رسانه کنگره آمریکا: ایران با معادله هرمز از انزوای دیپلماتیک خارج شد

به گزارش راهبرد معاصر؛ پایگاه خبری هیل، نزدیک به کنگره آمریکا در یادداشتی تحلیلی به قلم کریس ترواکس، با اشاره به آنچه «فرایند تصمیم‌گیری آشفته و رو به زوال» در کاخ سفید خوانده، به بررسی ابعاد شکست آمریکا در رویارویی نظامی با ایران پرداخته است.

 در این تحلیل تأکید شده که آنچه با هدف نمایش قدرت و بدون پشتوانه منطقی روشن آغاز شد، به جنگی تبدیل شده که نه تنها ابتکار عمل آن از دست رفته، بلکه موازنه راهبردی در منطقه را به نفع تهران تغییر داده است.

نویسنده در این یادداشت با اشاره به آنچه «فرایند تصمیم‌گیری آشفته و رو به زوال» رئیس‌جمهور آمریکا می‌خواند، استدلال می‌کند که شروع درگیری نظامی با ایران نه تنها یک اشتباه راهبردی، بلکه فاجعه‌ای بود که جایگاه آمریکا در منطقه و جهان را تضعیف کرده است.

 به نوشته هیل آنچه با هدف نمایش قدرت آغاز شد، به جنگی تبدیل شد که ابتکار عمل آن اکنون در دستان تهران است.

آغاز جنگی بدون منطق و برنامه مشخص

نویسنده تأکید می‌کند که تصمیم به حمله به ایران فاقد هرگونه توجیه روشن و مورد اجماع در درون دولت آمریکا بود. به گفته او، نه خود ترامپ و نه مقامات کابینه‌اش نتوانستند توضیحی منسجم برای این اقدام ارائه دهند.

 این بی‌برنامگی در حالی رخ داد که واکنش احتمالی ایران (مانند بستن تنگه هرمز و حمله به زیرساخت‌های خلیج فارس) برای دهه‌ها به عنوان یک سناریوی قطعی و خط قرمز در سیاست خارجی آمریکا شناخته می‌شد.

نقطه عطف: از دست رفتن ابتکار عمل

نویسنده 18 مارس (28 اسفند) را نقطه عطف این درگیری معرفی می‌کند. در این تاریخ، ایران در واکنش به حمله اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی، ضربه‌ای به تأسیسات انرژی قطر وارد کرد که منجر به از دست رفتن 17 درصد از ظرفیت تولید الان‌جی این کشور شد. 

تحلیلگر هیل مدعی است که پس از این واقعه، ترامپ عملاً ناچار به عذرخواهی و تعهد به عدم تکرار چنین حملاتی شد. از این لحظه، آمریکا ابتکار عمل راهبردی را از دست داد.

ایران: پیروزی راهبردی در سایه بمباران‌ها

با وجود شدت حملات آمریکا و اسرائیل، تحلیل این یادداشت نشان می‌دهد که ایران بنا به دلایل زیر از موضعی قوی‌تر از پیش از جنگ بیرون آمده است.‌

 بازدارندگی فعال: ایران همچنان کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد و توانایی هدف قرار دادن کشتی‌ها و نابودی زیرساخت‌های خلیج فارس را حفظ کرده است.

·تعیین زمان پایان جنگ: نویسنده تأکید می‌کند که اگرچه ترامپ جنگ را آغاز کرد، اما این تهران است که تعیین می‌کند این جنگ چه زمانی و چگونه به پایان برسد.

پایان انزوای دیپلماتیک ایران

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایران از منظر نویسنده، شکستن انزوای دیپلماتیک است.

 ایران با اعمال سیاست «عبور برای کشورهای غیرمتخاصم» از تنگه هرمز، نه تنها تحریم‌های آمریکا را بی‌اثر کرد، بلکه شکافی عمیق بین آمریکا و متحدان سنتی‌اش ایجاد نمود.

 تحلیلگر هیل پیش‌بینی می‌کند که هرگونه مذاکره برای پایان جنگ به ناچار شامل اتحادیه اروپا، روسیه و چین خواهد بود.

 ایجاد منبع درآمد جدید برای ایران

نویسنده با اشاره به دریافت عوارض 2 میلیون دلاری از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز، این سازوکار را منبع درآمد جدیدی برای ایران می‌داند.

 او حتی این سناریو را مطرح می‌کند که در آینده، ایران بتواند به ازای هر بشکه نفت خروجی از خلیج فارس 5 دلار عوارض دریافت کند که با درآمد نفتی پیش از جنگ برابری می‌کند.

 ایران، شاگرد مکتب «قدرت حقیقت را می‌سازد»

ترواکس با کنایه می‌نویسد که ایران به بهترین شکل از سیاست «ممکن است چون قدرت داریم» (Might makes right) که ترامپ در پیش گرفته بود، درس گرفته است. 

همانطور که ترامپ به دلیل داشتن قدرت به کشورها تهدید و حمله می‌کرد، ایران نیز اکنون با تکیه بر قدرت جغرافیایی و نظامی خود در تنگه هرمز، قوانین جدیدی را تحمیل می‌کند.

فرایند تصمیم‌گیری آشفته و تهدیدات غیرواقعی

نویسنده به شدت از وضعیت تصمیم‌گیری در کاخ سفید انتقاد می‌کند. او به نقل از گزارشی در نشریه آتلانتیک، از «قاعده نانوشته» در تیم ترامپ یاد می‌کند که اگر رئیس‌جمهور چیزی را دو بار تکرار کند، باید اجرا شود، حتی اگر «دیوانه‌وار» باشد.

خواسته‌های غیرمنطقی ترامپ و وضعیت مذاکرات

هیل ادعاهای ترامپ درباره مذاکرات با ایران را «گسسته از واقعیت» می‌خواند:

 نویسنده مدعی است که ترامپ به اشتباه گمان می‌کند می‌تواند رهبر آینده ایران را شخصاً انتخاب کند یا طرف مذاکره‌کننده ایران را تعیین نماید.

 تهدید به نابودی نیروگاه‌های غیرنظامی ایران از سوی ترامپ، «جنایت جنگی» توصیف شده است.

·نویسنده تأکید می‌کند که برخلاف اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا، هیچ مذاکره مستقیمی میان ایران و آمریکا در جریان نیست

و وانویسنده در پایان با لحنی هشدارآمیز، وضعیت کنونی را بسیار وخیم توصیف می‌کند.

 به باور او، آمریکا در این رویارویی نه تنها نتوانست به اهداف خود دست یابد، بلکه با کنار گذاشتن نظام بین‌الملل مبتنی بر قواعد، زمینه را برای ظهور نظمی مبتنی بر زورگویی فراهم کرد که ایران اکنون از آن به نفع خود بهره می‌برد.

 هیل هشدار می‌دهد که در شرایطی که اقتصاد آمریکا و جهان در آستانه فروپاشی قرار دارد، واگذاری سیاست خارجی به «هر خواسته دیوانه‌وار» رئیس‌جمهور، فاجعه‌بار خواهد بود.شنگتن ناچار است پیشنهادهای خود را از طریق واسطه‌ها ارسال کند.

نویسنده در پایان با لحنی هشدارآمیز، وضعیت کنونی را بسیار وخیم توصیف می‌کند.

 به باور او، آمریکا در این رویارویی نه تنها نتوانست به اهداف خود دست یابد، بلکه با کنار گذاشتن نظام بین‌الملل مبتنی بر قواعد، زمینه را برای ظهور نظمی مبتنی بر زورگویی فراهم کرد که ایران اکنون از آن به نفع خود بهره می‌برد.

 هیل هشدار می‌دهد که در شرایطی که اقتصاد آمریکا و جهان در آستانه فروپاشی قرار دارد، واگذاری سیاست خارجی به «هر خواسته دیوانه‌وار» رئیس‌جمهور، فاجعه‌بار خواهد بود./تسنیم