غرب نگران مهندسی معکوس غنیمت ارزشمند سپاه
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه ای اعلام کرد: مردم مبعوث ایران عزیز، با عنایت خاصه خداوند متعال رزمندگان نیروی دریایی سپاه یکی از مدرن ترین زیر دریایی‌های هوشمند و بدون سرنشین ارتش تروریست آمریکا را در ورودی تنگه هرمز طی یک اقدام پیچیده اشراف اطلاعاتی و عملیاتی در سحرگاه امروز به دام انداختند. این زیر سطحی هوشمند از جدیدترین فناوری دنیا برخوردار است که سال ۲۰۲۵ میلادی به ناوگان ارتش تروریست آمریکا تحویل داده شد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اثبات کرد می تواند از جنبه دانش عملیاتی بر غول های فناوری آمریکا آن هم در حوزه‌ای که خودشان جایگاه برتر دارند، غلبه کند
زیردریایی هوشمند Dive‑LD محصول شرکت آمریکایی Anduril Industries است که نخستین نمونه آن سال ۲۰۲۵ میلادی به یگان سامانه‌های زیرسطحی بدون‌سرنشین نیروی دریایی آمریکا تحویل داده شد. این سامانه حدود ۵٫۸ متر طول و نزدیک به سه تن وزن دارد و برای انجام مستقل مأموریت‌های طولانی در آب‌های عمیق طراحی شده است. Dive‑LD می‌تواند تا ۱۰ روز زیر آب فعالیت کند و طبق مشخصات اعلام شده به وسیله سازنده، توان رسیدن به عمق ۶ هزار متری دارد. طراحی ماژولار و بخش‌های تولیدشده با چاپ سه‌بعدی، امکان نصب سریع انواع حسگرها و محموله‌های مأموریتی را فراهم می‌کند. شناسایی و مراقبت زیرسطحی، نقشه‌برداری بستر دریا، کشف مین، بررسی کابل‌ها و خطوط لوله دریایی، پشتیبانی از جنگ ضدزیردریایی و انتقال اطلاعات از مهمترین مأموریت‌های احتمالی آن است. نقطه قوت اصلی Dive‑LD ترکیب خودمختاری، ماندگاری عملیاتی و قابلیت تغییر مأموریت به شمار می‌رود.
خاطره شکار جانور قندهار زنده شد
عملیات ارزشمند سپاه در شکار زیردریایی هوشمند آمریکایی ناخودآگاه اذهان را به یاد عملیات پیچیده شکار پهپاد 170 RQ- ملقب به «جانور قندهار» انداخت که دسامبر ۲۰۱۱ میلادی انجام شد. مقایسه این دو عملیات مهم، کلید فهم ظرفیت واقعی عملیات معکوس سپاه جهت توسعه دریایی این زیردریایی هوشمند است.
در هر دو عملیات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اثبات کرد می تواند از جنبه دانش عملیاتی بر غول های فناوری آمریکا آن هم در حوزه‌ای که خودشان جایگاه برتر دارند، غلبه کند. پهپاد 170 RQ- در شناسایی هوایی پنهان‌کار و زیرسطحی هوشمند Dive‑LD در عملیات دریایی با عمق ۶ هزار متری و ماندگاری ۱۰ روزه قابلیت مانور دارند. هر دو عملیات پیروزی اطلاعاتی ایران را نشان داد و شکار زیردریایی هوشمند Dive‑LD بازتاب زیادی در رسانه‌ها داشته است.
170 RQ- پهپاد عملیاتی پیشرفته متعلق به سیا بود با اقلام کامل شناسایی و ارزش فنی بالایی دارد. علاوه بر این، برخلاف سال ۲۰۱۱ میلادی که تنش ها محدود بود، اکنون ایران و آمریکا در میانه جنگی تمام عیار قرار دارند و بیش از 6 ماه است ایران تنگه هرمز را به دلیل تحریم ها و نقض عهدهای آمریکا بسته و کنترل آن را قاطعانه در اختیار دارد.
اهمیت شکار زیرسطحی هوشمند آمریکایی را از چند زاویه باید ارزیابی کرد:
نخست، اینکه تمامی ادعاهای آمریکا را درباره توان بالای تسلیحات تولیدشده اش به‌چالش می‌کشد که مبنای همه وعده ها «کارکرد کاملاً هوشمند، بدون نیروی انسانی و بدون قابلیت ردیابی» است. اینکه جمهوری اسلامی ایران چنین زیرسطحی ارزشمندی را به‌صورت تقریباً سالم شکار می کند، ضربه‌ای به روایت «قدرت عملیاتی» شناورهای هوشمند و اطمینان بخشی ناتو به امنیت زیرساخت های دریایی (خطوط لوله و کابل‌های دریایی) وارد می کند.
دوم، اینکه حتی یک زیردریایی بدون سرنشین یا پهپاد زیرسطحی کهنه داده‌های ارزشمندی همچون الگوریتم‌های ناوبری، پروتکل‌های آکوستیکی و سوناری (سامانه دامنه‌یابی و ناوبری صوتی)، معماری بدنه چاپ سه‌بعدی و حتی رمزنگاری لینک‌ها دربر دارد؛ چه رسد به اینکه Dive‑LD از قابلیت های به روز زیادی همچون شناسایی، مراقبت و اطلاعات (ISR) ، نقشه‌برداری بستر دریا، مین‌روبی و اقدامات متقابل (MCM) ، جنگ ضدزیردریایی (ASW) و بازرسی زیرساخت‌های زیرسطحی حساس (خطوط لوله و کابل‌های دریایی دارای اولویت ناتو) برخوردار است.
سوم، اینکه شکار Dive‑LD در بستر جنگ اقتصادی تنگه هرمز رخ داد که همزمان با حملات متقابل، قیمت نفت را به نزدیک ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش داد و بر بی ثباتی جهانی نسبت به این گلوگاه حیاتی بیش از پیش افزود.
ایران آماده عملیات مهندسی معکوس
شکار Dive‑LD در بستر جنگ اقتصادی تنگه هرمز رخ داد که همزمان با حملات متقابل، قیمت نفت را به نزدیک ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش داد
دانشمندان و متخصصان ایرانی توانمندی خود را سال ۲۰۱۱ میلادی در شکار جانور قندهار به‌خوبی اثبات کردند. پس از شکار پهپاد 170 RQ- ، ایران سه الگوی مشتق از آن را توسعه داد:
- پهپاد شاهد۱۷۱ (سیمرغ) به‌عنوان با قابلیت شناسایی
- پهپاد شاهد۱۹۱ (صاعقه) مسلح به بمب‌های لیزری
- ادواتی که در عملیات های مختلف منطقه ای مشاهده شدند.
اینکه رژیم صهیونیستی سال ۲۰۱۸ میلادی به صراحت اعلام کرد پهپاد شاهدی در آسمانش رؤیت شد که تقریباً بازتولید همان پهپاد آمریکایی است، تصدیق رسمی همان زنجیره مهندسی معکوس، بازتولید تجهیزات نظامی و بکارگیری عملیاتی آنهاست.
فرایند مهندسی معکوس اکنون به‌صورت طبیعی به حوزه دریایی منتقل می‌شود. در نخستین سناریو، پروتکل‌های ناوبری و سامانه دامنه‌یابی و ناوبری صوتی زیرسطحی Dive‑LD می‌تواند سنگ محک توسعه یک زیردریایی بدون سرنشین یا پهپاد زیرسطحی بومی برای آب‌های کم عمق حوزه خلیج فارس و دریای عمان شود.
در سناریوی دوم، شواهد تاریخی شکار 170 RQ- (که به‌خاطر آن ادعای کمک کشورمان از چین و روسیه مطرح شد) نشان می‌دهد داده‌های دریاییِ به‌دست‌آمده می‌تواند اهرم مذاکره یا صادرات فناوری شود؛ تجربه‌ای که ایران به‌خوبی در صادرات پهپادهای شاهد به متحدان خود اندوخته است.
در سناریوی سوم و محتمل‌ترین، بکارگیری Dive‑LD به سپاه این سیگنال را می دهد که آمریکا در حال تلاش برای عملیات مین‌روبی و بکارگیری ضدزیردریایی هوشمند در آب‌های حیاتی است؛ پس شناخت دقیق معماری و فناوری به کار رفته در این زیرسطحی می‌تواند به طراحی اقدامات متقابل آکوستیکی و پنهان‌کاری معکوس بینجامد و حتی باعث خنثی‌کردن تهدید آینده شود.
بهره سخن
ارزش این شکار را نباید نادیده گرفت؛ شکار Dive‑LD در تنگه هرمز عملیاتی پیچیده و برنامه‌ریزی شده بود و پیش از هر فایده فنی، اثبات کننده توان عملیاتی سپاه در شناسایی تجهیزات تهدیدکننده پنهان در میدان جنگ واقعی است.
ارزش واقعی این شکار برای سپاه، در درک معماری عملیاتی و شناسایی نحوه به‌کاربردن چنین زیرسطحی هایی در آب‌های منطقه ای و جهانی نهفته است، وگرنه به تعبیر کارشناسان، شاید سخت‌افزار دستگاه اهمیت چندانی نداشته باشد.
اهمیت شکار Dive‑LD از دو جنبه نمادین و عملیاتی است؛ از سویی روایت غرب مبنی بر تولید شناورهای هوشمند را به‌چالش می‌کشد و از سوی دیگر الگوی اثبات‌شده ۲۰۱۱ در حوزه هوایی را به حوزه دریایی تعمیم می‌دهد. راهبرد هوشمندانه سپاه در عملیات مهندسی معکوس می تواند باعث استخراج الگوریتم‌ها و معماری عملیاتی و نیز سرمایه‌گذاری در توسعه زیردریایی بدون سرنشین یا پهپاد زیرسطحی بومی برای آب‌های کم عمق خلیج فارس شود؛ همان الگویی که پهپادهای شاهد را به صنعت و تولیدی در جهت صادرات تسلیحات ایرانی سوق داد.