روز تعطیل رسمی را نمیتوان بدون توافق جابجا کرد/ هشدار کارشناسان حقوق کار
به گزارش راهبرد معاصر, در روزهای اخیر، قطعیهای مکرر برق در بخشهای مختلف کشور، چالشهای جدیدی را برای کارفرمایان و کارگران ایجاد کرده است. یکی از سوالات مطرح شده، این است که آیا کارفرما به دلیل این قطعیها مجاز است روز تعطیل رسمی را با روز کاری دیگری جایگزین کند؟
بر اساس قانون کار جمهوری اسلامی ایران، تعطیلات رسمی کشور روزهایی هستند که کارفرمایان موظفند کارگران را در آن روزها تعطیل کنند و در صورت کار کردن کارگر در این روزها، باید حقوق و مزایای بیشتری پرداخت شود. این تعطیلات باید مطابق تقویم رسمی کشور باشد و تغییر آن بدون هماهنگی و اطلاع قبلی، قانونی نیست.
با این حال، قطعی برق که به دلیل کمبود انرژی و مدیریت مصرف توسط دولت اعلام میشود، غالباً در قالب تعطیلیهای غیررسمی و اضطراری مطرح میگردد. در این شرایط، قانون کار به صورت مستقیم درباره جایگزینی روزهای تعطیل رسمی با روزهای کاری دیگر، سخنی به میان نیاورده است. به همین دلیل، کارفرمایان معمولاً مجبور میشوند برای حفظ روند تولید و خدمات، روزهای تعطیل را به روزهای کاری تغییر دهند که این مسئله منجر به مشکلات متعددی میشود.
کارفرمایان در شرایط قطعی برق با دو مشکل اصلی مواجه هستند: اول، کاهش بهرهوری به دلیل توقف یا کند شدن روند تولید و خدمات و دوم، فشار مالی برای جبران خسارتها و حفظ اشتغال. این مسائل باعث میشود کارفرمایان در تلاش برای جبران ضررهای اقتصادی خود باشند و گاهی با جابجایی روزهای کاری، بخواهند خلأ ایجاد شده را پر کنند.
برای کارگران اما این تغییرات ناگهانی میتواند مشکلاتی به همراه داشته باشد. از دست رفتن روزهای تعطیل رسمی، کاهش فرصت استراحت و افزایش فشار کاری، بخشی از دغدغههای آنهاست. علاوه بر این، اگر کارفرمایان به جای پرداخت حقوق روز تعطیل، روز کاری دیگری را جایگزین کنند، ممکن است حقوق قانونی کارگران تضییع شود و زمینه بروز اختلافات کارگری و کارفرمایی فراهم شود.
وحید حاجی زاده, کارشناس روابط کار در این باره پاسخ می دهد:
آیا کارفرما به دلیل قعطی برق مجاز به جایگزینی روز تعطیل رسمی با روز کاری دیگر است؟
در ماده 26 قانون کا هر نوع تغییر عمده در شرایط کار که بر خلاف عرف معمول کارگاه و یا محل کار باشد پس از اعلام موافقت کتبی اداره کار محل قابل اجرا است.
آیا کارفرما به دلیل قعطی برق مجاز به جایگزینی روز تعطیل رسمی با روز کاری دیگر است؟
1- در ماده 62قانون کار جایگزینی تعطیلی روز جمعه با روز دیگر پیش بینی شده است.
2- در ماده 26قانون کا هر نوع تغییر عمده در شرایط کار که بر خلاف عرف معمول کارگاه و یا محل کار باشد پس از اعلام موافقت کتبی اداره کار محل قابل اجرا است.
با توجه به اینکه جایگزینی تعطیلی روز جمعه با روز دیگر تغییر عمده شرایط کار محسوب میشود یا باید با موافقت کارگران اتفاق بیافتد و یا در صورت عدم حصول توافق از اداره کار محل، استعلام شده و در صورت موافقت اداره کار محل مجوز آن اخذ شود.
کارشناسان اقتصادی و حقوقی معتقدند که در شرایط اضطراری مانند قطعی برق، بهترین راهکار، گفتوگو و توافق میان کارفرمایان، کارگران و دولت است. دولت میتواند با ارائه بستههای حمایتی و تنظیم دستورالعملهای مشخص، از تضییع حقوق هیچیک از طرفین جلوگیری کند. همچنین، تاکید میشود که هیچگونه جایگزینی روز تعطیل رسمی بدون هماهنگی و موافقت کارگران قانونی نیست و کارفرمایان باید به این موضوع پایبند باشند.
در نهایت، قطعی برق به عنوان یک بحران ملی، نیازمند راهکارهای جامع و همکاری تمامی بخشها است. جایگزینی روز تعطیل رسمی با روز کاری بدون هماهنگی قانونی، میتواند به بروز مشکلات حقوقی و اقتصادی برای کارگران و کارفرمایان منجر شود. به همین دلیل، ایجاد فضای گفتگو و یافتن راهحلهای مشترک از اهمیت ویژهای برخوردار است تا هم تولید حفظ شود و هم حقوق کارگران رعایت گردد./تسنیم