هشدار جدی/ معضلات هفتگانه صنعت گاز در ایران-راهبرد معاصر
جدول زمانبندی خاموشی‌های احتمالی تهران از ۹ تا ۱۴ مرداد ۱۴۰۰ طعنه عجیب ستاره پرسپولیس به مربی استقلال+ عکس رکورد عجیب برای دروازه بان پرسپولیس! علت توقف فروش فوق العاده خودروسازان چیست؟ قیمت روز دلار و یورو امروز ۹ مرداد ۱۴۰۰ فیلم| دستگیری زورگیران آزادراه تهران - کرج اسامی برترین گلزنان لیگ بیستم عکس خاص فرشته حسینی از پدرش جزئیاتی از دیدار اخیر نمایندگان مجلس با آیت الله رئیسی اظهار نظر جالب دروازه بان سپاهان درباره قهرمانی پرسپولیس ستاره ایرانی به بایرلورکوزن پیوست+ عکس بازیکنان خاص استقلال در پنالتی تلفن و آدرس شعب بانک پاسارگارد در تهران هشدار جدی و کرونای دلتا در ۲۹ استان کشور افزایش قیمت طلا و سکه امروز شنبه ۹ مرداد ۱۴۰۰+ جدول قیمت ها قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز ۹ مرداد ۱۴۰۰ طرح شفافیت آرای نمایندگان در مجلس به کجا رسید؟ وضعیت بورس امروز 9 مرداد 1400 واکنش مدیرعامل پرسپولیس به جدایی کنعانی زادگان افزایش نجومی قیمت مسکن در تهران+ جدول زمان اعلام نتایج قرعه کشی ایران خودرو مرداد ۱۴۰۰ روحانی: تصمیمات ستاد مقابله با کرونا همواره بر پایه خرد جمعی بوده است رقابت بین ۸ نفر برای کرسی شهرداری تهران بایدن در دوراهی؛ انتظار برای توافق یا اعمال فشار بر ایران؟ تکلیف کاسبان فضای مجازی با اجرای طرح حمایت از حقوق کاربران چه می‌شود؟ واریز یارانه ۲۰۵ هزار تومانی + کسر اقساط رویکرد کشورهای مختلف جهان درباره نظارت بر فضای مجازی چگونه است؟ آغاز ثبت نام واکسیناسیون برای سنین 55سال به بالا+ آدرس سامانه بغداد: در گفت‌وگوها میان تهران و ریاض نقش داریم شرایط معافیت مالیاتی در معاملات خودرو+ جزئیات دستگیری یک تبعه کانادایی به اتهام نقض تحریم‌ها علیه ایران نظام مسائل انقلاب اسلامی در دولت انقلابی سیزدهم آزمایش موشکی محرمانه تل‌آویو در اروپا جزئیات بسته حمایتی کمک به تامین مسکن زنان سرپرست خانوار سود افزایش ۲.۵ برایری قیمت سیمان به جیب چه کسانی می‌رود؟ افزایش قیمت نان بیشتر از نرخ مصوب لغو شده! انتشار آخرین نامه ظریف به دبیر کل سازمان ملل تکرار ادعا‌های اثبات‌نشده شورای همکاری خلیج فارس علیه ایران ادامه حضور اطلاعاتی و مستشاری آمریکایی‌ها در عراق ادعای انگلیسی‌ها از هدف قرار گرفتن یک کشتی اسرائیلی در دریای عمان آیت الله رئیسی: دولت باید آسیب‌های اجتماعی را از بین ببرد شیخ زکزاکی و همسرش آزاد شدند واکنش زاکانی به طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی اولین محموله واکسن بخش خصوصی وارد شد اژه‌ای: برای حل مسائل پیچیده‌ ‌به حمایت‌ علما نیاز داریم روحانی: کار‌هایی بود که نتوانستیم در این دولت انجام دهیم سخنان وزیرآموزش و پرورش درباره بازگشایی مدارس+ جزئیات واکسیناسیون معلمان لوح| تجربه دولت دوازدهم برای آیندگان آغاز واکسیناسیون معلمان و فرهنگیان+ جزئیات سفارت آمریکا در عراق هدف گرفته شد هشدار روسیه درباره تلاش آمریکا برای ایجاد ساختاری مشابه ناتو در آسیا واکنش قالیباف به ادعای مسدودسازی اینستاگرام و واتس‌اپ در طرح مجلس قالیباف: امروز محور مقاومت با جنگ اقتصادی مواجه است جزئیات تصویب طرح «حمایت از حقوق کاربران و خدمات پایه کاربردی فضای مجازی» سخنرانی نماینده ایران در سازمان ملل درباره تحولات خاورمیانه تکرار ادعاهای بی‌اساس و نخ‌نما شده گانتز علیه ایران در پاریس آغاز جنگ روانی آمریکا علیه دولت جدید ایران اطلاعیه دفتر آیت الله رییسی درباره کابینه پیشنهادی جزئیات طرح حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی موافقت مجلس با تفکیک وزارت راه و شهرسازی زمان معرفی شهردار تهران مشخص شد سخنان رئیسی درباره بازگشایی حضوری مدارس از دانشگاه‌ها رهبر معظم انقلاب: در این دولت معلوم شد که اعتماد به غرب جواب نمی‌دهد زمان برگزاری مراسم تحلیف رئیس جمهور منتخب آخرین دیدار روحانی و هیئت دولت دوازدهم با رهبر انقلاب ورود سامانه بارشی سنگین به کشور ثبت نام ایران خودرو امروز ۶ مرداد ۱۴۰۰+ جزئیات و سایت ثبت نام ایران خودرو پایان فروش بیت کوین در آینده صحت دارد؟ وضعیت بورس امروز 6 مرداد 1400 افشاگری و هشدار همتی درباره انتشار پول در چهار ماهه اول ۱۴۰۰ رئیس سازمان تعزیرات: عمده تخلفات در تعهدات ارزی است!+ فیلم اخبار جدید از رتبه بندی معلمان/ اشکالات و ملاک‌های مورد نظر برای لایحه رتبه بندی معلمان+ جزئیات پرداخت حقوق‌های نجومی در مناطق آزاد در دولت روحانی+ عکس ۳۵۷ فوتی جدید در آمار امروز کرونا+ رنگبندی جدید شهرهای ایران اعلام زمان واکسیناسیون معلمان و خبرنگاران آزادی ۷۵ درصد بازداشتی‌های حوادث دشت آزادگان عکس| بزرگترین عید عکس| بی توجهی مسئولان و مشکلات خوزستان لوح| دلیل اصلی مشکلات خوزستان از نگاه رهبر معظم انقلاب ساعت پخش و تکرار سریال گاندو ۲ از شبکه سه فیلم| آب رسید اما دیر؛ مطالبه به حق پرداخت خسارت کشاورز و دامدار لوح| رهبرانقلاب: روز عرفه را قدر بدانيد اطلاع نگاشت | مسئله اوّلِ مسلمین نماهنگ | سرمشق بندگی سخن‌نگاشت | پیام به مناسبت فرارسیدن ایام حج اطلاع‌نگاشت | آثار ۳ واجب الهی در جامعه لوح| مبارزه فکری و سیاسی امام باقر (ع) دشمن را به ستوه آورد فیلم|بازدید سرزده «اژه‌ای» از دادگستری شهرستان قدس اینفوگرافیک | ترفند‌های صرفه‌جویی در مصرف برق خانگی ده فرمان رهبر انقلاب درباره «فرهنگ» نماهنگ| مظلوم انقلاب جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم علی مرادخانی درگذشت+ علت فوت چرا «می‌خواهم زنده بمانم» توقیف شد؟ رهبر انقلاب 10 سالگی تأسیس موسسه شهرستان ادب را تبریک گفتند علت مراجعه اکبر عبدی به بیمارستان چه بود؟ زمان پخشِ دو قسمت پایانی سریال «احضار» حدیث روز/ جایگاه والای امام رضا (ع) در پیشگاه پروردگار دلیل پخش قسمت آخر «احضار» در هفته آینده حدیث روز/ چرا روز اول شوال عید نامیده شد؟ میزان زکات فطریه ۱۴۰۰ مشخص شد جزییات و زمان بازگشایی سینماهای کشور اعلام شد فیلم های سینمایی آخر هفته تلویزیون پس از توبه چگونه به سمت گناه نرویم؟ حدیث روز/ درک شب قدر در گرو درک مقام حضرت زهرا (س) جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

هشدار جدی/ معضلات هفتگانه صنعت گاز در ایران

مصرف گاز طبیعی در کشور در بخش‌های خانگی، تجاری، نیروگاه‌ها و صنایع اصلی، رشد ناموزون و نامتعارفی دارد و پیش بینی می شود تراز گاز کشور از نیمه دوم سال ۱۴۰۰ منفی خواهد شد.
تاریخ انتشار: ۱۱:۲۰ - ۱۰ خرداد ۱۴۰۰ - 2021 May 31
کد خبر: ۹۰۰۴۴

به گزارش راهبرد معاصر؛ صنعت گاز در ایران، از جمله صنایع مظلوم و «سوء استفاده شده»ای است که به دلیل وفور و ارزانی منابع، تا کنون چندان که باید، به آن توجه نشده و اکنون با افت تولید در مخازن گازی همچون پارس جنوبی، کشور به شرایط بحرانی و وخیمی گام می‌گذارد. مدیریت گاز در ایران، توازن ناموزون و غیراقتصادی را رقم زده، به طوری که که از مجموع تولید گاز متان، حدود 75 درصد آن در بخش خانگی و تجاری، حدود 12 درصد در نیروگاه‌ها و حدود 13 درصد در صنایع اصلی و برای تزریق به میدان‌های نفتی و صادرات، مصرف می‌شود؛ این در حالی است که اُفت فشار تولیدی، سهم صنایع اصلی و نیروگاه‌ها را کمتر می‌کند تا مصارف خانگی با مشکل روبه‌رو نشود. برای حل این معضل نیاز است تا مشکلات و موانع موجود برای حل این نقصان را مرور کرد.

 

مطابق اصول سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، توسعه و افزایش صادرات گاز یکی از راهکارهای مقابله با آسیب‌پذیری درآمدهای نفتی به شمار می‌رود، اما تا کنون آنچنان که شایسته است، دیپلماسی انرژی مؤثر و راهبردهای کارآمدی در این بخش به کار گرفته نشده است.

 

بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سوی شرکت ملی گاز ایران، هم‌اکنون مجموع (ظرفیت) تولید گاز غنی در ایران 930 میلیون مترمکعب در روز بوده که از این مقدار 830 میلیون مترمکعب (معادل پنج میلیون بشکه نفت خام)، گاز متان است که به شبکه خطوط لوله گاز طبیعی تزریق می‌شود. به‌طور میانگین روزانه 615 میلیون مترمکعب گاز در بخش خانگی و تجاری مصرف می‌شود. حدود 90 تا 100 میلیون مترمکعب گاز نیز روزانه در نیروگاه‌ها مصرف می‌شود و مابقی گاز در صنایعی همچون سیمان، فولاد، پتروشیمی و… به مصرف می‌رسد و بخشی هم برای تزریق به میدان‌های نفتی و همچنین به صادرات، اختصاص دارد.

 

معضلات هفتگانه صنعت گاز در ایران

با وجود این شرایط، صنعت گاز هم‌اکنون با معضل‌ها و گلوگاه‌های متعددی روبه‌رو است که مهم‌ترین این مشکلات عبارت هستند از: عدم اهتمام به تکمیل زنجیره ارزش افزوده در صنعت گاز، فقدان اهتمام به ذخیره‌سازی گاز برای مصرف در مواقع اضطرار، عدم تحقق افزایش حجم صادراتی گاز با وجود تصریح سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و سند چشم‌انداز، فقدان سیاست‌گذاری مناسب در حوزه تولید و به‌ویژه مصرف، عدم اهتمام به جایگزینی گاز طبیعی به جای سایر سوخت‌های فسیلی و فرآورده‌هایی همچون بنزین، قیمت‌گذاری نامناسب نرخ خوراک واحدهای صنعتی و پتروشیمی و به زبان بهتر ارزان‌فروشی گاز (که رانت ایجاد می‌کند)، عدم توسعه جایگاه‌های عرضه گاز طبیعی فشرده شده در کشور، نبود برنامه عملیاتی برای افزایش تزریق گاز به میدان‌های نفتی به‌منظور حفظ و نگهداشت تولید و افزایش بهره‌وری است.

 

یکی از مهم‌ترین چالش‌ها و نگرانی‌هایی که در سال‌های آینده پیش روی صنعت گاز قرار دارد، منفی شدن تراز (تولید و مصرف) گاز طبیعی کشور است؛ در حالی که حتی با بکارگیری راهبردهای عملیاتی و اجرای برنامه‌های توسعه‌ای و نگهداشت تولید مناسب برای میدان‌های گازی، باز هم مسئله رشد تقاضا و مصرف بی‌رویه این حامل انرژی در بخش‌های غیرمولد کماکان پابرجاست.

 

مصرف گاز طبیعی در کشور در بخش‌های خانگی، تجاری، نیروگاه‌ها و صنایع اصلی، رشد ناموزون و نامتعارفی دارد، به طوری که بر پایه پیش‌بینی‌های انجام شده، با فرض اعمال سیاست‌های بهینه‌سازی مصرف گاز، تراز گاز کشور از نیمه دوم سال 1400 منفی خواهد شد؛ این به آن معنی است که مصرف گاز از تولید آن پیشی می‌گیرد؛ بر این اساس، در سال جاری میزان تولید و عرضه گاز 812.5 میلیون مترمکعب در روز پیش‌بینی می‌شود، در حالی که میزان مصرف گاز 834.1 میلیون مترمکعب برآورد شده است؛ یعنی در سال 1400 تراز گازی کشور 21.5 میلیون مترمکعب در روز و طبق جدول پیش رو، تراز گاز کشور در چهار ماه سرد امسال منفی خواهد بود و به 29.9 میلیون مترمکعب در روز خواهد رسید. به بیان دیگر، در سال جاری نیز همچون سال گذشته پدیده‌هایی همچون قطعی گاز، قطعی برق یا حتی آلودگی هوا ناشی از سوزاندن مازوت در نیروگاه‌ها تشدید خواهد شد؛ به ویژه اینکه در این شرایط، برای مدیریت توزیع و مصرف گاز در شمال شرقی کشور از محل قرارداد منقضی شده واردات گاز از ترکمنستان هم حسابی نیست.

 

این منفی بودن تراز گاز کشور تا پس از سال 1404 نیز ادامه خواهد یافت تا اینکه در سال 1410 به دلیل به ثمر رسیدن پروژه‌های افزایش تولید گاز از میدان‌های جدید گازی، دوباره مثبت شود. طبق برآورد شورای عالی انرژی برای افزایش تولید گاز از میدان‌های جدید به سرمایه‌ای معادل 50 میلیارد دلار نیاز است که تنها در صورت جذب این سرمایه، اهداف تولیدی محقق خواهد شد؛ این در حالی است که افزایش تولید از میدان‌های گازی کشور با ابهام‌ها و چالش‌هایی روبه‌رو است؛ از جمله اینکه این افزایش تولید از محل توسعه کدام میدان‌های گازی محقق خواهد شد؟

 

از سوی دیگر، پیش‌بینی می‌شود تراز گاز کشور دوباره در سال 1420 منفی شود و مصرف گاز به اندازه 111 میلیون مترمکعب در روز از تولید آن سبقت بگیرد؛ این موضوع حاکی از آن است که هرچند با اجرای پروژه‌های افزایش تولید برای مدت 10 سال (1410 تا 1420) می‌توان تولید را با میزان مصرف برابر کرد، اما در صورت تداوم روند کنونی مصرف و عدم اجرای پروژه‌های عملیاتی در حوزه بهینه‌سازی مصرف، سرانجام تولید از مصرف گاز عقب خواهد ماند.

 

جدول زیر که برگرفته از سند «تراز تولید و مصرف گاز طبیعی در کشور تا افق 1420 » مصوبه شورای عالی انرژی کشور و از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور ابلاغ شده است، از مشکلات چشمگیر و نگران‌کننده‌ای پیش روی صنعت گاز کشور حکایت دارد.

جدول عرضه و تقاضای گاز طبیعی (تراز گازی کشور):

هشدار جدی چالش گازی در دولت آینده/معضلات هفتگانه صنعت گاز در ایران

این جدول به روشنی وضعیت تراز گازی کشور را نمایش می‌دهد و حاوی نکته‌های قابل تأملی است که باید در سیاست‌گذاری‌های کلان در بخش انرژی کشور به آنها توجه شود:

 

نخست اینکه برنامه‌ریزی افزایش تولید از محل میدان‌های گازی لازم است تبیین شود. بزرگترین میدان گازی جهان (پارس جنوبی) و پتانسیل اصلی تولید گاز کشور کم‌وبیش توسعه یافته و هم‌ اکنون به مرحله اُفت فشار و کاهش تولید رسیده است، از این رو، افزایش تولید گاز این محل، غیرمنطقی و غیرعملیاتی به نظر می‌رسد.

 

دوم انکه عدم برنامه‌ریزی برای افزایش تزریق گاز به میدان‌های نفتی، به طوری که افزایش ضریب بازیافت از این میدان‌ها، در برنامه مهم‌ترین سیاست‌های کلان صنعت نفت باید قرار بگیرد. همچنین افزایش چشمگیر سهم خانگی از مصرف گاز طبیعِ نیز پِش‌بینی شده است، در حالی که مصرف بخش صنایع اصلی و غیرعمده، کشاورزی و مشابه آنها که نقش اساسی در افزایش تولید ناخالص داخلی و متعاقب آن، افزایش زنجیره ارزش افزوده دارند، کم‌وبیش رشدی نخواهند داشت. به بیان دیگر، پیش‌بینی‌های حاصل از برنامه‌ریزی‌های دولت نشان می‌دهد در سال‌های آینده و همچنین در دو دهه آتی، به جای اینکه گاز در مسیر حداکثرسازی ارزش افزوده و همچنین افزایش بهره‌وری قرار گیرد، به‌عنوان سوخت در بخش‌های خانگی، تجاری و بخش‌های کمتر مولد اقتصادی مصرف خواهد شد.

 

با روی کار آمدن دولت جدید، انتظار است با درک صحیح از شرایط ویژه‌ای که کشور در حوزه پر بسامد انرژی گرفتار آن است، با رویکردی متحولانه و راهبردی، واقع‌بینانه و عملیاتی به معضل‌های پیش روی صنعت نفت و به تبع آن صنعت گاز، به طور جدی و با اولویت بالا رسیدگی شود. پیش‌بینی می‌شود زمستان 1400، یکی از دشوارترین دوران کاری پیش روی وزارت نفت دولت آتی باشد که امید است از هم‌اکنون با بکارگیری روش‌های کارآمد و کارگشا درباره مدیریت بهینه تولید و مصرف، در زمستان شاهد بحران تأمین گاز نباشیم./تسنیم

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده