قشقاوی: از مرحله مذاکره با آمریکا عبور کرده‌ایم؛ اکنون نوبت اجرای توافق است

به گزارش راهبردمعاصر، حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، امروز (یکشنبه ۲۴ آبان) در نشست خبری  ضمن تشریح روند بررسی طرح مدیریت راهبردی تنگه هرمز بیان کرد: کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در قالب چندین جلسه و با حضور نمایندگان دستگاه‌های مختلف، وزارت امور خارجه به‌عنوان نماینده دولت، سازمان راهداری، سازمان بنادر و دریانوردی و نمایندگان نیروهای مسلح، موضوع را مورد بررسی قرار داد.

وی در ادامه اظهار کرد: در این جلسات، مدیرکل حقوقی وزارت امور خارجه، معاونان حوزه پارلمانی دولت و نمایندگان دستگاه‌های مرتبط، عمدتاً در سطح معاونان حقوقی حضور داشتند و مباحث مختلف طرح به‌صورت کارشناسی و ماده به ماده بررسی شد.همچنین در موارد تخصصی، وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های ذی‌ربط برای ارائه نظرات کارشناسی دعوت شدند.

تطبیق طرح با حقوق بین‌الملل دریایی

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه این طرح با معیارهای حقوق بین‌الملل دریایی هماهنگی دارد، تصریح کرد: از نظر ما، مفاد این طرح با کنوانسیون حقوق دریاها مصوب ۱۹۸۲ و همچنین کنوانسیون ۱۹۵۸ مطابقت دارد و شاه‌بیت این مباحث نیز توافق میان دو کشور ساحلی است که حقوق بین‌الملل چنین توافقی را اجازه می‌دهد.

قشقاوی ادامه داد: در همین چارچوب، جلسات متعددی در مسقط و تهران و در سطوح مختلف وزرای امور خارجه، معاونان وزیر و کارشناسان برگزار شد و خوشبختانه با دو کشور ساحلی بر سر کریدوری به توافق رسیدیم؛ به‌گونه‌ای که هم جمهوری اسلامی ایران و هم طرف‌های مقابل آن را تأیید کردند.

وی خاطرنشان کرد: قرار بود این کریدور به‌صورت موقت اجرایی شود و به‌تدریج به مرحله دائمی برسد. بر اساس قانون نیز لازم بود این کریدور به سازمان بین‌المللی دریانوردی ابلاغ شود و آمادگی لازم برای این کار وجود داشت.

مخالفت آمریکا با توافقات و تهدید به اقدام نظامی

قشقاوی با اشاره به مواضع آمریکا در قبال این توافقات گفت: همان‌طور که معمولاً آمریکا با هر نوع توافقی مخالفت می‌کند، در این زمینه نیز شاهد موضع‌گیری‌ها و خرابکاری‌های این کشور بودیم؛ به‌طوری‌که مقامات آمریکایی حتی از بمباران عمان سخن گفتند.

طرح در انتظار تصمیم هیئت‌رئیسه مجلس

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تأکید بر اینکه بررسی این طرح در کمیسیون به پایان رسیده است، گفت: مرکز پژوهش‌های مجلس و معاونت قوانین نیز نمایندگان خود را در جلسات بررسی این طرح داشتند و در حال حاضر طرح در اختیار هیئت‌رئیسه مجلس قرار دارد.

وی با اشاره به روند قرار گرفتن طرح‌ها در دستور کار صحن علنی مجلس اظهار کرد: در مجلس معمولاً طرح‌ها بر اساس نوبت در دستور کار قرار می‌گیرند، مگر اینکه موضوعی فوریت داشته باشد. از سوی دیگر، طرح‌های بازگشتی از شورای نگهبان و مواردی که اولویت دارند نیز در دستور کار قرار می‌گیرند.

قشقاوی افزود: این طرح حدود ۱۰ تا ۲۰ روز است که در دستور کار قرار نگرفته و ما منتظریم هیئت‌رئیسه آن را برای بررسی و تصویب به صحن علنی مجلس بیاورد.

از نظر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، کار بررسی این طرح به پایان رسیده، ابعاد موضوع روشن شده و زمینه اعمال و اجرای آن فراهم است.

از نظر ما طرح تنگه هرمز تمام شده است

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به آخرین وضعیت طرح تنگه هرمز گفت: از نظر ما طرح تنگه هرمز در واقع تمام شده است و باید مراحل مربوط به اعمال آن انجام شود.

مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی در کمیسیون پیگیری می‌شود

وی در پاسخ به پرسشی درباره پرداخت نشدن مطالبات بیش از ۷۶۰ شرکت واردکننده کالاهای اساسی، با وجود دستور رئیس‌جمهور برای پرداخت این مطالبات و نگرانی‌ها درباره تأثیر آن بر امنیت غذایی کشور در شرایط محاصره و جنگ، گفت: این موضوع به‌طور مشخص در کمیسیون پیگیری نشده است، اما مسئله امنیت غذایی در دیداری که دو تا سه هفته قبل با وزیر جهاد کشاورزی داشتیم، مطرح شد.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس افزود: همچنین قرار است آقای پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در پی پرسش‌های نمایندگان، به‌زودی مهمان کمیسیون امنیت ملی باشد که در صورت حضور ایشان، این موضوع را مطرح و پیگیری خواهیم کرد.

مشکلات اقتصادی بیشتر در حوزه توزیع است تا تولید

قشقاوی با بیان اینکه دشمن در حوزه  آسیب به عرصه تولید کشور ناموفق بوده است، اظهار کرد: در برخی حوزه‌های اقتصادی وضعیت کشور بهتر شده و در بخش تولید نیز تقریباً با مشکل خاصی مواجه نیستیم، اما مسئله اصلی در حمایت از تولیدکنندگان و به‌ویژه نحوه توزیع کالاهاست.

وی با تأکید بر اینکه مشکل اصلی اقتصاد کشور در سازوکار توزیع است، تصریح کرد: ما در تهیه کالاها، چه از طریق واردات و چه از طریق تولید داخلی، عملکرد خوبی داشته‌ایم و دولت نیز در این زمینه موفق عمل کرده است؛ اما مسئله مهم این است که کالاها چگونه و با چه سازوکاری به دست مصرف‌کننده نهایی برسند.

این نماینده مجلس با اشاره به مشکلاتی همچون دلالی، فعالیت کارتل‌ها و تراستی‌ها گفت: این موضوع یک بیماری مزمن است و اتفاقاً از حوزه‌هایی است که مجلس باید بهتر از این عمل کند. به اعتقاد من مجلس در این بخش از اقتصاد ضعیف عمل کرده و باید با همکاری دولت برای حل این مسئله اقدام کند.

همه گرانی‌ها مبنای منطقی ندارد

قشقاوی در ادامه با اشاره به افزایش قیمت برخی کالاها اظهار کرد: بخشی از گرانی‌ها مبنای منطقی ندارد، اما برخی افزایش قیمت‌ها نیز تحت تأثیر شرایط جهانی است. همان‌طور که می‌دانید، به دلیل جنگ و مشکلاتی که در حوزه امنیت و حمل‌ونقل به وجود آمده، افزایش قیمت‌ها در بسیاری از کشورها از جمله آمریکا نیز مشاهده می‌شود.

وی با اشاره به پیامدهای محاصره اقتصادی بر تجارت منطقه‌ای ایران گفت: اقدامات آمریکا مبنای مشروعی ندارد و دولت‌ها باید نسبت به این اقدامات اعتراض کنند؛ چراکه کشورهایی که از ایران واردات دارند و مردمشان مصرف‌کننده کالاهای ایرانی هستند، چه گناهی کرده‌اند که باید تحت تأثیر تحریم‌های آمریکا قرار بگیرند؟

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: وقتی قرار است محاصره تشدید شود، هم واردات و هم صادرات تحت تأثیر قرار می‌گیرد. برای مثال، صادرات مواد غذایی، کالاهای مصرفی و حتی مواد اولیه از ایران به کشورهای همسایه نیز با مشکل مواجه می‌شود.

قشقاوی با اشاره به مزیت نسبی ایران در حوزه حمل‌ونقل افزود: حمل‌ونقل از مسیر ایران برای برخی کشورهای همسایه آسان‌تر و دارای مزیت است و محدودیت‌های ایجادشده می‌تواند بر قیمت کالاها در این کشورها نیز تأثیر بگذارد.

احتمال حمله نظامی آمریکا را نمی‌توان منتفی دانست

وی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله رژیم صهیونیستی به ایران بدون مشارکت آمریکا و همچنین مطرح شدن موضوع عملیات پرچم دروغین در کمیسیون امنیت ملی گفت: این مباحث همواره در کمیسیون مطرح می‌شود و به‌ویژه در روزهای ابتدایی جنگ درباره چنین موضوعاتی بحث و بررسی صورت گرفته است.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه نمی‌توان با قاطعیت گفت آمریکا گزینه نظامی را کنار گذاشته است، اظهار کرد: ما چنین اعتقادی نداریم؛ چراکه حضور و جابه‌جایی تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه، به‌تنهایی دلالتی بر منتفی شدن احتمال حمله ندارد.

قشقاوی افزود: وجود هواپیماهای سوخت‌رسان، هواپیماهای جدید و تحرکات نظامی دیگر و همچنین حرکت ناوهای جنگی به سمت منطقه، نشان می‌دهد که نمی‌توان گزینه نظامی را به‌طور کامل کنار گذاشته‌شده تلقی کرد.

وی ادامه داد: البته این تحرکات به این معنا نیست که حتماً حمله نظامی علیه ایران انجام خواهد شد؛ چراکه در کنار تجهیزات نظامی، اراده سیاسی نیز اهمیت دارد.

بازدارندگی ایران محاسبات دشمن برای جنگ کوتاه‌مدت را تغییر داده است

قشقاوی با اشاره به ادعای آمریکا درباره انجام حملات سریع و مؤثر گفت: آمریکایی‌ها همواره از حمله سریع و بسیار مؤثر صحبت می‌کنند، اما این دو موضوع با بازدارندگی نسبی جمهوری اسلامی ایران مواجه شده است.

وی خاطرنشان کرد: نخست اینکه هیچ‌گاه نمی‌توان گفت جنگ حتماً یک عملیات چندروزه خواهد بود؛ چراکه آغاز جنگ ممکن است در اختیار دشمن باشد، اما پایان آن در اختیار ماست و این‌گونه نیست که دشمن بتواند برای مدت و زمان‌بندی جنگ تصمیم بگیرد و ما نیز ناگزیر به تبعیت از آن باشیم.

کشور همچنان در شرایط جنگی قرار دارد

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر اینکه شرایط کنونی کشور از نظر نظامی و امنیتی با جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه متفاوت است، گفت: بر اساس ملاحظات نظامی و حقوق بین‌الملل، کشور همچنان در شرایط جنگی قرار دارد و نیروهای مسلح باید همواره در آمادگی کامل باشند؛ هرچند جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه آغازگر تجاوز نبوده و در موضع دفاع قرار دارد.

قشقاوی با اشاره به دیدارهای اخیر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با فرماندهان و مسئولان ارشد نظامی و امنیتی اظهار کرد: در همین یک ماه اخیر دیدارهایی با سردار سرافراز عبداللهی، فرمانده نیروی هوایی ارتش، مسئولان پدافند، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مجموعه اطلاعاتی و همچنین وزیر دفاع در آستانه رأی اعتماد به آقای مهندس اخلاقی داشتیم که مجموعه این دیدارها نشان‌دهنده رشد کمی و کیفی گسترده در حوزه آفندی و پدافندی کشور است.

وی افزود: شرایط امروز به‌طور کلی با جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه متفاوت شده و توانمندی‌های جدیدی در کشور ایجاد شده است که در صورت اقدام دشمن، شگفتی‌های فراوانی به همراه خواهد داشت. بنابراین عقل و منطق ایجاب می‌کند که نیروهای مسلح همواره دستشان روی ماشه باشد.

ایران همچنان از نظر حقوق بین‌الملل در شرایط جنگی است

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه ایران در موضع دفاع قرار دارد، گفت: ما هیچ‌گاه آغازگر تجاوز نبوده‌ایم و از منظر حقوق بین‌الملل نیز باید به قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد مصوب سال ۱۹۷۴ درباره تعریف تجاوز توجه کرد.

قشقاوی ادامه داد: بر اساس تعاریف حقوق بین‌الملل، حتی اگر تبادل آتش صورت نگیرد یا آتش‌بس موقت برقرار باشد، این موضوع به معنای پایان وضعیت جنگی نیست. از این منظر، ما همچنان در اوج شرایط جنگی قرار داریم و وضعیت خلیج فارس و دریای عمان نیز باید با همین ملاحظات حقوقی بررسی شود.

وی با اشاره به مسئولیت کشورهایی که امکانات و ظرفیت‌های خود را در اختیار طرف متجاوز قرار می‌دهند، تصریح کرد: کشوری که سرزمین، رادار، پایگاه یا امکانات خود را برای تجاوز علیه جمهوری اسلامی ایران در اختیار دشمن قرار دهد، از منظر حقوق بین‌الملل در مسئولیت ناشی از تجاوز مشارکت دارد و موضوع مطالبه غرامت از این کشورها نیز در چارچوب حقوق بین‌الملل قابل پیگیری است.

قشقاوی خاطرنشان کرد: بنابراین نباید تصور کرد که با توقف تبادل آتش یا برقرار شدن آتش‌بس موقت، شرایط برای نیروهای مسلح عادی شده است. نیروهای مسلح ما ماه‌هاست در شرایط جنگی قرار دارند و باید در آمادگی کامل باشند؛ به‌ویژه اینکه تهدیدهای دشمن همچنان ادامه دارد و در کنار آن، شاهد بی‌تفاوتی نظام بین‌الملل نیز هستیم.

موضوع جدیدی برای مذاکره باقی نمانده است

این نماینده مجلس در ادامه با تأکید بر اینکه مسیر دیپلماسی همچنان باز است، گفت: این موضوع به معنای بسته شدن راه دیپلماسی نیست، اما ما از مرحله مذاکره عبور کرده‌ایم و اکنون در مرحله پسامذاکره و اجرای توافق قرار داریم.

وی با اشاره به اظهارات رئیس مجلس در نطق پیش از دستور امروز مجلس درباره هفت شرط ایران اظهار کرد: این هفت شرط در واقع مربوط به مرحله پسامذاکره است. ما مذاکرات را در عالی‌ترین سطوح انجام داده‌ایم و موضوعات مختلف از جمله تحریم‌ها، آزادسازی اموال بلوکه‌شده و موضوع تنگه هرمز در جریان مذاکرات مورد بررسی و تعیین تکلیف قرار گرفته است.

قشقاوی افزود: این مذاکرات صرفاً محدود به یک موضوع خاص نبود، بلکه ابعاد مختلفی داشت و در سطوح عالی انجام شد. حتی در چارچوب تفاهمات صورت‌گرفته، موضوعات به مرحله امضا و تعیین جزئیات اجرایی رسیده بود. بنابراین اینکه امروز از ادامه مذاکره صحبت می‌شود، باید با توجه به این واقعیت باشد که اصل مذاکره و توافق انجام شده است.

توافق اسلام آباد به مرحله اجرا رسیده بود

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به موضوع بازسازی و جبران خسارات گفت: در همان روزهای تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب، در پاویون فرودگاه مشهد با یکی از مقامات عالی‌رتبه و میانجی دیدار داشتم. وقتی از علت حضور او سؤال کردم، گفت برای پیگیری اجرای موضوعات توافق‌شده از جمله غرامت و بازسازی آمده است.

وی ادامه داد: حتی درباره رقم ۳۰۰ میلیارد دلار نیز در چارچوب مباحث مربوط به غرامت و بازسازی صحبت شده بود و این نشان می‌داد که موضوع از مرحله مذاکره عبور کرده و وارد فاز اجرایی شده است.

قشقاوی با انتقاد از اقدام طرف مقابل در زیر پا گذاشتن توافقات اظهار کرد: اینکه طرف مقابل به بهانه برخی حوادث یا حمله به چند کشتی، کل تفاهم را کنار بگذارد، از نظر حقوقی و منطقی قابل قبول نیست. حتی اگر اختلافی درباره وقوع برخی حوادث وجود داشته باشد، بر اساس تفاهم صورت‌گرفته باید فرصتی برای مذاکره و بررسی اختلافات در نظر گرفته می‌شد، نه اینکه یک طرف به‌سرعت کل توافق را نقض کند.

طرف مقابل به جای حل اختلافات، توافق را زیر پا گذاشت

وی با اشاره به برخی مفاد تفاهمات درباره کریدور دریایی و تحولات لبنان گفت: بر اساس برداشت ما از یادداشت تفاهم، قرار نبود کریدور موردنظر در جنوب باشد و همچنین قرار نبود جنگ در لبنان ادامه پیدا کند. این موضوعات در مواد اول و دوم تفاهم مورد توجه قرار گرفته بود.

قشقاوی افزود: اگر طرف مقابل ادعا می‌کرد که ایران برخی مفاد را نقض کرده است، راهکار آن در خود یادداشت تفاهم پیش‌بینی شده بود و طرفین باید در فرصت تعیین‌شده، استدلال‌های خود را مطرح و اختلافات را حل‌وفصل می‌کردند، نه اینکه کل توافق را کنار بگذارند.

وی با اشاره به تحولات بعدی در تیم مذاکره‌کننده آمریکا و اختلافات داخلی این کشور اظهار کرد: مجموعه این اتفاقات نشان می‌دهد که طرف مقابل اراده لازم برای اجرای توافق را نداشته است. بنابراین واقعاً مشخص نیست با وجود تعیین تکلیف موضوعات اصلی، چه موضوع جدیدی برای مذاکره باقی مانده است.

اجرای هفت شرط ایران، زمینه بازگشایی تنگه هرمز است

قشقاوی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به هفت شرط اعلام‌شده از سوی جمهوری اسلامی ایران گفت: در مقطعی پس از مذاکرات و در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، پیشنهادهایی درباره تغییر زمان‌بندی و تمدید مهلت‌ها مطرح شد، اما محتوای شروط ایران تغییر نکرده است.
وی افزود: موضع ما روشن است؛ طرف مقابل باید هفت شرط ایران را اجرا کند و پس از آن، جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد تنگه هرمز را باز کند. حتی اعلام کرده‌ایم که اگر امروز این هفت شرط اجرا شود، فردا امکان بازگشایی تنگه هرمز وجود دارد تا بهانه‌ای برای طرف مقابل باقی نماند.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تأکید کرد: تمام تحولات و اتفاقات اخیر را باید در چارچوب همین هفت شرط بررسی کرد. رئیس مجلس، دبیر شورای عالی امنیت ملی و وزیر امور خارجه نیز مواضع خود را در این زمینه اعلام کرده‌اند و بر آمادگی ایران برای اجرای توافق در صورت تحقق شروط تأکید داشته‌اند.

دیپلماسی به نتیجه رسیده و اکنون نوبت اراده اجرایی طرف مقابل است

قشقاوی در ادامه  گفت: جمهوری اسلامی ایران مذاکرات را در عالی‌ترین سطح انجام داده و درباره ابعاد مختلف توافق به جمع‌بندی رسیده است. بنابراین ما اکنون در مرحله عبور از مذاکره قرار داریم و مسئله اصلی، اراده طرف مقابل برای اجرای توافق است.

وی خاطرنشان کرد: دیپلماسی مسیر خود را طی کرده و به نتیجه رسیده است؛ اکنون باید دید طرف مقابل اراده‌ای برای اجرای تعهدات خود دارد یا خیر. موضع جمهوری اسلامی ایران نیز روشن است و اجرای هفت شرط اعلام‌شده، مبنای اقدام بعدی خواهد بود.

اصلاح قانون تأسیس وزارت اطلاعات با اجماع قوای سه‌گانه و مسئولان نظام دنبال می‌شود

قشقاوی در ادامه نشست خبری خود و در پاسخ به پرسش ایسنا درباره جزئیات طرح اصلاح قانون تأسیس وزارت اطلاعات و مباحث مطرح‌شده درباره حذف شرط اجتهاد وزیر اطلاعات، اظهار کرد: افرادی که با ساختار نظام جمهوری اسلامی آشنا هستند و از هر جناح و جریانی به دنبال بهانه‌گیری نیستند، باید بپذیرند که تصمیمات این‌چنینی در سطح کلان نظام اتخاذ می‌شود.

وی افزود: اگر برخی افراد تا پیش از این درباره ضرورت این اصلاحات تردید داشتند، با رأی قاطع مجلس باید بپذیرند که چنین تصمیماتی صرفاً بر اساس نظر یک جناح، دولت یا مجلس شکل نمی‌گیرد.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه اصلاح قانون تأسیس وزارت اطلاعات تصمیمی جناحی یا صرفاً متعلق به دولت و مجلس نیست، گفت: این موضوع با اجماع قوای سه‌گانه و مسئولان نظام دنبال می‌شود و مجلس نیز در نهایت تصمیم نهایی را اتخاذ خواهد کرد.

تبدیل دوفوریت طرح به یک‌فوریت برای بررسی بیشتر

قشقاوی با اشاره به روند بررسی این طرح در مجلس گفت: هنوز کار این طرح به پایان نرسیده و در حال حاضر نمی‌توان گفت شرط اجتهاد وزیر اطلاعات حذف شده یا نشده است.

این نماینده مجلس  ادامه داد: اتفاقی که صبح امروز رخ داد، تبدیل درخواست بررسی دوفوریتی طرح به یک‌فوریتی بود که اتفاق خوبی محسوب می‌شود؛ چراکه این فرصت را فراهم می‌کند تا دستگاه‌های مربوطه، به‌ویژه برادران وزارت اطلاعات و دولت، نظرات خود را در این زمینه مطرح کنند و نمایندگان مجلس نیز پیشنهادهای خود را در کمیسیون ارائه دهند.

وی تأکید کرد: در بررسی این موضوع عجله‌ای وجود ندارد و هر تصمیمی که در نهایت گرفته شود، تصمیم کلیت نظام خواهد بود؛ نه تصمیم یک جناح، دولت یا مجلس به‌تنهایی.

اختلافی میان دولت و مجلس درباره وزارت اطلاعات وجود ندارد

قشقاوی با بیان اینکه تصمیم‌گیری درباره این طرح با هماهنگی و اجماع مسئولان نظام انجام خواهد شد، گفت: چه ضرورت شرایط جنگی و چه ضرورت تعیین مصداق و شرایط وزیر اطلاعات را مبنای این اصلاحات بدانیم، در نهایت این موضوع در سطح کلان نظام مورد بررسی و تصمیم‌گیری قرار گرفته است.

وی افزود: رأی امروز مجلس نیز نشان‌دهنده همین رویکرد است و اطمینان دارم مجلس در مرحله نهایی نیز رأی اصلی خود را خواهد داد تا زمینه معرفی وزیر اطلاعات فراهم شود.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تصریح کرد: در شرایط فعلی، هیچ اختلافی میان دولت و مجلس درباره اختیارات وزارت اطلاعات وجود ندارد و در ادامه نیز درباره وزیر اطلاعات اختلافی نخواهد بود. این موضوع با هماهنگی و اجماع قوای سه‌گانه و مسئولان نظام شکل خواهد گرفت.

تلاش برای تعیین تکلیف نهایی طرح طی یک تا دو هفته آینده

در ادامه این نشست، در توضیح روند و زمان‌بندی بررسی طرح اصلاح قانون تأسیس وزارت اطلاعات عنوان شد که با توجه به شرایط جنگی کشور و بنای هیئت‌رئیسه مجلس و کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، تلاش بر این است که بررسی این موضوع با سرعت بیشتری انجام شود. بر این اساس، پیش‌بینی می‌شود طرح مذکور به‌جای طی روندی یک‌ماهه، ظرف یک تا دو هفته آینده تعیین تکلیف شده و برای تصویب نهایی در مجلس مطرح شود.

اظهارات مسئولان درباره مسائل حساس اقتصادی باید با هماهنگی و دقت بیشتری مطرح شود

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به پرسشی با اشاره به ضرورت ساماندهی اطلاع‌رسانی در کشور بیان کرد: دشمن در حال جنگ رسانه‌ای و شناختی با ماست و در چنین شرایطی نمی‌توان انتظار داشت هر فردی بدون هماهنگی و توجه به ابعاد موضوع، اظهارنظر کند. من به‌عنوان نماینده مجلس، وزیر و سایر مسئولان باید در بیان مطالب دقت کنیم؛ چراکه نباید با اظهارات نسنجیده، خدای نکرده دل مردم را خالی کنیم؛ مردمی که در صحنه حضور دارند.

وی با اشاره به تجربه خود در دوران سخنگویی و عضویت در شورای اطلاع‌رسانی دولت افزود: از همان زمان این موضوع را مطرح می‌کردم که باید برای سخنگویی و اطلاع‌رسانی دستگاه‌های مختلف کشور ساماندهی و هماهنگی ایجاد شود. این موضوع به معنای تداخل در مسئولیت‌ها نیست؛ مجلس، قوه قضائیه، دولت و وزارت امور خارجه هرکدام اختیارات و مسئولیت‌های مشخصی دارند، اما جای یک سازوکار هماهنگ برای اطلاع‌رسانی همچنان خالی است.

قشقاوی تأکید کرد: هر فردی که اظهارنظر می‌کند باید مسئولیت اظهارات و تبعات آن را نیز بپذیرد. این مسئله منافاتی با آزادی بیان ندارد، بلکه موجب دقت بیشتر در بیان و استفاده مطلوب‌تر از آزادی بیان می‌شود.

تغییر دکترین هسته‌ای نیازمند تصمیم‌گیری در سطح کلان نظام است

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در پاسخ به پرسشی درباره تغییر دکترین هسته‌ای کشور و اینکه آیا این موضوع در کمیسیون به جمع‌بندی رسیده است، گفت: این موضوع بارها مطرح شده، اما تا زمانی که لایحه‌ای از سوی دولت یا طرحی از سوی مجلس در این زمینه ارائه نشود، نمی‌توان گفت تصمیم رسمی در این خصوص اتخاذ شده است.

وی ادامه داد: نمی‌خواهم درباره خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) اظهارنظر قطعی کنم یا موجب سوءتفاهم شوم. در حال حاضر عضو این پیمان هستیم و همکاری‌هایی نیز با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داریم؛ از جمله اینکه بازرسان آژانس از نیروگاه بوشهر بازدید کرده‌اند.

قشقاوی با طرح پرسش‌هایی درباره ابعاد حقوقی شرایط جدید هسته‌ای کشور اظهار کرد: یک سؤال حقوقی جدی این است که آیا در شرایط جنگ و حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران، همان قواعد موافقت‌نامه جامع پادمان قابل اجراست یا باید ترتیبات و مدالیته جدیدی برای آن در نظر گرفته شود؟

وی با اشاره به اینکه پیمان NPT، عضویت در آژانس و موافقت‌نامه جامع پادمان دارای چارچوب‌های متفاوتی هستند، افزود: آنچه اجرای تعهدات پادمانی را معنا می‌کند، موافقت‌نامه جامع پادمان است. موضوع این است که در شرایط فورس‌ماژور و اضطراری، به‌ویژه در وضعیتی که تأسیسات هسته‌ای یک کشور مورد حمله نظامی قرار گرفته، آیا همان ترتیبات قبلی قابلیت اجرا دارد؟

این نماینده مجلس با بیان اینکه تاکنون نمونه مشابهی از چنین شرایطی در جهان وجود نداشته است، گفت: کشوری که عضو آژانس و NPT بوده و موافقت‌نامه جامع پادمان را پذیرفته، با چنین حمله‌ای به تأسیسات هسته‌ای خود مواجه نشده است. از نظر حقوق بین‌الملل، به اعتقاد من ماده ۶۸ موافقت‌نامه جامع پادمان در شرایط فعلی قابل اعمال نیست و باید ترتیبات جدیدی برای این وضعیت تعریف شود.

قشقاوی تأکید کرد: اینها مباحث کارشناسی و حقوقی است و تصمیم‌گیری درباره کلیت موضوع باید در سطح نظام انجام شود. نمی‌توان از این اظهارات نتیجه گرفت که کمیسیون امنیت ملی یا مجلس به تصمیم قطعی برای خروج از NPT یا تغییر دکترین هسته‌ای رسیده است.

وی با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره فتوای رهبر شهید انقلاب در زمینه سلاح‌های هسته‌ای گفت: باید بررسی کنیم که در مقابل این فتوای مهم که در سطح سازمان ملل نیز ثبت شده، چه دستاورد سیاسی و دیپلماتیکی برای کشور حاصل شده است. در دیپلماسی همواره بحث داده و ستانده مطرح است و باید مشخص شود ادامه ترتیبات گذشته چه منافعی برای کشور داشته است.

قشقاوی افزود: این پرسش‌ها در فضای کارشناسی و حقوقی مطرح است، اما اینکه تصمیم نهایی چه باشد، در اختیار مسئولان و مراجع تصمیم‌گیر نظام است. این موضوع به‌صورت جدی به مطالبه‌ای ملی تبدیل شده و همان‌طور که بیانیه مجلس خبرگان را شنیده‌اید، در مجلس نیز درباره آن بحث‌هایی مطرح است.

ایران به دنبال جنگ مجدد نیست اما تسلیم را نمی‌پذیرد

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در ادامه با اشاره به احتمال تکرار درگیری نظامی گفت: ما هیچ‌گاه به استقبال جنگ مجدد نمی‌رویم؛ چراکه جنگ ویرانی‌های خود را دارد و خسارت‌های معیشتی و مشکلات متعددی را به مردم تحمیل می‌کند، اما آنچه دشمن به دنبال آن است، تسلیم ایران است و چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.

وی با اشاره به تحرکات برخی جریان‌ها در آمریکا و رژیم صهیونیستی برای وارد کردن ضربه مجدد به ایران اظهار کرد: برخی جریان‌ها در رژیم صهیونیستی و آمریکا به دنبال آن هستند که به‌نوعی ضربه دیگری به ایران وارد کنند، اما تاکنون در رسیدن به اهداف خود موفق نبوده‌اند.

قشقاوی با اشاره به مواضع افکار عمومی در کشورهای مختلف نسبت به جنگ افزود: افکار عمومی در آمریکا و دیگر کشورها نشان داده‌اند که از جنگ بیزار هستند و جنگی بی‌فایده، ویرانگر و ناجوانمردانه را نمی‌پسندند. مردم نمی‌خواهند هزینه یک جنگ بی‌حاصل را پرداخت کنند.

وی با اشاره به حجم حملات و تسلیحات استفاده‌شده علیه ایران تصریح کرد: حجم آتشی که در این جنگ علیه ایران به کار گرفته شد، در جنگ‌های اخیر کم‌نظیر و حتی بی‌سابقه بوده است. نوع تسلیحات مدرن و مخربی که علیه ملت ایران استفاده شد و تناژ بمب‌هایی که بر سر مردم ریختند، ابعاد قابل توجهی دارد و ان‌شاءالله در فرصت مناسب ابعاد این جنایات جنگی برای مردم تشریح خواهد شد.

قشقاوی تأکید کرد: با وجود همه این حملات، دشمن به اهداف خود نرسید و نظام مستحکم باقی ماند. مردم ایران نیز شایسته قدردانی هستند.

حمایت از تولید و توجه به معیشت مردم باید در اولویت باشد

وی با بیان اینکه در کنار مسائل دفاعی باید برای عبور از مشکلات اقتصادی نیز برنامه‌ریزی شود، گفت: اکنون باید در جنگ اقتصادی نیز موفق شویم. مجلس وظیفه ریل‌گذاری دارد و دولت نیز باید در مسیری که برای آن تعیین می‌شود حرکت کند؛ هر دو مسئولیت سنگینی بر عهده دارند.

قشقاوی با تأکید بر ضرورت توجه به وضعیت معیشتی مردم اظهار کرد: بخشی از مشکلات اقتصادی باید مورد توجه جدی قرار گیرد. مردم به‌ویژه قشر حقوق‌بگیر جامعه که درآمد ثابت دارند، از این موضوع ناراحت هستند که حقوق آنها تناسبی با تورم ندارد. همچنین احساس تبعیض در جامعه وجود دارد و مسئولان باید برای رفع این مسائل اقدام کنند.

وی با اشاره به نقش تولیدکنندگان و صنعتگران در شرایط جنگی کشور افزود: همان‌طور که نیروهای مسلح در حوزه دفاعی نقش‌آفرینی کردند، تولیدکنندگان و صنعتگران نیز در کنار نیروهای مسلح مجاهدت کردند. بخش خصوصی و شرکت‌های بزرگی که با نیروهای مسلح همکاری داشتند، حتی در شرایط جنگی نیز فعالیت خود را متوقف نکردند.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تأکید کرد: باید برای بخش خصوصی احترام قائل شویم و نظام بروکراسی کشور را در خدمت تولید، صنعت و فعالان اقتصادی قرار دهیم.

وی همچنین با اشاره به مفهوم تاب‌آوری مردم در شرایط جنگی گفت: مردم ایران در این مدت تاب‌آوری خود را نشان دادند. تاب‌آوری مدافع با تاب‌آوری مهاجم متفاوت است؛ مردم ما مدافع هستند و این موضوع در درک شرایط و تحمل سختی‌ها تأثیر دارد، اما برای مهاجم توجیه جنگ در برابر افکار عمومی دشوارتر است.

اظهارات درباره جمع‌آوری کارت‌های آزاد جایگاه‌های سوخت ناپخته بود

قشقاوی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر برخی مسئولان مبنی بر جمع‌آوری کارت‌های آزاد جایگاه‌های سوخت و نگرانی‌های ایجادشده در جامعه گفت: قطعاً چنین اظهاراتی که بعداً مشخص شد چندان در چارچوب اجماع درون دولت نیز نبوده، بسیار ناپخته است.

وی با تأکید بر حساسیت مسائل اقتصادی و معیشتی مردم افزود: کلمات بار دارند و مسئولان باید در بیان مطالب بسیار دقت کنند. اگر برای تصمیمی توجیه منطقی وجود دارد، می‌توان آن را برای مردم تشریح کرد؛ چراکه سطح آگاهی مردم بالاست و افکار عمومی می‌تواند موضوعات را درک کند، اما در مواردی که توجیه روشنی وجود ندارد، به‌ویژه زمانی که اقشار کم‌درآمد جامعه احساس ظلم مضاعف می‌کنند، باید با حساسیت بیشتری عمل کرد.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس خاطرنشان کرد: در همین راستا طرح‌هایی برای افزایش هماهنگی میان سخنگویان دستگاه‌های مختلف آغاز شده است تا اطلاع‌رسانی از سوی سخنگویان دولت، قوه قضائیه و سایر بخش‌ها با هماهنگی بیشتری انجام شود.

بازرسی از تأسیسات هسته‌ای ایران در شرایط فعلی نیازمند تعیین پروتکل جدید است

قشقاوی در بخش دیگری از این نشست و در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بازدید و بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات هسته‌ای ایران از جمله نطنز و فردو گفت: نخستین پرسش این است که چنین بازرسی‌هایی بر اساس کدام پروتکل و مدالیته قرار است انجام شود؟

وی افزود: در شرایط فعلی اگر قرار باشد مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای بازدید از تأسیسات نطنز و فردو اقدام کند، باید مشخص شود این بازرسی بر اساس کدام ترتیبات و پروتکل انجام خواهد شد؛ چراکه در شرایط کنونی پروتکل مشخصی برای وضعیت به وجود آمده وجود ندارد.

قشقاوی با تأکید بر اینکه شرایط فعلی در سطح بین‌المللی بی‌سابقه است، گفت: برای نخستین بار در جهان، کشوری که تحت بازرسی‌های آژانس قرار داشته، با حمله نظامی به تأسیسات هسته‌ای خود مواجه شده است؛ بنابراین نمی‌توان بدون تعیین تکلیف ابعاد حقوقی و فنی این وضعیت، همان ترتیبات سابق را مبنای عمل قرار داد.

مذاکره با آمریکا پس از توافق و پذیرش شروط ایران معنایی ندارد؛ شرایط منطقه تغییر کرده است

قشقاوی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات مسئولان کشور مبنی بر پایان نیافتن وضعیت «نه جنگ و نه صلح» و همچنین نبود مذاکره با آمریکا اظهار کرد: تاکنون هیچ‌یک از مسئولان کشور اعلام نکرده‌اند که دیپلماسی و مذاکره تعطیل شده است؛ آنچه مسئولان مطرح می‌کنند این است که مذاکره‌ای که پیش‌تر انجام شده و به توافق و پذیرش شروط ایران از سوی طرف مقابل در عالی‌ترین سطح منجر شده، چه ضرورتی برای تکرار دارد؟

وی با بیان اینکه در مذاکرات قبلی شروط ایران مطرح و از سوی طرف مقابل پذیرفته شده و توافق نیز در عالی‌ترین سطح امضا شده بود، افزود: قرار بود آن توافق اجرا شود؛ بنابراین وقتی توافقی حاصل شده و طرف مقابل آن را پذیرفته است، دیگر چه مذاکره‌ای برای طرح مجدد همان موضوعات باید انجام شود؟

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر اینکه شرایط منطقه و معادلات امنیتی تغییر کرده است، گفت: جمهوری اسلامی ایران به دنبال دیپلماسی واقع‌بینانه است، اما مذاکره‌ای که طرف مقابل بخواهد از طریق آن مطالباتی را که در میدان جنگ به دست نیاورده، محقق کند، قابل قبول نیست.

قشقاوی با رد این برداشت که ایران به دنبال تداوم وضعیت نه جنگ و نه صلح است، تصریح کرد: چه کسی گفته است که ما به دنبال چنین وضعیتی هستیم؟ در هر شرایطی باید دید طرف مقابل چه رویکردی در پیش می‌گیرد. اگر به شروط ایران احترام بگذارد، مسیر مشخص است، اما اگر بخواهد برخلاف تعهدات و توافقات عمل کند، جمهوری اسلامی ایران نیز آمادگی لازم برای مواجهه با شرایط مختلف را دارد.

وی با اشاره به اظهارات وزیر امور خارجه درباره آمادگی ایران برای جنگ، گفت: اگر طرف مقابل نخواهد به شروط ما احترام بگذارد، این موضوع به اراده و تصمیم طرف مقابل بستگی دارد و جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از منافع و امنیت خود آمادگی دارد.

این نماینده مجلس با تأکید بر ضرورت واقع‌بینی در تحلیل تحولات منطقه‌ای خاطرنشان کرد: شرایط منطقه تغییر کرده و معادلات امنیتی جدیدی در حال شکل‌گیری است. وضعیت یمن، تنگه هرمز و دیگر تحولات منطقه‌ای با گذشته تفاوت دارد و نمی‌توان با روش‌ها و الگوهای قدیمی برای شرایط جدید نسخه پیچید.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تأکید بر ضرورت اتخاذ دیپلماسی واقع‌بینانه اظهار کرد: ما باید دیپلماسی مبتنی بر واقعیت‌های موجود داشته باشیم، نه دیپلماسی متحجرانه و ارتجاعی. برخی همچنان با تفکرات قدیمی به تحولات نگاه می‌کنند، در حالی که شرایط جدید منطقه اقتضائات متفاوتی دارد.

قشقاوی همچنین با اشاره به اقدامات آمریکا علیه ایران و تجربه جنگ‌های اخیر گفت: آمریکا در جنگ ۱۲ روزه و تحولات بعدی اقداماتی انجام داد، اما این سؤال مطرح است که چگونه ممکن است طرفی که نتوانسته در میدان جنگ به اهداف خود دست پیدا کند، بخواهد همان اهداف را از طریق مذاکره و با طرح مطالبات جدید محقق کند؟ چنین رویکردی از نظر جمهوری اسلامی ایران قابل قبول نیست.

بازرسی‌های بین‌المللی باید بر اساس تصمیمات و قواعد پذیرفته‌شده باشد

قشقاوی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از بازرسی‌های نامشروع و خارج از چارچوب‌های پذیرفته‌شده بین‌المللی گفت: از منظر حقوق بین‌الملل، چنین بازرسی‌هایی قابل قبول نیست؛ چراکه در موضوعات مربوط به بازرسی‌های بین‌المللی، باید تصمیمات و قواعد مورد توافق جامعه جهانی و نظام بین‌الملل مبنا قرار گیرد.

وی با اشاره به برگزاری اجلاس‌های بین‌المللی و بازنگری در چارچوب‌های مرتبط با این موضوعات اظهار کرد: نمی‌توان بدون وجود تصمیم و توافق بین‌المللی، موضوعی را به‌عنوان یک الزام به کشورها تحمیل کرد.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با انتقاد از فضاسازی رسانه‌ای در این زمینه افزود: نمی‌توان با فشار رسانه‌ای و فضاسازی رسانه‌های فارسی‌زبان ضدانقلاب و برخی جریان‌های داخلی، موضوعی را به افکار عمومی تحمیل کرد. مبنای تصمیم‌گیری باید قواعد و توافقات معتبر بین‌المللی باشد، نه فشارهای رسانه‌ای./ایسنا