تغییر قواعد بازی یارانه‌ها؛ چه کسانی خط می‌خورند؟

به گزارش راهبردمعاصر، تغییر الگوی شرایط دریافت یارانه که  روز گذشته توسط یک مقام وزارت کار اعلام شد، اما و اگرهایی را در پی داشت. آن‌طور که معاون وزیر رفاه امروز بیان کرده از این پس دهک‌بندی ملاک دریافت یا عدم دریافت یارانه نخواهد بود. طبق این الگو خانوارهای یک نفره با درآمد ماهیانه بیش از ۳۰ میلیون تومان و خانواده‌های دو نفره با درآمد ماهیانه بیش از ۳۶ میلیون  تومان از دریافت یارانه حذف می‌شوند.

یعقوب اندایش، شاخص‌های دیگر حذف یارانه را داشتن خودرو و املاک به ارزش مجموعا ۵۰ میلیارد تومان دانسته است. به طور مثال و بر اساس گفته‌های این مقام وزارت کار، اگر کل خانواده چهار خودرو داشته باشند و مجموع ارزش این خودروها بیش از ۵ میلیارد تومان باشد از لیست یارانه‌بگیران خارج می‌شوند. درخصوص درآمد نیز مجموع درآمد ماهیانه اعضای خانواده مبنای حذف یارانه است.

با این اوصاف اگر یک زن و شوهر شاغل باشند و هرکدام ۱۸ میلیون تومان حقوق بگیرند بدون در نظر گرفتن اضافه کار، باید با رقم اهدایی ۳۰۰ هزار تومان ماهانه خداحافظی کنند. یک فرد مجرد نیز با حقوق و اضافه کار ۳۰ میلیون تومان از گروه یارانه‌بگیران جدا می‌شود.

اما آقای اندایش در پاسخ به این پرسش که آیا تصور بر این است که با ۳۰ میلیون تومان می‌توان یک زندگی را اداره کرد؟ گفته که اطلاعات ما می‌گوید که اگر بخواهیم بر مبنای درآمدها حذف کنیم، فقط ۱۵ درصد جامعه حذف می‌شوند و باقی یعنی ۸۵ درصد یارانه‌بگیر خواهند بود(!)

این در حالی است که بر اساس لایحه بودجه ۱۴۰۵ حداقل حقوق سال آینده ۱۸.۶ میلیون تومان خواهد بود و به طور اتوماتیک یک خانواده دو نفره که هر دو شاغل باشند حتی اگر هیچ اضافه کاری دریافت نکنند و صرفا پایه حقوق را بگیرند از سال آینده از گردونه دریافت یارانه حذف می‌شوند.

محاسبه عجیب درباره شاخص تمکن مالی برای حذف یارانه در حالی اعلام شده که اعداد و ارقام جدید با اعدادی که اوایل امسال اعلام شد برابری می‌کند و با وجود رشد قیمت کالاها در ماه‌های اخیر، به خصوص پس از حذف ارز ترجیحی در دی‌ماه که با رشد تا ۱۵۰ درصد برخی کالاهای اساسی همراه شد، اعداد تعدیل نشده است.

مطابق جدولی که بهار امسال تدوین شده بود معیار قطع یارانه برای خانوارهای یک نفره  ۳۰ میلیون تومان درآمد ماهیانه، برای دو نفره‌ها ۳۷.۵ میلیون تومان ، سه نفره ۴۵ میلیون تومان، چهار نفره ۵۲.۵ میلیون تومان و خانوارهای پنج نفره ۶۰ میلیون تومان بود.

از سوی دیگر در شرایط اعلام شده هر کس از این پس ۳۰ میلیون تومان درآمد داشته باشد مشمول یارانه نخواهد بود که طبق برآوردها خط فقر به ۳۵ میلیون تومان رسیده است. البته برخی فعالان و کارشناسان کارگری، رقم خط فقر را ۵۵ میلیون تومان هم تخمین می‌زنند.

با این حال، دولت در سال جاری عدد خط فقر را اعلام نکرده و سخنگوی دولت اواسط امسال صرفا خط فقر سال آینده را اعلام کرد و گفت که این عدد شش میلیون و ۱۲۸ هزار و ۷۳۹ تومان به ازای هر یک نفر است.

پیش از این در آیین‌نامه‌ای که سال گذشته برای تعیین سه دهک پردرآمد جامعه ارائه شد، شش شاخص برای شناسایی این افراد در نظر گرفته شد. این شش شاخص شامل تملک املاک و مستغلات لوکس بالای ۳۵ میلیارد تومان، داشتن یک یا چند خودرو با مجموع ارزش بیش از سه میلیارد تومان، خانوارهای با درآمدهای بالاتر از سقف مشخص (۳۰ میلیون تومان برای خانوارهای یک نفره)، خانوارهای با میزان خرید بالاتر از حد تعیین شده (۱۰ میلیون تومان هزینه ماهیانه به ازای هر نفر)، ایرانیان مقیم خارج از کشور و خانوارهای با بیش از پنج سفر خارجی در سال بود.

نهایت تغییری که به تازگی وزارت تعاون درخصوص این معیارها ایجاد کرده آن است که ظاهرا هزینه‌کرد ۱۰ میلیون تومان از این شاخص‌ها خارج شده و با توجه به افزایش چشمگیر قیمت خودرو و مسکن، سقف قیمت خودرو را از سه میلیارد به پنج میلیارد و مسکن را از ۳۵ میلیارد به ۵۰ میلیارد تومان افزایش داده است.

بهمن ماه دو سال قبل حدود ۸۰ میلیون نفر در کشور یارانه نقدی دریافت می‌کردند، اما پس از اجرای قانون بودجه ۱۴۰۴ مبنی بر حذف یارانه‌ دهک‌های ۸  تا  ۱۰ و پیش از آن از اواخر سال گذشته تاکنون حدود ۸ میلیون نفر از لیست یارانه‌بگیران خارج شده‌اند؛ به طوری که در حال حاضر تعداد کسانی که مشمول یارانه معیشتی هستند به استناد جدیدترین آمار سازمان هدفمندی، به ۷۰.۶ میلیون نفر کاهش یافته است.

در راستای قانون بودجه سال ۱۴۰۴ دولت مقرر شده بود تا یارانه دهک‌های ۸ تا ۱۰ حذف شود اما مطابق تصمیمات اخیر وزارت کار دیگر بحث دهک‌بندی مطرح نیست که این دهک ۹ است یا جزو دهک ۱۰ است و باید حذف شود، بلکه فقط مبنا درآمد، خودرو و خانه لوکس است./ایسنا