3 دلیل تنش در روابط عربستان سعودی و حماس-راهبرد معاصر
بیانیه سفارت آمریکا در بغداد درباره انفجارهای منطقه جرف الصخر پایتخت سفید پوش می شود/ هشدار هواشناسی رنگ‌بندی وضعیت کرونای مناطق مختلف روی نقشه ایران+ عکس بازخوانی پرونده خون‌های آلوده فرانسوی+ فیلم جزئیات عیدی سال ۱۴۰۰ کارمندان و کارگران+فرمول و نحوه محاسبه آخرین وضعیت ۲ بازیکن مصدوم پرسپولیس رئیس سازمان بورس: استعفا نکرده ام خبر خوش درباره قیمت خودرو فرمان جدید ترامپ علیه ایران مجری برنامه جنجالی شبکه دو ممنوع‌التصویر شد؟ دستور فوری رئیس جمهور به وزیر اقتصاد/ تصمیمات لازم برای صیانت از حقوق سهامداران اتحاذ شود جدیدترین قیمت طلای ۱۸ عیار و سکه امروز ۳۰ دی ۹۹ مهمترین شروط بهداشتی بازگشایی مدارس دزدی که در کلانتری گوشی افسر پلیس را زد ۴۳ سال حبس مجازات توهین به پادشاه تایلند یک هشتم بهبودیافتگان کرونا می‌میرند قیمت خودرو باز هم کاهش می‌یابد؟+ فیلم چراغ سبز مهاجم پرتغال برای حضور در پرسپولیس رئیس سازمان بورس استعفا داد+ متن استعفا آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز سه شنبه 30 دی ۹۹/ فوت ۸۳ بیمار کرونایی در شبانه روز گذشته ربیعی: هیچ پیامی از سوی تیم بایدن دریافت نکرده‌ایم/ ما در کرونا با بیم و امید روبرو هستیم درگذشت آیت‌الله مصباح‌یزدی پس از تزریق واکسن فایزر صحت دارد؟ احمد پناهیان: خواستار محاکمه سخنگوی ستاد مقابله با کرونا هستیم+ فیلم قیمت دلار در صرافی بانک‌ها امروز ۳۰ دی ۹۹+ ریزش قیمت دلار استیضاح وزیر اقتصاد کلید خورد+ انتقاد از عملکرد بورسیِ دولت شکایت مجلس ازروحانی به خاطر استنکاف از ابلاغ قوانین جدیدترین قیمت طلا، سکه و دلار در بازار آزاد امروز ۳۰ دی ۹۹+ جدول خط و نشان مدیر عامل پرسپولیس شناسایی سریع و دقیق آنتی‌بادی‌های کرونا با یک آزمایش جدید قیمت روز محصولات سایپا و ایران خودرو امروز ۳۰ دی+ اسامی برندگان قرعه کشی سایپا با کد پیگیری و کد ملی امروز ۳۰ دی ۹۹ عذرخواهی آقای داور از پرسپولیسی‌ها به خاطر پنالتی جنجالی درخواست بایدن از سفیر ترامپ در روسیه قالیباف: نام وزارت خارجه را تغییر دهیم پاسخ صریح خطیب‌زاده به بیانیه تروئیکای اروپا واکنش ظریف به ادعای ملاقات با یک آمریکایی قبل از شهادت سردار سلیمانی+جزئیات ملاقات با فردی به‌نام «بریگمن» وضعیت بازار بورس امروز سه شنبه ۳۰ دی ۹۹ زمان واریز سهمیه بنزین بهمن ماه+ جدول سردار سلامی: دفاع مقدس سرمایه‌ای تمام‌نشدنی/ امروز به هیچ وجه به برجام احساس نیاز نمی‌کنیم قیمت دلار و ارز امروز ۳۰ دی ۹۹ ادامه روند نزولی قیمت خودرو در بازار+ جزئیات بدترین خبر ممکن برای پرسپولیس و یحیی گل محمدی کارت زرد مجلس به ظریف حمله هوایی به مناطقی در استان بابل عراق/ آمریکا: کار ما نیست وراث برای دریافت سود و سهام عدالت متوفیان چه کنند؟ تازه‌ترین آمار مبتلایان و قربانیان کرونا در جهان امروز ۳۰ دی ۹۹ هشدار کاهش ۲۰ درجه‌ای دما/ برف و باران در ۱۱ استان وام ازدواج ۷۰ میلیونی می‎ شود واردات خودروی دست دوم صحت دارد؟ سهام عدالت متوفیان به وراث تعلق می‌گیرد؟ هشدار کولاک برف/برف و باد و سرما در پیش است جزئیات رایگان شدن معاینه فنی تاکسی‌ها کامالا هریس استعفا می‌دهد گماشتن نگهبان برای عرضه«قلیان» در کافه رستوران/ واحدمربوطه پلمب شد واکنش نمایندگان کُرد مجلس به توهین مجری صداوسیما به لباس کردی رئیسی: رزمایش موشکی و تولید واکسن منابع اقتدارآفرینی و تولید قدرت هستند سرلشکر باقری: کسانی که می‌گفتند جمهوری اسلامی ۴۰ سالگی‌اش را نمی‌بیند، کنگره‌شان در تصرف است اعلام نحوه استخدام معلمان حق التدریسی+ جزئیات سخنان وزیر خارجه انگلیس درباره آزادی نازنین زاغری آیا بازگشت به برجام، اولویت بایدن است؟ ظریف: اطلاعات سپاه گاندو را علیه من ساخت کدام مدارس از اول بهمن بازگشایی می شود؟+ جزئیات و فیلم تازه‌ترین آمار مبتلایان و قربانیان کرونا امروز ۲۹ دی ۹۹ بارش برف و باران در ۸ استان تا جمعه/ سرما در راه است اروپا هیچ کاری برای حفظ برجام انجام نداده است تمدید مهلت ثبت‌نام المپیاد‌های علمی کشور + جرئیات انفجار بمب در عراق+ آمار تلفات برگزاری چهاردهمین کمیسیون مشترک همکاری های اقتصادی ایران و آذربایجان استقبال گوترش از تصمیم تشکیلات خودگردان برای برگزاری انتخابات محدودیت‌های ترافیکی جاده‌های کشور امروز ۲۸ دی ایجاد زیرساخت‌ها برای تبدیل شهر زیر زمینی پایتخت به شهری هوشمند آغاز تحقیقات اف‌بی‌آی درباره دخالت احتمالی عاملان خارجی در آشوب کنگره این شهید با دستان خودش مزارش را آماده کرد مراسم عزاداری شب شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) با حضور رهبر انقلاب برگزار شد الگوی امام عصر (عج) چه کسی است؟ آخرین اخبار از مرحله نیمه‌نهایی «عصرجدید»+ جزئیات و علت تغییر ساختار برنامه احسان علیخانی پوستر| رهبر انقلاب: مسئولان واکسن مطمئن تهیه کنند لحظه شماری مهمان دورهمی برای اخراج از دانشگاه! حکمت در چه دل‌هایی به بار می‌نشیند؟ پوستر/ شهید پیروز کاریکاتور/ شورای بی کفایت حدیث امام باقر (ع) درباره مقام منتظران موعود افشین واقعی سریال خانه امن کیست؟+ عکس وقتی که ازدواج خانم بازیگر سوژه مهران مدیری شد عملی که از نماز و روزه بالاتر است حدیث امیرالمومنین (ع) درباره عقل حدیث امام علی (ع) درباره جایگاه یاران امام زمان (عج) در قیامت ویژه برنامه‌های تلویزیون در شب یلدا+جزئیات دلیل تفاوت سن تکلیف دختران و پسران چیست؟ معرفی جواد جوادی جدید سریال «بچه مهندس»+ عکس دلایل گرانی مرغ/ اینفوگرافی سخنی با امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف در دوران فتنه لارگانی: بجای دولت ما از مردم عذرخواهی می‌کنیم کاریکاتور | دزدان دریایی آمریکایی کاریکاتور | مسابقه تخم مرغ و دلار! قیمت مسکن در ۸ سال اخیر/ اینفوگرافیک کاریکاتور | تابستان داغ اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده / ۲ عاقبت منفورترین چهره‌های واقعه کربلا/ اینفوگرافیک کاریکاتور/ چه بوی کبابی میاد! نخستین تصاویر از موشک‌های حاج قاسم و ابومهدی اینفوگرافیک | تازه‌وارد‌های بازار سرمایه تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

3 دلیل تنش در روابط عربستان سعودی و حماس

عربستان سعودی همان‌گونه که تشکیلات خودگردان را بازیگر مشروع فلسطین می‌شناسد، بازیگران گروه‌های مقاومت فلسطین به خصوص جنبش مقاومت اسلامی (حماس) را به رسمیت نمی‌شناسد و آنها را بازیگرانی مزاحم و ناهمسو با منافع عربستان سعودی می‌داند.
دکتر سیدرضی عمادی؛ کارشناس مسائل جهان عرب
تاریخ انتشار: ۱۲:۳۴ - ۲۷ شهريور ۱۳۹۸ - 2019 September 18
کد خبر: ۲۲۵۶۰

به گزارش راهبرد معاصر؛ جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) در بیانیه‌ای با انتقاد از عربستان سعودی، از مقامات سعودی خواست اعضای بازداشت شده این جنبش در این کشور را آزاد کنند. بر همین اساس، در این نوشتار روابط عربستان با حماس و علل تنش در این روابط بررسی می‌شود.

 

1. سیاست عربستان سعودی در قبال فلسطین

به طور کلی می‌توان سیاست حکام کنونی عربستان سعودی در قبال فلسطین را در سه محور بیان کرد:

نخستین محور این است که سیاست ریاض در قبال فلسطین تابعی از سیاست‌های آمریکا است. در همین راستا، حمایت از طرح آمریکایی معامله قرن و همچنین عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی از سوی ریاض پیگیری می‌شود. بر همین اساس نیز برخی منابع از اعمال فشار دولت عربستان سعودی بر محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین برای پذیرش طرح آمریکایی معامله قرن و احیای مذاکرات با رژیم صهیونیستی خبر دادند.

 

دومین محور، حمایت از فلسطین با هدف کسب مشروعیت در داخل عربستان و در جهان اسلام است. عربستان سعودی تلاش دارد با حمایت مالی از فلسطین به خصوص از تشکیلات خودگردان، خود را کشوری حامی فلسطین معرفی کند، در حالی که ریاض تعهدی در قبال وضعیت وخیم مردم باریکه غزه ندارد. این رویکرد عربستان سعودی بیانگر تناقض سیاست‌های این کشور در قبال مساله فلسطین است؛ زیرا ریاض از یک سو با طرح معامله قرن که طرحی کاملاً نژادپرستانه و ضد منافع فلسطین است همراهی می‌کند و گام‌های مهمی نیز در جهت عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی بر می‌دارد و از سوی دیگر تلاش دارد خود را حامی ملت فلسطین نیز معرفی کند. بر همین اساس، در حالی که منابع مختلف از حمایت عربستان از طرح آمریکایی معامله قرن خبر می‌دهند و حتی ریاض در مقابل اعلام قدس به عنوان پایتخت جدید رژیم صهیونیستی در چارچوب معامله قرن سکوت کرد، پس از اظهارات اخیر بنیامین نتانیاهو مبنی بر الحاق بخش‌هایی از کرانه باختری به سرزمین‌های اشغالی در صورت پیروزی در انتخابات پارلمانی سپتامبر 2017، عربستان خواستار تشکیل جلسه اضطراری وزرای خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی می‌شود و این نشست نیز روز 15 سپتامبر در جده عربستان برگزار شد. این رویکرد دوگانه نشان می‌دهد که میان سیاست اعلامی و اعمالی عربستان سعودی در خصوص موضوع فلسطین تعارض و تفاوت وجود دارد و دیپلماسی پنهان عربستان متفاوت با دیپلماسی آشکار آن در خصوص رابطه با رژیم صهیونیستی است. 

 

سومین محور، پذیرش دوگانه تشکیلات خودگردان/گروه‌های مقاومت است. عربستان سعودی که یکی از بازیگران محور سازش در منطقه غرب آسیا است تشکیلات خودگردان فلسطین و جنبش فتح را به عنوان بازیگران فلسطینی همسو با منافع ریاض می‌شناسد که اهل مذاکره با رژیم صهیونیستی است، با آمریکا تعارضی ندارد و با ایران نیز زاویه دارد.

 

2. خصومت عربستان سعودی با حماس

عربستان سعودی همان‌گونه که تشکیلات خودگردان را بازیگر مشروع فلسطین می‌شناسد، بازیگران گروه‌های مقاومت فلسطین به خصوص جنبش مقاومت اسلامی (حماس) را به رسمیت نمی‌شناسد و آنها را بازیگرانی مزاحم و ناهمسو با منافع عربستان سعودی می‌داند. برهمین اساس، عربستان سعودی حتی جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) را به عنوان گروهی تروریستی می‌شناسد. عربستان سعودی با جنبش حماس و گروه‌های مقاومت فلسطین اختلاف هویتی دارد؛ زیرا این گروه‌ها با هر گونه مذاکره با رژیم صهیونیستی مخالف هستند و بر راهبرد «مقاومت» در مقابل این رژیم و حامیان آن تأکید دارند، موضوعی که عربستان سعودی آنرا نمی‌پذیرد. در همین حال، اگرچه حماس و گروه‌های مقاومت فلسطین، به لحاظ هویتی در زمره گروه‌های عربی و مسلمان اهل سنت هستند، اما عربستان سعودی این گروه‌ها را به لحاظ سیاسی نزدیک به جمهوری اسلامی ایران، مهم‌ترین رقیب عربستان در سطح منطقه غرب آسیا، می‌داند و این نیز دلیل دیگری در خصوص مخالفت و حتی خصومت ریاض با گروه‌های مقاومت فلسطین از جمله جنبش حماس محسوب می‌شود. عربستان سعودی به خصوص پس از به قدرت رسیدن ملک سلمان و پسرش، محمد، رویکرد ضد مقاومت شدیدی را اتخاذ کرده است که شامل برخورد با جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) نیز می‌شود. عربستان سعودی، جنبش حماس را «افراطی» می‌ داند.

 

با توجه به این وضعیت، عربستان سعودی اقدام‌های زیادی علیه حماس انجام داد که برخی از مهم‌ترین این اقدام‌ها عبارتند از:

  1.  اعمال فشار سیاسی بر جنبش حماس از طرق مختلف از جمله تبلیغات علیه این جنبش در باریکه غزه
  2. نادیده گرفتن وضعیت وخیم مردم عرب و مسلمان باریکه غزه با هدف ایجاد جنگ روانی علیه جنبش مقاومت اسلامی فلسطین.
  3. مخالفت با هر گونه در اختیار داشتن سلاح از سوی جنبش حماس و اعمال فشار بر تشکیلات خودگردان فلسطین برای خلع سلاح حماس.
  4. مخالفت با دموکراسی در فلسطین، چرا که انتخابات سال 2006 در فلسطین نشان داد که دموکراسی می‌تواند به قدرت گرفتن جنبش حماس در فلسطین منجر شود.
  5. بازداشت رهبران و اعضای جنبش حماس.

 

3. بازداشت رهبران و اعضای حماس، عامل دور تازه تنش در روابط با عربستان سعودی

دور تازه تنش در روابط عربستان سعودی و حماس ناشی از بازداشت رهبران و اعضای این جنبش از سوی حکومت ریاض است. اگرچه آمار دقیقی در این خصوص وجود ندارد، اما روزنامه لبنانی الاخبار تعداد بازداشت‌شدگان حماس در عربستان را بیش از ۶۰ نفر اعلام کرد. علاوه بر این، عربستان سعودی رهبران و اعضای بازداشت شده حماس را در زندان‌ها مورد شکنجه قرار می‌دهد. در همین راستا، دستگاه امنیتی عربستان سعودی روز چهارم آوریل 2019 «محمد الخضری» از رهبران حماس را در شهر جده که حدود سه دهه مقیم این شهر بود، دستگیر کرده است. عربستان برای بازداشت الخضری دلیلی اعلام نکرد اما جنبش حماس اعلام کرد که وی صرفاً در حال جمع‌آوری کمک مالی برای اسرای فلسطینی بود.

 

اخیرا نیز منابع سیاسی فلسطین اعلام کردند که مقامات عربستان سعودی یکی دیگر از رهبران جنبش حماس و تاجر فلسطینی به نام ابو عبیده الآغا را بازداشت کرده و او را به زندان سیاسی ذهبان در جده منتقل کردند. این منابع گزارش دادند که ابوعبیده فرزند خیری الآغا است که در سال 2014 در عربستان سعودی از دنیا رفت. الآغا یکی از اعضای رهبری جنبش حماس در عربستان سعودی است که تابعیت این کشور را نیز دارد. بازداشت این فرد در شرایطی صورت گرفته است که هیچ توجیهی برای ادامه بازداشت این فرد وجود ندارد.

 

جنبش حماس اعلام کرد که الخضری و دیگر اعضای حماس که در زندان‌های عربستان هستند، تحت شکنجه قرار می‌گیرند. یکی از مقامات جنبش حماس در گفتگو با پایگاه خبری عربی ۲۱ گفت شرایط بازداشت‌شدگان بسیار وخیم است و دولت سعودی حساب‌های مالی آنها را بسته و خانواده‌‌های‌شان نیز در شرایط مالی بدی به سر می‌برند. این رفتار عربستان سعودی با رهبران و اعضای حماس گویای این است که آل سعود روابط مناسبی با جنبش حماس ندارد.

 

نکته دیگر این است که با توجه به تعارض هویتی سیاسی عربستان و حماس، بروز تنش در روابط طرفین پیش از این نیز وجود داشته است، اما در گذشته میانجی‌گری بازیگران ثالث سبب حل این تنش‌ها می‌شد. حماس در تنش فعلی نیز تلاش کرد با میانجی‌گری بازیگران ثالث موضوع را حل کند، اما عربستان تحت رهبری ملک سلمان به حماس نیز مانند دیگر کشورهای عربی نگاه "بالا" به " پائین" دارد و خواستار مطیع کردن همه بازیگران عربی از جمله حماس است. در همین راستا، جنبش حماس اعلام کرده است که به مدت پنج ماه و نیم تلاش داشته از طریق وساطت «محمد الخضری» ۸۱ ساله را آزاد کند ولی بعد از آنکه این تلاش‌ها و وساطت‌ها بی‌ ثمر بوده، مجبور شده است، این قضیه را رسانه‌‌‌ای و علنی کند. اگرچه جنبش حماس بازداشت و شکنجه «محمد الخضری» را علنی کرده است، اما شمار دیگری از رهبران حماس نیز در زندان‌های آل سعود هستند.

 

دو دلیل خاص درباره اقدام‌های عربستان ضد حماس در شرایط کنونی وجود دارد. اولین دلیل این است که عربستان سعودی با اعمال فشار بر حماس تلاش دارد روابط این جنبش فلسطینی با جمهوری اسلامی ایران را قطع کند، موضوعی که پیش از این اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس نیز به آن اشاره کرد.

 

دومین دلیل نیز این است که حماس طی ماه‌های اخیر در صدد احیای روابط با سوریه بر آمده است. عربستان سعودی پیش از این از قطع روابط حماس و سوریه استقبال کرده بود و اکنون مخالف هر گونه احیای روابط حماس با دمشق است. عربستان طی 9 سال اخیر یکی از حامیان اصلی مخالفان نظام سوریه و همچنین از حامیان برخی گروه‌های تروریستی است که در سوریه ضد نظام این کشور می‌جنگند. ریاض که در دستیابی به مهم‌ترین هدف خود در بحران سوریه یعنی براندازی نظام سوریه ناکام بود، اکنون در این بحران دچار سرگردانی شد. در حالی که برخی از کشورهای عربی از جمله امارات روابط خود را با سوریه احیا کردند و برخی از اعضای اتحادیه عرب بازگشت سوریه را به این اتحادیه خواستار هستند، عربستان هر گونه احیای روابط با دمشق و همچنین بازگشت سوریه را به اتحادیه عرب به تغییر در روابط دمشق با تهران مشروط کرده است، موضوعی که سوریه به شدت با آن مخالفت می‌کند. بر این اساس، عربستان تداوم رابطه حماس با تهران و همچنین احیای روابط حماس با دمشق را به بهانه‌ای برای اعمال فشار بر رهبران و اعضای حماس قرار داده است.

 

نتیجه‌گیری

مطابق بیانیه جنبش حماس، روابط این جنبش با عربستان سعودی پر تنش پیگیری می‌شود. آل سعود از یک سو مدعی حمایت از فلسطین است و از سوی دیگر جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) و گروه‌های مقاومت را در چارچوب کلان فلسطین نمی‎‌بیند و نگاه خصمانه به این گروه‌ها دارد. بر این اساس، آل سعود رفتارهایی نظیر بازداشت رهبران و اعضای حماس را انجام می دهد و حتی شخصیت هایی نظیر عادل الجبیر، وزیر خارجه سابق عربستان، حماس را تروریستی می دانند. در واقع ، این رفتارها و سیاست های عربستان سعودی در قبال جنبش مقاومت اسلامی فلسطین با سیاست ها و منافع رژیم صهیونیستی و آمریکا در منطقه سازگاری دارد که به ویژه پس از به قدرت رسیدن ملک سلمان و محمد بن سلمان در عربستان و دونالد ترامپ در آمریکا، این همسویی تقویت شده است.

 

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار
آخرین اخبار