آیا تشکیل «سازمان بازرگانی» لازم است؟

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ بهادری جهرمی، سخنگوی دولت به تازگی گفت: دولت تشکیل «سازمان بازرگانی» را تصویب کرده است و لایحه آن به‌زودی با قید فوریت به مجلس شورای اسلامی ارسال خواهد شد.

طبق این لایحه، بخش‌های بازرگانی از وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی و سایر نهادها و دستگاه‌ها منفک و در این سازمان تجمیع خواهد شد.

بخش قابل توجهی از مشکلات سال های گذشته ناشی از تصمیم اشتباه ادغام وزارت بازرگانی با وزارت صنعت، معدن و تجارت بود

محمدصادق مفتح، قائم مقام سابق وزارت صنعت، معدن و تجارت  درباره ارسال لایحه جداسازی مجموعه بازرگانی از وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی به مجلس شورای اسلامی با قید فوریت و تشکیل «سازمان بازرگانی و تنظیم بازار» زیر نظر نهاد ریاست جمهوری به «راهبرد معاصر» گفت: در سال های گذشته به دلیل نبود سازمان یا وزارت بازرگانی اقتصاد ایران به معیشت مردم، تأمین کالای اساسی و ترانزیت کالا به شدت آسیب وارد شده است، در حالی که در زمینه بازرگانی باید نهاد یا وزارتخانه مستقل متمرکز شود تا فعالیت های محول شده به درستی انجام شود.

وی افزود: بخش قابل توجهی از مشکلات سال های گذشته ناشی از تصمیم اشتباه ادغام وزارت بازرگانی با وزارت صنعت، معدن و تجارت بود؛ وزارتخانه ای با مجموعه کارهای متفاوت که یقیناً نمی توانست حوزه بازرگانی را به درستی مدیریت و هدایت کند.

قائم مقام سابق وزارت صنعت، معدن و تجارت  عنوان کرد: با اینکه همان زمان بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی و بازرگانی معتقد بودند تصمیم انحلال وزارت بازرگانی اشتباه است و باید مرز میان بازرگانی و غیر بازرگانی روشن باشد تا مشکلات بازار و تنظیم بازار دامن جامعه را نگیرد، اما انتقادات مورد توجه مسئولان وقت قرار نگرفت؛ ولی دولت سیزدهم با حمایت مجلس شورای اسلامی و مصوبه موجود مصمم است در راستای حل مشکل معیشت مردم و تأمین کالاها و نیازهای اساسی جامعه، حوزه بازرگانی را زیر نظر خود هدایت و راهبری کند.

مفتح گفت: با توجه به اینکه وزارت صنعت، معدن و تجارت عهده دار مسئولیت های بزرگ و خطیری است و تجربه سال های گذشته نشان داده نمی تواند نیازهای بازرگانی کشور را حل کند و مدیریت متمرکزی در بخش بازرگانی داشته باشد، ورود دولت برای مدیریت سازمان بازرگانی و تنظیم بازار حائز اهمیت است.

وی افزود: این سازمان نیز مانند سازمان حفظ محیط زیست که زیر نظر معاون رئیس جمهور اداره می شود، می تواند زیر مجموعه ای از دولت باشد، زیرا دولت شناخت کاملی نسبت به نیازهای بازرگانی کشور در حوزه های داخلی، تنظیم بازار، مراودات، صادرات و واردات خارجی دارد.

معاون اسبق وزیر صنعت، معدن و تجارت در امور بازرگانی تصریح کرد: امیدواریم با رفع نواقص و ایرادات گرفته شده از سوی شورای نگهبان بر مصوبه تشکیل وزارت بازرگانی، شاهد تفکیک این سازمان مهم از وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی باشیم. با توجه به اینکه مصوبه راه اندازی و تشکیل سازمان بازرگانی تقریباً حاضر است، به نظر می آید جداسازی وزارت بازرگانی از صنعت، معدن و تجارت چندان سخت و دور از انتظار نباشد.

مفتح درباره پیامدهای فقدان مدیریت متمرکز در بخش بازرگانی گفت: با توجه به اینکه حوزه بازرگانی در اقتصاد دارای هویت مستقلی است، در عین اینکه از بخش های مختلفی مانند تولید صنعتی و کشاورزی تأثیر می گیرد و روی آنها تأثیر می گذارد، به دلیل نبود مدیریت متمرکز در بخش بازرگانی شاهد کاهش آمار خدمات ترانزیتی کالا از ایران بوده ایم.

امیدواریم با رفع نواقص و ایرادات گرفته شده از سوی شورای نگهبان بر مصوبه تشکیل وزارت بازرگانی، شاهد تفکیک این سازمان مهم از وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی باشیم

وی توضیح داد: با اینکه گفته می شود ایران به دلیل جغرافیای متفاوت «چهار راه دنیا» خوانده می شود و دارای موقعیتی راهبردی برای ترانزیت کالاست، اما به دلیل نبود سازمان بازرگانی شاهد افت صادرات و ترانزیت کالا هستیم؛ به گونه ای که در یک دهه گذشته ترانزیت کالا بسیار کاهش یافته، در حالی که یکی از وظایف وزارت بازرگانی، ترانزیت کالاست.

مفتح تأکید کرد: خدمات بازرگانی جدای از حوزه بازرگانی و مستقل است که درآمدزایی و ارزآوری قابل توجهی برای کشورها دارد؛ در حالی که ایران در فقدان وزارت بازرگانی مستقل از عواید اقتصادی و مالی این موضوع بی بهره مانده است. آمارهای رسمی مرکز آمار کشور حاکی افت وحشتناک خدمات ترانزیت کالا در چند سال گذشته است، ولی امید می رود دولت سیزدهم این موضوع را پیگیری کند تا حوزه بازرگانی به صورت مستقل نیازهایش را مدیریت و هدایت کند.