خلأ قانونی برگزاری حضوری جلسات مجلس

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ پس از پنج‌ ماه وقفه در برگزاری جلسات علنی به دلیل شرایط جنگی و ملاحظات امنیتی، مجلس شورای اسلامی سرانجام فعالیت عادی خود را از سر گرفت. اما در دستور جلسات جدید‌ مجلس، به‌جز یک مورد محدود یعنی گزارش کمیسیون قضایی و حقوقی درباره لایحه یک‌فوریتی مقابله با جنایات بین‌المللی، سایر دستورهای صحن علنی که قرار بود بررسی شوند، ارتباط مستقیمی با وضعیت فعلی کشور نداشتند؛ موضوعاتی که حتی پیش از جنگ نیز در دستور بررسی نمایندگان قرار داشت. این در حالی است که امروز افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری انتظار دارد مجلس نقش نظارتی خود را با جدیت ایفا کند. سخنگوی هیئت رئیسه مجلس گفت: در جلسه هیئت رئیسه در خصوص اعمال تغییراتی در نحوه برگزاری جلسات صحن علنی مجلس بررسی، گفت‌وگو و مقرر شد جهت برگزاری جلسات در محل دائمی صحن مجلس به صورت تلفیقی یعنی «حضوری - مجازی» با دستگاه‌های ذی ربط هماهنگی لازم به عمل آید.

طبق بررسی‌های انجام‌شده، تصمیم گرفته شد در وضعیت فعلی، برگزاری حضوری جلسات مجلس به صلاح نیست

نایب رئیس مجلس نیز عنوان کرد:  از ۱۸ و ۱۹ فروردین به بعد، کمیسیون‌ها به‌ویژه جلسات علنی خود را تشکیل داده‌اند، مگر در مواردی که در خود صحن مجلس شورای اسلامی مشکلاتی وجود داشت. اکنون به نقطه‌ای رسیده‌ایم که باید فصلی را به پایان برده و به سمتی حرکت کنیم که جلسات مجلس با رعایت تمامی پروتکل‌های حفاظتی و امنیتی، به صورت علنی برگزار شوند و ان‌شاءالله این مسیر دنبال شود.

در حالی که برخی محافل سیاسی داخلی و رسانه ها مطرح می کنند چرا جلسات مجلس شورای اسلامی غیرحضوری برگزار می‌شود، باید به شرایط خاص کشور توجه کرد. امکان دارد این پرسش مطرح شود، وقتی فرزندان ما به‌صورت حضوری در جلسات امتحان و کنکور شرکت می‌کنند، جلسات دولت حضوری است و سایر محافل حتی سیاسی برگزار می شود، اما جلسات مجلس همچنان به‌صورت مجازی است؟

پاسخ این است که موضوع در شورای عالی امنیت ملی بررسی و در این شورا درباره برگزاری حضوری یا غیرحضوری جلسات مجلس تصمیم‌گیری شده است. در شورای عالی امنیت ملی، سایر ارکان، اعضا و فرماندهان سپاه حضور دارند. این مسئولان با توجه به شرایط موجود بررسی می‌کنند که آیا برگزاری حضوری جلسات مجلس به صلاح کشور است یا خیر.

طبق بررسی‌های انجام‌شده، تصمیم گرفته شد در وضعیت فعلی، برگزاری حضوری جلسات مجلس به صلاح نیست.

تفاوت مجلس با دولت و آزمون‌های مدرسه و کنکور

جلسات مجلس را نمی‌توان با حضور دانش‌آموزان در جلسه امتحان، داوطلبان کنکور یا حتی فعالیت‌های جاری دولت مقایسه کرد. نمایندگان مجلس اعضای یک قوه مهم کشور هستند و برای جایگزینی آنان سازوکار فوری و مشخصی وجود ندارد.

اگر فرماندهی به شهادت برسد، معمولاً بلافاصله فرمانده دیگری جایگزین وی می‌شود. همچنین اگر یکی از مسئولان دولتی، حتی در سطح وزیر یا رئیس جمهور فوت کند یا نتواند به فعالیت خود ادامه دهد، طبق قانون امکان تعیین جانشین برایش وجود دارد تا امور کشور مختل نشود.

به نظر می‌آید تصمیم برای برگزاری غیرحضوری جلسات مجلس در شرایط فعلی، تصمیمی قابل دفاع باشد

اما درباره مجلس، جایگزینی نمایندگان به‌سادگی امکان‌پذیر نیست. اگر مجلس با مشکل جدی مواجه شود یا از فعالیت بازبماند، یک قوه مهم کشور عملاً آسیب می‌بیند و وظایفی مانند نظارت، قانون‌گذاری، بررسی لوایح و طرح‌ها و برنامه‌ریزی‌های مربوط به امور کشور نیز دچار اختلال خواهد شد.

بنابراین، شرایط اعضای مجلس با اعضای دولت، دانش‌آموزان و داوطلبان کنکور تفاوت دارد. مجلس یکی از ارکان مهم نظام تصمیم‌گیری کشور است و سلامت و استمرار فعالیت آن باید مورد توجه قرار گیرد.

اگر نمایندگان مجلس در معرض خطر جدی قرار بگیرند، امکان دارد کل قوه مقننه آسیب ببیند یا فعالیت‌های آن متوقف شود. به همین دلیل، تصمیم‌گیری درباره نحوه برگزاری جلسات مجلس باید با در نظر گرفتن حفظ این قوه و تداوم وظایف آن انجام شود.

با توجه به این ملاحظات، به نظر می‌آید تصمیم برای برگزاری غیرحضوری جلسات مجلس در شرایط فعلی، تصمیمی قابل دفاع و مبتنی بر ملاحظات امنیتی و حکمرانی باشد.