راهبرد معاصر

حداقل دستمزد کارگران در سال ۹۸ مشخص شد پایان عادل فردوسی پور در برنامه نود قطعی شد اروپا نباید به هر سازی که ترامپ می زند برقصد/سیاست های ترامپ درباره برجام از حد گذشته است طلا ارزان شد/قیمت سکه در 27 اسفند 1397 حسین هدایتی: تاج،حقوق کی روش و هزینه لباس های تیم ملی را از من گرفت روحانی: حقوق کارگران بیش از 20 درصد افزایش خواهد یافت مادورو:همه اعضای کابینه دولت باید استعفا کنند گوشه های از فیلم طنز زندانی ها ساخته ده نمکی/اکران در نوروز افزایش حقوق کارگران بر اساس نرخ تورم شرط مجمع برای تصویب FATF اعلام شد واریز «عیدی» مددجویان کمیته امداد از فردا پیش‌ بینی افزایش آمار ساخت و ساز مسکن در سال۹۸ تعیین تکلیف حداقل دستمزد کارگران در سال ۹۸ در نشست فردا قیمت طلا و قیمت سکه در 26 اسفند 1397 آغاز مرحله چهارم واریز سود سهام عدالت از 26 اسفند 1397 نوسانات دلار در روزهای پایانی سال 97 لابی گری دولت در مجلس برای تصویب آسان بودجه 98 شفر دربی را از دست می دهد؟ برتری علی اکبری برابر حریف آمریکایی + فیلم انتخاب سود و اقساط وام با طرح عقیق بانک انصار تشکیل ۵۶۳ پرونده در رابطه با مفاسد اقتصادی و گرانفروشی در ماه های اخیر خبر خوش وزیر از افزایش حقوق کارگران در سال 98 فروش فوری 2 محصول ایران خودرو ویژه 25 اسفند با مدل 98 (+جدول و جزئیات) خبر به روایت تصویر؛ از حمله تروریستی نیوزیلند تا تظاهرات بزرگ مخالفان در الجزایر ملکه اختلاس کشور: به صورت قانونی به کانادا مهاجرت کردم پول های شیرین هدایتی قدرت نه گفتن پرسپولیسی ها را گرفت مشکلات معیشتی معلمان باید حل شود/مجلس فکری به حال افزایش حقوق معلمان بکند همسان سازی حقوق بازنشستگان در سال 98 عملی می شود؟ بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم پیشنهاد ۲۵۰ هزار دلاری به مهندس ایرانی برای از کار انداختن شبکه برق تهران لحظه ترور نمازگزاران در مسجدالنور نیوزلند+چهره تروریست کثیف/فیلم 18+ کشتار مسلمانان در نیوزلند/ قاتل عاشق ترامپ بود شلیک دو موشک انتخاباتی به تل آویو! واکنش کاربران ایرانی به توییت سفیر آلمان:اروپا مستعمره آمریکاست/ سیاه‌بازی ممنوع! زمان واریز سود سهام عدالت سهام داران در سال 98 اعلام شد خبر خوش برای مددجویان شاهرود و دامغان/سبد کالا در راه است+فیلم قابل توجه معلمان دلسوز جزئیات افزایش 10 تا 20 درصدی حقوق معلمان/تخصیص 2000 میلیارد تومان برای طرح رتبه بندی معلمان رزمایش غرور آفرین پهپادهای بمب افکن RQ۱۷۰ ایرانی در الی بیت المقدس+تصاویر آخرین خبر از تعیین حداقل دستمزد کارگران سال ۹۸ یاشار سلطانی افشاگری کرد+عکس همتی: شکست سیاست تحریم آمریکا در عمل در حال تحقق است رتبه بندی آلوده ترین شهرهای جهان/آلودگی هوا در اندیمشک بیشتر از تهران! ابراز امیدواری آیت الله جنتی از برخورد با غارتگران اموال بیت المال در دستگاه قضا تشنج و درگیری نمایندگان مجلس بر سر دیدار با رئیس دولت اصلاحات+فیلم روحانی:‌ نقش تاثیر گذار دو ملت ایران و عراق در منطقه بر کسی پوشیده نیست روایت شنیدنی از شلیک اولین موشک بالستیک ایران در دوران دفاع مقدس+عکس پاسخ شفاف قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) به ادعاهای انحرافی سید مهدی صدرالساداتی عابر بانک پرسپولیس ۵.۸۶۹.۳۹۶.۰۰۰.۰۰۰ ریال تسهیلات نامشروع را چطور از بانک گرفت؟ قیمت طلا در 21 اسفند 1397 قیمت سکه در 21 اسفند 1397 زمان واریز سبد کالا اسفند کمیته امداد و بهزیستی/ عیدی کمیته امداد و بهزیستی ترکیب تیم پرسپولیس در مقابل السد قطر+زمان و ساعت بازی خلاصه برنامه 90 این هفته/بیرانوند مرد سال فوتبال ایران شد ملکه اختلاس کشور در کانادا+فیلم فرمانده‌کل قوا در مراسم اعطای نشان ذوالفقار به سردار سرلشکر سلیمانی: مجاهدت در راه خدا با پاداش های دنیوی قابل جبران نیست زمان واریز آخرین یارانه سال 97 اعلام شد سفر قریب الوقوع روحانی به سوریه توضیحات حمید حامی درباره پخش تصاویر مستهجن در کنسرتش +فیلم برهم صالح:امروز توافقات مهمی را با ایران اعلام می کنیم قول مساعد بطحائی برای اجرایی شدن رتبه‌بندی معلمان از مهر 98 بازداشت عامل دستکاری آرای مردمی در مسابقه برنده باش/هنوز انگیزه متهم مشخص نیست حضور جنجالی همسر شیلا خداداد در خندوانه، حاشیه ساز شد سردار سلیمانی مفتخر به دریافت نشان «ذوالفقار» ازفرمانده معظم کل قوا شد+عکس عربستان و اسرائیل آماده درگیری با ایران می‌شوند برهم صالح:ثبات منطقه بدون ایران ممکن نیست/ روابط با تهران برای ما مهم است+عکس امید پیونگ یانگ هم از آمریکا قطع شد! چرا مردم، ایرانی نمی خرند؟+ فیلم علی کفاشیان بلاخره رفتنی شد جذاب ترین بازیگران زن سینمای ایران+تصاویر وزیر نفت ایران هستی یا وزیر نفت قطر؟+عکس گرانی قیمت خودرو کار دست وزیر می دهد؟/ضربه مهلک دولت به دانشگاه فرهنگیان سریال ها و فیلم های سینمایی نوروز 98 لغو سفر رئیس جمهور چین به آمریکا آیا اینستکس قدرت مقابله با تحریم‌های آمریکا را دارد؟ بیانیه یازدهمین نشست کمیسیون مشترک برجام وزیرخارجه آلمان: تحریم تسلیحاتی عربستان ادامه خواهد یافت افزایش نگران کننده برده‌داری مدرن در کشورهای توسعه یافته+فیلم فرمانده جنگ اقتصادی در کشور توسط رهبر انقلاب تعیین شد+فیلم رهبر انقلاب:دستگاه های ذیربط در مقابل آسیب زدن به درختان با انگیزه ساختمان‌سازی بایستند حمله خونین تروریست های مسلح به یک شرکت خصوصی پسربچه معروف ایرانی در تبلیغ آدیداس با حضور بکهام و زیدان +فیلم گل اول پرسپولیس به پاختاکور توسط بودیمیر +فیلم مقام عراقی به رویترز:سردار سلیمانی هر آنچه بخواهد به دست می آورد نوبخت:اختصاص بسته حمایتی جدید به حقوق بگیران زیر 3 میلیون تومان+فیلم درخواست برادر خشایار الوند از عوامل سریال پایتخت خریدن زمان بیشتر برای بقای برجام، دلیل اصلی استعفای ظریف خانه نشین شدن بازیگر زن ایرانی به خاطر آویز شدن از درخت! + عکس فیلم تنوری که خاشقچی در آن سوخت این دختر در «عصر جدید» اشک همه را درآورد+فیلم موافقت رهبر معظم انقلاب با معرفی پیش از موعد رئیس جدید قوه قضائیه تعیین سازوکار برگزاری الکترونیکی انتخابات مجلس چه کسی از رای نیاوردن برنامه نود و عادل فردوسی پور در جشنواره جام جم سود می برد؟ نویسنده سریال پایتخت درگذشت جوایز و برندگان اسکار 2019 / بهترین فیلم انتخاب شد + عکس چرا صدا و سیما از روشنگری درباره FATF منع شد؟ منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد ساختن این فیلم خیانت است! مشکل تحویل بلیت های فیلم فجر از کجا آب می خورد؟/ سایت ها هم پاسخگو نیستند از جایگاه پاپ خوان ها در فجر 34 تا اعلام اسامی و اجراهایشان آخرین اخبار واریز سهام عدالت 97 / سود سهام عدالت، ثبت نام سهام عدالت و استعلام سهام عدالت www.samanese.ir قیمت بلیت کنسرت‌های «فجر۳۴» اعلام شد جدول اجراهای سی و چهارمین جشنواره موسیقی فجر انتشار یافت همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
دکتر بیژن عبدی؛ اقتصاددان و استاد دانشگاه
تاریخ انتشار: ۱۳:۴۱ - ۱۰ آبان ۱۳۹۷ - 2018 November 01
کد خبر: ۶۴۸
طی یک سال گذشته شاهد آن هستیم که دولت در مقام سیاست گذار اقتصادی، به طور مداوم سیاست های خود را تغییر داده و دلایل این تغییر رویکردها برای جامعه معین و مشخص نیست. در واقع به نظر می رسد ریشه بسیاری از اقدامات هزینه زای دولت، عدم شفافیت در سیاست گذاری است.

به گزارش راهبرد معاصر؛ در پاسخ به این سوال که چگونه می توان نقدینگی موجود در اقتصاد را هدایت یا به عبارتی مدیریت کرد باید گفت در چهارچوب تفکرات نئوکلاسیک برای این کار دو ابزار کلیدی وجود دارد که یکی از آن ها بازی با نرخ ارز و دیگری ایجاد تغییر در نرخ بهره بانکی است. البته در کنار این دو عامل گاهی اوقات تعرفه های گمرکی و ابزار واردات و صادرات نیز می توانند دخیل باشند. اما مابقی عوامل بر رهاسازی و عدم کنترل نظارت دولت است. که طبیعتا با این مدل راهکارها و گزینه ها بعید است به جواب مطلوبی دست پیدا کنیم. از طرفی رییس کل جدید بانک مرکزی در این زمینه معتقد است همه چیز در بازار خلاصه شده و همه چیز را باید به بازار واگذار کنیم. اما سوال این است که منظور وی از بازار کدام بازار است؟ بازاری که همه درآمدهای ارزی در انحصار دستگاه‌های دولتی است یا منظور بازار خرده فروشی در برخی از خیابان ها؟ طبیعتا با این حجم نقدینگی حتی با فرض اینکه بتوانیم تمام درآمدهای ارزی مان را وارد کشور کنیم چنین تصمیمی بسیار متزلزل است. چرا که در این صورت دارنده اصلی این حجم از نقدینگی در هر زمانی می‌تواند قیمت‌ها را به صورت جهشی افزایش دهد.


از طرفی مجموعه درآمدهای ارزی دولت عمدتاً ناشی از فروش نفت و مشتقات نفتی هستند که در طی این سال‌ها تقریباً روند ثابتی داشته است. حتی در دوره‌هایی که قیمت نفت به 90 تا 120 دلار رسید حجم صادرات نفت ما به علت تحریم‌ها به شدت کاهش پیدا کرد. بعد هم که تحریم‌ها به مرور از روی فروش نفت برداشته شد، قیمت نفت نیز کاهش پیدا کرد. اگر حاصل‌ضرب این دو روند را با مجموع صادرات ما از محصولات نفتی و غیر نفتی محاسبه کنیم درآمد ما در طول این سال ها تقریبا روندی ثابت داشته و رقمی حدود 70-60 میلیارد دلار بوده است.


روند درآمدهای ارزی ما روند تقریبا ثابتی بوده و تغییرات آن بسیار ملایم بوده است. اما وقتی حجم نقدینگی دو یا حتی سه برابر می‌شود، طبیعی است که با همان فرمول نظریه مقداری پول این انتظار وجود دارد که قیمت همه چیز به تناسب این افزایش چند برابر افزایش یابد که شاخص این موضوع به عبارتی نرخ ارز است. همین امر موجب می شود کالاهایی مثل خودرو و حتی کالاهایی مانند موبایل که حالت شبه سرمایه‌گذاری دارند با افزایش قیمت مواجه می شوند.


شفاف‌سازی

اقداماتی از قبیل تخصیص ارز ترجیحی به واردات برخی از کالاها یا پیش فروش حدود 60 تن طلا و.... را می توان ناشی از اقتصاد غیر شفاف در ایران دانست. باید پرسید هدف از فروش این سکه ها چه بوده است؟ مثلا آن زمان عده ای معتقد بودند هدف از این کار جمع آوری نقدینگی از سطح جامعه بوده است. در حالی که جمع آوری نقدینگی اینگونه نیست که دولت به یکباره مقدار قابل توجهی طلا و ارز را وارد بازار کرده و بخواهد آن ها را به یک نرخ بالاتر به فروش برساند. اگر از مجموعه ارزی که دولت در اختیار خود دارد، حتی اگر نرخ 90 درصد آن نیز ثابت بوده و فقط نرخ 10 درصد آن به صورت نرخ آزاد داد و ستد شود، آن 10 درصد چه برای دستگاه‌های دولتی که از نرخ یارانه ای استفاده می کنند و چه برای بخش خصوصی! می تواند مبنای قیمت گذاری ها قرار گیرد. 


در شرایط فعلی که دولت عملا همه چیز را رها کرده و دیگر در نرخ گذاری ها دخالت نمی کند یا حداقل در ظاهر ماجرا چنین ادعایی دارد، از طرفی حجم عمده ارز نیز در اختیار دولت است طبیعتا با این ابزار می تواند حداقل تا مدتی روی بازار کنترل داشته باشد. اما سوال اینجاست این کنترل می تواند تا چه زمانی تداوم یابد؟ وقتی دولت می گوید به وجود یک نرخ ثابت اعتقادی ندارم طبیعی است که احتمال دارد این فنر بالاخره در مقطعی در رفته و نرخ خیلی بالاتر برود.


واقعیت این است که ابزار رهاسازی اقتصاد آزاد، یعنی همان بازار آزادی که در کتاب‌های تئوری درباره آن صحبت می شود نه فروض مورد نیازش و نه زمینه ها و نه کارایی آن در کشور ما موجود نیست، منتها عده ای اصرار دارند همین راهی را که به اشتباه در حال طی کردن آن هستیم باید ادامه دهیم.


به نظر می رسد طرح هایی که دولت ارائه می دهد به نوعی پاک کردن صورت مسئله است. اینکه دلار روزی 9 هزار تومان و روز بعد 10 هزار تومان و دوباره باز 8 هزار تومان شود. به این معنا است که عملا هیچکس نه تاجر، نه تولید کننده و نه خریدار و فروشنده! در این فرآیند امکان سرمایه گذاری در بلند مدت را ندارند. یعنی ممکن است همه برای مدتی دست نگه دارند. حالا ممکن است این عدم معامله در مقطعی باعث می شود قیمت ها نیز موقتاً پایین بیاید اما این کاهش قیمت ها ساختاری و واقعی نیست.


پول بدون پشتوانه

یکی از مشکلات ما این است که پول ما در سطح جهانی پشتوانه ندارد. وقتی پولی پشتوانه نداشته باشد چون خلق اعتباری که صورت می پذیرد پشتوانه ندارد، ارزش پول نیز کاهش می یابد و این امر موجب نهادینه شدن تورم شده و جامعه را دچار مشکل می کند.


وقتی شما عملا قادر به تولید نیستید. مشکل تولید و رکود سرجای خود باقی است و آثار تحریم‌ها نیز در جامعه به خوبی خود را نمایش می‌دهد. متاسفانه به نظر می رسد در این شرایط دولت برنامه خاصی برای اقتصاد ندارد. با این حال بعد از موضوع شفافیت گام دوم تعریف حجم نقدینگی و ذخایر استراتژیک برای پشتوانه است که باید حجم آن ها از سوی دولت تعریف شود تا دولت بتواند یک ثبات نسبی برای پول ملی ایجاد کند. در غیر این صورت این چرخه باطل می‌تواند همین طور تداوم داشته باشد.


بهره سخن

وقتی تکانه‌ها شروع شود و این موج یکباره در بازار راه بیفتد، آخرین کسی که تقاضای دلار می کند، وارد کننده است. حالا وارد کننده یا برای مصرف کالای نهایی یا برای مصرف کالای واسطه ای، یا مواد اولیه و ماشین آلات و..... اما وقتی وارد کننده در واردات کالاهای مورد نیاز خود به مشکل بخورد یا صادر کننده نتواند کالای خود را صادر کند، اینها در نهایت باعث ایجاد شوک در اقتصاد کشور می شود. فقط کافی است دو تن از اعضای اتاق بازرگانی گفتگو کرده و بگویند کار قفل شده و نمی توانیم روند عادی فعالیت هایمان را ادامه دهیم یا دیگری از وجود مشکل سخن بگوید. به محض اینکه فضا دچار این بحث ها شود بازار مقداری عقب‌نشینی می‌کند. در این شرایط کسی فروشنده نخواهد بود بلکه همه خریدار هستند. با اینکه قیمت کالایی مثلا 5 هزار تومان است اما صاحب آن کالا حاضر به فروش آن نیست. قطعا در این شرایط که تا حدودی به آن مبتلا شده ایم باید این موج کنترل شود. سیاست های اعلامی بانک مرکزی که تعیین قیمت را به بازار سپرده نه تنها راهکار کنترلی این وضعیت نیست بلکه به نوعی تیر خلاص به پیکره اقتصاد است. سوال این است اگر قرار باشد همه چیز از سوی مردم و بازار مدیریت شود پس وظیفه و فلسفه وجودی دولت چیست؟


ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: