خطای راهبردی ترامپ مقابل برزیل

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ یک سال پیش، از دیدن پیامی از دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا که در شبکه های اجتماعی منتشر و در آن تعرفه ۵۰ درصدی بر کالاهای برزیلی اعمال شده بود، شگفت‌زده شدم. پاراگراف ابتدایی پیام درباره ژائر بولسونارو، رئیس جمهور سابق بود که سال گذشته به اتهام تلاش برای کودتا در برزیل محکوم شد و اکنون در بازداشت خانگی است. این موضوع انگیزه سیاسی پشت پرده اقدام را روشن می‌کرد.

تعرفه‌های جدید علاوه بر ظالمانه بودن، اشتباه راهبردی نیز هستند

از آن زمان تاکنون در گفت وگوهایم با ترامپ تأکید کرده‌ام برای دستیابی به رابطه سازنده بین دو کشور، نیازی به اشتراک عقاید نداریم. به هر حال، ما دو دموکراسی و اقتصاد بزرگ در قاره آمریکا را رهبری می‌کنیم.

مذاکرات بین ما، همراه با احکام دیوان عالی آمریکا، به لغو نسخه اولیه اقدامات تعرفه‌ای گسترده منجر شد. با وجود این، ماه جاری با نادیده گرفتن ده‌ها جلسه بین تیم‌های مذاکره کننده، استدلال‌های فنی محکم و اسنادی که شخصاً به رئیس جمهور ترامپ ارائه دادم، دولت آمریکا تعرفه‌های جدیدی را از ۱۲.۵ تا ۳۷.۵ درصد بر برزیل اعمال کرد.

سازمان مستقل Global Trade Alert مستقر در سوئیس، تخمین می‌زند برزیل و ترکیه اکنون پس از چین، دومین کشورهای دارای بیشترین تجارت با آمریکا هستند. این در حالی است که مازاد تجاری دوجانبه بین آمریکا و برزیل در کالاها و خدمات، که ۱۵ سال متوالی به ۴۲۸ میلیارد دلار رسیده است، وجود دارد.

تعرفه‌های جدید علاوه بر ظالمانه بودن، اشتباه راهبردی نیز هستند؛ آنها به اقتصاد آمریکا و مشارکت دو کشور آسیب خواهند رساند. بسیاری از صنایع آمریکا به نهاده‌های برزیلی متکی هستند. مواد غذایی، کفش، منسوجات، مبلمان، قطعات خودرو و بسیاری از محصولات دیگر برای مصرف‌کنندگان آمریکایی گران‌تر خواهند شد.

صادرات برزیل به آمریکا به پایین‌ترین میزان خود از سال ۱۹۹۷ میلادی رسیده است. در مقایسه با 6 ماه نخست ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ میلادی، تجارت دوجانبه ۱۲.۸ درصد کاهش، در حالی که تجارت برزیل با اتحادیه اروپا ۶.۱ درصد و تجارت با چین ۱۵.۹ درصد افزایش یافته است.

در میان‌مدت، این تعرفه‌ها زنجیره‌های تأمین یکپارچه فعلی را مختل می‌کنند و شرکت‌های برزیلی تأمین‌کنندگان آمریکایی خود را با شرکای دیگری جایگزین خواهند کرد. این موضوع به وضوح تضاد بین منافعی را که آمریکا در راهبرد امنیت ملی خود اعلام می‌کند و سیاست‌هایش در قبال نیمکره غربی نشان می‌دهد.

آمریکای لاتین و کارائیب به ناوهای هواپیمابر که در آب‌هایشان گشت‌زنی می‌کنند و به تعرفه‌های تنبیهی نیاز ندارند. آنچه آنها نیاز دارند، شرکای قابل اعتماد و قابل پیش‌بینی هستند. همزمان با بسته شدن بازار آمریکا، کشورهای دیگر به عنوان جایگزین ظاهر شده‌اند و دستور کار مثبتی ارائه می‌دهند که قادر به تقویت توسعه اقتصادی و اجتماعی است.

من متقاعد شده‌ام اتحاد تلاش‌ها پیرامون ابتکارات مشخص شامل سرمایه‌گذاری، تجارت و مبارزه با جرایم سازمان‌یافته بهترین راه برای غلبه بر بیماری‌هایی است که نیمکره غربی را تحت تأثیر قرار داده، نیمکره‌ای که نماینده همه ماست.

تقسیم جهان به حوزه‌های نفوذ و دنبال کردن پروژه‌های نواستعماری برای دستیابی به منابع راهبردی، منسوخ و واپس‌گرا هستند. با وجود سابقه طولانی مداخلات سیاسی و نظامی آمریکا در آمریکای لاتین و کارائیب، واشنگتن گاهی اوقات خود را به عنوان شریکی شایسته در منافع توسعه‌ای ما ثابت کرده است.

تقسیم جهان به حوزه‌های نفوذ و دنبال کردن پروژه‌های نواستعماری برای دستیابی به منابع راهبردی، منسوخ و واپس‌گرا هستند

فرانکلین روزولت، رئیس جمهور اسبق آمریکا سیاست «همسایه خوب» را اجرا کرد که به دنبال جایگزینی استفاده از زور با دیپلماسی در سیاست خارجی آمریکا در قبال منطقه و این رویکرد در مراحل اولیه صنعتی شدن برزیل بسیار مهم بود. در مواجهه با بحران مالی سال ۲۰۰۸ میلادی، جورج دبلیو بوش رئیس جمهور وقت آمریکا سه کشور آمریکای لاتین را در اجلاس افتتاحیه «گروه ۲۰» گنجاند.

برای برزیل، تنها موضوعی که باید در این بخش از جهان در آن بجنگیم، علیه گرسنگی، فقر و نابرابری و تنها سلاح‌هایی که باید استفاده کنیم، سرمایه‌گذاری، انتقال فناوری و تجارت عادلانه و متوازن است. تلاش برای اعمال محدودیت‌های ایدئولوژیک بر مشارکت دوجانبه یا سوءاستفاده از آن برای اهداف انتخاباتی تحمل نخواهد شد. هیچ وزیر امور خارجه آمریکا تاکنون اعلام نکرده است برزیل دوست آمریکا نیست. ما با دروغ شکست نخواهیم خورد.

اتهامات رئیس جمهور ترامپ علیه برزیل، در تلاش برای توجیه تعرفه‌ها بی‌اساس است. آزادی بیان توجیهی برای فعالیت‌های مجرمانه در سکوهای شبکه‌های اجتماعی نیست و ما از حمایت خانواده‌ها و فرزندانمان در برابر طمع تعداد انگشت‌شماری از غول‌های فناوری دست نخواهیم کشید. سیستم پرداخت ما، PIX، علیه شرکت‌های آمریکایی تبعیض قائل نمی‌شود و استاندارد بین‌المللی برای زیرساخت‌های دیجیتال عمومی است. جهان می‌داند از سال ۲۰۲۳ میلادی ما مبارزه‌ای جدی علیه جرائم زیست‌محیطی آغاز کرده‌ و جنگل‌زدایی را در تمام مناطق زیست‌محیطی برزیل به شدت کاهش داده‌ایم.

ما به حاکمیت سایر ملت‌ها احترام می‌گذاریم و با همه کسانی که به حاکمیت ما احترام می‌گذارند، مذاکره می‌کنیم. عمل متقابل اساس همه روابط بین ملت‌هاست و ما سازوکارهای مناسبی برای تضمین آن داریم. کاملاً آماده‌ایم تا گفت وگوی آزاد و سازنده‌ای را که بین دو کشور لازم است، ادامه دهیم. اما سرنوشت برزیل تنها به مردم برزیل تعلق دارد، بدون هیچ گونه دخالت یا وابستگی خارجی.