خاستگاه اجتماعی اعتراضات در جامعه امروز ایران-راهبرد معاصر
پیش بینی رگبار باران و رعدوبرق در ۱۵ استان تا آخر هفته یکتا ناصر کرونا هم گرفت + عکس راهنمای شرکت در طرح جدید پیش‌فروش سه محصول سایپا عیسی جعفری درگذشت + سوابق و علت مرگ قلب، طعمه جدید ویروس کرونا سردار حجازی: مدارک ترور و مستندات سفر شهید سلیمانی از سوریه به عراق تقدیم قوه قضائیه شده است چین و ایران پیروز می‌شوند و ما می‌بازیم اعلام آماده‌باش زلزله در فیروزکوه، دماوند و شمیرانات وضعیت شرکت‌های بورسی سهام عدالت امروز دوشنبه ۲۳ تیر ۹۹ جلسه دادگاه ۲۱ متهم کلان ارزی/ قاضی مسعودی مقام: علیه مدیران بانک ارائه دهنده اسناد کذب اعلام جرم می‌کنیم شهید سلیمانی در کنار احمدشاه/ عکس آخرین وضعیت و آمار کرونا ایران در ۲۳ تیر ۹۹ چگونه تأمین اجتماعی دفترچه‌های درمانی را حذف کرد؟ پیشگیری از ابتلا به کرونا به سبک بیرانوند/عکس قتل خواننده سیاهپوست در بزرگراه آخرین اخبار از عرضه ETF ها ارزش روز سهام عدالت ۲۳ تیر ۹۹/ سود ۷۹۰ هزار تومانی سهام عدالت در یک روز سایه وحشت در اردوگاه پرسپولیس جدیدترین قیمت طلا و سکه امروز ۲۳ تیر ۹۹ زمان برگزاری آزمون‌های لغو شده مشخص شد پشت‌پرده «چین‌هراسی» روزهای اخیر سقف ذخیره کارت سوخت مشخص شد فروشندگان سهام عدالت این مطلب را بخوانند واکنش سوشا مکانی به پوشیدن شلوار باب اسفنجی+ عکس قیمت دلار و یورو در صرافی ملی امروز دوشنبه ۲۳ تیر ۹۹ طرح مجلس برای مالیات دارندگان چند خودرو جزئیات حمله موشکی اخیر یمن به عمق خاک عربستان رئیسی: لازمه ایران قوی، اقتصاد قوی است چرا مهار کرونا در پاییز سخت‌تر می شود؟ موسوی:برنامه هسته‌ای ایران با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی مواجه نیست/روابط ایران و چین وارد مرحله جدیدی می‌شود دولت ۲ برابر اجاره ماهانه از خانه‌های خالی مالیات می‌گیرد تصویب بسته سیاستی نحوه برگشت ارز صادراتی / قیمت دلار کاهش می‌یابد؟ سردار حاجی‌زاده: قصد ورود به خودروسازی نداریم، می‌خواهیم کمک کنیم زمان کنکور سراسری هم تغییر می‌کند؟ وراث سهام عدالت تعیین تکلیف میشوند جنجال بوسیدن پای شوهر در برنامه زنده تلویزیونی + فیلم اتهام جدید پلوسی به ترامپ نرخ بیکاری جوانان در بهار ۲۴.۵ درصد شد تازه ترین گزارش سازمان ملل درباره ترور شهید سردار سلیمانی ‌تکلیف جدید جاماندگان از سهام عدالت بهترین راه تشخیص کرونا چیست؟ عاملان انفجار کلینیک سینا مشخص شدند + عکس سها رضا نژاد کجاست؟! /فرار از دست مزاحمان پلید و گمشدن در کردکوی + فیلم آمار مبتلایان و قربانیان کرونا درجهان امروز دوشنبه ۲۳ تیر ۹۹/ تعداد از مرز ۱۳ میلیون نفر گذشت سامانه استعلام و آزادسازی سهام عدالت نحوه استفاده از ماسک‌های پارچه‌ای در روزهای کرونایی حمله موشکی انصارالله یمن به عربستان سعودی نامه محمود عباس به بشار اسد توافق ایران-چین فشار اقتصادی آمریکا بر هر دو کشور را کاهش خواهد داد اعتراضات تل‌آویو و آینده کابینه نتانیاهو اینفوگرافیک | مجلس امید بخش و انقلابی ادعاهای جنجالی ابراهیم فیاض: مردم دولتی مانند کره شمالی می‌خواهند معنی و تفسیر آیه نصب شده در دیدار نمایندگان مجلس با رهبر انقلاب استفاده رهبر انقلاب از ماسک تولید داخل + عکس رونمایی قالیباف از بسته «اقتصاد مردمی» در محضر رهبر انقلاب دهمین جلسه دادگاه طبری/ وکیل متهم ارتباط اکبر طبری با «محمد انوشه» را تکذیب کرد!/ اعتراض به پوشش رسانه‌ای دادگاه! خبر خوش برای معلمان طرح همکاری چین و ایران ضربه‌ای عظیم به فشار‌های آمریکا وارد می‌کند روحانی: بانک مرکزی مسئول سیاست‌های ارزی است زمان برگزاری کنکور‌های ۹۹+ جزئیات رهبر انقلاب: مردم مخالف تشنج میان قوا هستند/ دولت‌ها باید تا روز آخر وظایف خود را انجام دهند شکایت سپاه از ایرنا صحت دارد؟ آخرین جزئیات پرونده آتش‌سوزی کلینیک سینا پرداخت پاداش پایان خدمت فرهنگیان با فروش املاک مازاد تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش واکنش مجلس به دوفوریت طرح «مالیات بر خانه‌های خالی» توطئه پنهان آمریکا علیه لشکر فاطمیون اسحاق جهانگیری؛ پاس گل در انتخابات، سکوت در مشکلات/ سرنوشت دختر مظلوم وزیر! رعدوبرق و باران در پایتخت طرح اشغال کرانه باختری، کوته‌بینانه است برجام یا کفش‌های میرزا نوروز؟ واعظی: چه بایدن چه ترامپ، بنای داشتن رابطه با آمریکا را نداریم واکنش واعظی به شایعات درباره توافق ایران و چین دیدار ویدئو کنفرانسی نمایندگان با رهبر انقلاب امروز ۲۲ تیر ۹۹ ترامپ سرانجام ماسک زد حریرچی:امتحانات برگزار می‌شود/نمی‌توانیم دانشگاه‌ها را تعطیل کنیم کالامارد: آمریکا با ترور قاسم سلیمانی اصل حاکمیت را تحریف کرد بدون تعارف با شاه‌ ماهی رسانه‌های ضد انقلاب / ۱ علت توقف ضبط برنامه «عصر جدید» + جزئیات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی دوبلوری که مهران مدیری را حیرت‌زده کرد! مهمان برنامه دورهمی مهران مدیری جمعه ۲۰ تیر + عکس مهمان امشب برنامه دورهمی مهران مدیری پنجشنبه ۱۹ تیر ۹۹+ عکس و بیوگرافی مهمانان این هفته «دورهمى» مشخص شدند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان اعلام زمان پخش مرحله دوم مسابقه استعدادیابی «عصر جدید» واکنش آقای بازیگر به انتقاد‌ها قوه قضاییه در کشف مفاسد نیاز به همراهی همه دارد چرا سیروس گرجستانی به «خندوانه» نرفت؟ طعنه نماینده روسیه در شورای امنیت به پمپئو؛ کار آمریکا شبیه قرار دادن زانو روی گردن ایران است/ فیلم شکست آمریکا در مقابل ایران در جلسه شورای‌امنیت به روایت کارشناس BBC/ فیلم «آقازاده» ادامه سریال «پدر» است؟ فیلمسازی که هیچ‌کدام از فیلم‌هایش اکران‌نشد! اینفوگرافیک |من ماسک می‌زنـم بازیگر فیلم «محمد رسول الله» درگذشت آخرین حضور سیروس گرجستانی درکدام فیلم بود؟ اینفوگرافیک | وضعیت دلار در دوره‌های مختلف ریاست جمهوری ایران نقطه | تحولات بازار مسکن شهر تهران در خرداد ۱۳۹۹ چرا مرگ بر آمریکا؟/ اینفوگرافیک کاریکاتور | شعبده بازی با دلار اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده اینفوگرافیک/ پلیس‌های آدمکُش اینفوگرافیک | اتاقی که همه‌چیز در آن رخ داد: خاطرات کاخ سفید اینفوگرافیک | آخرین خورشید گرفتگی قرن در ایران کاریکاتور | تخم‌مرغ در مسیر لاکچری شدن کاریکاتور | رضایت از زندگی به روایت دولتی‌ها شکست " استثناگرایی آمریکایی " در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ "خروج ترامپ از برجام"؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
راهبرد معاصر در گفتگو با جامعه شناسان بررسی می کند؛

خاستگاه اجتماعی اعتراضات در جامعه امروز ایران

افزایش قیمت بنزین را نمی توان به عنوان تنها عامل بروز اغتشاشات اخیر دانست
سمیه سرجامی؛ خبرنگار
تاریخ انتشار: ۱۰:۴۹ - ۰۲ آذر ۱۳۹۸ - 2019 November 23
کد خبر: ۲۸۵۵۳

خاستگاه اجتماعی اعتراضات در جامعه امروز

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ بنزین گران شد! این شاید اولین بهانه دم دستی برای آنهایی بود که مدتها به دنبال اعتراض به شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه بودند. بهانه ای که به اذعان «امان الله قرائی مقدم » جامعه شناس نام آشنای کشور راهی شد تا آنهایی که می خواهند اعتراض کنند وارد عرصه شوند اما در این میان اغتشاشاتی روی داد و تخریب ها و آشوب هایی اتفاق افتاد که قرائی مقدم آنها را نکوهش کرده و چنین رفتاری را در شان جامعه اسلامی نمی داند. با این حال «دکتر مصطفی اقلیما» رئیس انجمن مددکاران ایران گرانی بنزین را آخرین عامل در بروز اعتراضات اخیر می داند و معتقد است افزایش فشارها و حل نشدن مشکلات قبلی سبب شد تا با گران شدن بنزین مردم معترض به خیابان ها بیایند. «راهبرد معاصر» در ادامه برای تحلیل و بررسی بستر های اجتماعی وقوع اعتراضات اخیر با این کارشناسان مطرح به گفتگو نشسته است.

 

*آقای دکتر قرائی مقدم! شما بسترهای اجتماعی بروز اعتراضات اخیر رو در چه می دانید؟
به نظر میرسد در بسترهای اجتماعی بروز اعتراضات اخیر محرومیت ها و خودکامگی های روا شده به مردم اصل مسئله است و بنزین یک مسئله ظاهری است و باطن ماجرا ناراحتی هایی است که توسط خودخواهان و گروه های ذی نفوذ و سواستفاده چی ها و غارتگران بیت المال به مردم تحمیل شده است. بنزین ظاهر ماجراست و اصل همان هدر دادن سرمایه ملی و اختلاس ها و برخی فشارها به ویژه فشارهای اقتصادی است، مردم انگار دنبال یک بهانه بودند و گران شدن بنزین همان بهانه برای بروز اعتراضات بود به قول سعدی "ما نظر به میوه کنیم تنگ چشمان نظر به میوه کنند ما تماشاگران بستانیم او در احوال خویش مینگرد."

 

این خیزش اجتماعی یک عامل درونی دارد نه بیرونی و این به دلیل این است که ساختار جامعه دچار اشکال است آن هم به خاطر ناروایی هایی که انجام شده است. گروه های صاحب نفوذ فشار آورده و حرف مردم را نشنیدند و زورمندی و خانواده سالاری دولتی را حاکم کردند و این عوامل مجموعا بستر و زمینه های نارضایتی را در جامعه فراهم کرده است. بستر این اعتراضات بیشتر از بیرونی درون زاست چراکه رانت خواری ها و فسادهایی که انجام شده بود و رو شد و در کنار آن فشارهای اقتصادی و عدم توان دولت در مبارزه با این رانت ها و فسادها داد مردم را در آورده است.

 

*توضیح بیشتری در این خصوص یعنی ارتباط این فسادها با اعتراضات مردمی میفرمایید؟
بله ببینید تمام این رانت ها، رشوه گیری ها، سواستفاده چی ها، غارت بیت المال و ... این مفسدان کجا هستند هر چند آقای رییسی یک تعدادی را دستگیر و زندانی کرده اند اما بقیه این مفسدان و دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلاری که گم شده است الان کجاست؟از رانت و دزدی و خانواده سالاری و زورمندی و گروه های ذی نفوذ و آقا زادگی و تصور مردم در عدم مشارکت شان در سرنوشت خودشان و عدم توجه دولت به خواسته ها و مطالبات آنها و نگرانی از آینده فرزندان شان مجموعا باعث شده ساختار جامعه دستخوش اعتراض وخیزش اجتماعی شود.

 

*آقای دکتر وجه تشابه و تفاوت این اعتراضات را با اغتشاشات دی ماه ۹۶از منظر خاستگاه اجتماعی چطور ارزیابی می کنید؟
هر خیزش و اعتراضی با اعتراض و خیزش قبلی تفاوت دارد چنانچه ما در سال ۸۸هم شاهد اعتراض و اغتشاش بودیم که در آن سال مسئله بر سر رای برای دو نفر آقای جویای قدرت بود که کشور را دچار شرایط بدی کرد ولی در سال ۹۶ دوباره کشور دچار یک خیزش شد ولی باز هم به شدت امروز نبود چرا که دامنه توقعات و خواسته ها امروز افزایش یافته و جامعه خود آگاه تر شده است چرا که چشم انداز و امیدی به آینده نمی‌بیند و این با توقعات سال۹۶ فرق کرده است در سال ۹۶اعتراض از مشهد آغاز شد و به کل کشور کشید ولی آنچه امروز شاهدیم اینکه توقعاتی که مردم جامعه از دولت و وعده هایش داشته‌اند تاکنون برآورده نشده است لذا با هر فشاری بیرون می‌ریزند شاید صدایشان را کسی بشنود. تفاوت اعتراض آبان ۹۸با دی ۹۶ در این است که امروز مردم حق خواهی میکنند و تعادل آن جلوگیری از رانت و رشوه و آقا زادگی است چرا که تامین آینده من و فرزندانم، بیکاری و اشتغال و ازدواج در آینده مطرح است نه همین الان ، مسئله اساسی تر از یک مشکل و فشار اقتصادی است.

 

تشابه هر دو اعتراض هم همین شکاف های طبقاتی و رانت و فساد و ... است و مردم ناامیدند از اینکه این ساختار دولتی بتواند مشکلاتشان را برآورده کند لذا دست به اعتراض می زنند. این زمینه در هر سه خیزش اجتماعی در کشور یعنی ۸۸,۹۶و اکنون مشترک است.

 

*جناب قرایی نظرتان در خصوص طرح و نحوه اجرای آن در شرایط عنوان شده از نظر خاستگاه اجتماعی چیست؟
ببینید از نظر عقلانی گرانی بنزین یک امر عادی و طبیعی و لازمه شرایط موجود برای جبران کسری بودجه و ... بوده است و شکی هم در آن نیست. منتهی نفس این کار مشکل ساز است و هر وقت دیگری هم عنوان میشد چون جامعه آبستن حوادث بوده باز هم با این خیزش و اعتراضات همراه میشد و باید یهویی اعلام میشد. دولت از این بحران آگاه بوده برای همین قبل از آن با خبرها آنطور برخورد شده و این گرانی تکذیب شده بود مشکل این است که جامعه آبستن مشکلات اینچنینی است و مسئله تنها برسر گرانی بنزین نست و حتی اگر یک هفته قبل هم اعلام میشد باز هم این بحران روی می‌داد.

 

اما آتش زدنها و تخریب ها و آسیب به اموال عمومی کار درستی نیست و این قسمت ماجرا نه برای اعتراض بلکه به دلیل تخریب و شاید منبع بیرونی داشته باشد و در شان جامعه اسلامی نیست.

 

دکتر قرائی مقدم بر این اعتقاد است که عده ای زحمت کشیدند، جبهه رفتند و خون دل ها برای ملت و کشور خورده اند اما امروز جزو طبقات ضعیف هستند و برعکس کسانی هستند که نه جبهه رفتند و نه تلاشی کردند و امروز در پول و ثروت غرقند یا دزدی ها و رانت های منسوب به خانواده های منسب داران در کشور مانند برادر آقای ... و .... همه این موارد بستر ها اجتماعی اعتراضات را در جامعه فراهم کرده است.

 

«راهبرد معاصر» برای تکمیل این ارزیابی پای صحبت های دکتر« مصطفی اقلیما» از کارشناسان مسائل اجتماعی نشسته است.


*جناب دکتر اقلیما! نظر شما در خصوص بسترهای اجتماعی بروز اعتراضات اخیر چیست؟
گرانی بنزین یکی از دلائل بروز اعتراضات اخیر بود که سبب کشاندن معترضان از اوضاع اجتماعی شان به خیابان و بروز اغتشاشات بعدی آن شد بروز اعتراض وقتی پیش می آید که چند عامل در آن دخیل باشد و آخرین عامل که ممکن است جنبه اقتصادی یا باز هم اجتماعی داشته باشد سبب بروز آن می شود. معترضانی که به خیابان می آیند از قبل هم تحت فشار بوده اند و با گران شدن بنزین عصبانی شده و نسبت به شرایط عکس العمل نشان می دهند. یکی کار ندارد و بیکار است یکی با محل کارش مشکل دارد و دیگری از پارتی بازی های دولتی و اداری شاکی است که چرا حقش پایمال شده است و حتی ممکن است کسی با خانواده و پدر و مادرش مشکل داشته باشد ولی وقتی صف معترضان را می بیند به آنها می پیوندد.

 

*وجه تشابه و تفاوت این اعتراضات را با اغتشاشات و اعتراضات گذشته در چه می بینید؟
بروز اعتراض در جامعه دلائل مختلفی دارد با این حال بروز اعتراض اخیر یک تفاوتی با قبلی ها داشت اعتراض سال 96 از مشهد آغاز شد و بعد به دیگر نقاط سرایت کرد اما در اعتراضات به دلیل گرانی اخیر بیشتر از نواحی جنوبی تهران و اقشار ضعیف شروع شده بود. اگر به اعتراضات در طول سال های قبل نگاه بیاندازیم متوجه می شویم که هیچکدام به دلیل تنها عامل آخر بروز نیافته بلکه چند عامل در کنار هم و افزایش فشارها طاقت ها را طاق کرده و بروز کرده است .

 

کافی است 50 نفر در خیابان راه بیافتند دیگر افرادی هم که به هر دلیل عصبانی و ناراحت هستند با آنها همراه می شوند و در انتهای خیابان می بینی آن 50 نفر 5000 نفر شده اند. کارخانه های بسیاری به مشکل خوردند و حقوق کارگران خود را ندادند یا کامل ندادند و هیچکس هم به آنها رسیدگی نکرد و مشکل را حل نکرد. همین مشکلات روی هم مانده عمق ناراحتی ها را بیشتر و بروز اعتراضات را محتمل تر می کند. حتی خود خبرنگاران 70تا 80 درصدشان حق التحریری هستند و مشکلات بسیاری دارند وقتی کسی به فکر حل مشکلات نباشد و تنها به دنبال خواباندن اعتراضات باشد این یک جایی خود را نشان می دهد. مانند پدری که از دست صاحب کار خود ناراحت است یا پول ندارد برای فرزندش کفش بخرد وقتی به خانه می آید حتی ممکن است با سلام فرزندش از کوره در برود و سرش داد بکشد در جامعه هم به همین منوال است.

 

اقلیما هم بر این باور است که جامعه وقتی درگیر اعتراض می شود که شرایط سخت و فشارهای اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن پی در پی بروز می یابد و کسی هم به فکر حل آنها نیست! گرانی بنزین به تنهایی نمی تواند سبب و بروز اعتراضات اخیر باشد.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار