جزئیات آزادسازی سهام عدالت
به گزارش راهبرد معاصر؛ سهام عدالت، طرحی که حدود دو دهه از آغاز اجرای آن میگذرد، با هدف افزایش ثروت خانوارهای ایرانی طراحی شد، اما امکان خرید و فروش این سهام برای دارندگان آن همواره محدود بوده است. بحث آزادسازی سهام عدالت در سالهای اخیر به طور متناوب از سوی دولتهای مختلف مطرح شده، اما تاکنون به مرحله اجرای نهایی نرسیده است. اکنون با تأکید دولت کنونی، امیدها برای تحقق این امر افزایش یافته است.
جزئیات اعلام شده درباره آزادسازی سهام عدالت
وزیر اقتصاد اعلام کرده است که دولت به یک راهحل برای آزادسازی سهام عدالت دست یافته است. این آزادسازی سهام عدالت به گونهای طراحی شده که بهزودی و به صورت تدریجی و مدیریتشده اجرا خواهد شد تا باعث ریزش بورس نشود. تمرکز اصلی بر آن است که در فرآیند آزادسازی سهام عدالت، هم حقوق مردم حفظ شود و هم به سلامت بازار سرمایه آسیبی وارد نیاید.
پیشینه بلاتکلیفی و تلاش برای آزادسازی سهام عدالت
سهام عدالت نزدیک به ۲۰ سال در حالت بلاتکلیفی قرار داشته و امکان معامله آن فراهم نبوده است. طرح آزادسازی سهام عدالت در دولت دوازدهم نیز مطرح شد و در آن زمان دو روش مستقیم و غیرمستقیم برای واگذاری پیشنهاد گردید، اما این طرح هرگز به صورت عملی محقق نشد. در سال ۱۴۰۱ نیز اعلام شد فلسفه اصلی، نگهداری بلندمدت سهام عدالت است و آزادسازی فروش آن منوط به تصمیم شورای عالی بورس است که تاکنون محقق نشده است.
انتقادات از تأخیر در آزادسازی سهام عدالت
وزیر سابق اقتصاد از عدم آزادسازی سهام عدالت انتقاد کرد و اشاره نمود که با وجود گذشت حدود ۱۶ سال، دارندگان سهام عدالت نه امکان استفاده از این دارایی را داشتهاند و نه امکان خرید و فروش آن را. او بر ضرورت تعیین تکلیف سریع آزادسازی سهام عدالت برای حدود ۴۹ میلیون نفر سهامدار تأکید کرد. این انتقادات، اهمیت و فوریت موضوع آزادسازی سهام عدالت را بیش از پیش نشان میدهد.
چالش اصلی پیش روی آزادسازی سهام عدالت
یکی از موانع اصلی در مسیر آزادسازی سهام عدالت، توان بازار سرمایه برای جذب حجم عظیم عرضه احتمالی است. با توجه به تعداد بالای دارندگان، هرگونه آزادسازی سهام عدالت بدون برنامهریزی دقیق میتواند منجر به فشار فروش و ایجاد شوک منفی به بورس شود. بنابراین، دولت بر طراحی سازوکاری مدیریتشده برای آزادسازی سهام عدالت تأکید دارد.
راهحل نوین و برنامه آتی برای آزادسازی سهام عدالت
بر اساس اظهارات وزیر اقتصاد، پس از ماهها بررسی کارشناسی و هزاران نفر-ساعت کار تخصصی، راهحلی جامع برای آزادسازی سهام عدالت طراحی شده است. این راهحل با هماهنگی نهادهای مختلف فنی، حقوقی و اجرایی آماده شده و به زودی رونمایی خواهد شد. در این برنامه، تفاوت میان سهامداران مستقیم و غیرمستقیم نیز در فرآیند آزادسازی سهام عدالت دیده شده است.
نتیجهگیری و چشمانداز آینده
به نظر میرسد با پیگیریهای جدی دولت چهاردهم، سرانجام راهی برای شکستن بنبست تاریخی سهام عدالت در حال یافتن است. هدف نهایی از آزادسازی سهام عدالت، تبدیل این دارایی به یک پشتوانه ملموس و کاربردی برای خانوارها و تقویت حس مالکیت واقعی است.
اگرچه دشواریهای فنی بسیاری وجود دارد، اما وعده داده شده که آزادسازی سهام عدالت به زودی و به شکلی انجام شود که منافع سهامداران محفوظ مانده و ثبات بازار سرمایه نیز حفظ گردد. موفقیت این طرح میتواند گامی مهم در تحقق عدالت اقتصادی و اعتمادسازی باشد.