دزدی از منابع گازی ایران در روز روشن

به گزارش راهبرد معاصر؛  در سال 1962 در میانه خلیج فارس ذخایر عظیم گازی کشف شد که حجم آن 35 تا 60 تریلیون فوت مکعب (60 هزار میلیارد فوت مکعب) تخمین زده شده است. این میدان که بین دو کشور ایران و کویت مشترک شناخته شد، در سمت ایران با نام "آرش" و در سمت کویت با نام "الدوره" نامیده می شود.

از همان سال 1960 اختلاف میان ایران و کویت بر سرمرز آبی دو کشور در منطقه قرارگیری این میدان مشترک آغاز شد، اما اختلافات به صورت اظهارنظرهایی در جلسات باقی ماند تا اینکه در سال 2001 ایران به استقرار تجهیزات برای آغاز حفاری اکتشافی در این میدان اقدام کرد. کویت با اطلاع از آغاز حفاری های اکتشافی توسط ایران، با تهدید کشورمان به شکایت در مراجع بین المللی، ایران را از هر گونه فعالیت تا زمان حصول نتیجه در تعیین مرز آبی نهی کرد و ایران نیز فعالیت های اکتشافی و توسعه ای خود بر روی میدان آرش را متوقف کرد.

این اقدام کویت و همکاری ایران در توقف فعالیتهایش، در حالی بود که عربستان و کویت در طرحی مشترک از سال 2000 فعالیت های اکتشافی و توسعه ای را بر روی این میدان گازی بدون اطلاع ایران آغاز کرده بودند. آغاز حفاری های اکتشافی در میدان مشترک "آرش - الدوره" توسط عربستان و کویت به سال 2000 باز می گردد که اینکار بدون اجازه ایران به عنوان یک شریک در این میدان مشترک انجام گرفت. [بحث اجازه و هماهنگی با ایران بدین منظور بیان شده که دو طرف هنوز بر سر تعیین مرز مشترک آبی در این منطقه اختلاف نظر داشتند]

سال 1395 بود که خبرگزاری تسنیم با انتشار گزارشی هشدار داد که کویت سهم ایران را در "آرش" به عربستان بخشید، اما مسئولان وقت، اولویتی برای توسعه این میدان قائل نبودند و پرونده آن را برای ادامه مذاکرات با کویت جهت تعیین حدود مرزهای آبی باز گذاشتند.

در حالی که در ایران، پرونده این میدان برای مشارکت با کویت باز نگه داشته شد و هرگونه اقدام توسعه‌ای از سال 2001 از سمت ایران متوقف شد، عربستان و کویت با تشکیل شرکت مشترک (KJO) سهم برداشت از این میدان را به‌صورت 50 درصد عربستان و 50 درصد کویت بین خود تقسیم کردند و هیچ سهمی برای ایران که برآورد شده است حتی تا 70 درصد از ذخایر گازی این میدان مشترک در آبهای ایران باشد، قائل نشدند.

ادامه طرح شبیخون به ذخایر گازی ایران در میدان آرش، امضای سند همکاری اخیر بین سعودی‌ها و کویت برای تولید روزانه 1 میلیارد فوت‌مکعب گاز و 84 هزار بشکه میعانات گازی از این میدان مشترک است.

درحالی کویت در همکاری مشترک با عربستان، در حال تقسیم سهم ایران با سعودی‌ها است و در اظهاراتی عجیب، این میدان مشترک گازی را میدانی کویتی ـ سعودی اعلام کرده است، که سوابق تاریخی مذاکرات ایران و کویت نشان می‌دهد در طول مذاکرات دو کشور از 60 سال پیش، بر سر تعیین مرزهای آبی و همکاری مشترک در برداشت از این منابع گازی، همواره سران دو کشور حق کشور مقابل را برای سهم‌داشتن در این منابع عظیم گازی به‌رسمیت شناخته‌اند و تا اواخر قرن بیستم و رسیدن به سال 2000 نیز، سعودی‌ها نقشی در این مذاکرات دوجانبه بین ایران و کویت نداشتند و این طرح سعودی، برای سهم‌گیری از منابع گازی این میدان مشترک بین ایران ـ کویت، از حدود سال 2000 آغاز شد.

جواد اوجی، وزیر نفت ایران فروردین ماه 1401 با انتشار مطلبی اعلام کرد "مطالعات جامع میدان مشترک آرش با حفاری چاه اکتشافی و انجام لرزه‌نگاری تکمیل شده است و به‌زودی با نصب جکت (پایه) عملیات حفاری در این میدان آغاز خواهد شد. گرچه ما مایل به مذاکره و همکاری برای توسعه میدان‌های مشترک هستیم اقدامات یکجانبه، مانع طرح مذکور نخواهد گردید."

این اظهارات وزیر نفت نشان می‌داد ایران از این پس قرار نیست مثل سال‌های گذشته، نظاره‌گر تقسیم منابع گازی ایران در میدان مشترک آرش، بین کویتی‌ها و سعودی‌ها بماند و بعد از 22 سال وقفه در توسعه میدان گازی آرش، بار دیگر اقدامات توسعه‌ای را برای برداشت گاز از این مخزن مشترک، آغاز می‌کند؛ اما در یک‌سال گذشته نیز اتفاق موثری در میدان آرش از سوی ایران رخ نداد.

طبق آنچه الجزیره گزارش کرده، وزیر نفت کویت در اظهاراتی عجیب مدعی شده که میدان گازی آرش برای کشورش و عربستان است و ایران باید ابتدا به ترسیم مرزهای دریایی پایبند باشد.

باید دید پاسخ مشخص مسئولان ایرانی به این ادعای کذب وزیر نفت کویت، چه خواهد بود./ تسنیم