وظیفه دولت برای ساماندهی بازار ارز چیست؟-راهبرد معاصر
امیری در چه شرایطی در پرسپولیس ماند؟ قیمت خودرو‌های ایران خودرو در بازار امروز ۳۰ مهر ۹۹+ کاهش قیمت‌ها و جدول قیمت جدید ماجرای فایل صوتی لو رفته رسول پناه پرسپولیس+ جزئیات فروش محموله دریایی ۱ میلیارد دلاری بنزین در معاملات امروز بورس انرژی محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های جاده‌ای در تعطیلات پیش رو اسامی برندگان نتایج قرعه کشی سایپا امروز چهارشنبه 30 مهر/ اسامی برندگان سایپا با کد پیگیری+ جزئیات سیف: بازار‌های غیر رسمی، یکی از عوامل التهابات ارزی است/خاطره سیف از مقابله با اخلالگران ارزی فضای مجازی جزئیات همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری+ واریز یارانه کالا واکنش دولت به طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری بررسی چگونگی هزینه‌کرد مبلغ یک میلیارد یورویی که به منظور مقابله با کرونا آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹ عرضه نفت در بورس شکست نخورده است قیمت رسمی انواع ارز و دلار امروز ۳۰ مهر ۹۹ صدور حکم علی‌اصغر پیوندی+ جزئیات تعطیلی دو ماهه جلسه سران قوا توسط رئیس جمهور ارزش سهام عدالت امروز چهارشنبه ۳۰ مهر نتایج قرعه کشی سایپا امروز 30 مهر 99/ اسامی برندگان سایپا با کد پیگیری+ لیست برندگان فروش فوری سایپا مهر 99 اعلام تصمیم‌گیری‌ها درباره تعطیلات هفته آینده؛ فردا/ منظور رئیس جمهور از صلح امام حسن (ع) چه بود؟ قیمت سکه نیم سکه و ربع سکه امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹+ قیمت جدید سخنان اسپر درباره هدف از‌ توافقات عادی‌سازی روابط میان امارات و بحرین با رژیم صهیونیستی صف دریافت انسولین مقابل داروخانه‌ها آخرین اخبار از افزایش حقوق بازنشستگان و همسان سازی حقوق+ جزئیات فراخوان مشمولان اعزامی پایه خدمتی آبان ۹۹+ جزئیاتت مهمترین عارضه حذف وعده ناهار آخرین وضعیت لایحه رتبه بندی معلمان + جزئیات باران ۳ روزه در ۶ استان تهران وارد موج چهارم کرونا شد؟ لغو قیمت‌گذاری دستوری اجرایی می‌شود؟ مخالفت روحانی و نوبخت با تنفس خوراک پتروپالایشگاه‌ها انتقاد رئیس‌جمهور منتخب بولیوی از اقدامات سازمان کشورهای آمریکایی واکنش حماس به سفر هیأت رسمی امارات به فلسطین روحانی: روز یکشنبه ثابت شد که توطئه‌های آمریکا ناموفق بوده است/ هدف از جرایم کرونایی، پول گرفتن از مردم نیست تازه‌ترین آمار از همه گیری کرونا در جهان امروز ۳۰ مهر ۹۹ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹ + قیمت جدید و اسامی برندگان سایپا رزمایش مشترک تخصصی پدافند هوایی مدافعان آسمان ولایت ۹۹ آغاز شد+جزئیات مهاجرت جنجالی مهراد جم به ترکیه +جزئیات و عکس واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به حمله موشکی به یک مدرسه در سوریه قالیباف: کاهش قیمت ارز و تثبیت بازار بورس تداوم خواهد داشت آخرین اخبار از نقل و انتقالات استقلال/ تمدید سه بازیکن سازمان هواشناسی هشدار داد زمان واریز سهمیه بنزین آبان ماه ۹۹ چند میلیارد دلار ارز بلوکه شده در سایر کشورها داریم!؟/ دلار کاهش می یابد؟ علت سفر عبدالله عبدالله به ایران چه بود؟ ترامپ یا بایدن فرقی نمی‌کند، فشار بر تهران ادامه‌ دارد اگر هدف صلح است، چرا با ایران نه؟ اختیار کامل رهبر انقلاب به سران قوا برای رفع مشکلات کشور روش مهاجرت به کانادا از طریق تحصیل فرزند درسال 2020 کدام کشور اولین مشتری تسلیحات ایران بعد از انقضای تحریم هاست؟ پیش‌بینی بانک جهانی از تورم ایران سخنان گوترش درباره لزوم حفظ برجام یاوه‌گویی‌های نماینده آمریکا در سازمان ملل درباره ایران پیام معنا دار ستاره پرسپولیس برای هم‌تیمی‌های خود + استوری دخترها بیشتر از طلاق والدین شان آسیب می بینند یا پسرها؟ تصمیم‌گیری برای بیمارستان‌های صحرایی قیمت روز خودرو‌های مدیران خودرو امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹ طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو امروز چهارشنبه ۳۰ مهرماه + جدول تغییرات لحظه‌ای قیمت طلا نرخ ارز دلار و سکه قیمت پراید در بازار امروز چهارشنبه ۳۰ مهر ۹۹ + قیمت و ثبت نام لاستیک دولتی پراید هدف جنگ علیه یمن چیست؟ سخنان نمایندگی دائم چین در وین درباره اجرایی شدن پایان محدودیت‌های تسلیحاتی ایران واکنش مصر به تبدیل امارات به جولانگاهی برای موساد اثر پایان تحریم تسلیحاتی ایران بر بازار های بین المللی سلاح اعلام مصوبات جدید برای کنکور ۱۴۰۰ + جزئیات لاری: باید سه هفته محدودیت‌های شدید کرونایی اعمال شود استیضاح روحانی منتفی شد/ دلایل انصراف نمایندگان از استیضاح روحانی روحانی: محدودیتی برای تأمین کالا‌های ضروری و دارو وجود ندارد همکاری نزدیک لاریجانی با دولت در قرارداد ۲۵ ساله با چین قالیباف:در جنگ تمام‌عیار اقتصادی باید مراقب هر تصمیم‌ و اقدام باشیم واکنش آموزش و پرورش به «چالش مومو» جزئیات جریمه‌های کرونایی از زبان پلیس دکتر مردانی: از هر ماشین هنگام خروج از شهر باید یک میلیون تومان اخذ شود هشدار وقوع سیل و آبگرفتگی معابر+ باران چند روزه ممنوعیت اخذ هزینه از والدین برای آموزش مجازی+ جزئیات موضع گیری حسین شریعتمداری درباره استیضاح روحانی؛ چرا «دولت بی‌سر»؟! بذرپاش به قالیباف نامه نوشت؛ ۶۲ پیشنهاد دیوان محاسبات برای اصلاح ساختار بودجه ۱۴۰۰ قالیباف:دولت های مسلمان از تحریم‌های ضد ایرانی آمریکا تبعیت نکنند حدیث امام علی (ع) درباره تمسک به قرآن «دختر‌ها بابایی‌اند»؛ روایتی پر احساس از زندگی شهید مدافع حرم آخرین فیلم از محمدرضا شجریان روی تخت بیمارستان + فیلم پاداش زیارت حضرت معصومه (س) ویژگی منتظران مهدی(عج) موعود چیست؟ معاون سیمای صدا و سیما مشخص شد کاریکاتور | دزدان دریایی آمریکایی فیلم‌های سینمایی امروز ۱۰ مهر / از قصه‌های مجید تا آقای اوه زمان اکران آنلاین «تا ابد» حمایت خداوند از بندگان خاصش چگونه است؟ ساعت و زمان پخش فیلم سینمایی روز سوم از آی فیلم ۲ کاریکاتور | مسابقه تخم مرغ و دلار! آرزوهای بزرگ دختر نوجوانی که در سینما یک شبه ره صد ساله رفت قیمت مسکن در ۸ سال اخیر/ اینفوگرافیک کاریکاتور | تابستان داغ آخرین وضعیت سلامتی حجت‌الاسلام انصاریان در بیمارستان + عکس حواشی سریال «مختارنامه»؛ از بازیگر اصلی نقش مختار تا سکانس حذف شده از واقعه عاشورا مهره سعودی ایران اینترنشنال چگونه پرچم‌دار سینمای ایران می‌شود؟ ماجرای مسابقه جنجالی شبکه «آی‌فیلم» چه بود؟ اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده / ۲ عاقبت منفورترین چهره‌های واقعه کربلا/ اینفوگرافیک کاریکاتور/ چه بوی کبابی میاد! نخستین تصاویر از موشک‌های حاج قاسم و ابومهدی اینفوگرافیک | تازه‌وارد‌های بازار سرمایه کاریکاتور | همسفران مرگ کاریکاتور | گشایش اقتصادی بعدی در راه است! کاریکاتور | خودزنی اسرائیلی کاریکاتور | پلیس آدمکش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال اینفوگرافیک | خانه متری ۲۱ میلیون و ۷۰۰ تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم نماهنگ/ «تکرار تایتانیک» تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
عدالت در حکمرانی و سیاست گذاری ارزی

وظیفه دولت برای ساماندهی بازار ارز چیست؟

رعایت عدالت در سیاست گذاری و حکمرانی نرخ ارز می تواند رفاه مجموع تولیدکنندگان و مصرف کنندگان جامعه را تأمین نماید.
محمدمهدی کاظمی؛ کارشناس مسائل اقتصادی
تاریخ انتشار: ۱۶:۱۱ - ۱۶ مهر ۱۳۹۹ - 2020 October 07
کد خبر: ۶۱۹۹۸

آیا در سیاستگذاری های ارزی کشور عدالت رعایت شده است؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ ثبت قیمت هایی فراتر از نرخ واقعی ارز در بازار در این چند سال پس از تشدید تحریم ها از سوی برخی با توجیه رونق گرفتن تولید امر مطلوبی خوانده شده است. این در حالیست که تا قبل از تشدید تحریم های ظالمانه همواره بواسطه تزریق دلار به بازار قیمت آن پایین تر از ارزش واقعی ثبت می شده و توجیه حمایت کنندگان از این سیاست کنترل سطح عمومی قیمت ها جهت رفاه مصرف کنندگان و در کنار آن احیانا حمایت از برخی صنایع دارای وابستگی به واردات برخی نهادهای تولیدی بوده است. یادداشت حاضر به یافتن یک سیاست گذاری عادلانه درزمینه نرخ ارز می پردازد.

 

خلاصه ای  از  مفهوم  عدالت

کلمه عدالت در اقتصاد متعارف معمولا ناظر به مسئله تأمین نیازهای اساسی و اولیه اقشار آسیب پذیر است. معمولا هم با مفهوم کارایی اقتصادی در تضاد گرفته می شود. لذا اگر در داخل چنین مفهومی از عدالت برداشت می شود باید گفت که این یک برداشت وارداتی است. حال سؤال اینجاست که مگر عدالت تعریف دیگری نیز دارد. حضرت علی علیه السلام در یک تعریف از عدالت آن را قرار دادن هر چیز سر جای خود تعبیر می کند.


پیاده سازی مفهوم عدالت در تعیین نرخ ارز

ارز نیز همانند کالاهای دیگر دارای ارزش معینی است که ازطریق سازوکار عرضه و تقاضا به دست می آید. هر واحد از این پول ها دارای یک قدرت خریدی است. اینکه یک واحد پول خارجی به اندازه چند واحد پول داخلی قدرت خرید دارد تعیین کننده ارزش واقعی ارز است.


در اقتصادهایی مثل ایران که دولت یکی از صادرکنندگان اصلی و از صاحبان عمده ارز است این امکان وجود دارد که با مداخله، قیمت آن بالاتر یا پایین تر از قیمت بازاری و ارزش واقعی تعیین شود. پس در تعیین قیمت ارز سه راهبرد برای دولت قابل تصور است:


1) عدم دخالت دولت و تعیین قیمت آن براساس سازوکار عرضه و تقاضای بازار


2) تعیین قیمت ارز بالاتر از ارزش بازاری خود


3) تعیین قیمت ارز پایین تر از ارزش بازاری خود


برمبنای تعریفی که از عدالت شد حالت نخست عادلانه است. در ادامه برای رسیدن به این نتیجه که حکمرانی عادلانه در زمینه نرخ ارز بیش از حالات دیگر رفاه کل جامعه را تأمین می کند لازم است به نتایج و پیامدهای حاصل از اتخاذ راهبردهای دیگر بپردازیم.

 

قیمت ارز بالاتر از ارزش بازاری

دولت می تواند با کاهش عرضه ارز به بازار، قیمت آن را بالاتر از ارزش واقعی قرار دهد. اتفاقی که در این حالت می افتد آن است که وقتی ارز با ارزش تر و پول داخلی کم ارزش تر می شود وضعیت تولیدکننده بهبود می یابد و وضعیت مصرف کننده بدتر خواهد شد. توضیح اینکه با ارزشمندتر شدن ارز، اکنون درآمد ارزی حاصل از صادرات برای تولیدکنندگان در داخل و براساس پول داخلی ارزش بالاتری پیدا می کند. مثلا اگر کالایی در خارج 10 دلار فروخته می شد این 10 دلار الان هم همان 10 دلار خواهد ماند. اما در حالتی که قیمت ارز بالاتر از ارزش بازاری خود وضع می شود ارزش بالاتری در داخل خواهد داشت نسبت به وقتی که قیمت دلار براساس ارزش بازاری آن تعیین شود. ازطرف دیگر عده ای به همین دلیل مایل خواهند بود تا کالای تولید داخل را که قبلا در داخل نیز مصرف می شد صادر نمایند.


از آن طرف در بخش مصرف کنندگان دو اتفاق می افتد. یکی اینکه مصرف کنندگان با کمبود و افزایش قیمت کالاهای داخلی که تا قبل از افزایش قیمت ارز در داخل عرضه می شد مواجه می شوند و مورد بعد اینکه کالاهای مصرفی وارداتی به قیمت بالاتری برای آنها درمی آید.


لذا در یک جمع بندی می توان گفت در این حالت تولیدکننده منفعت خواهد برد و انگیزه برای صادرات افزایش خواهد یافت. اما از سوی دیگر انگیزه واردات و رفاه مصرف کننده کاهش می یابد.


قیمت ارز پایین تر از ارزش بازاری

در این حالت دولت می تواند با تزریق بیشتر ارز در بازار، قیمت آن را کاهش دهد بنحوی که پایین تر از میزان واقعی خود قرار گیرد. درست عکس حالت قبل در اینجا وضعیت تولیدکنندگان هم در بازار داخل و هم در بازار خارج بدتر می شود. با کاهش قیمت ارز، کالای وارداتی نسبت به قبل ارزان تر به دست مصرف کننده داخلی می رسد. مثلا اگر برای وارد کردن یک کالا 10 دلار هزینه شود اکنون با ریال کمتر می توان 10 دلار و در نتیجه کالای خارجی را خریداری کرد. لذا تولیدکننده با کاهش تقاضای کالای تولیدی خود و کاهش قیمت فروش مواجه می شود. در بازار خارج نیز تولیدکننده فرصت رقابت با رقبای خارجی برای تصاحب بخشی از بازار خارج را از دست خواهد داد. دلیل آن هم این است که هزینه تولیدکننده در اجاره نیروی کار، زمین، تجهیزات و غیره عموما برمبنای پول داخلی تعیین می شود و در این حالت تغییری نمی کند. اما ارزش ریالی درآمد تولیدکننده که برمبنای دلار است کاهش می یابد. لذا کاهش حاشیه سود انگیزه عرضه به بازار خارج را از تولیدکننده می گیرد.


درمورد مصرف کنندگان باید گفت که وضعیت آنها بهبود می یابد. این نیز از دو طریق حاصل می شود. یکی اینکه با کاهش انگیزه برای صادرات کالاهای تولید داخل، عرضه آنها در داخل افزایش و درنتیجه قیمت کاهش می یابد. دیگر اینکه با ارزانتر شدن نرخ ارز، کالاهای وارداتی برای مصرف کنندگان ارزانتر خواهد شد.


وظیفه دولت؛ حمایت از تولیدکننده یا مصرف کننده؟

سؤالی که دراینجا پیش می آید آن است که آیا وظیفه دولت تأمین رفاه مصرف کننده است یا تولیدکننده؟


نقش اقتصادی افراد در جامعه معمولا دارای دو جنبه است. هر فرد از یک طرف تولیدکننده است. یک صاحب املاک به تولید خدمات مربوطه می پردازد و یک نیروی حمل و نقل به تولید خدمات مربوطه مشغول است. حتی یک کارگر هم تولیدکننده است. او به تولید کار می پردازد. با آسیب دیدن بخش تولید همه متضرر خواهند شد. از صاحب کارخانه ای که تولیدش به فروش نمی رود تا کارگر کارخانه و نیروی حمل و نقلی که بخاطر کسادی از کار اخراج می شوند یا هیچ متقاضی برای خرید خدمات آنها وجود ندارد.


از طرفی همه افراد از صاحب کارخانه گرفته تا راننده و کارگر همگی مصرف کننده هستند. نکته ای که دولت باید دقت داشته باشد آن است که او باید به یک نقطه تعادل حمایت از هردو طرف برسد. راهبرد اول در تعیین قیمت ارز ( تعیین برمبنای قیمت بازار) می تواند دولت را برای رسیدن به این هدف کمک نماید.


یک حالت خاص

اکنون اقتصاد کشور در مسئله نرخ ارز با شرایط خاصی مواجه است. از طرفی طبق گفته رئیس اسبق کانون اصنافان نرخ ارز در سال 1399 می بایست 17 هزار تومان بوده باشد. یعنی ارزش واقعی و اقتصادی یک دلار با 17هزار تومان برابری می کند. اما اکنون بخاطر کمبود ارز بخاطر شرایط جنگ اقتصادی و موانع ورود آن به کشور مبلغی بسیار بیشتر از نرخ فوق و در حدود 28 هزار تومان است. در واقع در این حالت خاص قیمت 28 هزار تومان نه بخاطر ارزش واقعی دلار بلکه بخاطر کمبود آن پدید آمده است.


وظیفه دولت در این شرایط

پول کالایی است با چند ویژگی. دو فرد که یکی صاحب پول و دیگری صاحب زمین است را درنظر بگیرید. فرد صاحب پول در لحظه می تواند آن را با کالای دیگر معاوضه کند. اما صاحب زمین این امکان را ندارد. به این ویژگی پول نقدشوندگی آن گفته می شود. همچنین پول واجد ویژگی دیگری به نام «حفظ کردن ارزش» است. یعنی شخص می تواند سرمایه خود را به شکل پول نگهداری کند. پول بطور خودبه خود از بین نمی رود (البته با فرض صفر بودن تورم) این درحالیست که مثلا کالاهای کشاورزی این ویژگی را ندارند و به مرور زمان خراب می شوند. وجود این دو ویژگی در کنار این نکته که ارزش دلار مانند ریال متأثر از تورم بالای داخلی ایران کاهش پیدا نمی کند در کنار داشتن متقاضیان واقعی، متقاضیانی پیدا خواهند کرد که آن را به دید یک کالای سرمایه ای و برای حفظ ارزش دارایی خود خریداری می کنند. متقاضیان واقعی افرادی از قبیل واردکنندگان کالاها، مسافرینی که قصد سفر به خارج از کشور را دارند، دانشجویانی که در خارج از کشور تحصیل می کنند هستند. کاری که در این شرایط از دست دولت برمی آید آن است که با تعریف فرآیندهای دقیق اعطای ارز به متقاضیان واقعی و نظارت دقیق بر آن، یک اولویت بندی در اعطای ارز ایجاد و تا حد امکان سفته بازی و دلالی را در بازار ارز به حداقل ممکن برساند.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار
آخرین اخبار