ساز و کار بیمه اجتماعی کارگران ساختمانی ناقص و نیازمند اصلاح است

به گزارش راهبرد معاصر دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهش‌های مجلس با انتشار گزارشی درباره ضرورت اصلاح قوانین بیمه اجتماعی کارگران ساختمانی، به بررسی این قانون و شاخص های آن پرداخت.

در این گزارش با اشاره به اینکه شغل کارگران ساختمانی در دسته‌بندی شغل های سازمان نیافته قرار می گیرد، آمده است: قانون بیمه کارگران ساختمانی به لحاظ ماهوی با ساختار استاندارد اصول حاکم بر بیمه متفاوت است و از کارایی لازم برخوردار نیست، در حال حاضر، مزایای بیمه و بازنشستگی برای کارگران ساختمانی به شکلی ناقص و به طریق غیراصولی اجرا می شود. با مرور تاریخچه قوانین بیمه اجتماعی کارگران ساختمانی به روایتی مسلط و غیربیمه ای می رسیم که معتقد است شغل کارگری ساختمان از جوانبی، با سایر مشاغل تحت پوشش بیمه های اجتماعی متفاوت است، و به این دلیل که فصلی و مقطعی بوده و کارگاه و کارفرمای مشخصی ندارد، نیازمند قوانین خاصی است.

طبق بررسی های انجام شده در این گزارش، سازوکار ناقص بیمه ای شغل کارگران ساختمانی یکی از مهمترین دلایلی است که باعث شده این شغل از استانداردهای یک شغل شایسته فاصله گیرد. براساس معیارهای سازمانی جهانی کار، کار شایسته کاری است که مؤلفه های آزادی، برابری، امنیت، بیمه و درآمد مناسب، متناسب با شأن و وقار اجتماعی افراد در آن حفظ شود. آنچه مشخص است، شغل کارگر ساختمانی در ایران مؤلفه های اجتماعی کار شایسته را برای کارگران تأمین نمی کند.

در گزارش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی تصریح شده است: بررسی تجربه سایر کشورها در پوشش بیمه ای کارگران ساختمانی نشان می‌دهد که کارگران در بخش ساختمان در جهان به دو گروه کارگران مستقیم و کارگران سازمان‌نیافته (خوداشتغال یا مستقل) تقسیم می‌شوند. کشورهای بررسی شده عمدتاً از نظام تأمین اجتماعی قدرتمندی برخوردار بوده و پوشش بیمه ای بسیار مناسبی، نسب به جمعیت خود تأمین کرده اند. از آنجایی که شغل کارگری ساختمان، شغلی موقتی بوده و پیوسته نیست، نمی توان برای آن کارفرما و کارگاه مشخصی متصور بود. در مدل جدید بازار کار ساخت وساز، کارگران ساختمانی در قالب مؤسسات نظارتی و تحت پایش مستمر دولت قرار دارند.