راهبرد معاصر

خبر خوش برای کارکنان و بازنشستگان نیرو‌های مسلح! وقتی «عادل الجبیر» با گزارش یک قتل روبرو می‌شود طرح جدید فروش اقساطی محصولات ایران خودرو برای تیر۹۸ دستور جهانگیری برای قیمت‌گذاری خودرو به کجا رسید؟ تغییر ساختار نظام بودجه‌ریزی از سال آینده «مثلث آهنین چین، روسیه و ایران» در برابر آمریکا نمایش «مادر» توقیف شد از کتاب «چرا سوریه؟» رونمایی شد / یک دنیا تدبیر و برنامه‌ریزی و نقشه‌های متمادی پشت تکفیری‌ها بود هلاکت 1 نفر از عناصر ضدانقلاب در مرز چالدران/ 2 نفر از اشرار زخمی و 1 نفر اسیر شدند پرداخت طلب مالباختگان سکه ثامن مدیرعامل احتمالی سازمان تامین اجتماعی کیست؟ تابستان ۹۸ آمد، از پرداخت سود سهام عدالت مجامع ۹۶ برخی مشمولان خبری نشد تابستان ۹۸ آمد، از پرداخت سود سهام عدالت مجامع ۹۶ برخی مشمولان خبری نشد طلای جهانی رکورد ۶ساله را شکست/ سقوط دلار به پایین‌ترین سطح در سه ماه اخیر افزایش سطح آماده‌باش ارتش رژیم صهیونیستی از بیم ایران قطعاتی شبیه به پهپاد آمریکایی در تور صیادان قشم افتاد قیمت خودرو یکشنبه 3 تیر 98 + جدول آیا اتمام دولت روحانی پایان «اعتدال» خواهد بود؟ قهر جهانگیری، بازی جدید اصلاح‌طلبان برای جدا کردن اعتدال از اصلاحات بازیکن قرمزپوش استقلالی شد تناقض‌گویی‌های ترامپ ادامه دارد؛ از تحقیر اروپایی‌ها تا باج‌خواهی مجدد از بن‌سلمان «دریاچه ارواح»؛ مکانی مرموز و رعب‌انگیز در ایران/ حقایقی که قبل از نزدیک‌شدن به این محیط باید بدانید + تصاویر اردوغان پیروزی «امام‌اوغلو» در انتخابات استانبول را تبریک گفت اعتبار39 هزار میلیارد ریالی برای جبران خسارات سیل تصویب شد غفوری با استقلال تمدید کرد مشکلات با ایران را باید از طریق دیپلماتیک حل کرد واکنش مطهری به کشف حجاب بازیگر مشهور ماجرای رویت شیء نورانی در آسمان کردستان چیست؟ همه سران قوا در جلسه شورای انقلاب فرهنگی شرکت می‌کنند مشکلات مالی یقه استقلال را می‌گیرد کشف پیکر سه شهید مدافع حرم ایرانی در تفحص سوریه استخدام 9 هزار پرستار در اسرع وقت ریخته‌گران چگونه به بانک سرمایه نفوذ و پول‌ها را خارج کرد؟ سخنگوی دولت قهر جهانگیری از دولت را تکذیب کرد ماجرای قهر جهانگیری چیست؟ نگاهی به ویرانی‌های سیل و سیل‌زدگان در استان ایلام/ وعده‌ها به کجا ختم شد؟ اظهارات عجیب کارکنان قبرستان/ از تازه‌بودن جسد بعد سال‌ها تا بیرون‌کشیدن پدر از قبر برای ارث +فیلم چادر حجاب برتر است یا وسیله‌ای برای پوشاندن چهره متهمان؟! یاغی‌ها در آستانه بازگشت به پرسپولیس داوطلبان کنکور سراسری ۹۸ بخوانند +زمان آغاز توزیع کارت آزمون آشنایی با قدرت سامانه سوم خرداد؛ شکارچی پهپاد آمریکایی + فیلم «داره می‌ریزه» از عصر جدید علیخانی سر درآورد + فیلم خطر بازداشت و محاکمه در کمین محمد بن سلمان جزییات تازه از نحوه فعالیت بازار متشکل ارزی شناسایی پیکر مطهر سه شهید دفاع مقدس رویکرد دستگاه قضا را در جهت حفظ حقوق عامه تغییر می‌دهیم ۷ نکته از بیانیه جدید FATF درباره ایران نجفی همزمان با چند خانم دیگر در ارتباط بوده/ چند خانم به دادسرا احضار شدند درخواست روحانی از نهادهای بین المللی درباره تجاوز آمریکا به حریم هوایی ایران نامه ترامپ به رهبر کره شمالی قیمت خودروهای داخلی در بازار امروز 2 تیر 98 «ذوالنور» رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شد ریزش متقاضیان اخذ وام ازدواج/عدم شناخت، عامل۷۰ درصد طلاق‌ها شهروندان می‌توانند اطلاعات اموال نامشروع مسئولان را به دادستان کل کشور اعلام کنند قیمت خانه گران‌ تر می‌ شود یا مغازه؟ قیمت خودرو کاهش یافت/ خریداری وجود ندارد دستور رئیس‌جمهور به وزیر کشور برای حذف مهر از گذرنامه اتباع خارجی بادامچیان: اروپا یک طرف معامله برجام است و باید به تعهداتش عمل کند جدیدترین موضع گیری پوتین درباره آمریکا و ترامپ کسر 6 امتیاز از استقلال قطعی شد؟ دستگیری اعضای باند نفوذی در وزارت نفت/ ارتباط یک زن با 16 نفر از پرسنل وزرات نفت طارمی بالاخره به اروپا می‌رود؟ وزارت کشور نباید اجازه دهد دستگاه‌های دولتی، انتخابات را مهندسی کنند پیش‌بینی تداوم ارز دولتی تا پایان جنگ اقتصادی شهردار لندن: ترامپ یک کودک 6 فوت و 3 اینچی است ترامپ می‌خواهد در قبال ایران هم آتش‌افروز باشد، هم آتش‌نشان لفاظی‌های تکراری بولتون و نتانیاهو علیه ایران قتل یک جوان هنگام رقص چوب در جشن عروسی سندرز: ترامپ مسبب ایجاد بحران با ایران بوده است سه گزینه قطعی پرسپولیس؛ کاررا، نوری و یورچیچ فرشاد احمدزاده به پرسپولیس پیوست بلبلی به استقلال پیوست پشت پرده فشار‌ها به سریال «گاندو» چه بود؟ تمدید قرارداد پژمان منتظری منتفی شد؟ دربی ایتالیایی در تهران؟ خواستگار 45ساله عکسهای دختر جوان را منتشر کرد ایران 3 - استرالیا 0/ تثبیت صدرنشینی شاگردان کولاکوویچ زیر و بم فرقه بهاییت/ از تله‌های جنسی برای عضوگیری تا ازدواج تحت قوانین عجیب "گاندو" گرفتار ممیزی های آشنا! آخرین قطعه بهنام صفوی منتشر شد + دانلود ماجرای سخت‌گیری ویژه رهبرانقلاب به فرزندانشان +فیلم غذای ویژه سرآشپز برای ترامپ! / کاریکاتور پژمانفر: طرح زیست شبانه زمینه‌ساز بزهکاری و سلب نشاط در جامعه است شاهکار مشترک شبکه سه و گینس در عصرجدید!/کاریکاتور صحبت‌های جالب جانباز نابینا در دیدار با رهبر انقلاب + فیلم «چ» مثل چمران؛ مردی که در تب و تاب شهادت و لقای پروردگار می‌سوخت اصرار دولت روحانی بر سانسور قسمت 13 سریال گاندو/سکانس جاسوسی از دولت، حذف می شود لحظه شلیک موشک و انهدام پهپاد آمریکا +فیلم صدور مجوز نمایش برای «ناگهان درخت» وداع دردناک دختر شهید خاوری با پیکر پدرش+ تصاویر اجرای خارق‌العاده ۲ پیرمرد در برنامه «عصر جدید» خارجی‌ها+ فیلم نعمتی که قدرش را نمی‌دانیم، پراید زیر قیمت کارخانه/ کاریکاتور گینس ادعاهای عصر جدید را رد می‌کند! «بدن دیوانه» در گرمای ۵۰ درجه کارگاه برگزار می‌کند قدردانی از برترین کارگردان سینمای ایران و جهان در زادروز تولدش لحظه نجات شرکت‌‌کننده عصر جدید از حادثه‌ای مرگبار +فیلم عروسی‌هایی که یک کشور را به هم ریختند/ از هفت‌تیرکشی تا بستن خیابان برای سلفی +فیلم فیلم دیده‌ نشده از عملیات لیلة‌القدر علیه داعش با حضور سرلشکر سلیمانی بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
تاریخ انتشار: ۰۸:۱۰ - ۲۵ فروردين ۱۳۹۸ - 2019 April 14
کد خبر: ۸۴۹۸
مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر کرد؛
مرکز پژوهش‌های مجلس با انتشار گزارشی، به مشکلات اصلی ساختار صنایع بالادستی نفت و گاز ایران اشاره کرد و شش پیشنهاد برای اصلاح ساختار این صنایع ارائه داد.

به گزارش راهبرد معاصر؛ مرکز پژوهش های مجلس با انتشار گزارشی با عنوان «مدیریت منافع حاصل از توسعه میادین نفت و گاز در نروژ (گزارش دوم)»، ضمن اشاره به مشکلات اصلی ساختار صنایع بالادستی نفت و گاز ایران، شش پیشنهاد برای اصلاح ساختار این صنایع ارائه داد.

 

در بخش «چکیده» گزارش این مرکز پژوهشی آمده است: «از زمانی که تولید نفت در فلات قاره نروژ در اوایل سال 1970 آغاز شد تاکنون فعالیت‌های نفتی حدود 14000 میلیارد کرون (معادل 1700 میلیارد دلار بر اساس ارزش فعلی کرون) به تولید ناخالص نروژ کمک کرده است. این مقدار علاوه بر درآمدهایی است که به واسطه ارائه خدمات و سرویس‌ها در صنعت نفت و تأمین کالا حاصل می‌شود. با این حال تاکنون کمتر از نیمی از ذخایر قابل برداشت پیش‌بینی شده در فلات قاره نروژ تولید و به فروش رسیده است.

 

بر اساس قوانین نروژ، مالکیت نفت و گاز تولید شده در اختیار صاحبان مجوز تولید است. هر یک از سهامداران متناسب با میزان سهامی که در اختیار دارند، مالک بخشی از نفت و گاز تولید شده طبق قرارداد خواهند بود. بر اساس قوانین، حاکمیت نروژ نیز منافع خود را از توسعه منابع نفت و گاز از چهار مسیر به دست می‌آورد که به دو بخش منافع حاکمیتی و منافع سهام‌داری تقسیم می‌شود. منافع سهام‌داری شامل درآمد‌هایی که دولت به واسطه مشارکت خود در فرایند توسعه میادین به عنوان سرمایه‌گذار به دست می‌آورد که شامل درآمد‌های حاصل از سرمایه‌گذاری مستقیم دولت در میادین (SDFI) و همچنین سود سهام دولت در شرکت استات اویل است.همچنین منافع حاکمیتی شامل درآمد‌هایی است که دولت به عنوان مالک و حاکم اصلی بر منابع نفت و گاز طبق قانون نفت برای خود در نظر گرفته و عبارت است از: مالیات، حق‌الارض و حق تولید. تمامی درآمدهای فوق‌الذکر حاصله، در نهایت به صندوق ثروت نروژ که اخیراً به صندوق بازنشستگی (GPFG) تغییر نام داده، منتقل می‌شود. در پایان سال 2017 میزان دارایی این صندوق به 8488 میلیارد کرون (معادل 1032 میلیارد دلار) رسیده است.

 

*محدودیت شدید استفاده از درآمدهای نفتی در نروژ بابت هزینه های غیر از صنعت نفت

در بودجه سالیانه نروژ، دولت مجاز است کسری بودجه غیرنفتی را حداکثر به میزان سود سالیانه صندوق بازنشستگی، از درآمد‌های نفتی تأمین کند. مقدار سود سالیانه صندوق در طول سال‌های گذشته بین 3 تا 4 درصد متغیر بوده است. ایجاد سقف برداشت از درآمد‌های نفتی معادل سود سالیانه صندوق موجب شده هیچ‌گاه به اصل منابع صندوق GPFG  دست‌اندازی نشده و همواره منابع آن در حال افزایش باشد. به عبارت دیگر در حالت کلی بودجه عمومی و هزینه‌های غیرمرتبط با صنعت نفت باید از درآمد‌های غیر از صنعت نفت تأمین شود و از سوی دیگر هزینه‌های صنعت نفت از درآمد‌های آن تأمین گردد؛ به اصطلاح پول نفت در نفت سرمایه‌گذاری می‌شود و مازاد آن به صندوق ثروت منتقل شده و فقط به میزان سود سالیانه صندوق، امکان هزینه از درآمد‌های نفتی در غیر از صنعت نفت وجود دارد».

 

*دستاوردهای نروژ در بهره مندی از عواید نفت و گاز خود

در بخش «جمع بندی» گزارش بازوی کارشناسی مجلس آمده است: «کشور نروژ برای بهره‌مندی از عواید نفت و گاز خود، مسیرهای متعددی پیش‌بینی کرده است. بررسی این رویکردها نشان می‌دهد این کشور به دنبال دستیابی به اهداف ذیل بوده که موفق نیز شده است: الف) جذب سرمایه‌گذاری بالای مورد نیاز با توجه به وضعیت میادین نفت و گاز این کشور، ب) ایجاد تنوع در به کارگیری شرکت‌های نفتی و جلوگیری از ایجاد انحصار برای شرکت‌های نفتی مشخص، ج) افزایش به کارگیری شرکت‌های نفتی متوسط و در نقطه مقابل کاهش به کارگیری شرکت‌های بزرگ نفتی چندملیتی، د) ایجاد و توانمندسازی یک شرکت نفتی بزرگ نروژی و افزایش فعالیت‌های این شرکت در نروژ بدون ایجاد انحصار و در فضای رقابتی، ه) سرمایه‌گذاری مستقیم دولتی در پروژه‌های سودده نفتی بدون اعمال تصدی و بهره‌گیری از عواید آن، و) ایجاد شفافیت در واگذاری میادین نفت و گاز».

 

*۵ مشکل اصلی ساختار صنایع بالادستی نفت و گاز کشور

مرکز پژوهش های مجلس با تاکید بر اینکه لازم است راهکارهای تجربه شده و موفق در کشور نروژ الگوی اجرایی ایران در حوزه بالادست نفت و گاز قرار گیرد، به ۵ مشکل اصلی ساختار فعلی کشور در حوزه بالادست نفت و گاز اشاره کرده است که عبارتند از: «۱- عدم تفکیک حاکمیت از تصدی در همه ابعاد، ۲- عدم وجود رابطه مالی کارشناسی و منطقی بین شرکت ملی نفت و دولت، ۳- آشفتگی در ساختار صنعت نفت، ۴- ایجاد انحصار در بالادست نفت و گاز توسط شرکت ملی نفت و ۵- عدم شناخت کافی از شرکت‌های نفتی خارجی و محدود شدن به تعدادی شرکت نفتی مطرح بین‌المللی».

 

*هنوز شرکت‌های گاز، پتروشیمی و پالایش و پخش اساسنامه قانونی ندارند

این مرکز پژوهشی در توضیح محور اول یعنی عدم تفکیک حاکمیت از تصدی در همه ابعاد، اعلام کرده است: «- اکثر وظایف حاکمیتی وزارت نفت به شرکت‌های تابعه اصلی این وزارتخانه از جمله شرکت ملی نفت تفویض شده و توسط این شرکت صورت می‌گیرد. از این منظر مهم‌ترین موضوع را میتوان انعقاد قراردادهای نفتی دانست. در حال حاضر انعقاد قرارداد نفتی با شرکت‌های نفتی توسط شرکت ملی نفت صورت میگیرد؛ حال آنکه این شرکت طبق قانون اساسنامه شرکت ملی نفت صرفاً یک شرکت نفتی بوده و وظیفه آن اجرای عملیات بالادستی نفت و گاز است.

 

  • وزارت نفت برای انجام وظایف محوله طبق قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت از منابع مالی و انسانی لازم برخوردار نیست و همچنان از محل درآمدهای اختصاصی و نیروی انسانی شرکت ملی نفت بهره می‌گیرد.

 

  • با وجود گذشت 40 سال از تأسیس وزارت نفت و علیرغم صراحت قانون نفت مصوب 1366، همچنان شرکت‌های ملی گاز، پتروشیمی و پالایش و پخش ایران اساسنامه قانونی نداشته و اساسنامه شرکت ملی نفت نیز در سال 1395 و تقریباً بعد از حدود 40 سال تصویب شد. ابهام در حیطه وظایف و اختیارات این شرکتها خود مانعی برای تفکیک حاکمیت از تصدی است.

 

  • طبق قانون اساسنامه شرکت ملی نفت، وزیر نفت شخصاً عضو و رئیس هیئت مدیره شرکت ملی نفت بوده و مستقیماً به عنوان شخص اول حاکمیتی در تصدی دخالت دارد».

 

*شرکت ملی نفت درآمدی از محل فروش گاز ندارد

در گزارش بازوی کارشناسی مجلس درباره محور دوم یعنی عدم وجود رابطه مالی کارشناسی و منطقی بین شرکت ملی نفت و دولت آمده است: «- بر اساس قانون بودجه سال 1397، شرکت ملی نفت در صورت صادرات نفت خام و میعانات گازی، 14.5 درصد ارزش صادراتی آن و در صورت مصرف داخلی این محصولات، 14.5 درصد ارزش فروش داخلی یا صادرات فراورده‌های نفتی تولیدی در داخل کشور سهم می‌برد. لذا هر چه یارانه بیشتری به سوخت تعلق گیرد مصرف داخل افزایش و سهم صادرات نفت خام و میعانات گازی یا فراورده‌های تولیدی کاهش یافته و متعاقباً درآمد شرکت ملی نفت به طور مستقیم تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

 

  • شرکت ملی نفت به عنوان تولیدکننده گاز طبیعی از محل صادرات یا فروش داخلی گاز طبیعی سهم نمی‌برد».

 

*هنوز هیچ نهاد تنظیم گر تخصصی در صنعت نفت نداریم

مرکز پژوهش های مجلس در توضیح محور سوم یعنی آشفتگی در ساختار صنعت نفت اعلام کرده است: «-حلقه‌های مختلف زنجیره صنعت نفت و گاز از هم تفکیک شده و هر کدام به یک شرکت واگذار شده؛ به گونه‌ای که یکپارچگی لازم در این صنعت از بین رفته است.

 

  • خصوصی‌سازی بدون در نظر گرفتن ملاحظات خاص این صنعت صورت گرفته و در این واگذاریها هم به یکپارچگی‌های لازم توجه نشده است.

 

  • با وجود حجم بالای خصوصی‌سازی همچنان هیچ نهاد تنظیم‌گر تخصصی ایجاد نشده است».

 

در گزارش این مرکز پژوهشی درباره ایجاد انحصار در بالادست نفت و گاز توسط شرکت ملی نفت آمده است: «عمده عملیات بالادست نفت و گاز در اختیار شرکت ملی نفت بوده و واگذاری این فعالیتها به صورت محدود انجام گرفته و در معدود واگذاری‌های صورت گرفته نیز زمینه لازم برای تقویت بخش غیردولتی فراهم نشده است».

 

*شش پیشنهاد برای اصلاح ساختار صنایع بالادستی نفت و گاز کشور

نهایتا مرکز پژوهش های مجلس با توجه به موارد فوق‌الذکر و وجود زیرساختهای قانونی لازم در این خصوص از جمله قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت و قانون اساسنامه شرکت ملی نفت، پیشنهاد داده است که شش اقدام در راستای اصلاح وضعیت موجود صورت گیرد. این اقدامات عبارتند از:

 

۱- در راستای ایجاد شفافیت مالی بین حاکمیت و شرکت ملی نفت و افزایش کارایی و ارتقای شرکت ملی نفت به یک شرکت نفتی بین‌المللی:

 

الف) به استناد جزء «۵» بند «پ» ماده (۳) قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب 1391، وزارت نفت به نمایندگی از حاکمیت برای تمامی مخازن نفتی/گازی در اختیار شرکت ملی نفت به تفکیک پروانه اکتشاف، توسعه و بهره‌برداری صادر نماید.

 

ب) ناظر به هر پروانه بین وزارت نفت و شرکت ملی نفت قرارداد نفتی با الگوی قراردادهای جدید نفتی منعقد شود و ضمن تعیین دقیق تعهدات فنی، مالی و حقوقی طرفین، پرداخت به شرکت ملی نفت به ازای هر بشکه نفت/ مترمکعب گاز تولیدی صورت گیرد. ماده (۱۲) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394، مبنای پرداخت‌ها به شرکت ملی نفت خواهد بود. با انعقاد این قراردادها سهم درآمدی شرکت ملی نفت از نفت تولیدی در بودجه سالیانه کشور حذف شود.

 

ج) ساختار وزارت نفت جهت ایفای وظایف طرف اول قراردادهای نفتی اصلاح و تقویت شود. در این راستا لازم است تعدادی از واحدهای ذیل شرکت ملی نفت به وزارت نفت منتقل شوند.

 

۲- زمینه حضور شرکت‌های نفتی متوسط بین‌المللی فراهم شود. با توجه به شرایط تحریمی کشور حضور شرکت‌های نفتی بزرگ بین‌المللی غیرممکن و یا همراه با هزینه‌های گزاف خواهد بود.

 

۳- واگذاری میادین نفت و گاز باید به گونه‌ای صورت گیرد که در کنسرسیوم‌های شکل گرفته، شرکتهای نفتی ایرانی اعم از دولتی و غیردولتی به عنوان اپراتور نقش ایفا کنند.

 

۴- منابع مالی دولتی یا حاکمیتی برای سرمایه‌گذاری در میادین نفت و گاز بزرگ و کم‌ریسک به صورت غیراپراتور به کارگیری شود و از این محل درآمدی بلندمدت و پایدار کسب شود

 

۵- با شفاف‌سازی فرایند واگذاری میادین نفت و گاز، زمینه رقابت بین شرکت ملی نفت با سایر شرکت‌های نفتی ایرانی فراهم شود تا رشد لازم صورت گیرد.

 

۶- قراردادهای نفتی به گونه‌ای بازطراحی شود تا ضمن انتقال کامل ریسک میدان به طرف دوم قرارداد، امکان تجهیز منابع از بازارهای پول و سرمایه داخلی یا خارجی برای شرکت‌های نفتی ایرانی فراهم شود».

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: