حادثه مرگبار در قطر؛ قلب گازی جهان در آتش

به گزارش راهبردمعاصر، شامگاه یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ انفجاری مهیب در تأسیسات گازرسانی «برزان» واقع در منطقه صنعتی رأس لفان قطر رخ داد که به آتش‌سوزی گسترده و تلفات سنگین انسانی انجامید.
وزارت کشور قطر اعلام کرد این حادثه در حین عملیات راه‌اندازی مجدد تأسیسات و بر اثر نقص فنی روی داده و هیچ نشانه‌ای از اقدام خرابکارانه در آن وجود ندارد .

وزیر انرژی قطر، سعد بن شریده الکعبی، با تأیید جان باختن ۱۳ نفر و مصدوم شدن ۶۶ تن دیگر در این انفجار، تأکید کرد که این حادثه تأثیری بر صادرات گاز یا تأمین نیازهای داخلی نخواهد داشت. 
به گفته وی، جانباختگان از اتباع هند و پاکستان بوده و مجروحان نیز شامل اتباع کشورهای قطر، هند، پاکستان، بنگلادش، کنیا، گینه، تانزانیا، نیجریه و نپال هستند.

وزیر انرژی قطر همچنین خاطرنشان کرد که این انفجار هیچ گونه خطر زیست محیطی به دنبال نداشته و تحقیقات برای تعیین علت دقیق آن ادامه دارد.
رأس لفان؛ هدف پیشین حملات تلافی‌جویانه ایران

تأسیسات رأس لفان در شمال شرق دوحه، با ظرفیت تولید سالانه بیش از ۷۷ میلیون تن گاز طبیعی مایع بزرگترین مجتمع تولید و صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) در جهان محسوب میشود و حدود یک پنجم عرضه جهانی این محصول استراتژیک را تأمین می‌کند.

این منطقه حیاتی پیشتر نیز در جریان جنگ ۴۰ روزه و در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل از پایگاه‌های نظامی مستقر در قطر، هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته بود.

حملات ایران در اسفندماه گذشته به این تأسیسات، خسارات گسترده‌ای به زیرساخت‌های انرژی قطر وارد کرد و سعد الکعبی در آن زمان اعلام کرد که حدود ۱۷ درصد از ظرفیت تولید گاز مایع قطر از مدار خارج شده و بازسازی آن بین سه تا پنج سال زمان و ۲۶ میلیارد دلار هزینه نیاز دارد.

همچنین بر اساس اعلام مقامات قطری، این حملات موجب کاهش ۲۴ درصدی ظرفیت صادرات میعانات گازی، ۱۴ درصدی هلیوم و ۱۳ درصدی گازهای نفتی (LPG) شده بود.

به دنبال جنگ ترامپ و بسته شدن تنگه هرمز، قطر ناگزیر به توقف کامل تولید و صادرات گاز خود شد و وضعیت فورس ماژور را در قراردادهای صادراتی خود اعلام کرد . این توقف که در سومین روز جنگ رخ داد، یکی از اولین شوک‌های جدی به بازارهای جهانی انرژی را ایجاد کرد و قیمت‌ها را به شدت افزایش داد .

پس از کاهش فشار ایران بر تنگه هرمز و همزمان با ادامه مذاکرات برای پایان دائمی جنگ، قطر عملیات راه‌اندازی مجدد تأسیسات صادراتی خود را از سر گرفت.

با این حال، انفجار یکشنبه شب گذشته در تأسیسات برزان که به منظور تأمین گاز مورد نیاز صنایع داخلی و نیروگاه‌های آب شیرین‌کن قطر طراحی شده، درست در همین مرحله حساس رخ داده است .

با وجود تأکید مقامات قطری بر عدم تأثیر انفجار اخیر بر صادرات، اما واقعیت این است که قطر همچنان درگیر تبعات سنگین حملات پیشین است و روند بازسازی تأسیسات آسیب دیده، سال‌ها به طول خواهد انجامید.

بر اساس اعلام وود مکنزی، حتی در صورت پایان درگیری و بازگشایی کامل تنگه هرمز، بازگشت کامل ظرفیت تولید LNG قطر ممکن است چندین ماه به طول انجامد و بر زمان‌بندی پروژه‌های جدید در میدان شمالی نیز تأثیر بگذارد .

گزارش‌ها حاکی از آن است که تلاش قطر برای محافظت از این «جواهر اقتصادی» در برابر حملات احتمالی، به گونه‌ای بوده که حتی در آغاز جنگ، پیشنهاد توقف یکجانبه تولید گاز در ازای در امان ماندن از حملات را به تهران ارائه کرده بود، اگرچه این توافق عملاً محقق نشد.

این انفجار نیز نشان‌دهنده آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی قطر در شرایط پساجنگ و پیچیدگی مسیر بازگشت این کشور به مدار صادرات پایدار است./همشهری