زمان بارش‌های پاییزی اعلام شد | آغاز بارش‌های پاییزی از هفته سوم مهر ۱۴۰۵

به گزارش راهبرد معاصر؛ زمان بارش‌های پاییزی همواره یکی از مهم‌ترین موضوعات اقلیمی برای ایران بوده است، زیرا بارش‌های پاییزی نقش تعیین‌کننده‌ای در ذخایر آبی، کشاورزی و مدیریت منابع آب دارند. امسال نیز با توجه به شرایط ال‌نینو و شاخص‌های همسو با آن، پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که زمان بارش‌های پاییزی می‌تواند شرایطی متفاوت رقم بزند. در ادامه، جزئیات تازه‌ای از زمان بارش‌های پاییزی و مخاطرات احتمالی آن منتشر شده است.

زمان بارش‌های پاییزی از هفته سوم مهر آغاز می‌شود

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، درباره زمان بارش‌های پاییزی اظهار کرد: بر اساس پیش‌بینی‌های انجام‌شده، بارش‌هایی که اخیراً داشتیم به پایان رسیده و در هفته جاری بارش قابل‌توجهی در پیش نداریم. زمان بارش‌های پاییزی به‌طور جدی از هفته سوم تا چهارم مهرماه از غرب و شمال‌غرب کشور آغاز می‌شود.

وی با اشاره به زمان بارش‌های پاییزی افزود: در هفته آینده، یعنی از اواخر شهریور و اوایل مهرماه، موج‌های ضعیفی تقریباً از مناطق شمال‌غرب و شمال کشور عبور خواهند کرد، اما زمان بارش‌های پاییزی سیستماتیک هنوز فرا نرسیده است.

هفته اول مهر بارش قابل‌توجهی نداریم

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی درباره زمان بارش‌های پاییزی تصریح کرد: فکر نمی‌کنم در هفته اول مهرماه بارش آنچنانی داشته باشیم. در هفته سوم، که در واقع مصادف با اواخر شهریور و اوایل مهرماه است، انتظار داریم شمال‌غرب کشور و سواحل شمالی بارندگی‌هایی داشته باشند، اما هنوز مدل‌ها نشان نمی‌دهند که در پهنه داخلی کشور بارش قابل‌توجهی رخ دهد. زمان بارش‌های پاییزی در پهنه داخلی کشور دیرتر از غرب و شمال‌غرب خواهد بود.

پاییز پربارش در راه است

وی با اشاره به چشم‌انداز زمان بارش‌های پاییزی در ایران گفت: به طور کلی، انتظار داریم با توجه به زمینه‌ای که ال‌نینو فراهم کرده و همچنین سایر شاخص‌هایی که در فاز موافق ال‌نینو قرار دارند، این عوامل در کنار یکدیگر شرایط بارش را برای ایران، به‌ویژه در فصل پاییز، تسهیل کنند تا پاییز خوبی داشته باشیم. زمان بارش‌های پاییزی امسال احتمالاً با بارش‌های مناسب همراه خواهد بود؛ البته احتمال وقوع این شرایط بالاست، اما قطعی نیست.

پاییز گرم‌تر از نرمال خواهد بود

وظیفه درباره زمان بارش‌های پاییزی و مخاطرات احتمالی ناشی از تغییرات دما و رطوبت تصریح کرد: امیدواریم پاییز خوبی داشته باشیم و بارندگی‌ها مناسب باشد، اما در این زمینه دو موضوع مهم وجود دارد. نخست اینکه دما همچنان بالاست. در سال‌هایی که پدیده ال‌نینو توسعه پیدا می‌کند، زمینه گرمایش تقویت می‌شود و این موضوع همراه با تغییر اقلیم، اثر همسو دارد. در چنین شرایطی زمان بارش‌های پاییزی می‌تواند با دمای بالاتر از نرمال همراه باشد و نابهنجاری دمایی تشدید شود.

وی ادامه داد: افزایش دما می‌تواند شدت تبخیر را بالا ببرد و در نتیجه نیاز آبی را تشدید کند. با افزایش تبخیر، رطوبت نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. از سوی دیگر، دمای بالاتر از نرمال می‌تواند سهم برف در ارتفاعات را کاهش دهد؛ یعنی سهم بارش به شکل باران افزایش پیدا می‌کند و سهم برف کاهش می‌یابد. این موضوع در زمان بارش‌های پاییزی اهمیت زیادی دارد.

خطر سیلاب‌های گسترده در پاییز در پی بارش‌های پاییزی

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور با اشاره به خطر وقوع سیلاب‌های گسترده در زمان بارش‌های پاییزی گفت: موضوع بسیار مهم دیگر، بحث سیلاب‌ها است. در سال‌هایی که دما به‌طور نسبی گرم‌تر است، رطوبت نیز فراوان‌تر خواهد بود. ال‌نینو و سایر شاخص‌هایی که با آن همسو هستند، می‌توانند زمینه افزایش رطوبت را فراهم کنند و زمان بارش‌های پاییزی را به شرایطی پرخطر تبدیل کنند.

وی یادآور شد: در چنین شرایطی، برخی سامانه‌هایی که البته از الان نمی‌توان وقوع آنها را قطعی پیش‌بینی کرد، در صورت برخورداری از شرایط مناسب و دینامیک قوی، می‌توانند بارش‌های سنگین و گسترده ایجاد کنند. اگر در جلوی سامانه‌ها نیز هوای گرم و مرطوب فراهم باشد، خطر وقوع سیلاب‌های بزرگ‌مقیاس و پهنه‌ای وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که ممکن است چندین استان به‌طور همزمان درگیر شوند. زمان بارش‌های پاییزی امسال می‌تواند با چنین مخاطراتی همراه باشد.

احتمال درگیری همزمان سیلاب در چند استان در پی بارش‌های پاییزی

وظیفه با تأکید بر اینکه زمان و مکان وقوع سیلاب‌ها از هم‌اکنون قابل پیش‌بینی دقیق نیست، اظهار کرد: منطقه، زمان و شدت این رخداد‌ها از الان به‌طور دقیق قابل پیش‌بینی نیست و باید زمان بگذرد. معمولاً یک تا دو هفته قبل از وقوع، علائم این سامانه‌ها به‌خوبی مشخص می‌شود و در آن زمان هشدار و اطلاعیه‌های لازم صادر خواهد شد؛ بنابراین زمان بارش‌های پاییزی و پیامد‌های آن به‌تدریج روشن‌تر خواهد شد.

وی ادامه داد: با این حال، از هم‌اکنون بهتر است در همه استان‌ها، به‌خصوص استان‌هایی که در پهنه غربی زاگرس قرار دارند، اقدامات اولیه انجام شود. استان‌هایی مانند فارس، چهارمحال‌وبختیاری، کهگیلویه‌وبویراحمد، کرمانشاه، خوزستان، ایلام و لرستان و حتی مناطق بالاتر تا حدود کردستان باید آمادگی لازم را داشته باشند، زیرا زمان بارش‌های پاییزی در این مناطق می‌تواند با سیلاب‌های ناگهانی همراه باشد.

اقدامات پیشگیرانه برای مهار سیلاب در پی بارش‌های پاییزی

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور گفت: از جمله اقدامات ضروری می‌توان به توجه به بخش آبخیزداری، بازرسی و بازبینی مسیر‌ها و رودخانه‌ها و اطمینان از نبود موانع در مسیر جریان آب اشاره کرد. همچنین باید بررسی شود که در بستر رودخانه‌ها ساخت‌وسازی صورت نگرفته باشد و مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه انجام شود تا در صورت وقوع سیلاب در زمان بارش‌های پاییزی، امکان مهار آن فراهم باشد.

وظیفه در پایان خاطرنشان کرد: انجام این اقدامات می‌تواند کمک کند که اگر سیلابی رخ داد، آثار آن قابل کنترل باشد و خسارت زیادی به بار نیاورد. امیدواریم اتفاق بدی رخ ندهد و شرایط بارندگی کشور تقویت شود، اما این مخاطره وجود دارد و باید نسبت به آن هوشیار و آماده باشیم. زمان بارش‌های پاییزی امسال می‌تواند فرصتی برای تقویت منابع آبی باشد، به شرط آنکه مدیریت بحران جدی گرفته شود.

جمع‌بندی بارش‌های پاییزی امسال 

زمان بارش‌های پاییزی امسال با توجه به شرایط ال‌نینو، احتمالاً از هفته سوم مهرماه از غرب و شمال‌غرب کشور آغاز می‌شود. هرچند پیش‌بینی‌ها از پاییز پربارش حکایت دارند، اما دمای بالاتر از نرمال و خطر سیلاب‌های گسترده در استان‌های زاگرس، نیازمند آمادگی جدی است. زمان بارش‌های پاییزی فرصتی برای تقویت ذخایر آبی است، مشروط بر آنکه مدیریت بحران و اقدامات پیشگیرانه به‌موقع انجام شود.