اصلاح نرخ بهره، کلید هدایت سرمایه‌های خرد به سمت تولید-راهبرد معاصر
افزایش مبلغ وام اجاره مسکن + جزئیات و نحوه بازپرداخت آمار کرونا در ایران امروز ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ سایت مشکوک ادعایی فاکس نیوز لوکیشن سریال نون‌-خ بود کاریکاتور| درمانگاه تدبیر و امید روحانی: دولت درباره عملکرد خود لکنت زبان ندارد غیبت دو ستاره استقلال برابر شهر خودرو جزئیات واکسیناسیون تمام دانشجویان و استادان+ زمان واکسینه شدن قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ + جدول ادعای همتی درباره تردد کشتی‌های ایرانی صحت دارد؟ نمی‌توان دز دوم را واکسن ایرانی زد+ علت و جزئیات وضعیت بورس بعد از انتخابات متعادل می‌شود؟ تلاش مجلس برای حرکت به سمت سربازی حرفه‌ای برنامه دیدارهای مهم امشب فوتبال جهان+ جدول از دست دادن صدای زن انگلیسی پس از تزریق دوز دوم واکسن استرازنکا صحت دارد؟ لوح| نشان افتخار اصلاح‌طلبان از همتی و مهرعلیزاده ناامید شدند پیشنهاد AFC به ضرر استقلال و به کام پرسپولیس عراقچی: طرف‌های مذاکره‌کننده در خصوص برجام باید به ایران تضمین دهند مهلت ثبت‌ نام در سامانه املاک و اسکان+ جزئیات نتایج قرعه کشی سایپا امروز ۲۳ خرداد ۱۴۰۰+ لینک اسامی برندگان با کد ملی و کد پیگیری زمان و شرط مهم بازگشایی مدارس اعلام شد+ جزئیات درخواست چین برای لغو سریع تمامی تحریم‌ها علیه ایران روایتی از ممانعت روحانی بر اختصاص بنزین به کد ملی قابل توجه تمامی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان مورد عجیب و مشترک دو مدافع پرسپولیسی قیمت دلار و یورو و نرخ ارز امروز ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ + جدول قیمت طلا و سکه امروز ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ + جدول دستگیری شهروند آمریکایی ایرانی تبار در پاکستان لغو سفر آیت‌الله رئیسی به اصفهان اتحادیه اروپا: مذاکرات وین این روزها به طور فشرده جریان دارد نقش عدم تعهد به وعده‌ها در دولت روحانی در کمرنگی انتخابات 1400 سهمیه بندی بنزین که همچنان غلط است/ دولت سیزدهم چه باید کند؟ وقتی که همتی در حوزه مسکن پشت سر حسن روحانی گام بر می‌دارد وضعیت بورس امروز ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ اخبار داغ نقل و انتقالات پرسپولیس اسامی برندگان ایران خودرو با کد پیگیری و کد ملی امروز ۲۳ خرداد ۱۴۰۰+ نتایج قرعه کشی ایران خودرو مورد عجیب و قابل تامل دروازه بان پرسپولیس جزئیات واریز یارانه جدید از ماه بعد+ شرایط ثبت نام این هشدار را جدی بگیرید! نماینده روسیه در وین: بر سر نحوه اجرای توافق اختلاف نظر وجود دارد آیت‌الله رئیسی: بیکاری و مسکن جزو دغدغه‌ها است اثر ویتامین D در پیشگیری از ابتلا به کرونا چگونه است؟ جدول قیمت گوشی شیائومی امروز شنبه ۲۲ خرداد ۱۴۰۰ خط و نشان بازیکن پرسپولیس برای تراکتور زمان آخرین مناظره نامزدهای ریاست جمهوری تغییر کرد؟ آمار کرونا در ایران امروز ۲۲ خرداد+ رنگبندی جدید شهر‌ها واکنش کدخدایی به درخواست علی لاریجانی جزئیات تمدید خودکار قرارداد اجاره‌نشین‌ها برای یکسال و سقف افزایش اجاره+ فیلم تکرار ادعا‌های بی اساس عربستان علیه برنامه هسته‌ای ایران درخواست لاریجانی از شورای نگهبان جاماندگان ثبت نام در سامانه املاک و اسکان چه کنند؟ بیانیه ۵۸ اقتصاددان درباره توانایی آیت الله رئیسی برای تغییر وضع موجود فرمول مجلس برای کاهش قیمت خودرو چیست؟ زمان سومین و آخرین مناظره نامزد‌های ریاست جمهوری ۱۴۰۰+ جزئیات زمان واکسیناسیون دانشجویان + آماده باش برای آموزش حضوری برنامه خاموشی‌های احتمالی تهران از امروز تا ۲۷ خرداد اظهارات وزیر خارجه آمریکا درباره روابط با روسیه روحانی: چرا تشکر نمی‌کنید؟ وضعیت ریزشی بورس امروز ۲۲ خرداد ۱۴۰۰ گرمای شدید در تهران واکنش پوتین به عرضه تکنولوژی ماهواره‌ای به ایران عراقچی خطاب به رابرت مالی: نیازی به اشک تمساح نیست آیا در انتخابات ۱۴۰۰ پایانی متفاوت برای اصولگرایان رقم خواهد خورد؟ زاکانی: مذاکرات برجام را با شروطی ادامه می‌دهیم ابربدهکار بانکی در مازندران به دام افتاد آخرین اخبار از طرح رتبه‌بندی معلمان از زبان آقای وزیر + مشمولین طرح و جزئیات حقوق فرهنگان آخرین مهلت ثبت نام دریافت وام کرونایی+ مشمولین و نحوه بازپراخت توضیحات وزیرآموزش وپرورش درباره حقوق سرایدراران و خدمتگزاران و اعمال کامل فوق العاده ویژه فرهنگیان+ فیلم توضیحات خطیب زاده درباره سفر به عتبات عالیات جزئیات برگزاری انتخابات به صورت تمام الکترونیک در ۲۴ استان جزئیات ممنوعیت کامل و جریمه سفر به استان‌های شمالی بدون توجه به رنگ‌بندی کرونا هشدار سیلاب و آبگرفتگی در استان‌ها نقص فنی در هواپیمای پرواز تهران -کیش+ جزئیات فرود اضطراری واکنش رئیس سابق موساد به تقابل نتانیاهو با اوباما و بایدن بر سر ایران الزام اسرائیل به رعایت کامل حقوق فلسطینیان آمار کرونا در ایران امروز ۱۹ خرداد ۱۴۰۰+ تعداد شهر‌های قرمز تشریح جزئیات روند واکسیناسیون در کشور+ جزئیات لوح| انتخاب درست علی مرادخانی درگذشت+ علت فوت تکرار مناظره انتخاباتی 1400 پخش می شود؟ فیلم| همه وعده‌های کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری چرا «می‌خواهم زنده بمانم» توقیف شد؟ اطلاع‌نگاشت| بایسته‌های مجلس انقلابی اینفوگرافیک| نرخ تورم در دوره ریاست همتی در بانک مرکزی! اینفو گرافیک| انتخابات درست نماهنگ | زوال بدون توقف اطلاع‌نگاشت | اسرائیل رو به زوال کاریکاتور| سرازیری بورس اینفوگرافیک | نامزد‌های تایید صلاحیت‌شده در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ رهبر انقلاب 10 سالگی تأسیس موسسه شهرستان ادب را تبریک گفتند فیلم| اقدام جنجالی معاون بایدن خبر‌ساز شد اینفوگرافیک | دولت تدبیر و امید با بازار خودرو چه کرد؟! علت مراجعه اکبر عبدی به بیمارستان چه بود؟ فیلم| راه‌اندازی کارناوال انتخاباتی مطلقا ممنوع زمان پخشِ دو قسمت پایانی سریال «احضار» حدیث روز/ جایگاه والای امام رضا (ع) در پیشگاه پروردگار اسامی نهایی کاندیداهای تایید صلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری 1400 + عکس و بیوگرافی دلیل پخش قسمت آخر «احضار» در هفته آینده حدیث روز/ چرا روز اول شوال عید نامیده شد؟ جدیدترین اخبار انتخابات ریاست جمهوری 1400 میزان زکات فطریه ۱۴۰۰ مشخص شد جزییات و زمان بازگشایی سینماهای کشور اعلام شد فیلم های سینمایی آخر هفته تلویزیون پس از توبه چگونه به سمت گناه نرویم؟ حدیث روز/ درک شب قدر در گرو درک مقام حضرت زهرا (س) دانلود مداحی یا الهی محمد حسین پویانفر حدیث روز/ در شب قدر از پروردگار چه بخواهیم؟ جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
«راهبرد معاصر» بررسی می‌کند:

اصلاح نرخ بهره، کلید هدایت سرمایه‌های خرد به سمت تولید

در کشور ایران نرخ پس‌انداز نسبتا بالا است؛ با این حال این پس‌انداز به سمت سرمایه‌گذاری مولد حرکت نمی‌کند و به ارز و طلای خانگی یا زمین و مسکن تبدیل می شود. از طرفی در فضای نخبگانی و رسانه‌ای، پیشنهادهایی مطرح می‌شود که به جای حل مشکل، اوضاع را بدتر هم می کند.
محمدرضا جمشیدی؛ کارشناس مسائل اقتصادی
تاریخ انتشار: ۱۸:۴۱ - ۰۱ خرداد ۱۴۰۰ - 2021 May 22
کد خبر: ۸۸۵۶۱

 

اصلاح نرخ بهره، کلید هدایت سرمایه‌های خرد به سمت تولید

 

به گزارش راهبرد معاصر، برای دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی باید سرمایه‌گذاری‌های زیادی در بخش تولید، تحقیق، توسعه زیرساخت‌ها و مانند اینها انجام شود. در یک اقتصاد سالم پس‌اندازهای مردم به شکل مستقیم یا از طریق واسطه‌های مالی مثل بانک یا بورس وارد تولید و اقتصاد می شود؛ اما در اقتصاد ایران علی‌رغم نرخ بالای پس‌انداز، سرمایه‌گذاری لازم رخ نمی‌دهد. در حقیقت به دلیل پایین‌بودن نرخ بهره، مردم علاقه‌ای به سپرده‌گذاری در بانک‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری ندارند و ترجیح می‌دهند با پول خود دارایی‌هایی مثل زمین، مسکن، ارز، طلا و سکه بخرند یا اینکه این دارایی‌ها از کشور خارج می‌شود و در کشورهای دیگر سرمایه‌گذاری می‌گردد.

 

برای هدایت پس‌اندازهای مردم و آزاد کردن این منابع قفل شده، اقداماتی مثل مالیات بر دارایی‌هایی مثل سکه یا زمین و مسکن خالی پیشنهاد شده است. روش‌هایی که ممکن است کمی هم موثر باشد اما در نهایت از علت و ریشه مشکل غفلت می کند. ماجرا وقتی بغرنج‌تر می‌شود که گاهی پشنهادهایی مطرح می‌شود که وضعیت را بدتر می کند؛ کما اینکه گاهی پیشنهاد می‌شود برای تامین مالی دولت و کاهش شکاف طبقاتی، سیاست‌هایی مثل مالیات بر سود سپرده در پیش گرفته شود.

 

انواع پس انداز

برای هدایت پس انداز به سمت تولید، ابتدا باید انواع پس اندازهای بشناسیم و با توجه به ماهیت و ویژگی‌های انواع پس‌انداز و همین‌طور پس‌اندازکننده‌گان، سیاست های مناسب را انتخاب نماییم به عنوان مثال از یک جهت می توان پس اندازها را به پس‌انداز کوچک و بزرگ تقسیم کرد. پس‌اندازهای کم و کوچک نمی‌توانند مستقیم وارد تولید شوند چراکه فرضا نمی‌توان با یک پس انداز ده یا بیست میلیونی کارخانه یا دامداری تاسیس کرد.

 

یک دسته‌بندی دیگر پس انداز این است که پس‌اندازها را به پس انداز کوتاه‌مدت و بلندمدت تقسیم کنیم. برخی از پس‌اندازها برای سال های خیلی دور کنار گذاشته می‌شود؛ مثل پس‌اندازهایی که برای ایام سالمندی یا آینده فرزندان کنار گذاشته می‌شود. از طرفی برخی دیگر از پس‌اندازها برای آینده نزدیک هستند مثلا کسانی که قصد دارند درآینده نزدیک خانه یا ماشین بخرند چنین پس‌اندازهایی دارند و گاهی ممکن است کل مدتی که پول را کنار گذاشته‌اند به یک سال نرسد. بدیهی است که نمی‌توان به صاحبان پس‌اندازهای کوتاه مدت پیشنهاد انجام کار تولیدی داد چرا که کار تولیدی ذاتا یک چیز بلند مدت است و در بازه زمانی کوتاه مدت ممکن است حتی ضررده باشد.

 

از طرفی کسانی که پس‌انداز می‌کنند، مانند هم عمل نمی‌کنند. به‌عنوان نمونه گاهی کسی که پس‌انداز می‌کند توانایی یا وقت اینکه کار تولیدی انجام دهد، ندارد. در حقیقت شاید در مناطق روستایی بتوان با ده یا بیست میلیون یک چرخ خیاطی یا مثلا یک گوساله خرید؛ اما خیلی‌ها نه وقت چنین کارهایی را دارند و نه توانایی‌اش را. کار تولیدی نیاز به وقت گذاشتن و مهارت دارد. علاوه بر این ها، بسیاری از مردم اصلا نمی‌خواهند وارد کار تولید شوند چرا که جایی شاغل هستند و دوست دارند وقت خود را به امور دیگری مثل خانواده یا تفریح اختصاص دهند. یک پزشک یا وکیل ممکن است ثروت کافی برای راه اندازی یک مجموعه تولیدی را داشته باشد اما ممکن است برایش به صرفه نباشد که کار خود را رها کند و مثلا یک کارگاه را مدیریت نماید. همچنین ممکن است او نخواهد دو شغله بشود و دوست داشته باشد وقت خود را صرف خانواده، تفریح، امور اجتماعی و کارهای مشابه بنماید.

 

با توجه با ماهیت پس اندازها، برای هدایت هر نوع از آن باید یک طرح اختصاصی داشت. در واقع به ندرت پیش می آید که صاحبان پول بتوانند خودشان وارد تولید و اقتصاد شوند لذا باید راهی پیدا کرد که این پس اندازها به تولید ختم شود.

 

گاهی البته پیشنهاد می شود که مردم مستقیما با تولید کننده شریک شوند. این روش هم چندان جواب‌گو نیست چرا که مثلا با پس اندازهای خرد یا کوتاه مدت به سختی می توان شریک مناسب پیدا کرد. از سویی مردم می ترسند که شریکشان کلاه برداری کند و اصل پول را ندهد. همچنین گاهی کسی که پول را می گیرد سود واقعی را افشا نمی‌کند و چون امکان نظارت و اثبات حق و حقوق طرفین وجود ندارد حق کسی که سرمایه‌گذاری کرده ضایع می شود به عنوان مثال کسی که پول خود را به یک بازاری می دهد نمی‌تواند اثبات کند که آن فرد بازاری واقعا چقدر با این پول سود به دست آورده است و فاکتور یا سایر اسناد قابل تغییر هستند. در اینجاست که نقش واسطه‌های مالی مثل بانک، بورس و صندوق‌های پس‌انداز مثل صندوق بازنشستگی مهم می‌شود.

 

اهمیت بانک‌ها

همانطور که تا اینجا توضیح داده شد برای هدایت پس‌اندازها به سمت تولید باید از واسطه های مالی مثل بانک یا بورس استفاده کرد. عمده واسطه‌گری مالی در ایران از طریق بانک ها انجام می‌شود. از سویی بانک‌ها ذاتا ویژگی‌هایی دارند که باعث می‌شود بین واسطه‌های مالی مختلف، اهمیت ویژه‌ای داشته باشند. بانک‌ها برخلاف بورس پرریسک نیستند و سرمایه‌گذاری در بانک نیاز به دانش خاصی ندارد. به علاوه در مقایسه با صندوق های بازنشستگی که عمدتا روی پس‌اندازهای بلندمدت می‌کنند بانک‌ها همه نوع پس اندازی را جذب می نمایند. مردم می‌توانند دارایی خود را مثل زمین یا مسکن را بفروشند و پول آن را مثلا در بانک ها پس انداز کنند تا بانک به تولید‌کننده وام بدهد. بانک‌ها نهادهای مطمئنی هستند و خطر کلاه‌برداری یا فرار بانک(!) یا ورشکستگی در بانک ها وجود ندارد و اصل پول تقریبا ضمانت شده است. همچنین همکاری با بانک نیاز به مهارت ویژه ای ندارد در حالی که شراکت مستقیم نیاز به دانش حقوقی و تجربه دارد چرا که باید قرارداد امضا شود و برخی مراحل طی گردد.

 

در حقیقت بخشی از دارایی های مردم مثل ارز یا طلا قابل صادرکردن است. بخش دیگری نیز مثل زمین اگر چه قابلیت صادرات ندارد اما مستقیما می توان از آن در تولید استفاده کرد. اگر مردم این دارایی ها را عرضه کنند و پول آن را در بانک بگذارند بانک ها وام های بیشتری خواهند داد. تولید کنندگان با این وام ها همان ارز و طلا را می‌خرند و با آن تجهیزات تولید وارد می کنند. دولت هم می تواند مثلا با کمک وام های بانکی، زیرساخت‌هایی مثل راه یا نیروگاه ایجاد نماید. به عبارت روشن تر بسیاری از منابع و ثروت های کشور مثل ارز و طلای خانگی که در دست مردم حبس شده به این شیوه مستقیما وارد فرآیند تولید خواهد شد.

 

کلید تورم و نرخ سود پایین

اما چرا در ایران این اتفاق رخ نمی‌دهد و مردم دارایی غیر مولد می‌خرند و سرمایه های کشور حبس می شود؟ در ایران نرخ سود سپرده ها در ایران پایین و تورم بالا است. با تورم های بالا  و نرخ سودی که کمتر از تورم باشد  حتی ارزش پول حفظ نمی‌شود و عملا دارایی مردم در حساب های بانکی ذوب می شود. این مسئله باعث می شود مردم به جای اینکه پس اندازهای خود را سپرده گذاری کنند دارایی‌هایی مثل طلا و ارز بخرند و عملا منابع ارزشمندی که می تواند صرف سرمایه گذاری شود از فرآیند تولید حذف می شود.

 

در جدول زیر نرخ سود سپرد های یکساله و نرخ تورم در بازه سال 84 تا 98 براساس آمارهای بانک مرکزی قرار داده شده است. همانطور که مشخص است در عمده سال ها نرخ بهره منفی بوده است. در حقیقت بازه سال 93 تا 96 که برای چهار سال پیاپی نرخ بهره مثبت و بسیار بالا بوده یک دوره استثنایی در اقتصاد ایران است و در بقیه سال‌ها، نرخ های بهره عمدتا کمتر از تورم بوده است.

 

نرخ بهره، کلید هدایت ارز و طلای خانگی به سمت تولید

 

در اقتصاد ایران به بهانه های مختلفی مثل کاهش هزینه بانک ها و جلوگیری از بحران بانکی یا حمایت از تولید نرخ سود بانکی پایین نگه داشته شده است. علاوه بر آن، در شرایط کنونی حمایت از بورس به لیست علل سرکوب نرخ سود سپرده اضافه شده است. قسمت عجیب ماجرا اینجاست که سرکوب نرخ سود به بهانه حمایت از تولید انجام می شود در حالی که پایین بودن سود سپرده می تواند باعث آسیب به تولید شود چرا که موجب می شود مردم به جای سپرده گذاری در بانک، ارز یا زمین بخرند و در واقع ارز و زمین که جز کلیدی ترین نهاده های تولیدی هستند را حبس کنند.

 

این البته بسیار تاسف‌بار است که در سال‌های اخیر نه تنها تلاشی برای افزایش نرخ بهره نشد بلکه برخی پیشنهاد دادند که دولت از سود سپرده های بانکی مالیات بگیرد. با توجه به توضیحات داده شده روشن است که چنین اقدامی اثری جز کاهش انگیزه سپرده گذاری نخواهد داشت و به فرار سرمایه از کشور، خرید زمین و ملک و یا حبس خانگی سرمایه منجر خواهد شد.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده