بازیگر جانباز درگذشت قیمت پیشنهادی مالکان مسکن ۴۰ درصد پایین آمد مدارس استان تهران تعطیل می‌شوند؟ کاسبی در اغتشاشات؛ شکستن هر شیشه ۱۰۰ هزارتومان! کیک‌های حاوی قرص در یکی از کشورهای همسایه نیز دیده شده است سردار محمد: قرارگاه خاتم به پروژه‌های مسکن ملی ورود می کند/ ۷۰ درصد ۵ فاز پارس جنوبی ایرانی‌سازی شد حاجی میرزایی: قرص های مشکوک در فرآیند تولید در کیک ها قرار داده نشده است توضیح وزیر آموزش و پرورش درباره کیک‌های آلوده به قرص هزینه‌ زندگی کارگران چقدر شده است؟ امروز آغاز طرح جدید پیش فروش محصولات سایپا+ جزئیات ربیعی: تندروهای داخلی از تحریم استقبال می کنند! اعلام اسامی ناظران کمیته انضباطی در هفته پانزدهم لیگ برتر فوتبال فیلم/دستشویی رفتن پوتین در خلال مذاکرات! برنامه دیدار‌های روز دوم هفته پانزدهم لیگ برتر فوتبال ایران ترکیب احتمالی استقلال مقابل شاهین شهرداری؛بدون فرشید اسماعیلی؟ کره شمالی بار دیگر یک آزمایش «مهم» انجام داد ماهاتیر محمد : تحریم آمریکا علیه ایران منشور ملل متحد را نقض می‌کند اینفوگرافیک/ مردم ایران چقدر اطلاعات سیاسی دارند؟ جریمه ۷۵ میلیون تومانی برای شکار خرس قهوه‌ای محسن چاوشی در رادیو تلویزیون ممنوع الصدا شد! انتقال پول استراماچونی به ایتالیا تایید شد +سند چشم‌بند موشه‌دایان بر چشم آشوبگران! چرایی کشته‌های اخیر را به مردم بگویید لاریجانی اهداف سفرش به ترکیه را تشریح کرد شورای امنیت خواستار تحقیق درباره حوادث خشونت‌بار در عراق شد برخی اعداد بودجه توهمی است علیرضا بیرانوند غایب بزرگ بازی پرسپولیس-سایپا آغاز ثبت‌نام ۶ استان در طرح اقدام ملی مسکن / پایان مرحله اول طرح اقدام ملی تا ۷ روز دیگر واکنش علیخانی به دستمزد بالای عصرجدیدی‌ها ثبت‌نام طرح اقدام ملی مسکن کدام استان از امروز آغاز می‌شود؟ پول استراماچونی صبح دوشنبه در حسابش؛مثل برانکو نشود! «مست عشق» مجوز ندارد؟ پادرمیانی‌ها برای بازگشت «نود» ادامه دارد ۱۳۶ نفر از عوامل تیراندازی در استان خوزستان دستگیر شدند طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۳ آذر ۹۸ کدام خواننده گرانترین، و کدام ارزانترین بلیت کنسرت را دارند؟ درآمد مالیات بر خانه‌های خالی معادل درآمد گرانی بنزین است علت خودکشی مهرداد نجفی کمک داور فوتبال + عکس قیلم/ پیامک بیرانوند: نخ کت استراماچونی از طلاست؟ رونمایی از گوشی سامسونگ گلکسی a71 + عکس آمریکا بار دیگر ایران را متهم به دست داشتن در حملات آرامکو کرد واکنش کاخ سفید به تصویب بندهای استیضاح ترامپ سید حسن نصرالله: آمریکا درصدد بهره‌برداری از اعتراض‌هاست/ ایران در برابر حمله ساکت نمی‌نشیند طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۲ آذر ۹۸ عبدالله ناصری: پیشنهاد رفراندوم روحانی را جدی بگیریم کویت از اتباع خود خواست به سرعت از عراق خارج شوند هراز شنبه و یکشنبه شب مسدود می شود ترکیه سفیر آمریکا را احضار کرد مکرون به ترکیه هشدار داد هشدار تشدید بارش‌ها و کولاک برف کدخدایی خبر داد: آغاز فرایند بررسی صلاحیت‌ها اطلاعیه ایران‌خودرو ‌درباره نقص فنی بخاری ۲۰۶ و ۲۰۷ آغاز طرح جدید پیش‌فروش محصولات سایپا+ جدول بازار خودرو ریزشی شد، قیمت‌ها عقب نشستند نقدینگی به 2076 هزار میلیارد تومان رسید/ رشد 25.6 درصدی پایه پولی وزارت رفاه: یک میلیون خانوار در مرز دریافت یارانه معیشتی آیت الله موحدی کرمانی: قیمت بنزین باید تدریجی گران می‌شد/ دولت برای گرانی فکری کند بیانیه آیت‌الله سیستانی درباره تحولات اخیر عراق نام‌نویسی ۵۵ نفر به ازای هر کرسی مجلس سرنوشت فرزندان البغدادی کویت: نمی‌خواهیم ایران تحت تحریم باشد جانسون پس از پیروزی در انتخابات: خروج از اروپا را از امروز اجرا می‌کنیم پاسخ کمیته سیاسی ائتلاف نیروهای انقلاب به بیانیه ۷۷نفره اصلاح‌طلبان/ لطفا دیگر«تکرار» نکنید آمریکا باز هم مذاکرات با طالبان را متوقف کرد خرازی: مردم پاسخ مناسبی از اعتماد به اصلاح‌طلبان دریافت نکردند بارش برف و باران در این ۱۱ منطقه ایران یک قتل، یک جسد؛ دو محکومیت شرکت خودروسازی دوباره متهم شد سردارسلامی: برای رهایی از تحریم ها دست به دامن بانیان آن نخواهیم شد سردار اشتری: جنس اغتشاشات اخیر متفاوت از گذشته بود دریادار سیاری: کمترین بودجه نظامی را در منطقه داریم شمخانی با خانواده جانباختگان حوادث اخیر دیدار کرد روزشمار بازی‌های پیش‌رو پرسپولیس/ اینفو گرافیک موسوی: حمایت از تروریسم اقتصادی آمریکا با حسن همجواری متناقض است ۴ عامل اصلی اغتشاشات غرب استان تهران دستگیر شدند نهادهای مربوطه چقدر در اجرای طرح های کاهش آلودگی هوا موفق بوده اند؟ صالحی: بیشتر اهالی فرهنگ و هنر پایینتر از کارمندان حقوق می گیرند قرار منع تعقیب همسر و خواهر مدیرعامل سکه ثامن نقض شد تسلیت رهبر معظم انقلاب درپی درگذشت استاد موسوی قهار یوتیوب بار دیگر حساب کاربری پرس تی‌وی و هیسپان تی‌وی را بست اینفوگرافیک/ آمار ثبت‌نام داوطلبان انتخابات مجلس در تهران آخر هفته منتظر بارش‌های بیشتر باشید بدرقه پیکر موسوی قهار تا حرم سید‌الکریم+ تصاویر آخرین مناجات‌خوانی "موسوی قهار" در حضور رهبر انقلاب + فیلم زن ایرانی که داعش دنبال دستگیری او بود ‏جت پوشیدنی ارتش آمریکا به نمایش گذاشته شد هنرمندان در مراسم تشییع پیکر نصرت کریمی+ تصاویر آغاز مذاکرات ایران و عربستان درباره حج سال آینده درباره ایران رویابافی نمی‌کنم کیهان به شیلا خداداد و ضیغمی: درجه ۳ هستید! استاد موسیقی خواننده جوان «عصر جدید»: شهرت به نفعش نبود فیلم/ تولد استراماچونی پس از پایان بازی مقابل شهرخودرو فیلم/ الاغ سواری در اصفهان به نشانه اعتراض به قیمت بنزین عکس/ بعد از رنگ بنفش روحانی، دختر و داماد روحانی از رنگ سفید رونمایی کردند! فیلم/ خودکشی در مترو شهرری / دو دختر خود را جلوی قطار انداختند به آقای روحانی بگویید به دردهای مردم نخند!+ فیلم برنامه داعشی ها برای عبور از زیر کوه ها و رسیدن به کاخ اسد چگونه شکست خورد؟ اولتیماتوم یک ماهه به مهناز افشار رهبر معظم انقلاب: مهریه هر چه کمتر باشد، به طبیعت ازدواج نزدیکتر است رئیس هلال احمر کشور چه نسبتی با رئیس جمهور دارد؟ +فیلم فیلم/ توضیحات معاون وزیر نفت در خصوص گاز سوز کردن خودروهای عمومی اینفو گرافی/ جزئیاتی از طرح رتبه‌بندی معلمان فیلم| سردار جلالی:در غائله اخیر نرم‌افزار «ویز» رانندگان را به سمت شلوغی‌ها هدایت می‌کرد "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
سمیه سرجامی؛ خبرنگار
تاریخ انتشار: ۱۰:۴۹ - ۰۲ آذر ۱۳۹۸ - 2019 November 23
کد خبر: ۲۸۵۵۳
راهبرد معاصر در گفتگو با جامعه شناسان بررسی می کند؛

خاستگاه اجتماعی اعتراضات در جامعه امروز ایران

افزایش قیمت بنزین را نمی توان به عنوان تنها عامل بروز اغتشاشات اخیر دانست

خاستگاه اجتماعی اعتراضات در جامعه امروز

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ بنزین گران شد! این شاید اولین بهانه دم دستی برای آنهایی بود که مدتها به دنبال اعتراض به شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه بودند. بهانه ای که به اذعان «امان الله قرائی مقدم » جامعه شناس نام آشنای کشور راهی شد تا آنهایی که می خواهند اعتراض کنند وارد عرصه شوند اما در این میان اغتشاشاتی روی داد و تخریب ها و آشوب هایی اتفاق افتاد که قرائی مقدم آنها را نکوهش کرده و چنین رفتاری را در شان جامعه اسلامی نمی داند. با این حال «دکتر مصطفی اقلیما» رئیس انجمن مددکاران ایران گرانی بنزین را آخرین عامل در بروز اعتراضات اخیر می داند و معتقد است افزایش فشارها و حل نشدن مشکلات قبلی سبب شد تا با گران شدن بنزین مردم معترض به خیابان ها بیایند. «راهبرد معاصر» در ادامه برای تحلیل و بررسی بستر های اجتماعی وقوع اعتراضات اخیر با این کارشناسان مطرح به گفتگو نشسته است.

 

*آقای دکتر قرائی مقدم! شما بسترهای اجتماعی بروز اعتراضات اخیر رو در چه می دانید؟
به نظر میرسد در بسترهای اجتماعی بروز اعتراضات اخیر محرومیت ها و خودکامگی های روا شده به مردم اصل مسئله است و بنزین یک مسئله ظاهری است و باطن ماجرا ناراحتی هایی است که توسط خودخواهان و گروه های ذی نفوذ و سواستفاده چی ها و غارتگران بیت المال به مردم تحمیل شده است. بنزین ظاهر ماجراست و اصل همان هدر دادن سرمایه ملی و اختلاس ها و برخی فشارها به ویژه فشارهای اقتصادی است، مردم انگار دنبال یک بهانه بودند و گران شدن بنزین همان بهانه برای بروز اعتراضات بود به قول سعدی "ما نظر به میوه کنیم تنگ چشمان نظر به میوه کنند ما تماشاگران بستانیم او در احوال خویش مینگرد."

 

این خیزش اجتماعی یک عامل درونی دارد نه بیرونی و این به دلیل این است که ساختار جامعه دچار اشکال است آن هم به خاطر ناروایی هایی که انجام شده است. گروه های صاحب نفوذ فشار آورده و حرف مردم را نشنیدند و زورمندی و خانواده سالاری دولتی را حاکم کردند و این عوامل مجموعا بستر و زمینه های نارضایتی را در جامعه فراهم کرده است. بستر این اعتراضات بیشتر از بیرونی درون زاست چراکه رانت خواری ها و فسادهایی که انجام شده بود و رو شد و در کنار آن فشارهای اقتصادی و عدم توان دولت در مبارزه با این رانت ها و فسادها داد مردم را در آورده است.

 

*توضیح بیشتری در این خصوص یعنی ارتباط این فسادها با اعتراضات مردمی میفرمایید؟
بله ببینید تمام این رانت ها، رشوه گیری ها، سواستفاده چی ها، غارت بیت المال و ... این مفسدان کجا هستند هر چند آقای رییسی یک تعدادی را دستگیر و زندانی کرده اند اما بقیه این مفسدان و دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلاری که گم شده است الان کجاست؟از رانت و دزدی و خانواده سالاری و زورمندی و گروه های ذی نفوذ و آقا زادگی و تصور مردم در عدم مشارکت شان در سرنوشت خودشان و عدم توجه دولت به خواسته ها و مطالبات آنها و نگرانی از آینده فرزندان شان مجموعا باعث شده ساختار جامعه دستخوش اعتراض وخیزش اجتماعی شود.

 

*آقای دکتر وجه تشابه و تفاوت این اعتراضات را با اغتشاشات دی ماه ۹۶از منظر خاستگاه اجتماعی چطور ارزیابی می کنید؟
هر خیزش و اعتراضی با اعتراض و خیزش قبلی تفاوت دارد چنانچه ما در سال ۸۸هم شاهد اعتراض و اغتشاش بودیم که در آن سال مسئله بر سر رای برای دو نفر آقای جویای قدرت بود که کشور را دچار شرایط بدی کرد ولی در سال ۹۶ دوباره کشور دچار یک خیزش شد ولی باز هم به شدت امروز نبود چرا که دامنه توقعات و خواسته ها امروز افزایش یافته و جامعه خود آگاه تر شده است چرا که چشم انداز و امیدی به آینده نمی‌بیند و این با توقعات سال۹۶ فرق کرده است در سال ۹۶اعتراض از مشهد آغاز شد و به کل کشور کشید ولی آنچه امروز شاهدیم اینکه توقعاتی که مردم جامعه از دولت و وعده هایش داشته‌اند تاکنون برآورده نشده است لذا با هر فشاری بیرون می‌ریزند شاید صدایشان را کسی بشنود. تفاوت اعتراض آبان ۹۸با دی ۹۶ در این است که امروز مردم حق خواهی میکنند و تعادل آن جلوگیری از رانت و رشوه و آقا زادگی است چرا که تامین آینده من و فرزندانم، بیکاری و اشتغال و ازدواج در آینده مطرح است نه همین الان ، مسئله اساسی تر از یک مشکل و فشار اقتصادی است.

 

تشابه هر دو اعتراض هم همین شکاف های طبقاتی و رانت و فساد و ... است و مردم ناامیدند از اینکه این ساختار دولتی بتواند مشکلاتشان را برآورده کند لذا دست به اعتراض می زنند. این زمینه در هر سه خیزش اجتماعی در کشور یعنی ۸۸,۹۶و اکنون مشترک است.

 

*جناب قرایی نظرتان در خصوص طرح و نحوه اجرای آن در شرایط عنوان شده از نظر خاستگاه اجتماعی چیست؟
ببینید از نظر عقلانی گرانی بنزین یک امر عادی و طبیعی و لازمه شرایط موجود برای جبران کسری بودجه و ... بوده است و شکی هم در آن نیست. منتهی نفس این کار مشکل ساز است و هر وقت دیگری هم عنوان میشد چون جامعه آبستن حوادث بوده باز هم با این خیزش و اعتراضات همراه میشد و باید یهویی اعلام میشد. دولت از این بحران آگاه بوده برای همین قبل از آن با خبرها آنطور برخورد شده و این گرانی تکذیب شده بود مشکل این است که جامعه آبستن مشکلات اینچنینی است و مسئله تنها برسر گرانی بنزین نست و حتی اگر یک هفته قبل هم اعلام میشد باز هم این بحران روی می‌داد.

 

اما آتش زدنها و تخریب ها و آسیب به اموال عمومی کار درستی نیست و این قسمت ماجرا نه برای اعتراض بلکه به دلیل تخریب و شاید منبع بیرونی داشته باشد و در شان جامعه اسلامی نیست.

 

دکتر قرائی مقدم بر این اعتقاد است که عده ای زحمت کشیدند، جبهه رفتند و خون دل ها برای ملت و کشور خورده اند اما امروز جزو طبقات ضعیف هستند و برعکس کسانی هستند که نه جبهه رفتند و نه تلاشی کردند و امروز در پول و ثروت غرقند یا دزدی ها و رانت های منسوب به خانواده های منسب داران در کشور مانند برادر آقای ... و .... همه این موارد بستر ها اجتماعی اعتراضات را در جامعه فراهم کرده است.

 

«راهبرد معاصر» برای تکمیل این ارزیابی پای صحبت های دکتر« مصطفی اقلیما» از کارشناسان مسائل اجتماعی نشسته است.


*جناب دکتر اقلیما! نظر شما در خصوص بسترهای اجتماعی بروز اعتراضات اخیر چیست؟
گرانی بنزین یکی از دلائل بروز اعتراضات اخیر بود که سبب کشاندن معترضان از اوضاع اجتماعی شان به خیابان و بروز اغتشاشات بعدی آن شد بروز اعتراض وقتی پیش می آید که چند عامل در آن دخیل باشد و آخرین عامل که ممکن است جنبه اقتصادی یا باز هم اجتماعی داشته باشد سبب بروز آن می شود. معترضانی که به خیابان می آیند از قبل هم تحت فشار بوده اند و با گران شدن بنزین عصبانی شده و نسبت به شرایط عکس العمل نشان می دهند. یکی کار ندارد و بیکار است یکی با محل کارش مشکل دارد و دیگری از پارتی بازی های دولتی و اداری شاکی است که چرا حقش پایمال شده است و حتی ممکن است کسی با خانواده و پدر و مادرش مشکل داشته باشد ولی وقتی صف معترضان را می بیند به آنها می پیوندد.

 

*وجه تشابه و تفاوت این اعتراضات را با اغتشاشات و اعتراضات گذشته در چه می بینید؟
بروز اعتراض در جامعه دلائل مختلفی دارد با این حال بروز اعتراض اخیر یک تفاوتی با قبلی ها داشت اعتراض سال 96 از مشهد آغاز شد و بعد به دیگر نقاط سرایت کرد اما در اعتراضات به دلیل گرانی اخیر بیشتر از نواحی جنوبی تهران و اقشار ضعیف شروع شده بود. اگر به اعتراضات در طول سال های قبل نگاه بیاندازیم متوجه می شویم که هیچکدام به دلیل تنها عامل آخر بروز نیافته بلکه چند عامل در کنار هم و افزایش فشارها طاقت ها را طاق کرده و بروز کرده است .

 

کافی است 50 نفر در خیابان راه بیافتند دیگر افرادی هم که به هر دلیل عصبانی و ناراحت هستند با آنها همراه می شوند و در انتهای خیابان می بینی آن 50 نفر 5000 نفر شده اند. کارخانه های بسیاری به مشکل خوردند و حقوق کارگران خود را ندادند یا کامل ندادند و هیچکس هم به آنها رسیدگی نکرد و مشکل را حل نکرد. همین مشکلات روی هم مانده عمق ناراحتی ها را بیشتر و بروز اعتراضات را محتمل تر می کند. حتی خود خبرنگاران 70تا 80 درصدشان حق التحریری هستند و مشکلات بسیاری دارند وقتی کسی به فکر حل مشکلات نباشد و تنها به دنبال خواباندن اعتراضات باشد این یک جایی خود را نشان می دهد. مانند پدری که از دست صاحب کار خود ناراحت است یا پول ندارد برای فرزندش کفش بخرد وقتی به خانه می آید حتی ممکن است با سلام فرزندش از کوره در برود و سرش داد بکشد در جامعه هم به همین منوال است.

 

اقلیما هم بر این باور است که جامعه وقتی درگیر اعتراض می شود که شرایط سخت و فشارهای اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن پی در پی بروز می یابد و کسی هم به فکر حل آنها نیست! گرانی بنزین به تنهایی نمی تواند سبب و بروز اعتراضات اخیر باشد.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل و اخبار برگزیده