حمایت پارلمان اروپا از سرکردگان گروهک تروریستی حرکه النضال گفت‌و‌گوی تلفنی مشاور ترامپ با نتانیاهو درباره اشغال شهرک‌های کرانه باختری ریاست ترامپ به پایان رسید شرط وزیر بهداشت برای اجرای طرح ترافیک در تهران مأموران شهرداری دستور قضایی تخریب آلونک آسیه پناهی را نداشتند ببینید | قرعه‌کشی در جاده مخصوص اعلام لیست نهایی واجدان شرایط مسکن ملی تخریب آلونک‌ها به جای برخورد با کاخ‌سازی غیرقانونی مشمولانی که کد بورسی ندارند، چگونه سهام خود را بفروشند؟ بانک‌ها سهام عدالت را چقدر می خرند؟ قیمت روز گوشی موبایل امرو دوشنبه ۱۲ خرداد ۹۹ سهام عدالت به‌صورت آنلاین قابل فروش است؟ فیلم/ اجرای خواننده عصر جدید مجید معظمی اعتبارنامه کدام نمایندگان ادوار گذشته رد شده است؟ سخنان استاندار پایتخت درباره زلزله تهران مشاهده ارزش روز سهام در سامانه بورسی سهام عدالت فیلم/ حمله طرفدار دیوانه ترامپ با کامیون به معترضان! سخنرانی تلویزیونی رهبر انقلاب در سی و یکمین سالروز رحلت امام خمینی(ره) آیا قدرت محمود واعظی در دولت بیش از ریاست دفتر رئیس‌جمهوری است؟ جدیدترین جزئیات از پرونده جنجالی رومینا اعلام قیمت جدید ۸ محصول ایران خودرو دنیا صدای مظلومیت شما را شنید/ سیروس عسگری دو سه روز آینده به کشور بازمی‌گردد اعلام زمان بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها پیام سرلشکر باقری به مناسبت سالگرد ارتحال امام خمینی تماس محرمانه تل آویو و ریاض در خصوص بیت‌المقدس اعلام تصمیم روحانی در مورد طرح ترافیک هپکو به ایمیدرو رسید وزیر بهداشت: دخالتی در ساعات بازگشایی صحن رضوی نخواهیم کرد / پس از ۱۰ روز مجددا شرایط را ارزیابی می‌کنیم قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۱۲ خرداد ۹۹ + جدول سردار شکارچی: دولت آمریکا پایه‌های دموکراسی دروغین خود را متزلزل کرده است ترامپ به دنبال تروریست معرفی کردن معترضان در آمریکاست سرلشکر جعفری:‌ تلاش‌های حاج قاسم موجب رشد چشمگیر نیروی قدس و مقاومت اسلامی در منطقه شد خودداری عراق از پرداخت پول به منطقه کردستان این کشور «جو بایدن» باز هم از«دونالد ترامپ» جلو زد ادعای واشنگتن علیه ایران و روسیه احتمال تعویق الحاق بخش هایی از کرانه باختری گزارش هواشناسی ۱۲ خرداد ۹۹/ پیش بینی باران ۲ روزه در ۲۷ استان واکنش سردار شکارچی به رفتارهای نژادپرستانه ترامپ و پلیس آمریکا افشای وجود تجهیزات آلمانی در اختیار شبه‌نظامیان شرق لیبی افراط پلیس آمریکا در به کارگیری خشونت از کجا ناشی می شود؟+ تصاویر پرداخت یارانه نقدی به متولدان جدید مشروط شد افزایش بازداشتی‌های اعتراضات در آمریکا به ۴۱۰۰ نفر واکنش ترامپ به به ناآرامی های شب های گذشته در آمریکا موج سوم کرونا در راه است؟ تقاضا برای بنزین ایرانی افزایش یافت بررسی موضوع تولید خودروی ملی در مجلس طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۱۲ خرداد ۹۹ افزایش تحرکات بعثی‌ها در عراق به بهانه مبارزه با داعش جزییات دستگیری میلاد حاتمی ثبت سفارش آنلاین سهام عدالت در کارگزاری‌ها سهام بورسی و سهام عدالت وثیقه تسهیلات کارت اعتباری می‌شود؟ تعداد ثبت نام کنندگان طرح پیش فروش ایران خودرو و سایپا لغو برخی محدودیت‌ها در طرح پیش فروش ۷۵ هزار دستگاه خودرو ادامه وضعیت قرمز در استان خوزستان مهمترین سوالات در خصوص طرح فروش فوق العاده خودرو ببینید | نژادپرستی بی نقاب ترامپ اعلام میزان افزایش حق عائله مندی بازنشستگان کشوری اعلام شماره تلفن جدید سهام عدالت ۱۷ رویکرد رئیس مجلس یازدهم را به خاطر بسپاریم واعظی وزیر بهداشت را تهدید کرده استعفا کند؟ اولین بیانیه نمایندگان مجلس یازدهم به علت اعتراض به اعتبارنامه «تاجگردون»‌ تهدید مسلحانه شده‌ام زمان دقیق قرعه کشی ایران خودرو و سایپا فیلم| اعتبارنامه ۲۷۳ نماینده مجلس تایید شد مبلغ بیمه بیکاری کرونا چقدر است؟ نولیبرالیسم پشت لودر! تأیید اعتبارنامه ۱۸ منتخب دوره یازدهم مجلس+ اسامی اعلام جزئیات نحوه فروش سهام عدالت اعتبارنامه «تاجگردون» تائید نشد افزایش دستمزد کارگران به کجا رسید؟ کاریکاتور | ماساژ برای رنگین‌پوستان دفترچه‌های درمانی تأمین اجتماعی نیاز به تمدید ندارند توضیحات سازمان تعزیرات در خصوص قیمت خودرو و مسکن سازمان هواشناسی هشدار داد/ کاهش موقتی دما در برخی استان‌های شمالی کشور احتمال بازگشایی دانشگاه‌ها زودتر از مهر کشف ۱۰۱۴ دستگاه خودرو بدون پلاک اعلام ساعات کار سازمان‌ها و ادارات آموزش و پرورش از ۱۰ خرداد فیلم‌هایی که وام ۳۰۰ میلیونی می‌گیرند+ اسامی کاریکاتور | اقتدار تحریم‌شکنان کاریکاتور | سلطان واقعی خودرو کیست؟ کاریکاتور | از نیل تا فرات آیت الله مکارم شیرازی امروز را عید فطر اعلام کردند راهپیمایی روز قدس در فضای مجازی کاریکاتور | کپرسوختگان را صاحب خانه می‌کنیم تفسیر قرآن رهبر انقلاب| تفاوت تبلیغ اسلامی با پروپاگاندای غربی+فیلم حاج‌آقا مجتبی تهرانی:‌ فرصت باقی‌مانده از رمضان را قدر بدانیم +فیلم کاریکاتور | خدمتگزاری با چشمان بسته! ادامه پخش سریال «زیرخاکی» از امشب کاریکاتور/ بی تدبیری در بازار خودرو ۳ هزار میلیارد تومان سود به جیب دلالان ریخت کاریکاتور/ در بورس چه خبر است؟ اینفوگرافیک/ آشنایی با روش‌های مدیریت سهام عدالت کاریکاتور | فرصت‌طلبان خونخوار اینفوگرافیک/ دستورالعمل برگزاری مراسم شب‌های قدر در دوره کرونا توصیه های رهبر انقلاب برای استفاده بهتر از شب‌های قدر توقف پخش برنامه «دورهمی» کاریکاتور/ حذف صفر از پول ملی تأثیری در اقتصاد ندارد خوشحالی خانم بازیگر از هک شدن اینستاگرامش سیاست دوگانه سیما در مواجهه با سلبریتی‌ها و محمود کریمی روح الله زم با ماسک و دستکش در دادگاه/ تصاویر کاریکاتور | بازگشت کاخ سفید به برجام برای افزودن تحریم‌ها در سالگرد خروج آمریکا از برجام! درگذشت ریشی کاپور بازیگر مشهور هندی بازتاب‌های ادامه‌دار به ماجرا‌های آقای «نون خ» حاشیه جدید و عجیب برای دو بازیگر «پایتخت» علت پایان غیرمنتظره «نون. خ۲» چه بود؟ بازیگری که پس از سال‌ها تلاش در سریال مهران مدیری دیده شد وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

3 دلیل تنش در روابط عربستان سعودی و حماس

عربستان سعودی همان‌گونه که تشکیلات خودگردان را بازیگر مشروع فلسطین می‌شناسد، بازیگران گروه‌های مقاومت فلسطین به خصوص جنبش مقاومت اسلامی (حماس) را به رسمیت نمی‌شناسد و آنها را بازیگرانی مزاحم و ناهمسو با منافع عربستان سعودی می‌داند.
دکتر سیدرضی عمادی؛ کارشناس مسائل جهان عرب
تاریخ انتشار: ۱۲:۳۴ - ۲۷ شهريور ۱۳۹۸ - 2019 September 18
کد خبر: ۲۲۵۶۰

به گزارش راهبرد معاصر؛ جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) در بیانیه‌ای با انتقاد از عربستان سعودی، از مقامات سعودی خواست اعضای بازداشت شده این جنبش در این کشور را آزاد کنند. بر همین اساس، در این نوشتار روابط عربستان با حماس و علل تنش در این روابط بررسی می‌شود.

 

1. سیاست عربستان سعودی در قبال فلسطین

به طور کلی می‌توان سیاست حکام کنونی عربستان سعودی در قبال فلسطین را در سه محور بیان کرد:

نخستین محور این است که سیاست ریاض در قبال فلسطین تابعی از سیاست‌های آمریکا است. در همین راستا، حمایت از طرح آمریکایی معامله قرن و همچنین عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی از سوی ریاض پیگیری می‌شود. بر همین اساس نیز برخی منابع از اعمال فشار دولت عربستان سعودی بر محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین برای پذیرش طرح آمریکایی معامله قرن و احیای مذاکرات با رژیم صهیونیستی خبر دادند.

 

دومین محور، حمایت از فلسطین با هدف کسب مشروعیت در داخل عربستان و در جهان اسلام است. عربستان سعودی تلاش دارد با حمایت مالی از فلسطین به خصوص از تشکیلات خودگردان، خود را کشوری حامی فلسطین معرفی کند، در حالی که ریاض تعهدی در قبال وضعیت وخیم مردم باریکه غزه ندارد. این رویکرد عربستان سعودی بیانگر تناقض سیاست‌های این کشور در قبال مساله فلسطین است؛ زیرا ریاض از یک سو با طرح معامله قرن که طرحی کاملاً نژادپرستانه و ضد منافع فلسطین است همراهی می‌کند و گام‌های مهمی نیز در جهت عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی بر می‌دارد و از سوی دیگر تلاش دارد خود را حامی ملت فلسطین نیز معرفی کند. بر همین اساس، در حالی که منابع مختلف از حمایت عربستان از طرح آمریکایی معامله قرن خبر می‌دهند و حتی ریاض در مقابل اعلام قدس به عنوان پایتخت جدید رژیم صهیونیستی در چارچوب معامله قرن سکوت کرد، پس از اظهارات اخیر بنیامین نتانیاهو مبنی بر الحاق بخش‌هایی از کرانه باختری به سرزمین‌های اشغالی در صورت پیروزی در انتخابات پارلمانی سپتامبر 2017، عربستان خواستار تشکیل جلسه اضطراری وزرای خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی می‌شود و این نشست نیز روز 15 سپتامبر در جده عربستان برگزار شد. این رویکرد دوگانه نشان می‌دهد که میان سیاست اعلامی و اعمالی عربستان سعودی در خصوص موضوع فلسطین تعارض و تفاوت وجود دارد و دیپلماسی پنهان عربستان متفاوت با دیپلماسی آشکار آن در خصوص رابطه با رژیم صهیونیستی است. 

 

سومین محور، پذیرش دوگانه تشکیلات خودگردان/گروه‌های مقاومت است. عربستان سعودی که یکی از بازیگران محور سازش در منطقه غرب آسیا است تشکیلات خودگردان فلسطین و جنبش فتح را به عنوان بازیگران فلسطینی همسو با منافع ریاض می‌شناسد که اهل مذاکره با رژیم صهیونیستی است، با آمریکا تعارضی ندارد و با ایران نیز زاویه دارد.

 

2. خصومت عربستان سعودی با حماس

عربستان سعودی همان‌گونه که تشکیلات خودگردان را بازیگر مشروع فلسطین می‌شناسد، بازیگران گروه‌های مقاومت فلسطین به خصوص جنبش مقاومت اسلامی (حماس) را به رسمیت نمی‌شناسد و آنها را بازیگرانی مزاحم و ناهمسو با منافع عربستان سعودی می‌داند. برهمین اساس، عربستان سعودی حتی جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) را به عنوان گروهی تروریستی می‌شناسد. عربستان سعودی با جنبش حماس و گروه‌های مقاومت فلسطین اختلاف هویتی دارد؛ زیرا این گروه‌ها با هر گونه مذاکره با رژیم صهیونیستی مخالف هستند و بر راهبرد «مقاومت» در مقابل این رژیم و حامیان آن تأکید دارند، موضوعی که عربستان سعودی آنرا نمی‌پذیرد. در همین حال، اگرچه حماس و گروه‌های مقاومت فلسطین، به لحاظ هویتی در زمره گروه‌های عربی و مسلمان اهل سنت هستند، اما عربستان سعودی این گروه‌ها را به لحاظ سیاسی نزدیک به جمهوری اسلامی ایران، مهم‌ترین رقیب عربستان در سطح منطقه غرب آسیا، می‌داند و این نیز دلیل دیگری در خصوص مخالفت و حتی خصومت ریاض با گروه‌های مقاومت فلسطین از جمله جنبش حماس محسوب می‌شود. عربستان سعودی به خصوص پس از به قدرت رسیدن ملک سلمان و پسرش، محمد، رویکرد ضد مقاومت شدیدی را اتخاذ کرده است که شامل برخورد با جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) نیز می‌شود. عربستان سعودی، جنبش حماس را «افراطی» می‌ داند.

 

با توجه به این وضعیت، عربستان سعودی اقدام‌های زیادی علیه حماس انجام داد که برخی از مهم‌ترین این اقدام‌ها عبارتند از:

  1.  اعمال فشار سیاسی بر جنبش حماس از طرق مختلف از جمله تبلیغات علیه این جنبش در باریکه غزه
  2. نادیده گرفتن وضعیت وخیم مردم عرب و مسلمان باریکه غزه با هدف ایجاد جنگ روانی علیه جنبش مقاومت اسلامی فلسطین.
  3. مخالفت با هر گونه در اختیار داشتن سلاح از سوی جنبش حماس و اعمال فشار بر تشکیلات خودگردان فلسطین برای خلع سلاح حماس.
  4. مخالفت با دموکراسی در فلسطین، چرا که انتخابات سال 2006 در فلسطین نشان داد که دموکراسی می‌تواند به قدرت گرفتن جنبش حماس در فلسطین منجر شود.
  5. بازداشت رهبران و اعضای جنبش حماس.

 

3. بازداشت رهبران و اعضای حماس، عامل دور تازه تنش در روابط با عربستان سعودی

دور تازه تنش در روابط عربستان سعودی و حماس ناشی از بازداشت رهبران و اعضای این جنبش از سوی حکومت ریاض است. اگرچه آمار دقیقی در این خصوص وجود ندارد، اما روزنامه لبنانی الاخبار تعداد بازداشت‌شدگان حماس در عربستان را بیش از ۶۰ نفر اعلام کرد. علاوه بر این، عربستان سعودی رهبران و اعضای بازداشت شده حماس را در زندان‌ها مورد شکنجه قرار می‌دهد. در همین راستا، دستگاه امنیتی عربستان سعودی روز چهارم آوریل 2019 «محمد الخضری» از رهبران حماس را در شهر جده که حدود سه دهه مقیم این شهر بود، دستگیر کرده است. عربستان برای بازداشت الخضری دلیلی اعلام نکرد اما جنبش حماس اعلام کرد که وی صرفاً در حال جمع‌آوری کمک مالی برای اسرای فلسطینی بود.

 

اخیرا نیز منابع سیاسی فلسطین اعلام کردند که مقامات عربستان سعودی یکی دیگر از رهبران جنبش حماس و تاجر فلسطینی به نام ابو عبیده الآغا را بازداشت کرده و او را به زندان سیاسی ذهبان در جده منتقل کردند. این منابع گزارش دادند که ابوعبیده فرزند خیری الآغا است که در سال 2014 در عربستان سعودی از دنیا رفت. الآغا یکی از اعضای رهبری جنبش حماس در عربستان سعودی است که تابعیت این کشور را نیز دارد. بازداشت این فرد در شرایطی صورت گرفته است که هیچ توجیهی برای ادامه بازداشت این فرد وجود ندارد.

 

جنبش حماس اعلام کرد که الخضری و دیگر اعضای حماس که در زندان‌های عربستان هستند، تحت شکنجه قرار می‌گیرند. یکی از مقامات جنبش حماس در گفتگو با پایگاه خبری عربی ۲۱ گفت شرایط بازداشت‌شدگان بسیار وخیم است و دولت سعودی حساب‌های مالی آنها را بسته و خانواده‌‌های‌شان نیز در شرایط مالی بدی به سر می‌برند. این رفتار عربستان سعودی با رهبران و اعضای حماس گویای این است که آل سعود روابط مناسبی با جنبش حماس ندارد.

 

نکته دیگر این است که با توجه به تعارض هویتی سیاسی عربستان و حماس، بروز تنش در روابط طرفین پیش از این نیز وجود داشته است، اما در گذشته میانجی‌گری بازیگران ثالث سبب حل این تنش‌ها می‌شد. حماس در تنش فعلی نیز تلاش کرد با میانجی‌گری بازیگران ثالث موضوع را حل کند، اما عربستان تحت رهبری ملک سلمان به حماس نیز مانند دیگر کشورهای عربی نگاه "بالا" به " پائین" دارد و خواستار مطیع کردن همه بازیگران عربی از جمله حماس است. در همین راستا، جنبش حماس اعلام کرده است که به مدت پنج ماه و نیم تلاش داشته از طریق وساطت «محمد الخضری» ۸۱ ساله را آزاد کند ولی بعد از آنکه این تلاش‌ها و وساطت‌ها بی‌ ثمر بوده، مجبور شده است، این قضیه را رسانه‌‌‌ای و علنی کند. اگرچه جنبش حماس بازداشت و شکنجه «محمد الخضری» را علنی کرده است، اما شمار دیگری از رهبران حماس نیز در زندان‌های آل سعود هستند.

 

دو دلیل خاص درباره اقدام‌های عربستان ضد حماس در شرایط کنونی وجود دارد. اولین دلیل این است که عربستان سعودی با اعمال فشار بر حماس تلاش دارد روابط این جنبش فلسطینی با جمهوری اسلامی ایران را قطع کند، موضوعی که پیش از این اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس نیز به آن اشاره کرد.

 

دومین دلیل نیز این است که حماس طی ماه‌های اخیر در صدد احیای روابط با سوریه بر آمده است. عربستان سعودی پیش از این از قطع روابط حماس و سوریه استقبال کرده بود و اکنون مخالف هر گونه احیای روابط حماس با دمشق است. عربستان طی 9 سال اخیر یکی از حامیان اصلی مخالفان نظام سوریه و همچنین از حامیان برخی گروه‌های تروریستی است که در سوریه ضد نظام این کشور می‌جنگند. ریاض که در دستیابی به مهم‌ترین هدف خود در بحران سوریه یعنی براندازی نظام سوریه ناکام بود، اکنون در این بحران دچار سرگردانی شد. در حالی که برخی از کشورهای عربی از جمله امارات روابط خود را با سوریه احیا کردند و برخی از اعضای اتحادیه عرب بازگشت سوریه را به این اتحادیه خواستار هستند، عربستان هر گونه احیای روابط با دمشق و همچنین بازگشت سوریه را به اتحادیه عرب به تغییر در روابط دمشق با تهران مشروط کرده است، موضوعی که سوریه به شدت با آن مخالفت می‌کند. بر این اساس، عربستان تداوم رابطه حماس با تهران و همچنین احیای روابط حماس با دمشق را به بهانه‌ای برای اعمال فشار بر رهبران و اعضای حماس قرار داده است.

 

نتیجه‌گیری

مطابق بیانیه جنبش حماس، روابط این جنبش با عربستان سعودی پر تنش پیگیری می‌شود. آل سعود از یک سو مدعی حمایت از فلسطین است و از سوی دیگر جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) و گروه‌های مقاومت را در چارچوب کلان فلسطین نمی‎‌بیند و نگاه خصمانه به این گروه‌ها دارد. بر این اساس، آل سعود رفتارهایی نظیر بازداشت رهبران و اعضای حماس را انجام می دهد و حتی شخصیت هایی نظیر عادل الجبیر، وزیر خارجه سابق عربستان، حماس را تروریستی می دانند. در واقع ، این رفتارها و سیاست های عربستان سعودی در قبال جنبش مقاومت اسلامی فلسطین با سیاست ها و منافع رژیم صهیونیستی و آمریکا در منطقه سازگاری دارد که به ویژه پس از به قدرت رسیدن ملک سلمان و محمد بن سلمان در عربستان و دونالد ترامپ در آمریکا، این همسویی تقویت شده است.

 

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار