ارمغان آورد رئیس جمهور اسلام‌آباد را به مقصد لاهور ترک کرد ماجرای بازوبند کاپیتانی استقلال پس از محرومیت حسین حسینی بیانیه شماره یک مالک جدید استقلال امضای ۸ سند همکاری مشترک میان مقامات ایران و پاکستان آمریکا یک میلیارد دلار دیگر تسلیحات به اسرائیل می‌دهد امیرعبداللهیان: سلاح‌های مورد استفاده در اصفهان، بیشتر شبیه اسباب‌بازی بچه‌ها بود آمریکا هرگونه حمله هوایی در داخل خاک عراق را رد کرد حمله هوایی به یک پایگاه نظامی حشد الشعبی در عراق اردن: ایران قصد تشدید تنش ندارد/ باید مانع حمله به رفح شد امیر عبداللهیان: حمله ایران ضروری بود چون ایران گزینه دیگری جز آن نداشت گوترش: اسرائیل جهنم شعله‌ور در غزه به راه انداخته است تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران اعلام شد/ بایدن بیانیه صادر کرد امیرعبداللهیان: ایران با شدت بیشتری به هرگونه خطای محاسباتی رژیم صهیونیستی پاسخ خواهد داد یک منبع آگاه: ادعای «معاریو» درباره حمله به دیمونا توسط ایران کذب است رهبر انصارالله: عملیات ایران، معادلۀ جدیدی برای پاسخ به حملات اسرائیل ایجاد کرد کنعانی: شایسته بود سران اروپا و گروه ۷ قدردان ایران باشند آغاز سال تحصیلی از "مهر" به "شهریور" تغییر می‌کند؟! حمله موشکی حزب‌الله لبنان به پایگاه اسرائیلی المالکیه واکنش طالبان به به رزمایش روسیه و تاجیکستان رئیس قوه قضاییه:مسئولان قضایی در جهت تحکیم آرامش و امنیت مردم تدابیر مقتضی را اتخاذ کنند مجازات سنگین در انتظار مجرمان آزمون سراسری کیفیت هوای تهران چطور است؟ جزئیات تعرفه‌های پزشکی اعلام شد رای پرونده کثیرالشاکی "کینگ‌مانی" صادر شد توافق ایران و پاکستان برای آزادی زندانیان ۲ کشور زمان برگزاری مراسم یاد بود و تشییع رضا داودنژاد برائت از جنایات رژیم غاصب صهیونیستی وظیفه و تکلیف شرعی است نرخ ویزیت پزشکان عمومی در سال ۱۴۰۳ واکنش حسین پاکدل به ادعای امین حیایی+ عکس اینفوگرافیک/ اعمال مشترک شب‌های قدر گاندو و پایتخت جدید در ۱۴۰۳ ساخته می‌شوند شب‌های قدر هیئت کجا برویم؟ + آدرس و جزئیات دستگیری عاملان جنایت هولناک در بوستان نهج البلاغه توضیحات سختگوی وزارت بهداشت درباره علت مرگ دکتر بخشی توضیحات سخنگوی شهرداری تهران درباره ساخت مسجد قیطریه منطق ساخت مساجد در پارک‌های بزرگ چیست؟ اعلام تمهیدات ترافیکی شب‌های قدر در تهران برنامه آموزش و پرورش برای استخدام ۷۲ هزار معلم جدید آیا حمام کردن و یا شنا در استخر، روزه را باطل می‌کند؟ آغاز پخش ویژه برنامه‌های جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۳ از تلویزیون سومین سالگرد آیت‌الله مصباح یزدی با حضور رئیس‌جمهور اولویت فیش عمره و حج چگونه استعلام شود؟ لوح| شکست خوردگان در باتلاق نسل کشی اطلاع نگاشت| کودکان غزه زیر آوار جنگ کاریکاتور| آمریکا؛ شریک جرم قطعی پیکر آتیلا پسیانی بعد از چند روز به ایران رسید + عکس مرتضی پورصمدی درگذشت سروده‌هایی در رثای عباس‌بن علی(ع)/ از مشک پاره اشک فرات است می‌چکد؛ غیر از لب تو نیست مگر آرزوی آب برای درخواست گذرنامه زیارتی به این 2 هیأت مراجعه کنید اینفوگرافیک|کریدور شمال به جنوب، رقیب جدی برای کانال سوئز عباسعلی براتی‌پور درگذشت امشب مهمانی برویم، فطریه‌مان با چه کسی است؟ نظر 10 مرجع تقلید درباره میزان زکات فطره که فردا باید پرداخت کنیم اینفوگرافیک| الزامات و لوازم تحقیق رشد اقتصادی اینفوگرافیک|هدیه ۱۱ میلیارد دلاری ایرانی‌ها به اقتصاد ترکیه اینفوگرافیک| هراس پدرخوانده‌های داعش از سپاه پاسداران اینفوگرافیک|ایران؛ یکی از گسترده‌ترین شبکه‌های گاز دنیا اینفوگرافیک| اما و اگر‌های مالیات بر عایدی سرمایه اینفوگرافیک| شهید حاج قاسم سلیمانی از نگاه رهبر معظم انقلاب طرح | رهبرانقلاب: با ایران قوی مخالفند اینفوگرافیک| بزرگترین تولید کنندگان اورانیوم جهان اینفوگرافیک/ نقشه کامل مسیرهای پیاده‌روی اربعین + هزینه‌ها اینفوگرافیک | ایران چهاردهمین اقتصاد جهان، در سال ۲۰۲۲ ماجرای لغو مجوز صوت و تصویر «روبیکا»+ علت جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

تغییرات اساسی بودجه ۱۴۰۲ بر مبنای پیشرفت، عدالت و بهبود معیشت

در حالی لایحه بودجه ۱۴۰۲ امروز از سوی رئیس‌جمهور تقدیم مجلس می‌شود که گفته می‌شود حاوی تغییرات اساسی بر مبنای پیشرفت، عدالت و بهبود معیشت است.
تاریخ انتشار: ۰۹:۳۵ - ۲۱ دی ۱۴۰۱ - 2023 January 11
کد خبر: ۱۶۷۸۵۴

به گزارش راهبرد معاصر، بنابر اعلام سخنگوی هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی، لایحه بودجه سال 1402 به‌طور کامل همراه با جداول آن امروز چهارشنبه 21 دی‌ماه توسط رئیس جمهور تقدیم رئیس مجلس خواهد شد.

 

همچنین قرار است رئیس جمهور امروز نامه تمدید برنامه ششم توسعه را به مجلس ارائه کند ازاین‌رو با توجه به اینکه برنامه ششم توسعه تمدید می‌شود مجلس بودجه سال آینده را بر اساس آن تصویب خواهد کرد.

 

بر همین اساس، در ادامه مهمترین تغییرات لایحه بودجه 1402 شامل مبانی، جهت‌گیری‌ها، برنامه‌ها و برخی اعداد و ارقام اساسی این بودجه را مرور می‌کنیم؛

 

مبانی لایحه بودجه 1402

با توجه به اینکه سیاست‌های کلی برنامه هفتم توسعه یک ماه بعد از آغاز فرایند بودجه‌نویسی ابلاغ شد؛ دولت این سیاست‌ها را در لایحه لحاظ کرد تا بودجه سال آینده با برنامه هفتم توسعه که قرار است به‌زودی به مجلس تقدیم شود هم­راستا باشد.

 

توجه به پیشرفت اقتصادی توأم با عدالت، امینت غذایی و بهبود معیشت مردم، اصلاح ساختار بودجه، ایجاد شفافیت در درآمدها و هزینه‌ها، جلب سرمایه عمومی و خصوصی برای طرح‌های نیمه‌تمام، اصلاح الگوی کشت، موضوعات مرتبط با آب و خشکسالی؛ توجه به طرح‌های مهم و اثرگذار اقتصادی؛ رعایت آمایش سرزمین و توجه به خانواده و بانوان از جمله موارد مهم سیاست‌های کلی برنامه هفتم توسعه هستند که در لایحه بودجه به آن توجه ویژه‌ای شده است.

 

از سوی دیگر برنامه تحول دولت مردمی به‌عنوان سندی که پلی است بین سیاست‌های کلان و سیاست‌های اجرایی، موردتوجه قرار گرفته تا در پایان سال آینده طرح‌های مهم و ضروری پیشرفت قابل‌ملاحظه‌ای داشتند باشند و در طول سال هم نحوه انجام کار مورد ارزیابی و نظارت قرار گیرد.

 

جهت‌گیری‌های اصلی لایحه بودجه

یکی از مهم‌ترین مشکلات بودجه‌های سنواتی حجم زیاد احکامی بود که بخش قابل‌توجهی از آن هرسال در لایحه بودجه تکرار می‌شد؛ این موضوع علاوه بر اتلاف وقت دولت و مجلس بعضاً آسیب‌های دیگری به‌خصوص درمورد شفافیت داشت؛ ‌دولت، امسال این احکام را احصا و در قالب یک لایحه جداگانه به مجلس ارسال می‌کند؛ به‌عبارت‌دیگر با این اقدام احکام یک‌ساله بودجه از احکام با ماهیت دائمی، تفکیک و با تبدیل‌شدن به قانون دائمی در سال‌های بعدی تکرار نخواهد شد.

 

از سوی دیگر از درج احکام غیرمرتبط با بودجه در لایحه اجتناب شده و قوانین دائمی کشور نیز در معرض تغییر قرار نگرفته است. از جهت‌گیری‌ها مهم دیگر لحاظ‌کردن تمام منابع و مصارف در سقف بودجه کل کشور، موضوعی که منجر به کاهش کسری بودجه و کنترل هزینه‌های جاری می‌شود. اما شاید شاه‌بیت جهت‌گیری‌های کلی لایحه بودجه 1402 شفافیت باشد؛ این شفافیت در تمام اجزا چه در بخش‌های درآمدی و چه در بخش‌های هزینه‌ای ایجاد شده است.

 

اصلاح ساختار بودجه

دولت سیزدهم از سال گذشته اصلاح ساختار بودجه را آغاز و در لایحه بودجه 1402 به آن سرعت داده است؛ بر همین اساس این اصلاح در چهار محور برنامه محوری، اصلاح نظام اختیارات و پاسخگویی، اجرای نظام یکپارچه مدیریت مالی دولت و ارتقای مدیریت جریان نقدی دولت دنبال شده است.

 

برنامه‌محوری

یکی از مهم‌ترین آسیب‌های بودجه هزینه‌محور بودن دستگاه‌های اجرایی است، یعنی بدون آنکه در قبال بودجه خود برنامه مشخصی به‌عنوان یکی از پازل‌های کلی برنامه اقتصادی دولت را دنبال تنها به دنبال تأمین هزینه‌های خود از بودجه بوده‌اند.

 

در لایحه بودجه سال آینده 148 کلان برنامه مشخص شده که دستگاه‌های اجرایی برای آن باید 480 برنامه اجرایی را به‌پیش ببرند؛ تخصیص‌های فصلی هر دستگاه متناسب با ارزیابی شاخص‌های این برنامه‌های اجرایی صورت خواهد گرفت.

 

اصلاح نظام اختیارات و پاسخگویی

بسیاری از دستگاه‌ها به علت اینکه اختیاری در تخصیص بودجه زیرمجموعه‌های خود ندارند؛ در واقع ابزاری برای پاسخگوی کردن و نظارت بر آن مجموعه‌ها در دست ندارند؛ لذا در لایحه بودجه 1402 دو تفویض اختیار در قبال پاسخگویی دنبال شده است.

 

بر همین اساس از یک‌سو با دومرحله‌ای شدن بودجه مجلس بخشی از اختیارات خود را به دولت تفویض می‌کند تا تغییرات در بودجه و مشکلاتی از قبیل تحمیل کسری بودجه با افزایش غیرواقعی درآمدها جلوگیری شود، از سوی دیگر دولت نیز با هدف نظارت‌پذیر شدن بودجه تفویض اختیاری به سازمان برنامه و بودجه می‌کند تا برنامه محوری را در بودجه دنبال کند.

 

همچنین تفویض اختیاری به دستگاه‌های سیاست‌گذار می‌شود تا در تعیین اولویت‌ها و نظارت بر دستگاه‌های مجری برای اجرای برنامه‌ها فعالیت کنند. البته با اجرای نظام یکپارچه مدیریت مالی دولت این تفویض اختیار همراه با شفافیت خواهد بود. در نهایت اصلاح نظام سلسله‌مراتب تفویض اختیار در نظام اداری، کنترل هزینه و حذف موازی‌کاری‌ها در دستگاه‌های اجرایی را ممکن می‌سازد.

 

به این منظور دستگاه‌ها در چهار سطح طبقه‌بندی می‌شوند، سطح اول 57 دستگاه اصلی، سطح دوم 600 دستگاه تابعه دارای ردیف بودجه؛ سطح سوم دستگاه‌های اجرایی که شامل 3400 نقطه می‌شوند که دارای ذی‌حساب و مدیر مالی هستند و در نهایت سطح چهارم مدیر واحد مجری خواهد بود.

 

اجرای نظام یکپارچه مدیریت مالی دولت

هوشمند سای نظام اجرای بودجه ازطریق یکپارچگی سامانه‌های نظام مدیریت مالی دولت یکی از مهم‌ترین ارکان اصلاح ساختار بودجه است؛ در این بخش برای پنج مسئله اولویت‌دار راهکار مشخصی دیده شده است. یکی از مسائل این است که دولت در هر لحظه باید بداند بودجه‌ای که داده کجا هزینه شده است؛ برای پاسخ به مسئله اصلاح نظام طبقه‌بندی و کدینگ بودجه پیگیری می‌شود.

 

مسئله مهم دوم این است که چقدر از بودجه هزینه شده است؛ برای پاسخ به این سؤال هم نظام کنترل تعهدات دولت و اصلاح نظام حسابداری دولتی در دستور کار قرار می‌گیرد. مسئله اولویت‌دار سوم این است که آیا پول در کمترین زمان به ذی‌نفع نهایی رسیده یا در حساب دستگاه‌ها مانده است. برای پاسخ به مسئله اجرای اعتباری و پرداخت به ذی‌نفع نهایی در دستور کار قرار دارد. مسئله مهم سوم این است که در قبال بودجه چه خروجی تحویل گرفته شده است؟ برای پاسخ به این سؤال موافقت‌نامه مبنای نظام یکپارچه مالی دولت و نظام پرداخت قرار می‌گیرد.

 

اما در نهایت مسئله پنجم و شاید مهم‌ترین موضوع این است که آیا مردم از خدمات رضایت دارند؟ برای پاسخ به مسئله هم پرداخت‌ها به ارزیابی خدمات ارائه شده و رضایت مردمی مشروط می‌شود.

 

ارتقای مدیریت جریان نقدی دولت

دولت در این بخش با چهار آسیب مواجه است؛ اول آنکه جریان درآمد و هزینه دولت تطابق زمانی ندارد؛ به طور مثال در ماه‌های ابتدایی سال معمولاً درآمدها پایین هستند و اغلب درآمدها در نیمه دوم رشد قابل‌توجه دارند؛ دولت برای حل مشکل به‌جای استقراض یا استفاده از تنخواه بانک مرکزی مدیریت نقدینگی خزانه از طریق تجمیع حساب‌های نقدی دستگاه‌ها و ایجاد سازوکار اعتباری بودجه و پرداخت به ذی‌نفع نهایی را دنبال می‌کند.

 

آسیب دوم ناکارآمدی فرایند واگذاری اسناد خزانه و تحمیل عدم شفافیت به‌صورت وضعیت پروژه‌های عمرانی است؛ برای حل این مشکل هم اجازه سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت خزانه با استفاده از ابزارهای جدید مانند ریپو مدنظر است.

 

مشکل آخر هم عدم شفافیت هزینه‌کرد بودجه در دستگاه‌ها و رسوب منابع مالی در حساب آنها است؛ برای این موضوع هم استفاده از ظرفیت شبکه بانکی و اعتبار اسناد داخلی برای طرح‌های عمرانی در پیش گرفته شده است.

 

ویژگی‌های لایحه بودجه 1402

دولت در این لایحه علاوه بر رعایت اسناد بالادستی بر موضوعات 12گانه‌ای که برای اقتصاد و مردم مهم هستند تمرکز ویژه‌ای کرده است؛ ‌این موضوعات شامل تأمین معیشت مردم، تولید و اشتغال دانش‌بنیان، سلامت مردم، زنان و خانواده، آب، کشاورزی و محیط‌زیست؛ مسکن و حمل‌ونقل، تقویت جایگاه استان‌ها، آموزش‌وپرورش، آموزش عالی، فرهنگ و گردشگری، صندوق توسعه ملی و شرکت‌های دولتی است.

 

تأمین معیشت مردم

در لایحه بودجه 1402 علاوه بر تأمین 360 هزار میلیارد تومان برای پرداخت یارانه نقدی، دولت در جهت حمایت از سفره مردم، 104 هزار میلیارد تومان هم برای یارانۀ نان در نظر گرفته است؛ از سوی دیگر با کاهش تعرفه گمرکی نهاده‌های دامی و کالاهای اساسی از چهاردرصد به یک‌درصد، گام دیگری برای حمایت از معیشت مردم برداشته شده است.

 

دولت برای تنظیم بازار خودرو به‌عنوان یکی از درخواست‌های امروز مردم، پیش‌بینی واردات دو میلیارد دلار، خودروی خارجی کرده که در صورت موافقت مجلس و با توجه به رشد تولید داخل شاهد تنظیم و متعادل شدن قیمت‌ها در این بازار باشیم.

 

در لایحه بودجه 1402، دولت رشد 20 درصدی ضریب حقوق در حکم کارگزینی شاغلین و بازنشستگان را در نظر گرفته، البته منابع این رشد در بودجه دیده شده تا با کسری بودجه، فشارهای تورمی از این ناحیه به مردم وارد نشود؛ بر این اساس حداقل حکم حقوق کارکنان به میزان 7 میلیون تومان افزایش می‌یابد و حقوق تا سقف هفت میلیون تومان از مالیات معاف خواهد بود. البته حق عائله‌مندی و حق اولاد هم به ترتیب 50 و 100 درصد افزایش خواهد داشت.

 

تولید و اشتغال دانش‌بنیان

از زمان روی کار آمدن دولت سیزدهم رویه فشار مالیاتی به بخش‌های مولد اقتصادی متوقف شده و امسال نیز مشوق‌های مختلف مالیاتی از جمله کاهش هفت درصدی مالیات واحدهای تولیدی به تصویب دولت رسیده است.

 

اما یکی از بخش‌های مهم لایحه بودجه در بخش تولید، پیش‌بینی امکان ایجاد صندوق پیشرفت و عدالت در تمام استان‌های کشور است؛ متأسفانه در سال‌های گذشته تمرکز اعتبارات و حمایت‌ها در چند کلان‌شهر خلاصه می‌شد؛ اما دولت سیزدهم برای حمایت و رشد متوازن اقتصادی استان‌های تأسیس این صندوق‌ها را پیش‌بینی کرده تا علاوه بر تمرکززدایی، هر استان بتواند بر اساس مزیت‌ها و سند آمایش سرزمینی خود رشد پایدار اقتصادی خود را دنبال کند.

 

در مجموع برای این صندوق 31 هزار میلیارد تومان، یعنی برای هر استان به میزان یک هزار میلیارد تومان منابع دیده شده است؛ منابعی که اگر اهرم شوند تا چندبرابر می‌توانند به حل مشکلات تولید و رشد پایدار اقتصادی استان‌ها کمک کنند.

 

بودجه عمرانی هم در لایحه دولت افزایش قابل‌توجهی داشته و به رقم 327 هزار و 920 میلیارد تومان رسیده است؛ این رقم نسبت به لایحه بودجه 1401 رشد بیش از 26 درصدی را تجربه کرده است. از طرف دیگر برای شرکت‌های ایرانی طرف قرارداد با شرکت‌های خارجی پیمانکار دولت مشوق‌های خوبی دیده شده است.

 

البته حمایت‌ها تنها مختص طرح‌های دولتی نیست؛ برای ارائه تسهیلات قرض‌الحسنه به مشاغل کوچک، سازوکارهایی پیش‌بینی‌شده است، علاوه بر این سیاست‌گذاری‌های خوبی برای موضوع اشتغال دانش‌بنیان صورت ‌گرفته است. در بخش فضای مجازی هم کسب‌وکارهای اینترنتی که به سکوهای داخلی منتقل شوند از مشوق‌های مالیاتی خوبی برخوردار خواهند شد.

 

همچنین بر اساس تبصره 18 لایحه بودجه به شرکت‌ها و سازمان‌های توسعه‌ای اجازه داده شده تا مبلغ یک هزار میلیارد تومان از منابع داخلی را برای کمک به سرمایه‌گذاری در برنامه‌های تحقق رشد و تولید، صادرات کالا و خدمات، حمایت از دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین و ایجاد اشتغال پایدار اختصاص دهند.

 

سه اقدام مهم برای حمایت از بورس

در لایحه بودجه سال 1402 مقررشده 15 هزار میلیارد تومان از سهام شرکت‌های دولتی برای حمایت از سهام‌داران خرد از مخاطرات بازار سرمایه به صندوق تثبیت بازار سرمایه واگذار شود. از سوی دیگر جهت تقویت بنیه شرکت‌ها، بخشی از سودی که به افزایش سرمایه این شرکت‌ها اختصاص پیدا کند با نرخ صفر معافیت مالیاتی محاسبه می‌شود. با این اقدام شرکت‌ها به افزایش سرمایه تشویق و قدرت سرمایه‌گذاری و توسعه فعالیت‌های شرکت‌های بورسی بیش‌ازپیش فراهم می‌شود.

 

در یک سال گذشته دولت تلاش زیادی برای حمایت و توسعه ابزارهای مالی کرده تا ضمن ایجاد شفافیت و کوتاه‌شدن دست واسطه‌ها به نقدینگی بخش تولید هم کمک شایانی شود؛ در همین راستا بر اساس لایحه بودجه سال 1402 تمام کالاهایی که در قالب گواهی سپرده کالایی در بورس معامله می‌شود تا قبل از تبدیل به کالای فیزیکی مشمول مالیات بر ارزش‌افزوده نمی‌شود و تنها این مالیات یک‌بار و در زمان تبدیل به کالا اخذ می‌گردد.

 

سلامت مردم

در کنار حمایت‌های معیشتی، دولت توجه زیادی به حمایت‌های درمانی مردم دارد تا مردم از این ناحیه هزینه کمتری بپردازند، ‌در لایحه بودجه سال 1402، دولت 69 هزار میلیارد تومان یارانۀ دارو در نظر گرفته است، از سوی دیگر 10 درصد منابع هدفمندی و یک درصد مالیات بر ارزش‌افزوده به حوزه سلامت اختصاص پیدا کرده است.

 

تقویت پزشک خانواده و نظام ارجاع، استمرار نسخه الکترونیک و ارائه معافیت حقوق ورودی برای واردات آمبولانس از دیگر بخش‌های حمایتی دولت در حوزه سلامت است. توجه دولت در بخش سلامت تنها به درمان نبوده و در حوزه پیشگیری هم منابع خوبی برای حوزه سلامت و ورزش دیده است؛ برای تحقق این امر بخشی از عوارض بر سیگار برای سلامت و بخشی از 27 صدم درصد مالیات بر ارزش‌افزوده به این حوزه اختصاص پیدا خواهد کرد.

 

زنان و خانواده

در لایحه بودجه به دستگاه‌ها تکلیف شده یک درصد اعتبارات خود را در حوزه زنان و حمایت از خانواده هزینه کنند. از سوی دیگر منابع موردنیاز برای افزایش 100 درصدی حق اولاد و 50 درصدی حق عائله‌مندی برای اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت پیش‌بینی ‌شده است.

 

تأمین مسکن رایگان برای والدین دارای فرزند چهارقلو و بیشتر، تأمین اعتبار موردنیاز برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی، تقویت جایگاه معاونت زنان و خانواده در موضوع پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و ایجاد تمرکز اطلاعاتی در حوزه حمایت‌های اجتماعی از دیگر سیاست‌گذاری‌های مهمی است که در لایحه بودجه به آن توجه شده است.

 

آب، کشاورزی و محیط زیست

خشک‌سالی و کاهش نزولات آسمانی یکی از ابرچالش‌های بسیاری از کشورهای جهان ازجمله ایران است؛ دولت سیزدهم در بودجه سال 1401 منابع خوبی برای مقابله با این بحران اختصاص داد، همین رویکرد در لایحه بودجه 1402 دنبال شده و بر همین اساس 35 هزار میلیارد تومان منابغ برای طرح‌های نیمه‌تمام، مهار آّب های مرزی و تأمین آب و طرح‌های برق‌آبی صادرشده است؛ این رقم نسبت به بودجه امسال سه برابر شده است.

 

با توجه به کاهش منابع آب در دسترس در سال‌های اخیر و لزوم توجه به منابع آبی جدید موضوع آب‌های ژرف، چندسالی است که موردتوجه قرار گرفته؛ اما منابع مالی لازم برای توسعه این بخش تأمین نشده است؛ بر این اساس در بند (ح) تبصره 7 لایحه بودجه سال 1402 کل کشور، وزارت نفت مکلف شده 10 هزار میلیارد تومان از منابع داخلی خود و شرکت‌های تابعه را با هدایت و نظارت معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور در فرایند قابلیت‌سازی و توسعه فناوری و عملیات حفاری و بهره‌برداری از آب‌های ژرف و سایر فناوری‌های آب اختصاص دهد.

 

از سوی دیگر اجرای الگوی کشت در کشور متناسب با منابع آبی، پیگیری و اعتبارات خوبی برای رعایت و مدیریت الگوی کشت، پیش‌بینی ‌شده است. افزایش عوارض صادراتی محصولات آب‌بر و انجام حمایت از شهرک‌های گلخانه‌ای و شهرک‌های کشاورزی از دیگر اقدامات مهم دولت در لایحه بودجه برای توجه هم‌زمان به مشکل آب و حمایت از تولید محصولات کشاورزی است.

 

بودجه 1402 حامی محیط زیست

در لایحه بودجه سال آینده با توجه به تأکیدات رئیس‌جمهور 20 درصد عوارض سبز به محیط‌زیست برای مقابله با آلودگی هوا اختصاص پیدا کرده است؛ همچنین یک هزار میلیارد تومان منابع برای کمک به صندوق ملی حفاظت از محیط‌زیست و تأمین تجهیزات محیط‌بانی و ... در نظر گرفته شده است. حمایت از محیط‌زیست با معافیت از پرداخت هزینه دادرسی دعاوی از دیگر تصمیمات مهم دولت در این بخش است.

 

مسکن و حمل‌ونقل

مسکن یکی از بخش‌های پیشران اقتصاد است که دولت سیزدهم بر آن تأکید ویژه‌ای دارد و در لایحه بودجه 1402 نیز تصمیمات خوبی برای حمایت از ساخت مسکن دیده شده است؛ دولت در لایحه از یک‌سو تأمین منابع مالی برای حمایت از ساخت مسکن را پیش‌بینی کرده و از سوی دیگر امکان تأمین زمین موردنیاز برای احداث پروژه‌های مسکن را فراهم کرده است.

 

اخذ مجوزهای لازم برای فروش و تهاتر املاک دستگاه‌ها، در نظر گرفتن تخفیف‌های مالیاتی پروژه‌های مسکن مهر و ارائه خدمات زیرساختی و زمین برای ساماندهی بافت‌های ناکارآمد و سکونتگاه‌های غیررسمی از دیگر بخش‌های مهم لایحه بودجه برای مسکن است.

 

یکی دیگر از مقدمات رشد پایدار اقتصادی توجه به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و کریدورهای ارتباطی است؛ دولت در لایحه بودجه 1402 اعتبارات خوبی را برای صندوق توسعه حمل‌ونقل دیده است. به‌ غیر از حمایت‌های مستقیم، بخشی از سود شرکت‌های وابسته به وزارت راه و شهرسازی به صندوق حمل‌ونقل اختصاص پیدا کرده و امکان تهاتر بخشی از اموال غیرمنقول وزارت راه و شهرسازی به این صندوق فراهم شده است.

 

با توجه به سرمایه‌بر بودن طرح‌های حمل‌ونقل، دولت به غیر از منابع داخلی امکان اخذ تسهیلات مالی خارجی با تضمین دولت برای تأمین ناوگان و تجهیزات قطار شهری را هم پیش‌بینی کرده است.

 

تقویت جایگاه استان‌ها

یکی از ریشه‌های عدم توازن در پیشرفت مناطق مختلف، تمرکزگرایی و تجمع منابع و اختیارات است. دولت سیزدهم از بدو فعالیت، افزایش اختیارات استان‌ها برای حل مشکلات اقتصادی و توسعه متوازن مناطق را دنبال کرده است. رویکردی که در لایحه بودجه 1402 بسیار پررنگ‌تر شده است.

 

واگذاری طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی ملی در سطح استان به استان، پیش‌بینی تشکیل صندوق‌های عدالت و پیشرفت استانی، ایفای نقش شورای برنامه‌ریزی استان در فرایند تصمیم‌گیری در مورد عوارض بر ارزش‌افزوده از تصمیمات مهم این بخش است.

 

در سنوات گذشته هزینه‌کرد درآمدهای مازاد استانی در بخش‌های دیگر موجب کاهش انگیزه مدیران استانی شده بود؛ از سوی دیگر با توجه به واریز منابع حاصل از فروش اموال به خزانه و عدم مصرف آن در استان، دستگاه‌های استانی گام مهمی برای واگذاری اموال مازاد برنمی‌داشتند؛ ‌اما بر اساس لایحه بودجه 1402 اختیارات مازاد مالیاتی و حقوق و بهره مالکانه معادن به استان‌ها واگذار شده است.

 

از سوی دیگر استان‌ها مجازند برای اجرای طرح‌های عمرانی استان، اموال غیرمنقول خود را بفروشند و همچنین استان‌ها قادر خواهند بود ادارات استانی خود را تجمیع کنند.

آموزش و پرورش

در لایحه بودجه سال 1402 مدارس رعایت‌کننده الگوی مصرف از پرداخت هزینه‌های برق، گاز و آب معاف شده‌اند. همچنین مدارس خیرساز از پرداخت حق انشعابات قانونی معافیت 50 درصدی خواهند داشت.

 

امکان استفاده مدارس از سهم 27 صدم واحد ارزش‌افزوده، تقویت اعتبارات تغذیه دانش‌آموزان و تأکید بر اجرای سند تحول بنیادین از دیگر بخش‌های مهم لایحه بودجه در حوزه آموزش و پرورش است.

 

آموزش عالی و فناوری

رشد عملی و تقویت تحقیقات دانشگاه‌ها در راستای حل مشکلات کشور از سیاست‌های مهم دولت در لایحه بودجه سال 1402 است، از این رو منابع صندوق تحقیقات علوم و فناوری تقویت شده و امکان اخذ تسهیلات مالی خارجی برای تجهیز دانشگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و مراکز فنی و حرفه‌ای با تضمین دولت نیز پیش‌بینی ‌شده است.

 

برقراری ارتباط یک درصد پژوهش با صندوق تحقیقات علوم و فناوری و سامانه نظام اطلاعات و اجازه استفاده متمرکز استان‌ها از یک درصد اعتبارات هزینه‌ای دستگاه‌های جاری که به امور پژوهشی اختصاص دارد؛ از دیگر تصمیمات دولت در لایحه بودجه برای حمایت رشد عملی و توسعه تحقیقات است.

 

لایحه بودجه، سه بخش خوب برای دانشجویان هم دارد؛ افزایش اعتبارات برای تغذیه دانشجویی، تقویت اعتبارات صندوق رفاه دانشجویی و افزایش منابع برای تعمیر و احداث خوابگاه با اولویت خوابگاه دانشجویی از جمله مصوبات دولت در لایحه بودجه سال 1402 است. خبر خوب برای اساتید هم اینکه کارانه پزشکان و حق‌التدریس، حق‌التحقیق و عناوین مشابه از سقف حقوق پرداختی به اساتید خارج شده است.

 

فرهنگ و گردشگری

یکی از اجزاء مهم افزایش درآمدهای غیرنفتی کشور توجه به صنعت گردشگری و صنایع‌دستی است؛ در هر دو حوزه، کشور دارای ظرفیت‌های بی‌شماری است که نیاز به توجه و حمایت دارد؛ از همین رو تقویت اعتبارات حوزه گردشگری و میراث‌فرهنگی در لایحه بودجه 1402 موردتوجه قرار گرفته است.

 

ایجاد صندوق حمایت از صنایع‌دستی، میراث‌فرهنگی و گردشگری، معافیت منابع ارزی حاصل از صادرات صنایع‌دستی از اخذ تعرفه، عوارض صادراتی و تعهد ارزی برای صادرات صنایع‌دستی و کاهش تعرفه گاز مصرفی شرکت‌های فعال در حوزه گردشگری از جمله مصوبات خوب دولت در لایحه بودجه برای حمایت از این بخش است.

 

در بخش فرهنگ هم با توجه به هجمه‌های گسترده به فرهنگ ایرانی اسلامی، تقویت اعتبارات این بخش مدنظر قرار گرفته است؛ برهمین اساس به دستگاه‌های اجرایی اجازه داده شده بخشی از اعتبارات خود را به امور قرآنی و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت اختصاص دهند.

 

همچنین دستگاه‌ها مجازند تا دو درصد از اعتبارات خود را برای هزینه در حوزه فرهنگ هزینه کنند.

 

نفت و صندوق توسعه ملی

یکی از بخش‌های مهم بودجه که همواره موردتوجه کارشناسان و اصحاب رسانه قرار دارد بخش نفت است؛ در لایحه بودجه سال 1402 برخلاف دولت‌های گذشته، دولت به پرداخت 40 درصدی سهم صندوق توسعه ملی از درآمدهای نفتی پایبند بوده تا قدرت این صندوق برای حمایت از بخش خصوصی و تولید فراهم شود.

 

از سوی دیگر در راستای ایجاد شفافیت جدول تبصره 14 حذف شده و منابع آن به بودجه شرکت نفت و بخشی از مصارف آن به بودجه عمومی منتقل شده است.

 

با توجه به‌ضرورت توجه به پتروپالایشگاه جهت ایجاد ارزش‌افزوده بیشتر و پرهیز از خام فروشی، ایجاد امکان سرمایه‌گذاری مشترک دولت و بخش غیردولتی در پتروپالایشگاه‌ها در لایحه بودجه 1402 پیش‌بینی‌ شده؛ همچنین منابع خوبی برای توسعه پالایشگاه آبادان در نظر گرفته شده است.

 

شرکت‌های دولتی

یکی دیگر از بخش‌های حاشیه‌ساز بودجه که بعضاً مورد اختلاف دولت و مجلس هم بوده موضوع قیر رایگان و تخلف‌های پیرامون آن است؛ دولت در لایحه بودجه سال 1402 ایجاد شفافیت سازوکاری از طریق گردش خزانه ایجاد کرده که ضمن تأمین قیر برای جاده‌ها روستایی و موارد مندرج در لایحه بساط حواله فروشی و سوءاستفاده‌ها در این بخش جمع شود.

 

یکی از موضوعات موردتوجه افکار عمومی در بودجه معمولاً بودجه شرکت‌های دولتی است؛ در لایحه بودجه سال 1402 برای ایجاد شفافیت در این شرکت‌ها گام‌های مهمی برداشته‌شده است؛ بر این اساس تا پایان خرداد سال آینده آیین‌نامه انتظام‌بخشی، شفاف‌سازی و ضابطه‌مند نمودن درآمدها و هزینه‌های شرکت‌های دولتی تدوین و تصویب می‌شود. از سوی دیگر تمام حقوق و مزایای کارکنان این شرکت‌ها هم در سامانه سازمان اداری و استخدامی کشور ثبت می‌شود.

 

از طرف دیگر شرکت‌های دولتی در اقتصاد کشور در سال 1402 بیش از 540 هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری خواهند کرد، همچنین با حذف حواشی و ایجاد مدیریت بهتر در این شرکت‌ها در سال آینده درآمد دولت، ناشی از سود شرکت‌های دولتی 61 درصد افزایش پیدا خواهد کرد./تسنیم

مطالب مرتبط
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
آخرین اخبار