ریزش ۹.۴ درصدی قیمت طلا / احتمال کاهش بیشتر قیمتها وجود دارد؟
افزایش انتظارات نرخ بهره آمریکا و موج فروش در بازارهای مالی، طلا را به کف یکساله رساند. به گزارش راهبرد معاصر؛ افت قابلتوجه قیمت طلا در بازارهای جهانی در شرایطی ادامه دارد که بهخلاف انتظارات اولیه، افزایش تنشهای ژئوپولیتیک و نگرانیها درباره بحران بدهی آمریکا نتوانسته است مانع از کاهش قیمت این فلز گرانبها شود. بررسی تحولات بازار نشان میدهد ترکیبی از افزایش انتظارات نرخ بهره فدرال رزرو، تقویت دلار، رشد بازده اوراق قرضه و خروج سرمایه از بازار طلا، فشار سنگینی بر قیمت این فلز وارد کرده است.
بر اساس گزارش منتشرشده در نشریه تحلیلی Strategist در تاریخ ۱۷ نوامبر، قیمت طلا در معاملات روز دوشنبه به ۳۸۶۱ دلار در هر اونس رسید که حدود ۲۹ درصد پایینتر از رکورد ثبتشده در ژانویه ۲۰۲۶ بود.
این روند نزولی در روزهای بعد نیز ادامه یافت؛ بهطوری که طبق گزارش رویترز، قیمت هر اونس طلای نقدی در معاملات دیروز، جمعه ۲۰ نوامبر، با افت حدود ۳درصدی به ۳۵۱۴ دلار رسید و حتی در مقاطعی سطح ۳۵۰۲ دلار را نیز لمس کرد. طلا در این هفته حدود ۹.۴ درصد کاهش قیمت را تجربه کرد که شدیدترین افت هفتگی آن طی هشت ماه گذشته محسوب میشود.
یکی از مهمترین دلایل افت قیمت طلا، تغییر انتظارات بازار درباره سیاست پولی فدرال رزرو آمریکاست. بهخلاف پیشبینیهایی که انتظار کاهش نرخ بهره را داشتند، تداوم نگرانیها درباره تورم موجب شده است معاملهگران احتمال افزایش مجدد نرخ بهره در ماه دسامبر را در قیمتگذاری داراییها لحاظ کنند.
افزایش نرخ بهره معمولاً بهزیان طلا تمام میشود؛ زیرا این فلز بهخلاف اوراق قرضه و سپردههای بانکی، سود دورهای ایجاد نمیکند، بنابراین با افزایش بازده داراییهای بدون ریسک، نگهداری طلا هزینه فرصت بیشتری برای سرمایهگذاران بههمراه خواهد داشت.
بر اساس محاسبات منتشرشده در گزارش Strategist، از زمان افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه سپتامبر، قیمت طلا ۹.۴ درصد کاهش یافته است، درحالیکه بازده واقعی اوراق ۱۰ساله آمریکا ۰.۲۲ واحد درصد و شاخص دلار ۳.۳ درصد افزایش داشته است.
در همین دوره، بازده اوراق خزانهداری آمریکا با پوشش تورمی (TIPS) به حدود ۲.۹ درصد بالاتر از نرخ تورم رسیده است؛ سطحی که از نوامبر ۲۰۰۸ تاکنون کمسابقه بوده است، به این ترتیب، سرمایهگذاران با گزینهای مواجه شدهاند که میتواند بدون پذیرش ریسک نوسانات طلا، بازده واقعی مثبتی ایجاد کند.
چرا طلا در شرایط جنگی هم سقوط میکند؟
نکته قابلتوجه در ریزش اخیر طلا این است که این اتفاق همزمان با افزایش تنشهای نظامی و نگرانیها درباره امنیت انرژی در منطقه خاورمیانه رخ داده است؛ شرایطی که در حالت عادی باید تقاضا برای داراییهای امن مانند طلا را افزایش دهد.
با این حال، گزارش Strategist به تجربه بحران مالی سال ۲۰۰۸ اشاره میکند؛ زمانی که با وجود ورشکستگی بانک لمان برادرز و تشدید بحران مالی جهانی، قیمت طلا نیز در مقطعی حدود ۲۹ درصد از سقف قیمتی خود فاصله گرفت.
دلیل این اتفاق، نیاز گسترده سرمایهگذاران به نقدینگی بود. در شرایطی که بازارهای مالی با افت شدید مواجه میشوند، سرمایهگذاران برای جبران زیان سایر داراییها، تأمین وجه تضمین معاملات و پاسخ به تعهدات مالی خود، حتی داراییهای سودده یا امنی مانند طلا را نیز به فروش میرسانند.
همین الگو در تحولات اخیر بازار نیز قابل مشاهده است. افت سهام شرکتهای فناوری و تشدید نگرانیها درباره ارزشگذاری شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی، موجب افزایش فشار فروش در بازارهای مالی شده است، در چنین شرایطی، طلا بهجای آنکه صرفاً نقش پناهگاه امن را ایفا کند، به منبعی برای تأمین نقدینگی تبدیل شده است.
کاهش خرید صندوقهای طلا و فشار فروش سرمایهگذاران
عامل دیگر، تغییر رفتار سرمایهگذاران در بازار صندوقهای مبتنی بر طلاست.
بر اساس این گزارش، تعداد واحدهای صندوق بزرگ طلای GLD از زمان ثبت اوج خود حدود ۴.۹ درصد کاهش یافته است، این موضوع نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران مالی در حال کاهش موقعیتهای معاملاتی خود در بازار طلا هستند.
البته بانکهای مرکزی همچنان یکی از منابع مهم تقاضا در این بازار محسوب میشوند. طبق دادههای مورداشاره در گزارش، بانکهای مرکزی در سهماهه گذشته ۳۲۱ تن طلا خریداری کردهاند؛ موضوعی که از تداوم تقاضای ساختاری برای این فلز حکایت دارد.
با این حال، خرید بانکهای مرکزی بهتنهایی برای جلوگیری از افت قیمت در شرایطی که سرمایهگذاران مالی در حال خروج از بازار هستند و سیاست پولی آمریکا نیز انقباضی باقی مانده است، کافی نیست.
آیا سقوط طلا بهمعنای پایان روند صعودی است؟
نویسنده گزارش Strategist با بررسی پنج دوره تاریخی از سال ۱۹۷۵ که قیمت طلا دستکم ۲۵ درصد از سقف سهساله خود فاصله گرفت، به این نتیجه رسیده است که پیشبینی دقیق کف قیمتی طلا تقریباً غیرممکن است.
بررسی این دورهها نشان میدهد پس از ورود طلا به چنین محدودهای، قیمت آن در تجربههای تاریخی بهطور متوسط حدود ۱۵ درصد دیگر نیز کاهش یافته و کف نهایی بازار بهطور میانه ۱۹ ماه پس از آغاز این مرحله نزولی ثبت شده است.
از نگاه این تحلیلگر، آنچه در نهایت مسیر بلندمدت طلا را تعیین میکند، صرفاً زمان کاهش نرخ بهره نیست؛ بلکه میزان بازده واقعی پول و اوراق قرضه در مقایسه با تورم و همچنین نحوه واکنش سیاستگذاران آمریکایی به فشارهای مالی و اقتصادی اهمیت بیشتری دارد.
این گزارش سه عامل را بهعنوان محرکهای احتمالی تغییر مسیر سیاست پولی آمریکا مطرح میکند: افزایش فشارهای ناشی از بازار انرژی، تشدید مشکلات تأمین مالی شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی و کاهش ذخایر نقدینگی بانکها.
نویسنده معتقد است افزایش هزینه تأمین مالی دولت آمریکا و رشد بدهی عمومی میتواند در نهایت توانایی واشنگتن برای ادامه سیاست پولی انقباضی را محدود کند و زمینه را برای مداخله مجدد فدرال رزرو در بازار اوراق قرضه فراهم آورد.
بر این اساس، از نگاه این تحلیلگر، افت کنونی طلا لزوماً بهمعنای پایان جذابیت بلندمدت این دارایی نیست؛ بلکه میتواند بخشی از یک دوره اصلاح قیمتی باشد که در آن افزایش بازده واقعی اوراق قرضه و نیاز بازارهای مالی به نقدینگی، بر تقاضای دارایی امن غلبه کرده است، البته تحقق سناریوی بازگشت صعودی طلا به تغییر مسیر سیاست پولی آمریکا و تحولات بازار بدهی وابسته خواهد بود. / تسنیم