به گزارش «راهبرد معاصر»؛ مذاکرهکنندگان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در یادداشت تفاهم منعقد شده بین ایران و ایالات متحده، تنها به مشکلاتی که خودش هنگام کشاندن این کشور به جنگ ایجاد کرده بود، پرداختهاند. درواقع، اینکه ترامپ توافق صلح را خوب می خواند، درست نیست و تمام مشکلاتی که قبل از جنگ وجود داشت، برای آینده باقی مانده است.
اسرائیلیها گیج شدهاند. گرچه آنها یکی از طرف های درگیری هستند، اما در مذاکرات دخیل نبودند
قرار است تفاهم پایان جنگ روز جمعه امضا و در ادامه، روند عادی سازی ناوبری دریایی در تنگه هرمز آغاز شود. ترامپ از همین حالا شروع به تبریک گفتن به خود به عنوان نخستین رئیس جمهوری کرده که از زمان انقلاب ۱۹۷۹ با ایران صلح کرده است. این به هیچ وجه درست نیست. وی نخستین کسی بود که آمریکا را به جنگ با ایران کشاند و حتی برای جلوگیری از آن به آتش بس نیاز داشت. صلحی که اسلافش به دنبال آن بودند و در دستیابی به آن شکست خوردند، همچنان دست نیافتنی است.
اگر تصمیم حمله به جمهوری اسلامی، ایالات متحده را در موقعیت مذاکرهای بسیار قویتری نسبت به قبل از شروع خصومتها قرار دهد، هیچ یک از این موارد جای بحث نخواهد داشت. ما نمیتوانیم از مفاد این تفاهمنامه که به آن پرداخته شده است، مطمئن باشیم، زیرا هنوز متن آن علنی نشده است. اما این واقعیت که اسرائیلیها از تفاهم نامه وحشتزدهاند، به شدت خلاف اظهارات ترامپ را نشان میدهد.
این موارد، همراه با برخی نظرات رسمی درباره مفاد توافق، نشان میدهد مذاکرهکنندگان ترامپ، دست کم فعلاً فقط مشکلات جدیدی را که خودش ایجاد کرده بود، حل کردهاند. این مشکلات شامل لزوم از بین بردن ذخایر اورانیوم غنیشده ایران (که قبل از فروپاشی توافق هستهای ۲۰۱۵ وجود نداشت) و بازگشایی تنگه هرمز است که در نتیجه جنگی که تصمیم به آغاز آن گرفت، بسته شده بود.
اسرائیلیها گیج شدهاند. گرچه آنها یکی از طرف های درگیری هستند، اما در مذاکرات دخیل نبودند و هیچ نشانهای وجود ندارد که آتشبس ترامپ هیچ یک از موضوعاتی را که آنها برای حل آنها به جنگ رفتند، حل کند. موضوع هستهای به مرحله مذاکره پس از اجرای آتشبس موکول شده است و سایر موضوعات اصلاً بیان نشدهاند.
توافق نهایی شامل دست کم چهار شرط خواهد بود که بر اساس بیانیههای مورد توافق همه طرفها تنظیم شده است. این شروط عبارتند از:
شکی نیست که این یادداشت تفاهم امضا خواهد شد، زیرا جنگ در صورت ادامه هیچ امید واقعبینانهای به موفقیت ندارد
ترامپ از توافق هستهای که در زمان باراک اوباما، رئیس جمهور اسبق آمریکا به دست آمد و بعداً از آن خارج شد، انتقاد و استدلال کرد، این توافق دائمی نبود و نتوانست برنامه غنیسازی اورانیوم ایران را به طور کامل از بین ببرد یا به سایر تهدیدات ایران، مانند برنامه موشکهای بالستیک و شبکه نیروهای نیابتی اش رسیدگی کند. وی همچنین از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) که در ازای امتیازات ایران، تنها به آزادسازی برخی از داراییهای بلوکه شده و لغو تحریمها منجر شد، انتقاد کرد. ترامپ گفت که میتواند چیز بهتری ارائه دهد.
با وجود این، به نظر میآید تفاهمنامهای که روز جمعه امضا می شود، به همان دلایل محکوم به شکست است و حتی در ازای توافق هستهای بالقوه بسیار محدود، امتیازات بیشتری ارائه خواهد داد، همه به این دلیل که ایران دریافته است میتواند با بستن تنگه هرمز از جهان امتیاز بگیرد.
شکی نیست که این یادداشت تفاهم امضا خواهد شد، زیرا جنگ در صورت ادامه هیچ امید واقعبینانهای به موفقیت ندارد و هزینه اش برای اقتصاد جهانی (و البته تأثیر آن بر چشمانداز سیاسی ترامپ) ناگزیر افزایش خواهد یافت. اما این صرفاً تمدید آتشبس و توافقی درباره تنگه هرمز است، نه توافق صلحی که روابط ایالات متحده و ایران را تغییر شکل دهد یا ثبات را به منطقه بیاورد. یکی از نشانههای شکست جنگ اینکه تمام مشکلاتی که قبل از آن وجود داشت، برای آینده باقی مانده است.