فرانسه در آتش/ بحران مکرون پیش از انتخابات

بدترین خشونت خیابانی سال‌های اخیر 6 ماه قبل از یکی از مهم‌ترین انتخابات اروپا در حال وقوع است.

اندیشکده‌های خارجی

تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ - 19 October 2026

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه و نخست وزیر بحران زده اش، پس از بدترین خشونت خیابانی سال‌های اخیر که اتهاماتی مبنی بر سوء مدیریت دولت در عملیات امنیتی را برانگیخت، با یک سری بحران‌های فزاینده روبرو هستند.

طبق نظرسنجی قبل از شروع ناآرامی‌ها، میزان محبوبیت مکرون حدود ۱۵ درصد و پایین‌ترین میزان از زمان نخستین انتخابش در سال ۲۰۱۷ است

تظاهرات فرانسوی ها که روز شنبه اوج گرفت و شامل دانشجویانی بود که به وضعیت آموزشی اعتراض داشتند و شهروندانی که از هزینه‌های بالای زندگی خشمگین بودند، به شورش و غارت تبدیل شد و طوفانی سیاسی به پا کرد.

مکرون و دولتش که فاقد اکثریت پارلمانی است و به وسیله سباستین لکورنو، نخست وزیر رهبری می‌شود، پیش تر با کاهش بودجه، آشفتگی بازار و هفته‌ها اعتراضات مداوم در دبیرستان‌ها روبرو بودند.

روز شنبه مسئولان برای مهار آتش‌سوزی‌ها و غارت‌ مغازه ها که به وسیله افرادی سیاه پوش با کلاه‌های نقاب‌دار انجام می‌شد، با مشکل مواجه شدند. مغازه‌ها غارت شدند، به ساختمان‌های شهرداری حمله شد، ساختمان‌ها به آتش کشیده شدند و آشوبگران در شهرهای مختلف با پلیس درگیر شدند.

این صحنه‌ها، 6 ماه قبل از رقابت انتخاباتی حیاتی برای انتخاب جانشین مکرون، در حالی رخ می دهد که مارین لوپن، رئیس راست افراطی در نظرسنجی‌ها پیشتاز است و لکه ننگی بر ریاست جمهوری وی به شمار می‌رود.

طبق نظرسنجی انجام شده به وسیله ایپسوس قبل از شروع ناآرامی‌ها، میزان محبوبیت مکرون حدود ۱۵ درصد و پایین‌ترین میزان از زمان نخستین انتخابش در سال ۲۰۱۷ است، در حالی که میزان محبوبیت لکورنو از ۲۲ درصد تجاوز نمی‌کند.

پیش از خاموش شدن آتش‌سوزی‌ها، اتهامات سیاسی فزونی یافت. دولت از چپ‌های افراطی به دلیل تحریک خشونت انتقاد کرد، در حالی که مخالفان در حمله به وزارت کشور به دلیل از دست دادن کنترل خیابان‌ها و آمادگی نداشتن برای تظاهراتی که از هفته‌ها قبل اعلام شده بود، متحد شدند.

برونو کاترز، استاد علوم سیاسی دانشگاه ساینس پو در پاریس درباره اعتراضات ضد دولتی جلیقه زردها که دوره نخست ریاست جمهوری مکرون را در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به لرزه درآورد، گفت: قبل و بعد از انفجار خشم مردمی، دوره‌هایی وجود خواهد داشت که به شدت یادآور تاریک‌ترین دوران بحران جلیقه زردهاست.

کاترز افزود: صحنه‌های وحشتناکی که روز شنبه شاهد بودیم، این تصور را ایجاد کرد دولت دیگر کشور را کنترل نمی‌کند، بنابراین این تجربه مهم است و امکان دارد بر نحوه رأی دادن مردم تأثیر بگذارد.

مکرون در سخنرانی تلویزیونی با وعده گرد هم آوردن دانشجویان، رهبران اتحادیه‌ها و قانون‌گذاران برای یافتن راهکارهای مشخص، در حالی که محافظه‌کاران برای بهبود برنامه‌های امنیتی برای تظاهرات آینده تلاش خواهند کرد، به دنبال حفظ امنیت بود و گفت: بله، ما باید دور یک میز بنشینیم و با هم کار کنیم.

لوپن پیش تر گفته بود: ما در حال تجربه بحران عمیق اعتماد و اقتدار هستیم که تهدیدی برای دموکراسی به شمار می‌رود. کشور ما در منگنه‌ای بین خشونت و فلج گرفتار شده است.

چندین سیاستمدار مخالف گفتند، تعداد نیروهای امنیتی مستقر در روز شنبه بیش از ۱۰ هزار نفر نبود، در حالی که در اوج اعتراضات جلیقه زردها، تعداد افسران پلیس گاهی از ۶۰ هزار نفر فراتر می‌رفت. وزارت کشور اعلام کرد، این رقم نادرست است، اما از دادن اطلاعات درست خودداری کرد.

سرویس‌های اطلاعاتی داخلی پیش‌بینی کرده بودند حدود ۱۰۰ هزار نفر در تظاهرات روز شنبه شرکت کنند، اما تعداد واقعی حدود پنج برابر این رقم بود. طبق برآوردهای اولیه، حدود یک هزار و 500 مغازه در سراسر فرانسه غارت شد، در حالی که آشوبگران به ساختمان‌های شهرداری در لیل و مارسی نیز حمله کردند. برونو ریتیلائو، رئیس حزب محافظه‌کار جمهوری‌خواهان، که تا سال گذشته وزیر کشور دولت مکرون بود گفت، دولت باید پس از هفته‌ها اعتراضات دانش‌آموزان دبیرستانی که تاکنون به دستگیری بیش از ۷ هزار نفر منجر شده است، آمادگی بهتری می‌داشت.

لوکورنو به نوبه خود گروه‌های چپ افراطی خشونت‌طلب را به دلیل تلاش برای ملتهب کردن اوضاع از اکنون تا انتخابات ریاست جمهوری سرزنش کرد. مسئولان این ادعا را که دولت آماده نیست، رد کردند، اما مجلس ملی اعلام کرد تحقیقاتی را برای تعیین علل شکست امنیتی آغاز می‌کند.

در شهرهایی که به شدت آسیب دیدند، مقام های محلی گفتند آشوبگران شکایت یا خواسته خاصی بیان نمی‌کردند، بلکه صرفاً برای حمله آمده بودند. روز یکشنبه در پاریس، همسایگان رستورانی که در نزدیکی میدان جمهوری که به شدت آسیب دیده بود، طعمه حریق شد، گفتند غارتگران با کوله پشتی‌هایی وارد شدند، آنها را با بطری‌های الکل، سیگار و سیم کارت تلفن همراه پر کردند و بلافاصله سعی کردند آنها را دوباره بفروشند.

در شهرهایی که به شدت آسیب دیدند، مقام های محلی گفتند آشوبگران شکایت یا خواسته خاصی بیان نمی‌کردند، بلکه صرفاً برای حمله آمده بودند

با وجود برگزاری بازار عتیقه‌جات و ادامه فعالیت بسیاری از مغازه‌ها، بوی ماشین‌ها و دوچرخه‌های سوخته سرویس دوچرخه اشتراکی همچنان در منطقه به مشام می‌رسید. سباستین روشه، متخصص پلیس در مرکز ملی تحقیقات علمی گفت، لحن تهاجمی لکورنو و دولت نسبت به دانشجویان معترض به تازگی در افزایش تنش‌ها نقش داشته است.

در پاریس، مسیر رسمی تظاهرات تا اواخر روز جمعه با پلیس توافق نشده بود و نقطه پایانی آن میدانی بسیار کوچک بود که برای جمعیت زیاد جا نداشت و همین موضوع به پراکندگی آنها و دشوارتر شدن حفظ امنیت منجر شد. پلیس، به ویژه به وسیله حزب چپ افراطی «فرانسه تسلیم‌ناپذیر»، در جریان اعتراضات دانشجویی به دلیل استفاده از نارنجک‌های صوتی و سایر سلاح‌های غیرکشنده که باعث جراحات وحشتناکی برای تعدادی از مردم شد، مورد انتقاد قرار گرفت.

استفاده از این بمب‌ها هفته گذشته پس از آنکه یکی از آنها باعث قطع دست یک معترض شد، به حالت تعلیق درآمد، اما استفاده از آنها قبل از تظاهرات روز شنبه دوباره مجاز شد و در نتیجه معترض دیگری نیز همان جراحت را متحمل شد.

لکورنو از ژان لوک ملانشون، رئیس چپ افراطی به دلیل محکوم نکردن کافی خشونت‌های رخ داده در روز شنبه انتقاد و حزبش را به تلاش برای شعله‌ور کردن اعتراضات دانشجویی در طول هفته‌ها متهم کرد. ملانشون در پاسخ گفت، لکورنو مسئول هرج و مرجی است که به طور ساختاری به دلیل بی‌کفایتی اش ایجاد شده است.

سیاستمداران راست افراطی از این شورش‌ها سوءاستفاده کردند تا آنها را به مهاجرت، که موضوع بحث‌برانگیز اصلی در انتخابات بود، ربط دهند و ادعا کردند جوانان مهاجر بیشتر از دیگران مرتکب جرم می‌شوند. لوپن گفت: ما هزینه دهه‌ها مهاجرت کنترل‌نشده را می‌پردازیم.

پس از آنکه بسیاری از مشاغل کوچک و مغازه‌ها به دلیل غارت متحمل خسارات سنگینی شدند، امکان دارد بیشترین فشار بر دولت از سوی مردم عادی وارد شود. برخی مسئولان محلی در مناطق شورش‌زده نیز خواسته‌های خود را افزایش داده‌اند.

کلمات کلیدی: امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه تظاهرات فرانسوی‌ها پاریس