۲ شوک نفتی و پیامی مهم به سیاست جهانی

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ دولت آمریکا به تازگی در اقدامی کاملاً غیرقانونی یک نفتکش ونزوئلایی را به اتهام دور زدن تحریم های غرب و همراهی با ایران توقیف کرد. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا مدعی شده کشورش بنا ندارد محموله این نفتکش را تحویل دهد و می خواهد آن را مصادره کند؛ موضوعی که با بازتاب های بین المللی گسترده ای همراه شده است.

ایران، ونزوئلا و روسیه، کاملاً آمادگی مقابله با تجاوزگری‌های واشنگتن و متحدانش را در محیط دریا دارند

در اقدامی دیگر، اوکراینی ها برای نخستین بار با استفاده از پهپادهای غربی اقدام به حمله به سکوهای نفتی روسیه در آب های دریای خزر کردند. البته که اوکراینی ها چند روز قبل نیز به سه نفتکش روسی در آب های دریای سیاه حمله کرده بودند. موضوعی که با واکنش جدی روسیه همراه شده است و روس‌ها با موشک های بالستیک، بندر اودسا را در خاک اوکراین هدف قرار دادند.

وقوع دو رویداد اخیر در ونزوئلا و دریای خزر در نوع خود با پیام مهمی به سیاست و اقتصاد جهانی همراه است و آن هم این نکته که دولت آمریکا سعی دارد هرطور شده، روند صادرات انرژی کشورهای ونزوئلا، ایران و روسیه را مختل کند و در این زمینه، عرصه دریا را جدیدترین حوزه برای تقابل با این دسته از کشورها تعریف کرده است.

به بیان ساده‌تر، ادراک واشنگتن این است نفتِ کشورهای یادشده باید از بازارهای انرژی حذف و تسلط آمریکا بر این عرصه قوی‌تر از قبل شود. با وجود این، دستورکار جدید دولت آمریکا با سه مانع بزرگ رو به روست.

نخست، اینکه ایران، ونزوئلا و روسیه، کاملاً آمادگی مقابله با تجاوزگری‌های واشنگتن و متحدانش را در محیط دریا دارند. به طور خاص ایران بارها در رزمایش ها آمادگی عملیاتی بالای ناوگان دریایی ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را نشان داده است و همین موضوع سبب شده تا ماجراجویی واشنگتن و متحدانش در آب های مجاور با ایران با محوریت ضربه زدن به ناوگان صادراتی نفت کشورمان، به دستورکار پرهزینه برای طرف آمریکایی تبدیل شود و آنها تاکنون جرئت نکرده اند به سمت این گزینه حرکت کنند.

از این رو، اگر بنا باشد واشنگتن به صورت جدی‌تر وارد عرصه راهزنی علیه صادرات نفت ایران یا متحدانش شود، تردیدی نیست این دسته از بازیگران نیز کارت های مؤثری رو خواهند کرد و این پیام را به دولت آمریکا خواهند رساند که توان وارد کردن ضربه و خسارات متقابل دارند؛ موضوعی که می تواند چالشهای جدی برای دولت آمریکا ایجاد کند.

دوم، اینکه اقدامات دولت آمریکا علیه تولید و صادرات نفت کشورهای رقیب و مخالف با این کشور، عملاً مشروعیت اقدامات تقابلی آنها را در بخش های مختلف جهان افزایش می دهد و این خود موضوعی نیست که به هیج وجه به نفع آمریکایی ها و متحدانشان باشد. به هر حال، اگر بنا باشد فضای دریا، نظامی و امنیتی شود، این امکان فقط برای آمریکا وجود ندارد و دیگر کشورها نظیر ایران نیز ظرفیت های زیادی برای عرضه‌کردن دارند که این موضوع می تواند برای غربی ها بحران‌زا باشد.

سوم، اینکه اقدامات ماجراجویانه آمریکا و متحدانش علیه تولید و صادرات انرژی کشورهای مستقل، می تواند سیل قابل توجهی از ابراز محکومیت های بین‌المللی را به ویژه از ناحیه افکار عمومی دنیا به همراه داشته باشد. به هر حال، وقتی آمریکا ایجاد تنش می کند، این کشور و مردمش باید پذیرای تبعات تنش‌آفرینی های خود باشند. از این منظر نیز دولت آمریکا و متحدانش با موانع و چالش های عدیده ای دست به گریبان هستند. این موضوع نیز چیزی نیست که واشنگتن بتواند نسبت به آن بی‌تفاوت باشد.