اولویت‌های ۲ ماهه اقتصادی ایران
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ دو ماه تا پایان سال ۱۴۰۴ مانده است و کمتر کسی می توانست پیش بینی کند سال جاری شاهد جنگ علنی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران باشیم. البته ایران و رژیم صهیونیستی سال ها و دهه ها با هم جنگ پنهانی داشتند، اما جنگ به صورت مستقیم شکل گرفت که خسارت های جانی و مالی زیادی بر جای گذاشت و در تاریخ ایران «جنگ تحمیلی 12 روزه» نام گرفت.
کاهش سرمایه سبب تداوم رکود می شود و به دلیل اینکه بازار با تولید گره خورده است، لذا تولید و اشتغال نیز دچار افت خواهد شد
طبعاً بازسازی خسارت ها زمان بر است. مدتی پیش شاهد ناآرامی هایی در کشور بودیم که کم از جنگ نداشت و حدود سه روز طول کشید. حدود 15 روز کشور از شرایط عادی خارج شد تا با همت مردم و نیروهای امنیتی اوضاع تا حد زیادی کنترل و به حالت عادی بازگشت. امروزه ارتباطات مخابراتی و اینترنتی صرفاً برای احوالپرسی نیست و بیش از ۵۰ درصد اقتصاد و کسب کارها با اینترنت انجام می شود و داشتن ارتباطات در بستر جهانی ضروری می نماید.
به جز خسارت هایی که کسب و کارها به دلیل جنگ و ناآرامی ها متحمل می شوند، فعالیت کسب و کارهای مجازی نیز به حداقل و در برخی موارد به صفر رسید و انتظار می رود در این شرایط سازوکارهایی برای حمایت از کسب و کارهای آسیب دیده اندیشیده شود. واقعیت اینکه دو ماه آخر سال اوج کسب کارهاست و برخی مشاغل مانند فروش البسه بیشترین درآمد را ماه های پایانی سال دارند. به دلیل هم زمانی اسفند با ماه مبارک رمضان که باعث کاهش فروش یا فعالیت کسب و کارها می شود، امکان دارد برخی کسب و کارها زیان جدی ببینند و سرمایه شان به خطر بیفتد.
کاهش سرمایه سبب تداوم رکود می شود و به دلیل اینکه بازار با تولید گره خورده است، لذا تولید و اشتغال نیز دچار افت خواهد شد و همه این عوامل درنهایت تولید ناخالص ملی را کاهش خواهد داد. از اوایل پاییز «مکانیسم ماشه» فعال شد و روزهای اخیر تحربم ها علیه ایران افزایش یافته است. فشارهای خارجی و مشکلات داخلی شرایط را برای مردم سخت کرده است و مسئولان باید با سیاست های صحیح از اقتصاد و سفره مردم حمایت کنند.
آن چیزی که شنیده می شود، افزایش و گسترش چتر حمایتی مردم است. برخلاف نیمه نخست سال که برخی خانوارها از صف دریافت یارانه نقدی و کالابرگ الکترونیکی خارج شدند، هفته گذشته اعلام شد همه مشمول گرفتن کالابرگ الکترونیکی هستند و برای هر ایرانی 1 میلیون کالابرگ الکترونیکی تعلق گرفته است که شامل 12 قلم کالای اساسی است و تقریباً پروتیین خانواده در یک ماه تأمین می شود.
اکنون جهاد اصلی در بخش کشاورزی و تأمین نیازهای ضروری کشور است
شواهد نشان می دهد مردم در تأمین ویتامین (میوه) با مشکل مواجه هستند. یکی از اقلام پذیرایی از مهمان در فرهنگ ایرانی میوه و با توجه به افزایش شدید قیمت ها، این محصول در سبد مصرفی خانواده ها و مهمانی ها کم شده است. پذیرایی با چای انجام می شود و حتی قیمت بالای خرما نیز تهیه آن را سخت کرده است. پیشنهاد می شود همانند کالابرگ الکترونیکی، سازوکاری برای اعطای کالابرگ به محصولات ویتامینی نیز در دستور کار قرار گیرد.
گرچه نبود پروتئین در کوتاه مدت بر سلامت فرد و خانوار اثر خود را نشان می دهد، اما کمبود ویتامین نیز در بلند مدت مؤثر است. مسئولان باید به فکر تأمین ویتامین مورد نیاز مردم باشد. البته وزارت جهاد کشاورزی سیاست های جدیدی را در زمینه قیمت گذاری محصولات کشاورزی و باغی در نظر گرفته است که از آن به عنوان «قیمت گذاری ارشادی» یاد می کند؛ قیمتی که هم مصرف کننده بتواند خریداری کند و هم تولید کننده از فروش راضی باشد و توان بازتولید نیز داشته باشد.
به هر حال وزارت جهاد کشاورزی در تأمین دوگانه پروتئین و ویتامین مسئولیت مهمی دارد و اکنون جهاد اصلی در بخش کشاورزی و تأمین نیازهای ضروری کشور است. دولت چهاردهم از ابتدای پذیرش مسئولیت با اتفاقات ریز و درشت سیاسی، نظامی و حتی اقتصادی مواجه شده است. اکنون دو ماه از سال باقی مانده و مشکلات اقتصادی و بودجه ای نیمه کامل در دست دولت و در صحن مجلس است.
مجلس شورای اسلامی باید تکلیف بودجه را روشن کند؛ بودجه ای که به نیت انقباضی با حداقل کسری بودجه به مجلس فرستاده شد و در حال حاضر باید به صورت انبساطی با محوریت سیاست های حمایتی از مجلس خارج شود. باید حقوق و دستمزد بیش از ۳۰ درصد افزایش یابد تا مردم بتوانند در مقابل تورم بالای ۵۰ درصد دوام بیاورند و مالیات بر کسب و کار کاهش یابد تا کسب و کارهای آسیب دیده در جنگ تحمیلی 12 روزه و ناآرامی های سه روزه کمر راست کنند. بودجه ۱۴۰۵ نیاز به تغییرات اساسی در کلیات و جزئیات دارد. دولت و مجلس شورای اسلامی باید به حوزه اقتصادی تمرکز و بتوانند اولویت های اقتصادی مردم را تأمین کنند.