ایا دولت برای مهار نقدینگی برنامه ای دارد؟

حسن حیدری، اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس در گفت و گو با راهبرد معاصر به افزایش نقدینگی و عبور نقدینگی از 23 هزار تریلیون تومان واکنش نشان داد و گفت: نقدینگی با رشد بالای 38 درصدی در یک سال اخیر از مرز 3 هزار تریلیون تومان عبور کرد به عبارت دیگر میزان نقدینگی کشور امروز 3100 هزار میلیارد تومان شده است. افزایش نقدینگی و بی عملی دولت در جلوگیری از افزایش نقدینگی یا هدایت نقدینگی به سمت تولید به این معناست که در سال آینده تورم نسبتا شدیدی بر اقتصاد کشور حاکم می شود تورمی که ماحصل سیاست و مدیریت دولت آقای روحانی است هر چند دولت آقای روحانی جای خود را به دولت دیگری داده باشد.

وی در این باره افزود: یکی از مهمترین دلایل افزایش رشد نقدینگی و رشد پایه پولی درایران بی انضباطی مالی است که محل و منشاء اصلی آن در بودجه است. اصولا دولت ها و دولت آقای روحانی تا زمانی که امکان فروش نفت و کسب درآمدهای نفتی را داشتند و دلارها را برای تامین منابع مالی مورد نیاز خود می گرفتند اینگونه می توانستند بر مسائل و چالش های اقتصادی سرپوش بگذارند اما مدیریت ضعیف اقتصادی دولت خود را در تحریم نفتی نشان داد.

حیدری در این باره تصریح نمود: با تحریم نفت به دلیل کاهش درآمدهای نفتی دولت می بایست بخشی از هزینه های خود بخصوص هزینه های اضافی و ریخت و پاش ها را کم و یا اصلا حذف می کرد اما نه تنها دولت به این سمت حرکت نکرد بلکه بودجه ای که به هزینه های بالا عادت کرده یا در واقع ساختار دولتی که به ریخت و پاش و هزینه های بالا عادت کرده به این سادگی نتوانست خود را منقبض کند، لذا دولت به راحتی نتوانست هزینه های خود را کاهش دهد واز آن سمت هم درآمدهای دولت افزایش نیافت.

عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس خاطر نشان کرد: با کسری ایجاد شده دولت برای رفع کسری بودجه به سراغ استقراض از بانک مرکزی می رود و از بانک مرکزی به طرق مختلف استقراض کرده که باعث رشد نقدینگی شده است هر چند عوامل دیگری نیز دراین موضوع دخیل بوده است اما این دلیل عامل مهمی در افزایش نقدینگی بوده است.

حسن حیدری درباره چرایی عدم کنترل رشد نقدینگی از سوی دولت گفت: یکی از موضوعات مهمی که همواره مطرح شده چرایی ناکارآمدی دولت در کنترل نقدینگی است. به نظر می رسد کنترل نقدینگی از دست دولت و بانک مرکزی خارج شده است، به عبارت دیگر بانک مرکزی دراین وضعیت عملا هیچ ابزاری برای کنترل نقدینگی ندارد.

استاد اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس افزود: شاید بانک مرکزی با انجام یک سری اقدامات بتواند مثلا سه، چهار در صد حجم نقدینگی را کاهش دهد اما با حجم عظیمی از کسری بودجه و رشد پایه پولی که متاسفانه در سال های گذشته اضافه شده و دولت و بانک مرکزی از راهکارهای  درست برای کنترل این وضعیت استفاده به عمل نیاورده قطعا بانک مرکزی به سهولت نمی تواند افزایش نقدینگی را کنترل و مانع افزایش نقدینگی شود. به هر حال اولین عامل و یا مهمترین عاملی که برای کنترل و جلوگیری از افزایش نقدینگی باید مورد توجه قرار بگیرد رفع کسری بودجه درست به روش های غیر تورمی و اقتصادی است که با اقدامات سطحی دولت قابل جبران نیست.