معاون وزیر خارجه: همگرایی اقتصادی اکو باید تقویت شود
معاون وزیر امور خارجه خواستار تقویت همگرایی اقتصادی، توسعه همکاریهای ترانزیتی و انرژی اعضای اکو شد. به گزارش راهبردمعاصر، حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مقالهای با عنوان "از همسایگی تا همگرایی؛ اکو و افقهای تازه در همکاریهای ایران و پاکستان" با اشاره به تحولات شتابان منطقهای و بینالمللی، اظهار داشت: منطقه در مقطع حساسی از تاریخ خود قرار دارد و تغییرات ژئوپلیتیکی، تحولات اقتصادی و افزایش چالشهای امنیتی، بیش از هر زمان دیگری ضرورت تقویت همکاری میان کشورهای منطقه را آشکار کرده است.
وی با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران آینده منطقه را در گرو رقابتهای فرسایشی یا اتکا به ترتیبات بیرونی نمیداند، تصریح کرد: ثبات و توسعه پایدار تنها از مسیر همکاری میان همسایگان، احترام متقابل، اعتمادسازی و بهرهگیری از ظرفیتهای مشترک کشورهای منطقه محقق خواهد شد.
به گفته وی، سازمان همکاری اقتصادی (اکو) یکی از مهمترین بسترهای تحقق این رویکرد به شمار میرود و ایران نیز با همین نگاه، مشارکت فعال در این سازمان را دنبال میکند.
ظرفیتهای گسترده اکو برای همگرایی اقتصادی
معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه با اشاره به پیشینه نزدیک به شش دههای سازمان اکو گفت: این سازمان که فعالیت خود را در سال 1964 با مشارکت ایران، پاکستان و ترکیه آغاز کرد، اکنون با عضویت 10 کشور، جمعیتی بیش از 545 میلیون نفر و تولید ناخالص داخلی بیش از سه تریلیون دلار را در بر میگیرد.
قنبری افزود: با وجود آنکه کشورهای عضو بیش از 6.6 درصد جمعیت جهان را در اختیار دارند، سهم آنها از تجارت جهانی تنها حدود دو درصد است؛ موضوعی که نشان میدهد فاصله قابل توجهی میان ظرفیتهای اقتصادی و جایگاه واقعی این منطقه در تجارت بینالمللی وجود دارد.
وی تاکید کرد که کاهش این فاصله مستلزم توسعه همکاریهای اقتصادی در چارچوب اکو و رفع موانعی همچون محدودیتهای گمرکی، ضعف زیرساختها، مشکلات بانکی و مالی و دشواریهای موجود در تسهیل تجارت است.
توسعه تجارت، ترانزیت و انرژی در اولویت اکو
معاون وزیر امور خارجه، افزایش تجارت میان کشورهای عضو، توسعه کریدورهای حملونقل و ترانزیت، گسترش همکاریهای انرژی، تسهیل مبادلات بانکی و مالی، جذب سرمایهگذاری و تقویت همکاریهای علمی، فناوری و فرهنگی را از مهمترین اولویتهای پیش روی سازمان اکو برشمرد.
وی با اشاره به موقعیت راهبردی اعضای اکو در مسیرهای ارتباطی شرق ـ غرب و شمال ـ جنوب، تصریح کرد که هماهنگی سیاستهای ترانزیتی، سرمایهگذاری مشترک در زیرساختها و تسهیل عبور کالا و مسافر از مرزها، زمینه تبدیل این منطقه به یکی از مهمترین پیوندگاههای تجارت بینالمللی را فراهم خواهد کرد.
قنبری همچنین حوزه انرژی را یکی از مهمترین عرصههای همکاری میان اعضای اکو دانست و گفت: توسعه شبکههای انتقال و تبادل انرژی، علاوه بر تقویت امنیت انرژی، میتواند زمینهساز رشد اقتصادی و توسعه پایدار در منطقه باشد.
سند چشمانداز 2035؛ نقشه راه آینده اکو
وی تدوین سند چشمانداز 2035 اکو را اقدامی راهبردی ارزیابی کرد و اظهار داشت: این سند باید ضمن ترسیم مسیر آینده سازمان، زمینه عبور از همکاریهای پراکنده به سوی یک الگوی منسجم و پایدار از همگرایی منطقهای را فراهم کند.
معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه همچنین میزبانی جمهوری اسلامی ایران از هجدهمین اجلاس سران اکو در آذرماه 1405 (دسامبر 2026) را فرصتی ارزشمند برای ارزیابی عملکرد این سازمان و ترسیم مسیر آینده همکاریهای اقتصادی و سیاسی میان کشورهای عضو دانست.
پاکستان؛ شریک راهبردی و همسایه مهم ایران
قنبری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت روابط تهران و اسلامآباد، تأکید کرد که روابط ایران و پاکستان صرفاً در چارچوب مناسبات معمول میان دو کشور همسایه قابل تعریف نیست، بلکه بر پایه پیوندهای تاریخی، تمدنی، فرهنگی و دینی استوار است.
وی توسعه روابط اقتصادی، افزایش حجم تجارت دوجانبه، توسعه بازارچههای مرزی، تکمیل زیرساختهای حملونقل، تسهیل فعالیت بخش خصوصی و گسترش همکاریهای انرژی را از مهمترین محورهای توسعه روابط دو کشور عنوان کرد.
معاون وزیر امور خارجه همچنین همکاریهای مرزی و امنیتی را از ارکان اساسی روابط تهران و اسلامآباد دانست و خاطرنشان کرد: مرز مشترک 909 کیلومتری دو کشور باید به بستری برای توسعه تجارت، ارتباطات مردمی و همکاریهای اقتصادی تبدیل شود و تحقق این هدف مستلزم توجه همزمان به امنیت و توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق مرزی است.
وی تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران معتقد است امنیت پایدار در مناطق مرزی تنها از طریق همکاری نزدیک، اعتماد متقابل و احترام به حاکمیت ملی دو کشور حاصل خواهد شد.
استقبال ایران از نقش دیپلماتیک پاکستان
قنبری با اشاره به نقش پاکستان در تسهیل گفتوگوهای دیپلماتیک میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، از تلاشهای اسلامآباد برای فراهم کردن بستر گفتوگو و کاهش تنشها استقبال کرد.
وی تأکید کرد که تجربه نشان داده است اختلافات پیچیده بینالمللی از مسیر جنگ، فشار نظامی یا تحریمهای اقتصادی قابل حل نیست و دستیابی به راهحلهای پایدار تنها از طریق دیپلماسی، احترام متقابل، توجه به نگرانیهای مشروع طرفها و پایبندی به تعهدات امکانپذیر است.
همگرایی منطقهای؛ ضرورتی برای آینده
معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه در پایان با تأکید بر اینکه مسائل اقتصادی، امنیتی، زیستمحیطی و ژئوپلیتیکی امروز بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر گره خوردهاند، اظهار داشت: تقویت نهادهای منطقهای دیگر صرفاً یک انتخاب سیاسی نیست، بلکه ضرورتی برای تأمین منافع ملی و جمعی کشورها محسوب میشود.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران با اتکا به سیاست همسایگی و توسعه همکاری با کشورهای منطقه، آمادگی دارد نقشی فعال و مسئولانه در پیشبرد همگرایی منطقهای ایفا کند.
قنبری در پایان تأکید کرد که اجلاس اسلامآباد میتواند نقطه عطفی در تقویت همکاریهای اقتصادی و سیاسی میان کشورهای عضو اکو باشد و با تکیه بر اراده سیاسی، اعتماد متقابل و برنامهریزی مشترک، زمینه شکلگیری منطقهای باثباتتر، توسعهیافتهتر و همگراتر را فراهم سازد./تسنیم