آخرین وضعیت اختلال بانکی ۲۱ تیر؛ زمان بازگشت کامل خدمات اعلام شد

به گزارش راهبرد معاصر، اختلال بانکی همواره یکی از حساسترین رویداد‌ها در اقتصاد هر کشور محسوب می‌شود، زیرا وابستگی روزمره مردم و کسب‌وکار‌ها به شبکه پرداخت، هرگونه ناپایداری را به سرعت به دغدغه‌ای عمومی تبدیل می‌کند. در پی بروز اختلال بانکی در شبکه ارتباطی میان چهار بانک بزرگ و شرکت خدمات انفورماتیک، بانک مرکزی با فعال‌سازی ستاد بحران، هماهنگی گسترده‌ای را بین شورای هماهنگی بانک‌های دولتی و واحد‌های فناوری اطلاعات آغاز کرد. اگرچه این اختلال بانکی در ابتدا باعث توقف موقت بخشی از خدمات شد، اما با ورود تیم‌های تخصصی، اغلب قابلیت‌های کلیدی نظیر تراکنش‌های کارتی و خودپرداز به پایداری رسید. در این گزارش، آخرین جزئیات از روند رفع اختلال بانکی، اقدامات حمایتی بانک مرکزی و جدول زمانی بازگشت کامل خدمات را مرور می‌کنیم.

بازگشت تدریجی خدمات پس از اختلال بانکی؛ تمرکز بر تراکنش‌های کلیدی

علیرضا قیطاسی، دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی، در گفت‌وگویی تلویزیونی ضمن تشریح ابعاد فنی و اجرایی اختلال بانکی، اعلام کرد که از همان ساعات نخست، تیم‌های واکنش سریع بانک مرکزی، شرکت خدمات انفورماتیک و بانک‌های متأثر پای کار آمدند. به گفته وی، اگرچه این اختلال بانکی ریشه در مشکل شبکه ارتباطی داشت، اما تشخیص دقیق ماهیت سایبری، نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری آن به کارشناسان شرکت خدمات انفورماتیک واگذار شده است. قیطاسی با اشاره به تجربه شبکه بانکی در شرایط بحرانی نظیر جنگ‌های اخیر، تأکید کرد که اختلال بانکی کنونی با وجود پیچیدگی‌های فنی، با مدیریت یکپارچه و تلاش شبانه‌روزی همکاران، روند نزولی به خود گرفته و عمده خدمات موردنیاز مردم پایدار شده است.

او افزود: «در روز‌های ابتدایی اختلال بانکی، خدمات کارت و دستگاه‌های خودپرداز با اولویت ویژه به حالت عادی بازگشتند و اکنون نقل‌وانتقالات کارتی در شبکه بانکی بدون مشکل انجام می‌شود. همچنین دستگاه‌های کارتخوان فروشگاهی، پذیرش کارت‌های بانکی را به طور کامل پوشش می‌دهند که نشان‌دهنده عبور از بحران اولیه اختلال بانکی است.»

افزایش سقف تراکنش‌ها در سایه اختلال بانکی؛ تسهیلگری برای مشتریان

یکی از اقدامات کلیدی در مدیریت اختلال بانکی، افزایش سقف مجاز تراکنش‌های روزانه برای مشتریان بانک‌های متأثر بود. قیطاسی با بیان اینکه بانک‌ها حدود هفت هزار خدمت متنوع ارائه می‌دهند، گفت: «با هماهنگی بانک مرکزی و شورای هماهنگی، در دوره اختلال بانکی، هر مشتری امکان انجام ۱۰ تراکنش تا سقف ۱۵ میلیون تومان در هر تراکنش را پیدا کرد؛ یعنی مجموع جابه‌جایی روزانه تا ۱۵۰ میلیون تومان از طریق کارت، خودپرداز و سایر سامانه‌ها فراهم شد. این اقدام، اثرات منفی اختلال بانکی بر هزینه‌های جاری مردم را به حداقل رساند.»

وی تأکید کرد که این تسهیلات تا زمان رفع کامل اختلال بانکی ادامه خواهد داشت و بانک‌ها موظف شده‌اند بدون ایجاد محدودیت جدید، نیاز‌های اساسی مشتریان را پاسخ دهند.

فعال‌سازی سامانه چکاوک و دستورالعمل‌های حمایتی؛ همزمان با رفع اختلال بانکی

یکی از نگرانی‌های عمده در جریان اختلال بانکی، وضعیت خدمات چک و تسویه‌های بین‌بانکی بود که خوشبختانه با اقدامات فنی، سامانه چکاوک به‌روزرسانی و فعال شده است. به گفته دبیر شورای هماهنگی، هم‌اکنون خدمات واگذاری چک در بانک‌های بزرگ برقرار است و سایر بانک‌ها نیز طی روز‌های آینده به جمع کامل ارائه‌دهندگان می‌پیوندند تا اختلال بانکی در این حوزه کاملاً برطرف شود.

همزمان با مدیریت اختلال بانکی، بانک مرکزی بخشنامه‌های حمایتی را برای جلوگیری از جریمه‌های تأخیر در پرداخت اقساط تسهیلات و نیز برگشت چک‌های ناشی از ناپایداری شبکه، ابلاغ کرد. قیطاسی تصریح کرد: «کسانی که به دلیل اختلال بانکی نتوانستند اقساط خود را به موقع پرداخت کنند، مشمول هیچ‌گونه جریمه یا محدودیت اعتباری نخواهند شد. همچنین اگر چکی با وجود موجودی کافی، به دلیل اختلال بانکی برگشت بخورد، در فرایند اعتبارسنجی افراد لحاظ نمی‌شود. این تصمیمات، بخش مهمی از راهبرد کاهش آسیب‌های اختلال بانکی بر رتبه اعتباری مشتریان است.»

تأکید بر امنیت اطلاعات در کنار رفع اختلال بانکی؛ هیچ خطری حساب‌ها را تهدید نمی‌کند

در کنار بازگشت خدمات، مهم‌ترین پرسش مردم درباره امنیت اطلاعات و مانده حساب‌هاست. قیطاسی با قاطعیت اعلام کرد که اختلال بانکی رخ‌داده، هیچ‌گونه نفوذ یا دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مشتریان نداشته و تمام داده‌های حساب‌ها، رمز‌ها و تراکنش‌ها کاملاً محفوظ مانده است. وی گفت: «آنچه تحت تأثیر اختلال بانکی قرار گرفت، صرفاً شبکه ارتباطی بین بانک‌ها و شرکت خدمات انفورماتیک بود و نه پایگاه داده‌ها. مردم می‌توانند با خیال راحت از خدمات استفاده کنند و نگرانی بابت افشای اطلاعات نداشته باشند.» این اطمینان‌دهی، گام مهمی در کاهش اضطراب عمومی ناشی از اختلال بانکی به شمار می‌رود.

همکاری شبانه‌روزی و پدافند غیرعامل؛ درس‌هایی از اختلال بانکی برای آینده

دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی با اشاره به گستردگی شبکه بانکی با ۲۲ هزار واحد و بیش از ۲۲۰ هزار کارمند، اقدامات انجام‌شده در مدت اختلال بانکی را مثال‌زدنی خواند و از زحمات تیم‌های فناوری اطلاعات، شرکت خدمات انفورماتیک و بانک مرکزی قدردانی کرد. او همچنین به ابعاد پدافند غیرعامل در زیرساخت‌های بانکی اشاره نمود و گفت که بررسی‌های فنی این اختلال بانکی می‌تواند به ارتقاء تاب‌آوری شبکه در برابر رویداد‌های مشابه بینجامد. وی پیشنهاد داد که کارشناسان حوزه فناوری، گزارش دقیقی از ریشه‌یابی اختلال بانکی تهیه کنند تا درس‌های آن برای پیشگیری از تکرار، مستندسازی شود.

زمان قطعی رفع کامل اختلال بانکی؛ پایان هفته، افق بازگشت پایدار

قیطاسی در پاسخ به سؤال درباره تاریخ نهایی عادی‌سازی، اظهار داشت که تیم‌های عملیاتی همچنان به صورت شبانه‌روزی مشغول رفع نقاط باقی‌مانده هستند و انتظار می‌رود اختلال بانکی در تمامی خدمات و سامانه‌های مرتبط، حداکثر تا پایان هفته جاری به طور کامل برطرف شود. او افزود: «هم‌اکنون واریز، برداشت، واگذاری چک و نقل‌وانتقالات اصلی در جریان است و تنها در برخی تراکنش‌های بین‌بانکی ممکن است خطا‌های نادر دیده شود که در حال رفع هستند. با پایان این هفته، اختلال بانکی به حافظه تاریخی تبدیل خواهد شد و شبکه بانکی به پایداری صددرصدی بازمی‌گردد.»

توصیه به پیگیری اطلاعیه‌های رسمی؛ جلوگیری از شایعات پیرامون اختلال بانکی

دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی در پایان، از مردم خواست که اخبار مربوط به اختلال بانکی را فقط از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی بانک مرکزی و وب‌سایت‌های رسمی بانک‌ها دنبال کنند و به شایعات فضای مجازی توجه نکنند. وی تأکید کرد که تمامی بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های مرتبط با جبران خسارت‌های ناشی از اختلال بانکی، به صورت شفاف در این کانال‌ها منتشر خواهد شد و مشتریان در صورت مشاهده هرگونه خطای باقی‌مانده، می‌توانند از طریق تماس با مراکز پاسخگویی بانک‌ها، موضوع را گزارش دهند تا تیم‌های فنی به سرعت آن را رفع کنند. با این تدابیر، امید می‌رود که اختلال بانکی به زودی به پایان برسد و آرامش کامل به شبکه مالی کشور بازگردد.