تحلیلی بر دلایل چرخش رفتاری ریاض در قبال تهران-راهبرد معاصر
جزییات تمدید بسته اینترنت اساتید دانشگاه جزییات تصویب حق مسکن کارگران ۱۴۰۰ جزییات عدم کسر مقرری ماه اول فرهنگیان + اصلاحیه قانون ابلاغی سازمان استخدامی لغو طرح ترافیک تهران امروز/ زمان آغاز طرح ممنوعیت تردد بین استانی در تعطیلات عید فطر+ جزئیات شرط باشگاه استقلال برای ترانسفر ستاره آبی پوشان فیلم| آموزش گام به گام صدور و دریافت چک‌های جدید پایان نشست وین؛ رایزنی‌های کارشناسی و فنی و کار بر روی متون پیش نویس آغاز می‌شود جزئیات دورکاری کارمندان از فردا ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰ گفتگو‌های تهران و ریاض تایید شد چقدر از قرارداد مدافع جنجالی استقلال کسر شد؟ جدول قیمت گوشی سامسونگ امروز جمعه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ واکنش فدراسیون فوتبال به خبر مذاکره با برانکو اظهارات حاجی‌میرزایی درباره تداخلی در زمان امتحانات نهایی و کنکور ادامه پیک کرونا در تهران تا یک ماه دیگر / احتمال جهش جدید ویروس در ایران ظریف هفته آینده به مجلس می رود رهبر انقلاب: ضعف و تفرقه در امت اسلامی، زمینه‌ ساز فاجعه‌ غصب فلسطین شد احتمال ریزش بیت‌کوین چقدر است؟ آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز جمعه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۰/ فوت ۳۳۵ بیمار کرونایی در شبانه روز گذشته توضیحات واعظی درباره روند مذاکرات وین برنامه زمانبندی تزریق واکسن کرونا برای همه گروه ها + جدول فیلم|سخنان بغض آلود سجاد عابدی، همسر آزاده نامداری در مراسم چهلم فوت او نخستین تصویر از موشک چینی در حال نزدیک شدن به زمین فروش اقساطی مدیران خودرو امروز شنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰/ قیمت محصولات مدیران خودرو افت ۱ تا ۵ میلیون تومانی قیمت خودرو+ جزئیات ادعای رویترز درباره پیشنهاد جامع آمریکا برای برداشتن تحریم‌های نفتی و بانکی ایران تدابیر امنیتی شدید در قدس اشغالی/ عملیات شهادت طلبانه در شمال کرانه باختری عکس| «پایان شب صهیون» وضعیت اصلاح‌طلبان برای ریاست جمهوری ۱۴۰۰/ از ظریفی که شاید بیاید شاید نیاید تا فصل استقلال عارف ممنوعیت سفرهای عید فطر ابلاغ شد نشست کمیسیون مشترک برجام ۱۳:۳۰ به وقت تهران در وین برگزار می شود آقای ربیعی! لطفا آدرس غلط ندهید! شوک جدید به بازنشستگان /ادامه ماجرای افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۰ فهرست مشاغل مجاز به فعالیت از شنبه ۱۸ اردیبهشت اعلام شد تصویب حق مسکن کارگران در کمیسیون اقتصادی دولت حماس: ملت فلسطین در مبارزه با اسرائیل متحد می‌شود تشکیل کمیته ای برای نظارت بر قانون لغو تحریم ها در مجلس شعله انتفاضه رمضان به شهرک‌های صهیونیستی می‌رسد ساعت ۱۴:۳۰ امروز؛ سخنرانی امام خامنه‌ای درباره روز قدس جزییات و زمان بازگشایی سینماهای کشور اعلام شد جدیدترین آمار کرونا در جهان امروز ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ کرونای هندی به کارخانه‌ای در اشکذر یزد رسید خطیب زاده: فضای گفت وگوها در وین مثبت است/ ایران هرگز در خصوص امنیت ملی خود مذاکره نمی‌کند تمدید حالت فوق العاده در قبال دولت سوریه هشدار تشدید فعالیت سامانه بارشی در ۱۰ استان حمله مجدد نظامیان صهیونیست به «الشیخ جراح» طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو| امروز جمعه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۰+ جدول تغییرات لحظه‌ای طلا فیلم های سینمایی آخر هفته تلویزیون رهبر انصارالله یمن: دفاع از قدس یک مسئولیت و بخشی از تعهدات ایمانی مسلمانان است امیرعبداللهیان: شهید سلیمانی همواره افق دید بلندی داشت / اسراییل توان مقابله با ایران را ندارد قطر: کشورهای حاشیه خلیج فارس تمایل به گفت‌وگوی مستقیم با ایران دارند واکنش واشنگتن به گزارش سی‌ان‌ان درباره آزادسازی یک میلیارد دلار از دارایی ایران تاریخ برگزاری کنکور سراسری ۱۴۰۰ مشخص شد جمعیت خدمتگزاران آبادانی و پیشرفت از «رئیسی» برای کاندیداتوری انتخابات ۱۴۰۰ دعوت کرد روحانی: اتصال دانشگاه ها به مراکز تولیدی و صنعتی از اهداف اصلی دولت بود وزارت خارجه: دولت‌های مسلمان شعله مقاومت را روشن نگهدارند قیمت ارز آزاد در ۱۶ اردیبهشت/ دلار به کانال ۲۰هزار تومانی بازگشت پس از توبه چگونه به سمت گناه نرویم؟ قیمت خودروهای داخلی امروز ۱۶ اردیبهشت قیمت طلا و سکه در ۱۶ اردیبهشت/ افزایش اندک نرخ سکه و طلا واکنش بورس به مصوبات جلسات سران قوه/ سهامداران چشم انتظار تغییر دامنه نوسان مطهری: شاید لاریجانی به نفع من کنار برود/ در انتخابات ۱۴۰۰ رای من از لاریجانی بیشتر است بیانیه دبیرخانه کنفرانس حمایت از انتفاضه فلسطین به مناسبت روز جهانی قدس وضعیت جاده ها/ ترافیک نیمه سنگین در آزادراه قزوین-کرج عرف: بیش از ۳۳ هزار صندوق الکترونیک در کشور استفاده می‌شود وضعیت آب و هوا در ۱۶ اردیبهشت/ رگبار باران و وزش باد شدید موقتی در بسیاری از نقاط کشور حدیث روز/ درک شب قدر در گرو درک مقام حضرت زهرا (س) دولت با ارائه آمار غلط از ردصلاحیت‌ها، باعث تنش سیاسی نشوند کنکور ۱۴۰۰ در تاریخ مقرر برگزار می‌شود؟ کاریکاتور | شورای افزایش قیمت جدیدترین قیمت طلای ۱۸ عیار، سکه، دلار و ارز امروز ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۰ ریزش شدید قیمت‌ دلار در بازار+ قیمت جدید جزئیات افزایش حقوق کارمندان و بازنشستگان در ۱۴۰۰ از زبان رئیس جمهور اجرای دوباره ممنوعیت تردد شبانه از فردا ۱۶ اردیبهشت همسان سازی حقوق بازنشستگان تأمین‌اجتماعی دائمی می‌شود؟ آخرین خبر از افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی صدور کیفرخواست «ولی‌الله سیف» راهپیمایی «روز قدس» برگزار می‌شود؟ دست دولت در جیب کارگران سفر به مازندران در تعطیلات عید فطر ممنوع شد؟ دانلود مداحی یا الهی محمد حسین پویانفر حدیث روز/ در شب قدر از پروردگار چه بخواهیم؟ فیلم| معادله غیرممکن میان ایالات متحده آمریکا و ایران؟ آسیب‌دیدگی نیکی کریمی سرصحنه فیلمبرداری اینفوگرافیک | گرانی ۳۰۰ تا ۵۰۰ درصدی اقلام سفره کارگران جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ جدول پخش تلویزیون در شب‌های قدر+ جدول حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت بازگشت خندوانه از امشب+ جزئیات و زمان پخش برنامه تلویزیون در شب‌های قدر رمضان ۱۴۰۰ حدیث امام صادق (ع) درباره صلوات عکس| انفاق‌های کریمانه فیلم|حرکات عجیب بن سلمان در مصاحبه زنده تلویزیونی پاسخ رهبر انقلاب به نامه شاعران فیلم| اولین شهید رویارویی مستقیم با آمریکا کیست؟ فیلم| یا FATF را تصویب می‌کنیم؛ یا راهی خواهیم ساخت! سردار نقدی: آمریکایی‌ها بازهم در حال کلاهبرداری‌اند حدیث روز/ خدیجه (س)؛ بانویی تکرار نشدنی فیلم‌های سینمایی امروز تلویزیون+ لیست فیلم| نامزد‌ها بدانند کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر لوح| امیر جهاد با نفس اینفوگرافیک | حرف قطعی کاریکاتور| افتضاح آوران فیلم| چرا وضعیت مرغ این روز‌ها خراب شده است؟ لوح| توصیه رهبر انقلاب درباره مدیریت فضای مجازی نماهنگ | پیامی دارم سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
راهبرد معاصر بررسی می‌کند؛

تحلیلی بر دلایل چرخش رفتاری ریاض در قبال تهران

برخلاف آنچه که به شکل گسترده گفته می شود، دلیل تغییر رفتار سعودی درباره ایران، خستگی یا به بن‌بست رسیدن آنها در یمن نیست؛ بطوریکه اگر این موضوع را از صفر تا صد به یمن و اتفاقات در حال جریان در آن گره بزنیم بی شک دچار سهل انگاری در تحلیل و کوته بینی در آینده پژوهی با نگاه رهیافت‌انگارانه و مدیریت ارزیابی و سنجش رویدادهای سیاسی شده ایم.
مصطفی مطهری؛ کارشناس مسائل شبه جزیره عربستان
تاریخ انتشار: ۱۲:۵۲ - ۱۴ ارديبهشت ۱۴۰۰ - 2021 May 04
کد خبر: ۸۶۲۵۲

تحلیلی بر دلایل چرخش رفتاری ریاض در قبال تهران

 

به گزارش راهبرد معاصر، چند روز پیش ولیعهد سعودی در مصاحبه با شبکه خبری العربیه گفت که ایران کشوری همسایه است و امیدواریم بتوانیم رابطه خوبی با آن داشته باشیم. بن سلمان در ادامه اظهار داشت، ما نمی‌خواهیم ایران در شرایط سختی باشد، برعکس، می‌خواهیم ایران در رفاه باشد و رشد کند. ما منافعی در ایران داریم و آن‌ها هم در پادشاهی (سعودی) منافع خود را دارند. امری که می تواند به نوبه خود زمینه ساز سوق دادن منطقه و جهان به سمت رشد و شکوفایی باشد.

 

تحلیل رویداد

1- برخلاف آنچه که به شکل گسترده گفته می شود دلیل تغییر رفتار سعودی درباره ایران، خستگی یا به بن‌بست رسیدن آنها در یمن نیست؛ بطوریکه اگر این موضوع را از صفر تا صد به یمن و اتفاقات در حال جریان در آن گره بزنیم بی شک دچار سهل انگاری در تحلیل و کوته بینی در آینده پژوهی با نگاه رهیافت انگارانه و مدیریت ارزیابی و سنجش رویدادهای سیاسی شده ایم. اگرچه رویکرد رسانه ای دستگاه حاکمه سعودی در ارتباط با ایران تغییر کرده است اما این بدان معنا نیست که سعودی از مواضع پیشین خود بطور تمام و کمال عقب نشینی نموده است. بطوریکه سعودی در بازی رسانه ای مذکور درصدد است تا فضای خلاء منطقه ای را که از فعال شدن تنش ها به کلاف سردر گمی تبدیل شده با پیش کشیدن ملاحظات منطقه ای از موضوع برقراری رابطه با ایران مدیریت کند.

 

2- خواه ناخواه تهران و ریاض دو رقیب سنتی در چارچوب مناسبات منطقه ای به شمار می روند؛ اما این رقابت ها در کنه وجودی شان در یک نگاه رئالیستی نمی توانند به عاملی ماندگار و پایدار جهت دشمنی و ستیز تبدیل شوند. از این رو عقلانیت راهبردی و منطق کاربردی در عرصه تأمین منافع ایجاب می کند که طرفین ضمن کم کردن و محدود سازی دامنه تنش ها با هم به سمت قابلیت پروری های دوجانبه سوق پیدا کنند. حال این تصمیم سعودی مبنی بر اتخاذ رفتار آشتی جویانه با ایران، می تواند در پی تغییر در نحوه آرایش گزاره های تصمیم گیری در دستگاه حاکمیت و سیاست خارجی این کشور باشد که نوید فصلی نو از کنش گری را از سوی ریاض در قبال تهران می دهد.

 

3- نباید فراموش کرد اظهارات محمد بن سلمان ولیعهد سعودی به عنوان مرد شماره یک تصمیم گیری در این کشور از حیث زمانی و در بُعد فضای دیپلماتیک در شرایطی بیان شده است که مذاکرات میان ریاض و تهران به میزبانی بغداد در روزهای گذشته در چند مرحله انجام شده و هم اکنون نیز در حال جریان می باشد. بنابراین با توجه به مفروض مذکور، این اظهارات بن سلمان از منظر تاکتیکی متأثر از روند مذاکرات می باشد. بطوریکه این رونمایی از این رویکرد رسانه از سوی بن سلمان می تواند عاملی تسریع بخش و هموارساز در این باره جهت مراحل بعدی مذاکرات به شمار آید.

 

4- این اقدام ریاض با توجه به درک صحیح آنها از شرایط منطقه ای در میدان های نفوذ در حوزه منطقه ای اتفاق افتاده است. در واقع سعودی جهت حفظ منافع و تحکیم جایگاه منطقه ای خود به عنوان یکی از سه مثلث قدرت منطقه ای در کنار ایران و ترکیه، سعی دارد با نزدیک شدن به ایران و کم کردن دامنه تنش ها و تهدیدات، ضمن تأمین منافع از وقوع شرایطی که منجر به آسیب زدن احتمالی به مصالح منطقه ای آنها شود جلوگیری به عمل آورد. در واقع سعودی برای اینکه بتواند در تعیین قواعد بازی منطقه ای دارای نقش ویژه ای باشد به این اقدام رسانه ای روی آورده است.

 

5- انگیزه ریاض برای برداشتن گام های موثر جهت حل و فصل منازعاتش با تهران تنها به مسائل و موارد تعارضی میان آنها در قالب ساختارهای سیاسی حاکم در دو کشور مربوط نمی شود؛ به بیان روشن تر اینکه علاوه بر دغدغه حل مؤلفه های تعارضی میان دو کشور، تهدیدات نوظهور منطقه ای در قامت بازیگران جدید، اتحادها و ائتلاف های نوپا نیز از جمله مواردی است که می تواند مورد توجه ریاض بوده باشد. چرا که احساس تهدید در این باره از سوی ریاض به مراتب بیشتر از تهران می باشد. در واقع ریاض به واسطه اتحادها و ائتلاف‌هایی که با کشورهای عربی دارد در سال های اخیر با مشکلات عدیده ای روبرو شده است و دیگر نتوانسته به مانند گذشته بدون رقیب به نقش رهبری و هژمونیک خود بپردازد. از این رو آنچه ریاض با آن دست و پنجه نرم می کند تهدیداتی است که از سوی دوستان عربی خود با آنها روبرو است. با این اوصاف باید گفت چالش های ریاض در عرصه خارجی با شاخص منطقه ای، درون عربی می باشد. یکی از این دوستان و و متحدان ریاض، امارات است که در سال های اخیر به یک بازیگر نوظهور منطقه ای با رویاهای بزرگ تبدیل شده است. اگرچه ابوظبی همواره در معادلات منطقه ای کنار ریاض بوده و به ایفای نقشش پرداخته، اما کنش‌ورزی های ابوظبی در این سال ها تنها به عرصه همکاری و مشارکت با سعودی در راستای اجرای طرح‌های منطقه ای ریاض ختم نشده است. بطوریکه در برخی موارد حتی پا را فراتر نهاده و اصول و چارچوب‌های اتحاد و ائتلاف را نیز نادیده گرفته است. در واقع ابوظبی سعی دارد تا ایده بازیگری بدون ریاض را با رهبری منطقه ای خود در قالب و شکل تازه ای طراحی کند. حقیقت امر این است که ابوظبی در این سال ها اگرچه در میدان های منطقه ای حضور داشته و در جستجوی منافع خود بوده اما آنچه بیش از پیش ابوظبی را متهورتر کرده تا به فکر ائتلاف سازی های منطقه ای بدون وابستگی و حضور ریاض باشد عادی سازی روابطش با تل آویو است که با نام «توافق ابراهیم» در محافل سیاسی شناخته می شود. به نحوی که ادعای تشکیل محور منطقه‌ای جدیدی میان کشورهای امضاکننده توافق ابراهیم توسط امارات به جای محورهای منطقه‌ای تاریخ گذشته، بنا به گفته «عبدالخالق عبدالله» مشاور محمد بن زاید، ولیعهد امارات نمونه عینی و واقعی این تلاش های پراتیک ابوظبی می باشد، که ریاض تلاش دارد با راهبرد تنش زدایی با تهران، ضمن صیانت از اقدامات منطقه ای خود در برابر برنامه های امارات، موانع و محدودیت های عملیاتی – اجرایی را در این عرصه تدارک ببیند و به نوعی نقشه های امارات را نیز خنثی و بی اثر کند.

 

6- به نظر می رسد ریاض از طریق تنش زدایی با ایران در یمن بطور محسوس به دنبال کنترل ابوظبی و ایجاد سدی در برابر زیاده خواهی های آن در جنوب یمن باشد؛ به بیان بهتر، ریاض با مشخص کردن مسیر تلاش های سیاسی خود در یمن از طریق تنش زدایی با تهران، سعی خواهد کرد در دوران پسا تنش زادیی با ایران ضمن حل و فصل مناقشات با صنعاء و دستیابی به یک راه حل با در نظر گرفتن قواعد بازی برد – برد و منفعت دو سویه، با فراغت از شمال و جبهه های نبرد تحت سیطره شمال، بر جنوب و اقدامات ابوظبی متمرکز شود. با این حال مفروض دیگری نیز در این باره وجود دارد اگرچه غیر واقعی به نظر می رسد اما نباید آن را نادیده گرفت. این مفروض بر این مبنا است که این احتمال را می توان در نظر گرفت که ریاض بعد از عادی سازی روابط با تهران و حل منازعات با صنعاء و رفع موانع موجود، روند همکاری با صنعاء با مشارکت و مساعدت نظارتیِ تهران جهت بر هم زدن معادلات ابوظبی در جنوب را کلید بزند. بطوریکه در گذار از شرایط سیاسی – میدانی در شمال، معادلات میدانی در جغرافیای جنوب را با آرایش جدید رقم بزند.    

 

7- ورای نکات گفته شده در این باره و مفروضات تحلیلی بیان شده باید تأکید کرد که تصمیم سعودی به تغییر لحن و چرخش های پارادایمی در قبال ایران براساس ملاحظات مبتنی بر سیاست خارجی قابل تعریف می باشد؛ بطوریکه بر پایه نکات علمی و بر مبنای نظریات در علم سیاست و روابط بین الملل، سیاست خارجی عرصه مراقبت و صیانت از منافع ملی، امنیت ملی و بیشینه سازی منافع و همسودسازی عرصه های داخلی و خارجی در یک راستا با هدف تأمین حداکثری منافع می باشد که با رویکردهای نسبی گرایانه در تصمیم گیری و دوری از مطلق انگاری و ذات انگاری معنا می یابد. از این رو سعودی با در نظر گرفتن محاسبات مبتنی بر تأمین منافع یعنی هزینه – منفعت(Cost - Benefit) و تبیین اهداف و مطابقت آنها در فرایند متن(Text) و زمینه(Context) در عرصه سیاست خارجی، تصمیم به اتخاذ و اقدامات تحول بخش گرفته است.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
آخرین اخبار