جنین چقدر سهم الارث دارد؟ ناسالم بودن هوای تهران در ۵ بهمن ماه برف و باران ۲ روزه در برخی استان‌ها نوع خوابیدن در سلامت ما مؤثر است تعداد مبتلایان به نوع جدید کروناویروس از ۱۰۰۰ نفر گذشت/ ۴۱ کشته تا کنون زلزله ۶.۸ ریشتری شرق ترکیه را لرزاند زمان واریز یارانه معیشتی بهمن ماه ۹۸ بیرانوند در پرسپولیس ماندنی شد آخرین وضعیت تعطیلی مدارس کشور فردا ۵ بهمن ۹۸ کنفرانس خبری کیمیا علیزاده بدون حجاب + عکس و فیلم واکنش وزارت بهداشت به آتش‌زدن کتاب پزشکی توسط یک مدعی طب اسلامی ۴۰ میلیون چینی در قرنطینه ویدیو/ آتش زدن کتاب مرجع پزشکی جهان توسط "آیت‌الله تبریزیان"! فدراسیون فوتبال: دی بیاسی گزینه سرمربیگری تیم ملی نیست تاسیس پلیس امنیت اقتصادی، ابتکاری پیشگامانه در حوزه ارتقای فضای کسب و کار واکنش وزیر بهداشت به موضوع شیر‌های آلوده برفی شدن راه‌های نیمه شمالی کشور تا ۲۴ ساعت آینده عذرخواهی روابط عمومی فرودگاه مهرآباد از دیاباته مهریه در چه صورت به زن تعلق نمی‌گیرد؟ ویدیو| شوخی فیروز کریمی درباره اشتباهات داوری: داور باید کتک بخورد! جزئیات طرح جدید فروش محصولات ایران خودرو از۵ تا ۶ بهمن + جدول شکستگی پاتولوژیک چیست؟ ویدیو/رفتار ناشایست خدمه فرودگاه با شیخ دیاباته مهاجم استقلال دستور آمریکا برای مسافران ایرانی‌تبار طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۴ بهمن ۹۸ بازتاب تظاهرات میلیونی مردم عراق در رسانه‌های دنیا آمریکا آماده تازیانه قدرت مردم منطقه باشد ماجرای اظهارات جنجالی منوچهر صهبایی ارکستر سمفونیک تهران فیلم/ اثر وحشتناک ویروس کرونا بر فرد مبتلا جاده‌های کدام استان‌ها برفی و بارانی و مسدود است؟ راهپیمایی مردم عراق یوم‌الله دیگری است واکنش روسیه به تهدید آمریکا درباره ترور سردار قاآنی نظر وزیر اقتصاد درباره عملکرد بانک ملی چیست؟ اطلاعیه سفارت ایران در چین درباره ویروس کرونا درخواست صدر برای لغو تمامی توافقات امنیتی با آمریکا هشدار سفارت امریکا به شهروندانش در بغداد گزارش وزیر آموزش و پرورش درباره نظام رتبه‌بندی معلمان به نمایندگان نگاهی کوتاه به معاهده NPT سازمان هواشناسی هشدار داد آیا حق سنوات پایان سال کارگران علی‌الحساب است؟ ۲۵ نفر در اثر ابتلا به ویروس کرونا در چین جان باختند ترامپ: تا قبل از سه‌شنبه از «معامله قرن» رونمایی می‌کنم تظاهرات میلیونی عراقی‌ها در بغداد در محکومیت اشغالگری نظامی آمریکا+ فیلم سود وام مسکن مهر چه کسانی افزایش می‌یابد؟ آخرین وضعیت ترافیکی امروز ۴ بهمن ۹۸ احتمال افت فشار و قطعی گاز در برخی از مناطق سردار وحیدی: اطمینان داریم حمله به «عین‌الاسد» حداقل ۷۰ کشته و ۲۰۰ زخمی داشته است آیا تصویب FATF در مجمع تشخیص مصلحت منتفی شد؟ تکذیب شایعه تعیین جانشین ابومهدی المهندس اسلامی: جعبه سیاه هواپیمای اوکراینی در ایران خوانده می‌شود واکنش آمریکا به تعیین جایزه برای کشتن ترامپ روحانی قانون «الزام دولت در تعیین سرفصل «جنایات و توطئه‌های آمریکا» در کتب درسی» را برای اجرا ابلاغ کرد چرا بازار خودرو قفل شد؟ اعلام زمان پرداخت یارانه حمایت معیشتی مشمولان جدید آیا ویروس کرونای چینی به ایران رسیده است؟ اساس رتبه بندی دانشجو‌معلمان چگونه است؟ چه کسی جانشین ابومهدی المهندس شد؟ زمان پرداخت پاداش پایان خدمت فرهنگیان بازنشسته سال ۹۸ مشخص شد کاریکاتور| رونمایی از دستاورد جدید تیم سوپرایز دفتر ریاست جمهوری هشدار مرکز پژوهش‌ها درباره تشدید پاداش‌های نجومی/ تبعات سنگین تصویب ماده ۲۶ لایحه مالیات بر ارزش افزوده در مجلس پرتاب «ظفر» قبل از دهه فجر به فضا دستگیری عامل تخریب تصویر سردار سلیمانی گلایه آیت‌الله جنتی از اظهارات اخیر رئیس‌جمهور نسبت به بررسی صلاحیت‌ها طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲ بهمن ۹۸ جدیدترین وضعیت خسارت سیل به واحد‌های صنعتی و معدنی اینفوگرافیک / پنج فوبیای جدید بشر را بشناسید جزییات جدید مالیات خروج از کشور/ مبلغ عوارض شرایط فروش اقساطی ایران خودرو ویژه ۱ و ۲ بهمن ۹۸ تمدید مهلت ثبت نام متقاضیان دریافت یارانه حمایت معیشتی نقش نهاد‌های زیرمجموعه دفتر رهبری در اقتصاد ملی چقدر است؟ به خاطر بنزین در صف نایستید کاریکاتور| فوتبال سیاسی ممنوع! ماجرای تصادف مهدی فخیم‌زاده چه بود؟ امیر حاتمی: جمهوری اسلامی به هر تهدیدی پاسخ خواهد داد/ قوی شدن را یک تکلیف واجب می‌دانیم مقام سپاه: در پایگاه عین الاسد حداقل ۱۳۴ نفر کشته و ۲۴۵ نفر زخمی شده‌اند داوطلبان انتخابات خبرگان ۳ روز مهلت شکایت دارند اختلاف خانه سینما با صداوسیما چگونه حل شد؟ / خانه سینما بیانیه‌اش را پس گرفت لاریجانی: مجلس پیگیر حل مشکلات معلمان است رهبر انقلاب: ایستادگی ملت ایران آمریکا را عصبانی کرده و برای دنیا جذاب است گرامیداشت شهدای مقاومت و شهدای سانحه سقوط هواپیما/ تصویری بازگشت بازیگر پیشکسوت به سینما کنار سحر قریشی اینفوگرافی| در سرما و برف چطور رانندگی کنیم؟ پخش فصل دوم سریال «از سرنوشت» با حضور پسر امین حیایی + تصاویر جدید کاریکاتور| توهم مکانیزم ماشه ادمه تصویربرداری سریال «نون. خ» در تهران روایت یک خانواده از ناباروری در تلویزیون کی منتظر سریال جدید کارگردان «پایتخت» باشیم؟ کاریکاتور| نام: جنتلمن‌های تروریست پاسخ رئیس هیأت مدیره خانه سینما به عذرخواهی صداوسیما کاریکاتور| نام: سلبریتی، شغل: شعار دادن حجت الاسلام آذربایجانی : باید بر افزایش اعتماد مردم به حاکمیت کار کنیم/ضرورت گفتگو با مردم شجاعی زند: پیش‌بینی‌ناپذیری جامعه را دلیلی بر زنده بودن آن می‌دانم کاریکاتور| نه سردار، نه موشک، فقط یه بسته پوشک اینفوگرافیک / وضعیت مناطق سیل‌زده سیستان و بلوچستان ویدیو/ خبر خوب بیمه‌ای براي موتورسواران؛ ۳ ماه بخشودگي جريمه پاسخ دندان‌شکن بازیگر هالیوود به توئیت ترامپ+ عکس معرفی برگزیدگان جشنواره فیلم عمار/ مرثیه‌ای از انجیل برنده بخش مستند مقاومت جهانی شد اعلام نامزد‌های جایزه بخش مستند و داستانی دهمین جشنواره فیلم عمار درگذشت آیت الله سیدهاشم رسولی محلاتی + بیوگرافی و عکس همسر محسن چاووشی، بازیگر تلویزیون شد اینفوگرافیک | ۱۴ لحظه حساس روابط ایران و آمریکا پس از انقلاب تصاویر اتش سوزي جنگلهاي استراليا سربازان حاج قاسم تهران را قُرق کردند/ تصویری "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
میلاد ترابی فرد- کارشناس ارشد مسائل اقتصادی
تاریخ انتشار: ۱۶:۵۱ - ۱۷ مهر ۱۳۹۸ - 2019 October 09
کد خبر: ۲۴۳۰۲
تاسیس بانک توسعه، پیشرفت در کشور را سختتر میکند

5 بازیگر عمده غیردولتی توسعه در اقتصاد ایران

به مرور زمان و گروههای عمده اقتصادی در کشورمان پدید آمده اند که بازیگران غیردولتی توسعه در اقتصاد هستند، هماهنگ کردن و هم مسیر کردن همین گروهها خود کار چالش برانگیزی بود، حال با اضافه شدن بانک توسعه وضعیت پیچیده تری رخ خواهد داد.

به گزارش راهبرد معاصر؛ در مطلب پیشین در رابطه با تاسیس بانک توسعه جمهوری اسلامی که در طرح قانون جدید بانکداری مجلس به آن اشاره شده بود پرداختیم، در بررسی های پیشین گفته شد که جایگاه واقعی این بانک در بوم سازگان توسعه کشور به هیچ وجه تبیین نشده است، علاوه بر اینکه در این طرح به این بانک صرفا به عنوان یک طرح سودزا نگاه شده(که این نوع نگاه عاری از اشکال نیست) فضای توسعه زیرساخت کشور بازیگران متعددی دارد، این بازیگران توسعه با اضافه شدن یک بازیگر دیگر قطعا زمین بازی توسعه کشور را دچار گره های کورتر کرده و زیرساخت لازم برای عزم تغییر را از بین میبرد، در این نوشتار به معرفی این 5 گروه از بازیگران میپردازیم؛

 

نهادهای عمومی غیردولتی؛ جایگاههای توسعه ای و قانونی آنها

به موجبه قانون محاسبات عمومی کشور سال 1366 در تفسیر اصل 44 قانون اساسی، بخش دولتی به بخش عمومی تفسیر و خود بخش عمومی به دولتی و غیردولتی تقسیم شد. در سال 1373 نیز با تصویب قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیر دولتی (مشهور به قانون فهرست) نهادها و موسسات عمومی غیردولتی را احصا کرد، این قانون البته هنوز بعد از سالها در حال بروزرسانی و گسترش است، موضوع نهادهای عمومی غیردولتی از جنبه اهمیت از دو منظر قابل بررسی است؛ نخست جنبه قانونگذارانه و دوم از جنبه بازیگری آنها در توسعه کشور از جنبه قانونگذارانه به نظر میرسد استثناهای قانونی ویژه ای که برای این نهادها توسط قانونگذار وضع شده است، آنها را از بسیاری نقش آفرینیها در چارچوب سیاستهای کلان کشور مستثنی کرده است، در این راستا لازم است تا تدبیرات لازم اندیشیده شود، در این زمینه دو مسیر میتوان متصور بود؛ یکی الزام به پیروی از دولت و دوم تدوین مسیر مستقل سیاستی برای این نهادها در ذیل اسناد بالادستی و «سیاستی» خط مشی ابلاغیه های رهبری، که به نظر میرسد راه دوم به دلایل مختلف از جمله بستر نهادی فعلی کشور و همچنین نیاز به مجریان توسعه ای مستقل از چرخش های انتخاباتی منطقی تر باشد. از جنبه توسعهای نقش این نهادها به موجبه قانون مناقصات کشوری نقشی استثنایی را حائز هستند، از جمله اینکه این نهادها برای مشارکت در پروژه ها نیاز به ارائه تضامین نیستند و صرفا امضای عالی ترین مقام مسئول در این نهادها به منزله تضمین محسوب میگردد، این مسئله البته آفتهایی دارد که از جمله آنها نبود تضامین مالی لازم برای پوشش ریسک پروژه ها را میتوان نام برد که البته در مواردی مانند ستاد اجرایی فرمان امام وبنیاد مستضعفان، قانونگذار با اعطای بخشی از مالکیتهای عمومی این ریسک را پوشش داده است.

 

رابطه دولت با شرکتهای دولتی

بودجه مصوب سالانه کشور هر ساله شامل دو قسمت عمده است؛ بودجه خود دستگاه دولتی و بودجه شرکتهای دولتی، که بودجه شرکتهای دولتی 75 درصد بودجه را شامل میشود. تنها 25 درصد از کل بودجه را مورد تحقیق و بررسی قرار میدهد، علاوه بر این در بدنه دولت نوعی از نهادها وجود دارند که به نام سازمان های توسعهای؛ سازمانهای توسعهای به سازمانهایی گفته میشود که به ارائه خدمات توسعهای و نوسازی صنایع مختلف میپردازند. هر چند این سازمانها در قالب ساختارها و شخصیتهای حقوقی مختلفی اعم از عمومی و خصوصی ایجاد میشوند؛ ولی شایعترین نوع شکلگیری این سازما نها در کشور، سازما نهایی هستند که در بدنه حاکمیت و در قالب شرکتهای دولتی ایجاد شده و فعالیت میکنند.

 

شایان ذکر است مطابق قانون اجرای سیاستهای کلی اصل 44 قانون اساسی و مقررات اجرایی مربوط به آن تاکنون سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، سازمان صنایع کوچک و شهر کهای صنعتی ایران، شرکت ملی صنایع پتروشیمی، بانک توسعه صادرات ایران، بانک صنعت و معدن، بانک کشاورزی، بانک مسکن و بانک توسعه تعاون به عنوان سازما نهای توسعه‌ای موضوع تبصره(۳) بند(الف) ماده(۳) قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی و مقررات اجرایی مربوط به آن تعیین شده‌اند. ضمن آنکه در حوزه کشاورزی، شرکت مادرتخصصی مدیریت منابع آب ایران و شرکت شهرکهای کشاورزی که با اصلاح اساسنامه یکی از شرکت های مادر تخصصی موجود ایجاد میشود، بر اساس حکم قانون برنامه پنجم توسعه به این موارد اضافه شدهاند .اگرچه در رابطه با هم شرکتهای دولتی و هم سازمان های توسعه ای قوانینی وجود دارد ولی به نظر میرسد نوعی سیاست ابهام در این زمینه برقرار است، مثلا در مجموعه شرکتهای دولتی، شرکت آبفا)که از قضا بیشترین تعداد شرکت دولتی در این زمینه وجود دارد( ریاست توسط دولت تعیین میشود ولی سهام عمده این شرکت خصوصی است، در سازمانهای توسعه ای نظیر سازمان صنایع کوچک و شهر کهای صنعتی ایران دقیقا همین اتفاق تکرار میشود، در زمینه سازمانهای توسعه ای دولت با تفویض برخی اختیارات حاکمیتی به این سازمانها به این ابهام دامن زده است، ابهامی که به نظر میرسد نظام اقتصادی-سیاسی کشور را جزیره ای میکند.

 

دولتهای محلی

یکی از بازیگران قدرتمند در میان نهادهای عمومی غیردولتی، شهرداریها و تا حدی استانداری ها هستند، بر اساس برخی اصول مصوبه اختیاراتی به شهرداری ها داده شده است که دیگر میتوان آنها را دولتهای محلی نامید، دولتهایی که مورد نظارت و پایش کلان مناسبی قرار نمیگیرند، قدرت این دولتها بعضی اوقات آنقدر بالاست که برخی استانداران در مواردی تا ده برابر بودجه مصوب کشوری از محل منابع استانی طرحهای عمرانی اجرا کرده اند، این البته نه یک تهدید که میتوان آن را فعال کردن یک فرصت تلقی کرد، ولی مشکل کار نبود نظارت کافی و همچنین نبود قوانین جامع برای ارتباط سنجی وظایف این دولتها با مجموعه حاکمیت است.

 

صندوق های مختلف

بر اساس داده های شرکت مدیریت فناوری بورس تهران در کشور حدود 193 صندوق سرمایه گذاری اعم از خصوصی و عمومی و دولتی وجود دارد، عدم تعیین تکلیف جایگاه قانونی بسیاری از صندوقها در ساختمان اقتصاد کشور وضعیتی مبهم را رقم زده است، این وضعیت زمانی وخیم تر میشود که بزرگترین صندوق توسعه کشور ترتیبات تخصیص منابع بسیار مبهم و غیرشفافی دارد، مشخص نیست تصمیم گیرنده نهایی برای این صندوق چه کسانی هستند! همچنین از نظر شاخصهای حاکمیت شرکتی این صندوق دچار ضعفهای جدی است.

 

خصولتی ها

بر اساس سازوکاری که در سیاستهای کلی اصل 44 دیده شد، بسیاری از شرکتهای دولتی به مجموعه های خصوصی واگذار شد، ولی به واسطه برخی خلاها مشکلات عمدهای ایجاد شد؛ این خلاها عبارت بودند از:

  1. فقدان توان بخش خصوصی حقیقی برای جذب واگذاریها و که باعث سیطره مجدد نهادهای عمومی غیردولتی و دولتی بر این منابع شد، به طور مثال ایران خودرو و سایپا شرکتهای تابعه خود را خریدند و سهامدار اکثریت فعلی در این شرکتها خودشان هستند، که این باعث بروز فسادهای جدی از جمله گردش برخی مدیران ناشایست در بدنه این شرکتها شد، یا بنیاد شهید! به واسطه این مسئله یکه تاز بازار تولید جوجه یک روزه کشور)به میزان تامین 80 درصد این تولیدات( شد و مثالهای متعددی که میتوان در این زمینه عنوان کرد.

  2. نبود قانون تعارض منافع جدی در کشور باعث شد مدیران دولتی به راحتی در چند منصب از اجرا و سیاست تا نظارت حضور یابند، نمونه جدی این مسئله رفت و آمد مدیران بانک مرکزی به هیئت مدیره های بانکهای خصوصی است که سد راه هر گونه اصلاحات بانکی شده است.
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده