راهبرد معاصر

نرخ ارز دلار سکه طلا امروز چهارشنبه 1 خرداد 98 اقدامات ایران ناقض برجام نیست عربستان سعودی ۳ مخالف مشهور خود را بعد از رمضان اعدام می‌کند بازداشت یکی از سرکرده‌های جبهه النصره در هلند دست چه کسانی به وام کم‌بهره میرسد؟ افزایش قیمت سی ان جی+ نرخ گاز CNG واکنش شدید حماس به «نقش بحرین در اجرای طرح معامله قرن» فقط بازنشستگان سال ۹۷ پاداش خود را دریافت نکرده‌اند اطلاعیه AFC درباره لغو دیدار ذوب‌آهن - النصر دستور رئیس سازمان صدا وسیما برای صیانت از زبان فارسی اصیل دولت کانادا پاسخگوی اقدامات غیر قانونی و غیر متعارفش علیه ایران باشد رونمایی از یک بدهکار 3000 میلیاردی 8 روایت از مسیح کردستان جواد نکونام سرمربی فولاد خوزستان شد اعلام سهمیه کشورها در لیگ قهرمانان آسیا 2020 ترامپ درخواست پادشاه سعودی برای حمله به یمن را رد کرد واریز «وام ازدواج»۲۰ میلیونی به حساب فرزندان بازنشستگان تا عید فطر یک کشته و 8 مجروح بر اثر انفجار گاز فاضلاب در بیمارستان محک تشکیل جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی در هفته آینده اکنون همه ایمان در برابر همه کفر قرار گرفته است زندان در انتظار برادر رئیس جمهور ایده های چپ در اداره دانشگاه نسخه درمان نیست گله رهبری را جدی بگیریم بد قولی و اعتصاب در تیم استقلال «پایتخت 6»مهمان نهایی نوروز 99 نفت 250 دلاری در صورت تقابل ایران و آمریکا دعای روز شانزدهم ماه رمضان + شرح اجرای نوید در برنامه عصر جدید نرخ ارز دلار سکه طلا امروز سه شنبه 31 اردیبهشت 98 ۵ دلیل عجیب برای گرانی خودرو/ خودروسازان ایرانی برای چه پول تبلیغات می‌دهند؟ داماد آقای وزیر در جلسه دادگاه: خواهش می کنم رسانه ها حرف های من را هم پخش کنند! حکم حبس حسین هدایتی صادر شد پشت پرده سفر ناگهانی وزیر امور خارجه عمان به ایران استراتژی جدید دولت برای مقابله با جنگ اقتصادی نگاه جالب مردم ایران به جنگ از لنز دوربین خبرنگار آمریکایی اندر احوالات افطار شعر و غزل با حضرت ماه+عکس و فیلم سقوط آزاد قیمت خودرو ظرفیت تولید اورانیوم غنی‌سازی شده 4 برابر افزایش یافت توصیه رئیس بانک مرکزی به سرمایه‌گذاران بازار ارز چرا حقوق برخی بازنشستگان کشوری افزایش نیافت؟ قیمت دلار ارز سکه طلا امروز دوشنبه 30 اردیبهشت 98 برخی نمی‌خواهند مجلس در تحقیق و تفحص خودروسازی وظیفه‌اش را انجام دهد درخواست‌های عجیب مالکان برای اجاره خانه / من یک مستاجر با کلاس می‌خواهم! شوهر مهناز افشار به 17 سال حبس محکوم شد حافظان قرآن مراقب باشند هنرشان به کاسبی تبدیل نشود مراسم ترحیم بهنام صفوی + تصاویر اسرائیلی‌ها یک هواپیمای مسافربری قطری را جان‌فدای خود کردند قوه قضائیه مسؤولان خاطی در سیل اخیر کشور را محاکمه کند هیچ کمبودی در تامین کالاهای اساسی نداریم آخرین تمرین تیم فوتبال پرسپولیس پیش از دیدار با السد قطر+ تصاویر نتایج قرعه‌کشی دیدار رمضانی دانشجویان با رهبر معظم انقلاب اعلام شد رکورد تاریخی کاراته کا‌های ایران در استانبول ماه مبارک رمضان از نگاه مرحوم آیت‌الله مجتبی تهرانی شیرمردی از سپاه پاسداران که تن دشمن را می‌لرزاند پیشرفت مقتدرانه ماموریت‌های سپاه مورد انتظار رهبری است یکی از سرکردگان داعش در موصل دستگیر شد اعدام عابر بانک پرسپولیس صحت دارد؟ فینالیست عصر جدید توسط عوامل پشت‌صحنه سورپرایز شد+فیلم چراغ سبز پوتین به ترامپ درباره ایران قیمت دلار ارز سکه طلا امروز یکشنبه 29 اردیبهشت 98 آخرین خبرها از نقل و انتقالات لیگ برتر فوتبال ساخت سریال پایتخت 6 در آینده ای نزدیک چرا حقوق برخی معلمان افزایش نیافت؟ سرمربی سابق تیم ملی کشتی فرنگی درگذشت هنوز به گفتمان انتخاباتی دست نیافتیم بررسی استانی شدن انتخابات مجلس به کجا رسید؟ تسلیت به مسیح علینژاد به خاطر کولاک مهلا مومن زاده+تصاویر اشتباه عجیب در مراسم ختم بهنام صفوی +فیلم اختلاف نظر وزارت علوم و آموزش و پرورش بر سر تعویق زمان کنکور جنایت جدید پلیس آمریکا/تیراندازی از نزدیک به زن باردار سیاه پوست/ فیلم 18+ تنها دختر تصادف ستاره استقلال افشاگری کرد مردم آمادگی دارند برای کشور، منافع و امنیت ملی فداکاری کنند انقلاب اسلامی در سرنوشت سازترین مقطع خود قرار دارد صحبت‌های دردناک پدر بهنام صفوی درباره آخرین لبخند پسرش + فیلم حکم پرونده یاسین رامین همسر مهناز افشار صادر شد کشف بیش از 15 تن شکر قاچاق از یک انبار می‌توانیم روزی ۲ میلیون بشکه نفت بفروشیم می‌توانیم روزی ۲ میلیون بشکه نفت بفروشیم ارجاع استیضاح وزیر ورزش به کمیسیون فرهنگی امروز در حاشیه جلسه هیئت دولت چه گذشت؟ باید به نیازمندان جامعه توجه ویژه‌ای داشته باشیم ساخت سریال شهرزاد با ریخت و پاش‌های محمد امامی و هادی رضوی از کیسه خلیفه احسان علیخانی: بهنام صفوی خیلی سختی کشید سرمربی جدید تیم ملی در ورزشگاه آزادی+ تصاویر گزارش CNN از شوخی ایرانی‌ها با شماره دادن ترامپ+ فیلم چرا بهنام صفوی، مرتضی پاشایی نشد؟ شکار لحظه ها/خوابیدن نهنگ وسط اقیانوس+فیلم «محاسبه نفس» در ماه مبارک رمضان از نگاه مقام معظم رهبری+پوستر مصدومیت شرکت کننده عصر جدید با چاقو +فیلم دانلود غمگین ترین کلیپ مرحوم بهنام صفوی+فیلم دوبله سریال بازی تاج و تخت به زبان فارسی+دانلود فیلم تصادف دو نفتکش آمریکایی و نشت مواد نفتی در دریا+فیلم تزئین لاکچری خودرو فولکس واگن با شیشه های رنگی+تصاویر ترسناک ترین جاذبه گردشگری در دنیا/ تصاویر18+ ناگفته‌هایی از پرونده ۴ دیپلمات ربوده شده ایرانی / حاج احمد متوسلیان شهید شده است؟ تخفیف 50 درصدی جراحی بینی در ماه رمضان!/کاریکاتور جنجال و درگیری در نشست برنامه عصر جدید +فیلم بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد راهنمای ثبت کارت ملی هوشمند در ncr.ir + عکس و فیلم مدارک لازم جهت تعویض کارت ملی هوشمند همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
رامین حسین آبادیان؛ کارشناس مسائل غرب آسیا
تاریخ انتشار: ۱۴:۲۱ - ۱۹ اسفند ۱۳۹۷ - 2019 March 10
کد خبر: ۶۳۵۸
اختلافات میان ملک سلمان و محمد بن سلمان تشدید شد؛
اختلافات در دربار پادشاهی عربستان این‌بار نه در میان شاهزادگان که در میان صاحبان اصلی قدرت یعنی ملک سلمان و فرزندش محمد بن سلمان تشدید شده است.

به گزارش راهبرد معاصر؛ پس از مرگ «عبدالله بن عبدالعزیز» پادشاه سابق سعودی و روی کار آمدن «سلمان بن‌ عبدالعزیز» برادرش به عنوان جایگزین او در عربستان، ساختار سیاسی این کشور دستخوش تغییرات بسیار گسترده‌ای شد؛ تغییراتی که به ضرس قاطع می‌توان گفت جزو بی‌سابقه‌ترین تغییر و تحولات در طول تاریخِ حدود یک قرن حکمرانی سعودی در عربستان محسوب می‌شوند. ملک سلمان پس از تصدی زمام امور در عربستان سعودی، ساختار گردش قدرت در این کشور را به کلی دگرگون ساخت و به نوعی دست به یک بدعت و سنت‌شکنی در این عرصه زد. وی در ژوئن سال 2017 در اقدامی غیرمنتظره ضمن برکناری «محمد بن نایف» از ولیعهدی، «محمد بن سلمان» فرزند خود را به عنوان جایگزین او منصوب کرد. بدین‌ترتیب، ملک سلمان برای اولین بار از زمان حکمرانی خاندان آل‌سعود در عربستان، ساختار گردش قدرت از برادر به برادر را زیر پای گذاشت و این اقدام، سنگ بنای اختلافات در میان شاهزادگان سعودی را نهاد.

 

پس از این اقدام پادشاه سعودی و تلاش برای فراهم نمودن زمینه جهت تکیه زدن فرزندش بر اریکه قدرت بعد از وی، هیچکس گمان نمی‌کرد که روزی علاوه بر شنیدن خبر وجود اختلافات گسترده میان قشرهای مختلف شاهزادگان سعودی، خبر ظهور و بروز اختلافات میان «سلمان بن عبدالعزیز» و فرزندش «محمد بن سلمان» نیز به گوش برسد؛ خبری که اخیرا روزنامه انگلیسی «گاردین» از آن پرده برداشت. این روزنامه به نقل از منابع آگاه نوشت: «اختلافات میان ملک سلمان و فرزندش درحال بالا گرفتن است. دو طرف در خصوص مسائل مهم سیاسی در عرصه‌های داخلی و خارجی با یکدیگر اختلاف نظر دارند. این اختلافات به ویژه پس از ترور جمال خاشقچی بیش از پیش تشدید شده است». این روزنامه در ادامه گزارش خود همچنین فاش کرده است: «اوضاع در عربستان آنقدر وخیم شده که مشاوران ملک سلمان به وی درخصوص احتمال وقوع کودتا در عربستان هشدار داده‌اند».

 

علل و عوامل بروز اختلافات در رأس هرم قدرت سعودی

1. جنگ یمن؛ عامل اختلاف در دربار سعودی

تا چندروز دیگر جنگ یمن وارد پنجمین سال خود خواهد شد؛ جنگی که از مارس سال 2015 و تحت فرماندهی «محمد بن‌سلمان» ولیعهد سعودی کلید خورد. هرچند که این جنگ از همان ابتدا با موافقت «سلمان بن عبدالعزیز» پادشاه سعودی و صدور دستور مستقیم او آغاز شد، اما درحال حاضر و پس از گذشت قریب به چهار سال از زمان صدور این دستور، جنگ یمن و تداوم آن به یکی از مهمترین علل و عوامل اختلافات میان ملک سلمان و فرزندش تبدیل شده است.

 

روزنامه انگلیسی «گاردین» نیز این مسأله را تأیید و تأکید کرده است که در عرصه سیاست خارجی، مسأله یمن یکی از مهمترین مسائل محل اختلاف و مناقشه در دربار سعودی محسوب می‌شود. ملک سلمان معتقد است که ادامه جنگ کنونی نتیجه‌ای جز تحمیل هزینه‌های گزاف بیشتر به عربستان به دنبال نخواهد داشت، حال آنکه بن‌سلمان معتقد است که این جنگ باید تا زمان تحقق اهداف سعودی، ادامه پیدا کند. حدود 5 ماه پیش بود که روزنامه قطری «الشرق» با انتشار گزارشی اعلام کرد: «جنگ یمن ماهانه حدود 6 میلیارد دلار برای عربستان سعودی هزینه داشته است و بنابراین، هیچ عقل سلیمی نمی‌تواند حکم کند که ادامه این جنگ به نفع سعودی است». تحمیل این هزینه‌های هنگفت به خاندان سعودی و تأثیر آن بر معیشت مردم در عربستان موجب شده تا ملک سلمان به مخالفت با تداوم جنگ بپردازد.

 

البته اختلافات میان دو طرف در این زمینه از مدت‌ها پیش نیز قابل مشاهده بود. زمانی که شماری از معترضان در اعتراض به کشتار مردم یمن در مقابل منزل «احمد بن عبدالعزیز» از اعضای خاندان سلطنتی عربستان و برادر ملک سلمان در لندن تجمع کرده بودند، وی در پاسخ به معترضان، «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی را عامل جنگ یمن معرفی کرد.

 

در همین حال، روزنامه «خلیج آنلاین» نیز پیشتر فاش کرده بود که بن‌سلمان خطاب به اعضای ائتلاف عربی علیه یمن گفته است: «به انتقادات درخصوص ادامه جنگ یمن توجه نکنید. می‌خواهیم تاثیر عمیقی بر ذهن نسل‌های یمنی برجای بگذاریم. می‌خواهم نه تنها کودکان و زنان یمن بلکه مردانشان هرگاه که اسم عربستان آورده می‌شود، لزره بر اندام‌شان بیندازد»! برهمین اساس، اشتیاق زایدالوصف شاهزاده جوان سعودی برای شنا در باتلاق یمن یکی از مهمترین عوامل اختلافات میان وی و ملک سلمان است.

 

2. عدم مختومه شدن پرونده جمال خاشقچی

تداوم بحران ترور «جمال خاشقچی» روزنامه‌نگار منتقد سعودی و عدم مختومه شدن این پرونده جنجال‌آفرین برای خاندان سلطنتی سعودی به یکی دیگر از محورهای اختلافات دوجانبه ملک سلمان و بن‌سلمان تبدیل شده است. ملک سلمان که به خوبی از نقش فرزندش در ترور روزنامه‌نگار منتقد سعودی آگاه است، وی را مسبب تبعات و پیامدهای سیاسی، اقتصادی و حقوق بشریِ نشأت‌گرفته از ترور خاشقچی، برای عربستان می‌داند. ملک سلمان معتقد است که فرزندش با ناپختگی که از خود در پرونده خاشقچی به نمایش گذاشت، عربستان سعودی را در کانون توجهات بین‌المللی قرار داد.

 

طبق آخرین اخبار و گزارش‌ها، پادشاه سعودی انتقادات جدیدی را به دنبال ترور جمال خاشقچی متوجه محمد بن سلمان ساخته است. وی عدم مختومه شدن پرونده خاشقچی با وجود گذشت بیش از 5 ماه از ترور وی را به شدت مورد انتقاد قرار داده و بن‌سلمان را مسئول آن دانسته و نحوه اقدام به ترور روزنامه‌نگار منتقد سعودی را به طور کامل زیر سؤال برده است.

 

این اختلافات اما زمانی بیش از پیش تشدید شد که بخش‌هایی از ارکان قدرت در ایالات متحده آمریکا نیز حادثه ترور جمال خاشقچی را عمدی توصیف کرده و صراحتا آن را به مقامات ارشد سعودی نسبت دادند. در نوامبر سال گذشته میلادی شبکه «الجزیره» گزارش داد که سازمان جاسوسی آمریکا (CIA) نتایج تحقیقات خود پیرامون قتل خاشقچی را روی میز مقامات ترکیه‌ای قرار داده و بن‌سلمان را به عنوان عامل این حادثه معرفی کرده است. این درحالی است که «باب کورکر» رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا نیز صراحتا بن‌سلمان را عامل قتل خاشقچی دانست و تأکید کرد: «این ولیعهد عربستان بود که دستور قتل روزنامه‌نگار و فعال سیاسی سعودی را صادر کرد». بنابراین، ظهور و بروز نوعی تنش در روابط ریاض و واشنگتن بر سَر پرونده خاشقچی، زمینه تشدید اختلافات میان نفرات اول و دوم هرم قدرت عربستان را فراهم آورد.

 

3. عصبانیت از اقدامات بن‌سلمان در عرصه سیاست خارجی

مسأله بعدی که به نقطه اختلاف میان ملک سلمان و فرزندش محمد بن‌سلمان تبدیل شده، اقدامات وی و استراتژی‌اش درقبال برخی کشورها در عرصه سیاست خارجی است. ملک سلمان معتقد است که بن‌سلمان در شرایط کنونی باید از اتخاذ هرگونه سیاستی که موجب فاصله گرفتن بیش از پیش سران کشورهای مختلف از ریاض شود، خودداری کند. ملک سلمان بر این باور است که فرزندش با آنچه که برخی رسانه‌ها از آن تحت عنوان «خودسری احمقانه» یاد می‌کنند، سکان هدایت دستگاه دیپماسی عربستان را در دست گرفته است.

 

به عنوان نمونه، درحال حاضر بحران میان عربستان سعودی و مراکش در سرخط بسیاری از رسانه‌های منطقه‌ای قرار گرفته است و بسیاری از تحلیلگران و ناظران مسائل سیاسی، علت اصلی تنش‌ها در روابط دو طرف را سیاست‌های بن‌سلمان می‌دانند. ناسازگاری‌های بن‌سلمان با مراکش موجب شده تا این کشور ضمن خروج از ائتلاف متجاوز عربی علیه یمن، درقبال بحران خلیج فارس و مسأله قطر نیز موضع بی‌طرفانه اتخاذ کند و بدین‌تریب، اکنون یکی از کشورهایی که پیشتر به عنوان متحد ریاض شناخته می‌شد، در مقابل آن قرار گرفته است.

 

درهمین ارتباط، «احمد علی حسن» کارشناس عرب‌زبان مسائل سیاسی معتقد است: «پس از تحمیل محاصره از سوی عربستان سعودی به قطر و همچنین بازداشت سعد الحریری، نخست وزیر لبنان در سال گذشته، اکنون ایجاد تنش در روابط خارجی با مغرب جدیدترین حلقه از زنجیره بحران‌سازی بن‌سلمان در عرصه دیپلماسی خارجی محسوب می‌شود. روزنامه «العربی الجدید» چاپ لندن نیز در مطلبی با این عنوان که «یک متحد دیگر هم از ریاض جدا شد»، به انتقاد از سیاست‌های بن‌سلمان در عرصه خارجی پرداخت. این راه و روش در پیشبرد دیپلماسی خارجی سعودی اختلافات در دربار را بیش از هر زمان دیگری تشدید کرده است.

 

4. سوء استفاده از شرایط جسمی پادشاه

امروز دیگر بر هیچکس پوشیده نیست که «سلمان بن عبدالعزیز» پادشاه سعودی که حدود 90 سال سن دارد، هم از کهولت سن و هم از بیماری‌های مختلف ازجمله آلزایمر رنج می‌برد. یکی دیگر از جمله علل و عواملی که باعث ظهور و بروز اختلافات در دربار پادشاهی سعودی شده، سوء استفاده‌های گاه و بی‌گاه محمد بن‌سلمان از وضعیت جسمانی پدرش است. وی از این رهگذر تلاش می‌کند تا زمینه را برای تکیه زدن خود بر کرسی قدرت در آینده نزدیک فراهم کند؛ به ویژه اینکه خود به خوبی می‌داند که ده‌ها و بلکه صدها شاهزاده سعودی مترصد فرصت برای کنار زدن او هستند.

 

همین روحیه بن‌سلمان یعنی روحیه سوء استفاده از شرایط جسمانی پدرش موجب شده است تا وی اخیرا دست به سلسله اقداماتی بزند که نارضایتی پادشاه سعودی را به دنبال داشته باشد. هرچند که پادشاه سعودی خود به دلیل وضعیت جسمانی نامناسب در شرایطی نیست که نسبت به آنچه که در اطرافش می‌گذرد اطلاع داشته باشد، اما اطرافیان و مشاورانش تمامی امور را به سمع و نظر وی می‌رسانند و همین مسأله موجب اشراف پادشاه سعودی بر تحرکات فرزندش شده است.

 

درهمین رابطه باید گفت که صدور احکام عزل و نصب اخیر ازجمله اقداماتی است که محمد بن‌سلمان آن‌ها را بدون هیچگونه هماهنگی پدرش صورت داده است. وی در احکامی جداگانه «شاهدخت ریما» دختر بندر بن سلطان به عنوان اولین سفیر زن سعودی در آمریکا منصوب کرد و «خالد بن‌سلمان» برادرش را بر مسند معاونت وزیر دفاع نشاند. روزنامه انگلیسی «گاردین» در این خصوص می‌نویسد: «تغییرات بن‌سلمان در ساختار قدرت سعودی در حالی اتفاق افتاد که ملک سلمان در اواخر فوریه در مصر به سر می‌برد و در عربستان نبود؛ همین مسأله موجبات خشم فراوان او را فراهم آورد». این روزنامه همچنین می‌نویسد: «ملک سلمان از طریق رسانه‎‌ها و مشاورانش متوجه تغییرات اخیر در عربستان شد».

 

5. تشکیل نیروهای واکنش سریع

علاوه بر آنچه که گفته شد، مسأله‌ای که تعجب خاندان سعودی و در رأس آن‌ها سلمان بن عبدالعزیز را برانگیخته اقدام اخیر محمد بن سلمان در تشکیل گروهی تحت عنوان نیروهای «واکنش سریع» است. این گروه شامل نیروهای امنیتی ویژه‌ای است که توسط بن‌سلمان و به منظور حمایت و حفاظت از وی تشکیل شده است. طبق اعلام رسانه‌های سعودی، این نیروها متشکل از افرادی هستند که با دقت نظر و حساسیت بسیار بالای بن‌سلمان گزینش شده و تمامی مراحل آموزش‌ نظامی ـ اطلاعاتی را پشت سر گذاشته‌اند.

 

درهمین ارتباط، روزنامه «الشرق الاوسط» در مطلبی می‌نویسد: «بسیاری بر این باورند که اقدام بن‌سلمان در تشکیل نیروهای واکنش سریع پس از تشدید اختلافات وی با ملک سلمان صورت گرفته است. او بوی توطئه علیه خود را در دربار استشمام کرده است و به همین دلیل تلاش کرده تا از رهگذر تشکیل نیروهای واکنش سریع، اقدام بازدارنده‌ای را صورت داده باشد».

 

در هر صورت، آنچه که واضح به نظر می‌رسد آن است که اختلافات در دربار پادشاهی عربستان این‌بار نه در میان شاهزادگان که در میان صاحبان اصلی قدرت یعنی ملک سلمان و فرزندش محمد بن سلمان تشدید شده است. عدم سفر بن‌سلمان به مصر در اواخر ماه گذشته میلادی برای مشارکت در نشست غربی ـ عربی «شرم الشیخ» و جایگزین شدن ملک سلمان به جای او در آخرین لحظات و همچنین عدم استقبال ولیعهد سعودی از پادشاه در فرودگاه ریاض در هنگام بازگشت وی از مصر، تنها گوشه‌ای از نشانه‌های آشکار تشدید اختلافات میان دو طرف محسوب می‌شود؛ اختلافاتی که تبدیل به یک بمب ساعتی در درون دربار پادشاهی سعودی شده‌اند و هر لحظه امکان وقوع انفجار آن وجود دارد.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: