راهبرد معاصر

واکنش پنتاگون به بیانیه الحشدالشعبی درباره انفجارهای عراق ظریف: تا زمانی زنده و مسؤول باشم اجازه نمی دهم یک قطره از آب خزر را از ما بگیرند نوبخت: از هفته آینده پرداخت پاداش ‎بازنشستگان و فرهنگیان سال ۹۷ آغاز می‌شود ظریف وارد نروژ شد ماکرون: پیشنهادهایی به ایرانی‌ها ارائه خواهم کرد آژیرهای خطر در شهرک‌های اطراف غزه به صدا درآمد آمریکا بازداشت کودکان مهاجر برای مدت نامعلوم را تسهیل کرد امیر حاتمی: 770 محصول دفاعی را در کشور تولید می‌کنیم جوابیه شرکت بازرگانی پتروشیمی به یک نامه جهانگیری: هفته دولت فرصتی برای حضور اعضای دولت در استان‌هاست استقلال، بمب نقل و انتقالات را مفت از دست داد نحوه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان در سال جاری ماجرای عمل جراحی محمد رضا گلزار چه بود؟ جهانگیری: دولت کالاهای اساسی مردم را در انبارها ذخیره کرده است زمان اعلام برنده نهایی مسابقه عصر جدید برنامه هفته نخست بازی های فوتبال لیگ برتر ایران/ساعت بازی پرسپولیس با پارس جنوبی آمریکا و رژیم صهیونیستی بازپس گیری کشتی ربوده شده را تمرین کردند واکنش سردار فدوی به حضور ناوهای خارجی در خلیج فارس؛‌ آمریکا و هم‌پیمانانش ‌فقط ناامنی ایجاد می‌کنند خواننده محبوب پیشکسوت در بیمارستان بستری شد جهانگیری به استان مازندران سفر می کند فتاح: از بگیر و ببندها نگران نشوید، انقلاب زنده‌تر می‌شود واشنگتن ساقط شدن پهپاد آمریکایی بر فراز یمن را تایید کرد لاوروف: مسکو قاطعانه در کنار دولت و مردم ونزوئلا ایستاده است کالدرون:هواداران منتظر قهرمانی چهارم پرسپولیس باشند/برای جذب بازیکن خارجی بودجه نداریم آلمان طی 7 سال، ۲۷۰ میلیون دلار برای ارتش آمریکا هزینه کرده است صابری: آیا ترامپ در این فکر بوده که اسرائیلی ها را به گرینلند منتقل کند؟ ظریف با رئیس مجلس سوئد دیدار کرد صحنه های جذاب گل های ستاره سابق فوتبال برزیل و دنیا+ فیلم روحانی: در کاهش تعهدات برجامی در مسیر درست حرکت می کنیم جانشین مدیرعامل بازداشت شده ایران خودرو کیست؟ نحوه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان در سال جاری سیاستهای ضد ایرانی بن سلمان با شکست روبرو شده است ماجرای جدایی یک بازیکن از استقلال ظریف در سیپری: آمریکا عامل اصلی ناامنی در منطقه است ترامپ: باورم نمی‌شود کسی از قطع کمک مالی به اسرائیل صحبت کند سود سهام عدالت سال ۹۷ دی ماه واریز می‌شود مسئولان به تولید داخلی به عنوان کلید اصلی حل مشکلات توجه کنند/ دشمن هیچ غلطی نمی‌تواند بکند چهل سال دوم قطعاً بهتر خواهد بود بخشنامه جدید گمرک برای تسریع در ترخیص کالاهای اساسی چشمی به استقلال برمی گردد؟ چرا مدیرعاملی علی‌آبادی در ایران خودرو رسماً اعلام نشد؟ سرپرست وزارت‌ میراث فرهنگی مشخص شد «عصر جدید» در نقطه پایان به اوج رسید حداد عادل: امیدوارم صداوسیما، تذکر رهبر انقلاب را جدی گرفته باشد نامه زاکانی به وزیر اطلاعات «ریال پارسه» نام جدید به جای ریال دیدا پرسپولیس و پارس جنوبی لغو می شود؟ امید هواداران استقلال به مرد شماره یک آبی ها پیام مهم دستگیری مدیرعامل ایران خودرو جدیدترین قیمت خودرو‌های پر فروش در ۳۰ مرداد ۹۸ + جدول ارتقای ظرفیت‌های دفاعی دستور کار نیروهای مسلح ایران اسلامی است اعلام قیمت بلیت دیدار پرسپولیس و پارس جنوبی ۴ روش واردات خودرو بدون خروج ارز سردار فدوی: دستگیری تفنگداران آمریکایی بسیاری از برنامه‌های دشمن را برهم زد سردرگمی کالدرون برای انتخاب جانشین کمال رونالدو: می‌توانم در پایان این فصل از فوتبال خداحافظی کنم ورود پلیس به ماجرای سگ کشی نرخ ارز سکه طلا دلار ۳۰ مرداد ۹۸ صادرات نفت ایران ادامه دارد آیا اجرای قانون فعلی مالیات بر خانه‌های خالی قیمت‌ اجاره‌ را تعدیل می‌کند؟ لاریجانی: تحریم‌ها ایران را از برنامه‌های توسعه‌ای‌اش جلو انداخت رونالدو: پسرم از محل زندگی دوران کودکی من تعجب کرد مهاجمی که وضعیت باشگاه استقلال را آشفته کرد سرلشکر باقری: ایران در گام دوم انقلاب یک قدرت شکست ناپذیر خواهد بود تمام اما و اگرهای یک ادغام پرسروصدا در وزارت ارشاد نقوی حسینی: اقدام آمریکا درباره نفتکش حامل سوخت ایران در ادامه پروژه ایران‌هراسی بود مهلت ثبت نام کتب درسی کلاس اولی‌ها تا هفته آینده درخواست بازیکن محبوب پرسپولیس از هواداران تخلفات بزرگی در واگذاری "اردوگاه شهید باهنر" انجام شده است + جزییات چرا ابعاد مهمی از سیاست‌های اصل ۴۴ اجرایی نشد؟ 6 ماه زندگی در سلول یک متری دستور ویژه رئیس قوه قضاییه برای رسیدگی به تخلفات خودروسازان نگاهی به فیلم «منطقه پرواز ممنوع»| یک قدم بلند برای سینمای نوجوان سخنگوی هیئت رئیسه مجلس: اجرای طرح رتبه‌بندی معلمان ابهامات فراوانی دارد / منابع ‌طرح مشکوک‌الوصول است‌ ارزیابی مدارس در 9 شاخص کلیدی برای آمادگی در اول مهر استفاده از کارتخوان توسط پزشکان یک قانون است حرم رضوی مملو از حضور زائران؛ صحن و سراهای بارگاه امام رضا(ع) آذین‌بندی شد کارگران آمریکایی «رنج» می‌برند وزیر کشور خبر داد: ایجاد کمیته برای ساماندهی رسانه‌های مجازی چه می‌شد اگر 100 حاتمی‌کیا داشتیم یکه زارع مدیرعامل ایران‌خودرو بازداشت شد مبارزه با فساد به خودروسازان رسید + فیلم چرا مارچوبه انقدر گران است؟ مظنه: کیلویی ۱۲۰ هزار تومان پرهیز قضات از هرگونه سفارش‌ در پرونده‌های قضایی تجلیل از خانواده‌‎های معظم شهدا توسط سرلشکر قاسم سلیمانی +تصاویر نفت شیل آمریکا در ایستگاه پایانی بازداشت 2 مدیر ارشد ایران‌خودرو/ تیم بازرسی در بخش مالی شرکت مستقر شد واکنش شهردار تهران به فیلم آزار و اذیت سگ‌ها شرایط بیمه و دریافت حقوق بازنشستگی زنان خانه‌دار تجاوز وحشتناک کارگردان مشهور به دختر جوان به بهانه بازیگری + جزئیات ماشین آمبولانس واقعی باید پشت بلندگو به جان مادرش قسم بخورد که جعلی نیست «رامبد جوان» به سیم آخر زد! جهانگیر الماسی: پول‌های کثیف سینما را مدیریت می‌کند اینفوگرافیک/ کودتای ۲۸ مرداد؛ از آغاز تا پایان آثار و نتایج سرپیچی از غدیر توصیه یک مادربزرگ به داور «عصر جدید» تکذیب خبر منتشرشده در فضای مجازی به نقل از آیت‌الله مقتدایی حمله احسان علیخانی به ستاره زن سینما: کجای تلویزیون رقصیدی؟+ فیلم داخل شهرک باستی هیلز بعد از برداشته شدن گیت های ورودی!/ فیلم تحلیل دیدنی کارشناس آمریکایی از قدرت نظامی ایران + فیلم حضور داور عصر جدید در غبارروبی حرم سیدالکریم/ تصاویر بیانات رهبر معظم انقلاب درباره انتخاب رشته کنکور/ فیلم کاریکاتور/ بحران کشمیر کاریکاتور/ یک معاینه ساده فیلم منتشرنشده سخنرانی رهبر انقلاب درباره روز عرفه وقتی بشیر حسینی تقلیدگر صدایش را غافلگیر می‌کند +فیلم بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
کامران کرمی؛ دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل و پژوهشگر مسائل خلیج فارس
تاریخ انتشار: ۰۹:۰۰ - ۰۲ مرداد ۱۳۹۸ - 2019 July 24
کد خبر: ۱۷۳۰۶
استقرار نیروهای آمریکایی در ریاض تحول مهم و عمده‌ای در فضای تنش‌های منطقه و در چارچوب همکاری‌های عربستان و آمریکا به شمار می‌رود.

به گزارش راهبرد معاصر؛ تصاعد بحران در خلیج فارس و افزایش تنش ها بین ایران و آمریکا و متحدان منطقه‌ای و فرامنطقه ای آن، نگرانی ها از وقوع درگیری و جنگی ناخواسته را بالا برده و بازیگران را به تکاپو انداخته تا با آرایش های نظامی و دفاعی و شکل دهی به ائتلاف های موقتی، زمینه را برای دفع خطر احتمالی فراهم آورند. در این چارچوب اعزام 500 نیروی نظامی آمریکا به پایگاه هوایی سلطان بن عبدالعزیز در شرق ریاض پس از 16 سال و انتقال سامانه دفاعی پاتریوت و جنگنده‌های رادارگریز و نسل پنجمی «اف-۲۲» به عربستان در شرایط افزایش سطح تنش، اقدامی معنادار است که آمادگی برای تقابل احتمالی با ایران، موازنه با انصارالله یمن، رقابت با قطر و افزایش همکاری های نظامی- امنیتی دوجانبه بعنوان چهار هدف این تحول مهم مطرح قابل شناسایی است که در این نوشتار مورد تبیین قرار گرفته است.

 

1. آمادگی مقابله با ایران

با افزایش تنش ها در منطقه، رئیس جمهور آمریکا در اواخر خرداد ماه 98 دستور اعزام نیرو به منطقه را داده بود و تاکید کرد این تعداد نیرو بنا به درخواست سنتکام و توصیه رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا پس از مشورت با کاخ سفید اعزام می‌شوند. نیروهایی که در عربستان سعودی مستقر می‌شوند، بخشی از همین نیروهای جدید هستند. دولت آمریکا هنوز تصمیم خود برای استقرار نیرو در عربستان را رسما به کنگره اطلاع نداده، اما بنظر می رسد که این تصمیم رسما و به زودی اعلام شود.

 

در این فضا، یکی از انگیزه های ریاض و واشنگتن برای حضور نیروهای آمریکایی در پایگاه مهم سلطان در شرق ریاض بالا بردن سطح آمادگی و عملیاتی نیروها برای تقابل احتمالی با ایران است. در واقع راهبرد فشار حداکثری ترامپ علیه تهران و ایفای نقش عربستان در این کمپین باعث شده تا با افزایش تنش ها در منطقه خلیج فارس، ریاض این بار به شکل عملیاتی تر و با پرداخت هزینه های همپیمانی با آمریکا در این طرح که عمدتا و ابتدا به ساکن دفاعی است، مشارکت کند.

 

همچنین نگرانی مقامات سعودی از وقوع یک جنگ احتمالی بخصوص با نمایش قدرتی که جمهوری اسلامی ایران با زدن پهپاد آمریکایی و توقیف نفتکش بریتانیایی از خود بروز داده، باعث شده تا عربستان از آمریکا بخواهد تا با استقرار نیرو و تجهیزات، زمینه را برای دفع خطر، حفظ موازنه و بازگرداندن آرامش و ثبات به منطقه بازگرداند.

 

2. موازنه با انصارالله

انگیزه بسیار مهم دیگر عربستان از استقرار نیروهای آمریکایی به بن بست در یمن و تحولات جدید منبعث از آن بر می گردد. انتقادات بین‌المللی از رویکرد سعودی، فرسایشی شدن جنگ، بحران انسانی، ناکارآمدی و فروپاشی ائتلاف عربی، عدم تمایل آمریکا به ورود مستقیم به جنگ و مهم‌تر از همه در سطح استراتژیک خروج امارات، متحد سعودی، از یمن باعث شده تا عربستان عملا در جنگ یمن که در مارس ۲۰۱۵ کلید زد، تنها بماند.

 

این وضعیت در کنار قدرت آفندی انصارالله و ارتش یمن و حملات متناوب و موفق پهپادی و موشکی به خاک عربستان و هدف قرار دادن فرودگاه ها، تاسیسات نفت و برق در مناطق جنوبی عربستان و همچنین ریاض پایتخت، باعث شده تا عملا عربستان در جنگ با یمن زمین‌گر شود. در این میان ناکارآمدی سامانه دفاع موشکی پاتریوت و نیروهای استیجاری و مزدور از سومالی و برخی دیگر از کشورها سبب شده تا عربستان با متقاعد سازی آمریکایی ها به ارسال نیروهای کارآزموده و نسخه جدید سامانه پاتریوت، در صدد باشد تا موازنه تغییر یافته به نفع یمنی ها را مجددا در فرآیند توازن قرار دهد.

 

در این میان اما این اقدام آمریکایی ها بیشتر دفاعی و از سر تهدید و نمایش قدرت است و بنظر نمی رسد که با فشارهایی که در کنگره و سنا از سوی هر دو حزب دموکرات و جمهوری خواه در خصوص جنگ یمن و ممانعت فروش تسلیحات به عربستان وجود دارد، ترامپ با رویکردهای اقتصادی ای که دارد، بخواهد اقدامی میدانی به نفع عربستان انجام دهد.

 

3. رقابت با قطر

انگیزه دیگری که به این رفتار عربستان شکل می دهد، رقابت با قطر بر سر پایگاه های هوایی العدید و سلطان است. متقاعد سازی آمریکا به استقرار نیرو در پایگاه هوایی سلطان در شرایطی صورت می گیرد که پیشتر قطری ها خواستار استقرار این نیروها در پایگاه العدید شده بودند. تصاویر ماهواره‌ای که توسط پایگاه پلنت لبز گرفته شده نشان می‌دهد از نیمه ماه گذشته میلادی تعداد محدودی نیروی نظامی و پشتیبانی آمریکایی در این پایگاه مستقر شده‌اند. تصاویر دیگری که اوایل ماه جاری میلادی برداشته شده هم نشان می‌دهد که زیرساخت‌های این پایگاه، از جمله باندهای فرود هواپیما، توسعه یافته است و تا ماه آگوست این فرآیند تکمیل می شود. اگرچه عربستان در طول چند دهه شراکت راهبردی با آمریکا، محدودیت هایی را در خصوص حضور نیروهای خارجی داشته است، ولی عملگرایی سعودی در طول بزنگاه های خاص همچون جنگ خلیج فارس، اشغال افغانستان و اشغال عراق باعث شده تا در مقطع کنونی رقابت با قطر و نگرانی ها از ایفای نقش بیشتر این کشور در استراتژی منطقه ای آمریکا، به یکی از اولویت ها و دغدغه های سعودی تبدیل شود.

 

4. همکاری‌های نظامی عربستان و آمریکا

انگیزه چهارمی که به تمایل سعودی ها برای استقرار نیروها و تجهیزات آمریکا شکل می دهد، تداوم همکاری های نظامی- امنیتی در فضای انتقادات داخلی و بین المللی از رویکرد عربستان در جنگ یمن و فروش تسلیحات به ریاض است. 27 تیر ماه برخی از اعضای جمهوری خواه مجلس نمایندگان به قطعنامه‌های پیشنهادی علیه ترامپ برای فروش سلاح به عربستان و امارات رأی مثبت دادند و براین اساس قطعنامه ممنوعیت فروش میلیاردها دلار سلاح به عربستان سعودی و امارات در مجلس نمایندگان آمریکا رأی آورد. پیش از این در ماه ژوئن نیز مجلس سنا به لغو قراردادهای فروش سلاح به عربستان رأی داده بود و بر این اساس، این سومین بار طی ماه‌های اخیر است که کنگره مصوبه‌ای علیه روابط ویژه دولت ترامپ با عربستان ارائه می‌کند. نمایندگان آمریکایی در ماه آوریل نیز به پایان مشارکت آمریکا در جنگ عربستان علیه یمن رأی دادند. اگرچه ترامپ گفته است همه این قطعنامه ها را وتو خواهد کرد.

 

30 تیر ماه نیز وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد شرکت «لاکهید مارتین» موفق شده است برای فروش سامانه موشکی «تاد» به عربستان سعودی، قراردادی به ارزش یک میلیارد و ۴۸۰ میلیون دلار با ریاض امضا کند. ماه گذشته میلادی، «مایک پامپئو» وزیر خارجه آمریکا در اظهاراتی که با واکنش منفی نمایندگان هر دو حزب در کنگره روبرو شد، گفت واشنگتن قصد دارد با استناد به مجوزهای گذشته و با هدف ایجاد بازدارندگی جنگ‌افزارهایی به ارزش ۸.۱ میلیارد دلار به عربستان سعودی صادر کند. بنابراین عربستان به دنبال آن است تا در فضای تصاعد بحران زمینه را برای ارسال تجهیزات پیشرفته تر فراهم کند. بخصوص ضعف هایی که سامانه پاتریوت در استان های جنوبی عربستان و در مرز با یمن از خود نشان داده باعث شده تا فشارها بر آمریکا برای تحویل سامانه تاد افزایش پیدا کند. در این چارچوب تحویل سامانه اس 400 روسیه به ترکیه و درخواست سعودی ها از مسکو برای تحویل این سامانه به ریاض بخش دیگری از رفتار عربستان برای متقاعد کردن دولت ترامپ و کنگره برای تحویل سامانه های پیشرفته دفاعی است.

 

از اینرو و در جمع بندی باید گفت که استقرار نیروهای آمریکایی در ریاض تحول مهم و عمده ای در فضای تنش های منطقه و در چارچوب همکاری های عربستان و آمریکا به شمار می رود. این اقدام ابتدائا دفاعی با هدف بازگرداندن توازن به منطقه و کنترل تنش از سوی آمریکا صورت می گیرد و ایفای نقش عربستان در میزبانی از این نیروها در چارچوب راهبرد منطقه ای ترامپ و برای مدیریت تنش و کنترل رفتار بازیگرانی چون ایران صورت می گیرد. محتمل است که در فضای تصاعد بحران، زمینه برای ورود این نیروها در صحنه عملیاتی به نفع عربستان هم فراهم شود.

 

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: