عراقچی: معتقدم فردا در ژنو امکانی برای رسیدن به توافق وجود دارد / ما عمداً برد موشکهای خود را به ۲۰۰۰ کیلومتر محدود کردهایم؛ این فقط برای دفاع از خودمان است
به گزارش راهبرد معاصر، سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه در گفتوگو با India Today در پاسخ به این سوال که اجازه دهید با سخنرانی رئیسجمهور ترامپ شروع کنیم؛ طولانیترین سخنرانی او، اما در آن به ایران هشدار داده است. آیا ایران آماده است؟ گفت: پیش از هر چیز، از شما برای دعوتتان تشکر میکنم. در پاسخ به پرسش شما، البته که ما آمادهایم. ما کاملاً برای هر دو گزینه آماده هستیم؛ جنگ و صلح.
وی افزود: همانطور که میدانید، امروز بعدازظهر به ژنو میروم تا سومین دور گفتوگوهایمان با تیم آمریکایی را برگزار کنیم. در دور قبلی پیشرفتهایی داشتیم. توانستیم به نوعی تفاهم دست پیدا کنیم و فکر میکنم بر اساس همان تفاهمها بتوانیم چیزی در قالب یک توافق یک معامله، بنا کنیم.
وزیر امور خارجه گفت: به گمان من، دستیابی به توافقی منصفانه، متوازن و عادلانه امکانپذیر است و ما میتوانیم آن را محقق کنیم. البته نیروهای مسلح ما آماده انجام وظیفه خود هستند و ما میدانیم چگونه از خود دفاع کنیم؛ همان کاری که بار پیش انجام دادیم. از جنگ گذشته درسهای زیادی گرفتهایم، بنابراین اکنون آمادگی بیشتری داریم.
عراقچی عنوان کرد: در واقع، به این معناست که هدف جلوگیری از جنگ است. وقتی برای جنگ آماده باشید، میتوانید از آن پیشگیری کنید؛ در غیر این صورت، آن را به خانه خود دعوت کردهاید. پس ما کاملاً آمادهایم، نه به این دلیل که خواهان جنگ هستیم، بلکه، چون میخواهیم از جنگ جلوگیری کنیم. من مرد دیپلماسی هستم. باید درباره کار خودم صحبت کنم و معتقدم مسیری که در پیش گرفتهایم بهترین راه ممکن برای حل این مسئله است.
وی گفت: برای برنامه هستهای صلحآمیز ایران گزینه نظامی وجود ندارد. اگر نگرانیای وجود دارد، اگر پرسشی هست، اگر ابهامی مطرح است، ما آماده رسیدگی به آن هستیم. آماده پاسخ دادن به پرسشها هستیم. آماده رفع نگرانیها هستیم، اما آماده نیستیم از حق خود برای استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای صرفنظر کنیم. این موضع ما و خواسته ماست؛ بنابراین معتقدم فردا در ژنو امکانی برای رسیدن به یک راهحل مورد توافق، منصفانه و متوازن وجود دارد.
کشورهای منطقه مخالف جنگ هستند
مجری این رسانه از عراقچی پرسید: «شما درباره قطر، عربستان سعودی و امارات صحبت میکنید. در آنجا پایگاههایی وجود دارد. اما آنها صراحتاً اعلام کردهاند که اجازه نخواهند داد از خاک، حریم هوایی یا آبهایشان استفاده شود. هیچکس در این منطقه خواهان جنگ نیست. با این حال به نظر میرسد رئیسجمهور ترامپ بیشتر از دریچه نگاه نتانیاهو به موضوع مینگرد تا از منظر متحدانش در خاورمیانه.»
عراقچی پاسخ داد: این موضعی است که همه کشورهای منطقه اتخاذ کردهاند. منظور شما دوستان عرب ما و دیگر کشورهای منطقه است که بهروشنی اعلام کردهاند مخالف جنگ هستند و نمیخواهند چنین اتفاقی رخ دهد. بله، در قلمرو برخی از آنها پایگاههای آمریکایی وجود دارد. آنها اطمینان دادهاند که اجازه نخواهند داد از خاک، آبها یا حریم هواییشان علیه ایران استفاده شود، البته تا حدی که بتوانند آن را کنترل کنند. نمیدانم این موضوع تا چه اندازه قابل کنترل باشد.
وی ادامه داد: ما از مواضع آنها متشکریم و امیدوارم این وضعیت ادامه داشته باشد. اما اگر ـ خدای ناکرده ـ آمریکا تصمیم بگیرد به ما حمله کند، پایگاههایش در منطقه اهداف مشروع خواهند بود؛ و اینها پایگاههای آمریکایی هستند. ما آنها را پایگاههای آمریکا میدانیم، نه خاک همسایگانمان یا سرزمین هیچ کشور دیگری.
عراقچی افزود: همانطور که دفعه قبل چارهای جز حمله به پایگاه آمریکایی در قطر نداشتیم، بلافاصله با برادر عزیزم وزیر امور خارجه قطر، تماس گرفتم. حتی پیش از حمله با او صحبت کردم و اطلاع دادم و گفتم: لطفاً برادر من، آگاه باشید که این حمله علیه قطر نیست. این حمله علیه پایگاه آمریکا است که متأسفانه در قطر قرار دارد. ما توضیح دادیم و تلاش کردیم این درک ایجاد شود که این اقدام علیه کشور برادر ما، قطر، نیست.
مجری ایندیا تودی پرسید: «رئیسجمهور آمریکا که با هیچیک از رؤسای جمهور پیشین قابل مقایسه نیست، به اظهاراتش نگاه کنید و لطفاً به آن واکنش نشان دهید. او در سخنرانی وضعیت کشور خود بهروشنی گفته است که ایران در حال توسعه موشکهایی است که میتوانند به آمریکا برسند. همچنین در مذاکرات، شرط و شروط این بوده که هیچگونه غنیسازی انجام نشود. این ادعای مربوط به موشکها دقیقاً از کجا مطرح میشود؟»
عراقچی پاسخ داد: به نظر من اکنون خود او متاسفانه قربانی اخبار جعلی شده است. ما چنین موشکهایی توسعه نمیدهیم. ما عمداً برد موشکهای خود را به ۲۰۰۰ کیلومتر محدود کردهایم. این فقط برای دفاع از خودمان است.
وی تصریح کرد: موشکهای ما ماهیت دفاعی دارند؛ صرفاً برای بازدارندگی ساخته شدهاند و برای کمک به ما در دفاع از خودمان هستند، دقیقاً همانطور که در ژوئن گذشته عمل کردند. ما آغازگر آن درگیری نبودیم؛ این اسرائیلیها و سپس آمریکاییها بودند. ما فقط از خود دفاع کردیم. از نظر آنها شاید اقدامی غیرقانونی تلقی شود، اما از نظر ما یک اقدام مشروع در چارچوب دفاع از خود بود.
تلاش اسرائیل برای تحریک آمریکا به جنگ
عراقچی گفت که در این منطقه تنها یک موجودیت وجود دارد که خواهان جنگ است و آن اسرائیل است. واقعیت این است که اسرائیل تلاش میکند ایالات متحده را به جنگ با ایران بکشاند. آنها نمیتوانند بهتنهایی این کار را انجام دهند. تلاش کردند و شکست خوردند و از آمریکا خواستند به آنها کمک کند. من معتقدم که این یک طرح اسرائیلی برای کشاندن ایالات متحده به جنگ در این منطقه است.
مجری پرسید که «آیا میان اسرائیل و نتانیاهو تفاوت قائل میشوید؟ او نخستوزیر (رژیم) اسرائیل است.»
عراقچی گفت: او فردی است که در حال حاضر هدایت اسرائیل را بر عهده دارد. این یک طرح فاجعهبار از سوی اسرائیلیهاست. آنها شاید میخواهند سلطه خود را بر منطقه تثبیت کنند، اما چنین چیزی رخ نخواهد داد. با این حال، نشانههای زیادی وجود داد که آنها تلاش میکنند رئیسجمهور ترامپ را به جنگ با ایران بکشانند؛ اقدامی که اگر انجام شود، بسیار تأسفبار خواهد بود و برخلاف منافع مردم آمریکا است.
اسرائیل همان طرفی است که کل غزه را ویران کرد
مجری این سوال را مطرح کرد که «نخستوزیر ما (هند) در اسرائیل حضور دارد. نگاه ایران به این موضوع چیست؟ ایران چگونه این موضوع را ارزیابی میکند که هند روابط خود را هم با اسرائیل و هم با ایران که شریک مهمی برای آن است متوازن میکند؟»
وزیر خارجه کشورمان اظهار کرد: اسرائیل همان طرفی است که کل غزه را ویران کرده است. ۷۵ هزار نفر کشته شدهاند و این یک ادعا نیست؛ این واقعیتی است که تقریباً همه سازمانهای بینالمللی مرتبط با مسئله غزه آن را تأیید کردهاند. ۷۰ هزار نفر کشته شدهاند. این یک نسلکشی است؛ بنابراین بدیهی است که ما تعامل با یک رژیم نسلکش را مناسب نمیدانیم. البته تصمیمگیری با دوستان ما در هند است. اما امیدوارم زمانی که نخستوزیر مودی آنجاست، به مسئله فلسطینیها و حق آنها برای تعیین سرنوشت نیز بپردازد و شاید به جهان یادآوری کند که جنگ راهحل نیست. البته مطمئنم که او چنین خواهد کرد.
وی ادامه داد: ما همواره روابط بسیار خوبی با هند داشتهایم. هند دوست ایران است و روابط ما ریشهای تاریخی دارد. من همواره از داشتن روابط دوجانبه خوب در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی خرسند بودهام و میخواهیم این روند ادامه یابد. من با همتای خود، جناب جایشانکار، ارتباط خوبی دارم. ما همواره دیدگاههای خود را تبادل میکنیم و روابط شخصی بسیار خوبی داریم؛ بنابراین برای ایران و هند آرزوی تداوم روابط خوب و دوستانه را دارم و اطمینان دارم که این روابط ادامه خواهد یافت.
عراقچی گفت: همچنین امیدوارم هند نقش مثبت و سازنده خود را برای برقراری صلح و ثبات در منطقه ما ایفا کند و از ادامه جنایتها و کشتار بیشتر فلسطینیان توسط اسرائیلیها جلوگیری شود.
بر نقطه ضعفها غلبه کردیم
مجری ایندیا تودی پرسید «شما بسیاری از مقامات و فرماندهان ارشد خود را از دست دادهاید، آنها در ترورها کشته (شهید) شدهاند. دیگر صحبت از توطئه نیست؛ آنها ترور شدند، توسط نیروهای اسرائیلی. آسیبپذیری سیستم امنیتی خود را چگونه ارزیابی میکنید؟»
وزیر خارجه گفت: باید بپذیریم که چنین نقطهضعفی وجود داشت. اکنون بر آن غلبه کردهایم. همانطور که گفتم، از جنگ ۱۲روزه درسهای زیادی گرفتیم. بله، این یکی از نقاط ضعف ما بود، اما مسئله این است که همه آن فرماندهان عالیرتبه فوراً جایگزین شدند و ما توانستیم از همان روز دفاع از خود را آغاز کنیم.
وی تصریح کرد: همان شبی که اسرائیلیها به ما حمله کردند، ما نیز با موشک به آنها پاسخ دادیم و با گذشت هر روز، موشکهای ما دقیقتر و هدفمندتر شدند. به همین دلیل بود که در روز دوازدهم، آنها درخواست آتشبس دادند؛ آتشبسی بیقید و شرط. آمریکاییها با من تماس گرفتند و گفتند اسرائیل متوقف خواهد شد، شما هم لطفاً متوقف شوید. ما گفتیم اگر آتشبس بیقید و شرط باشد، قبول میکنیم؛ در غیر این صورت به دفاع از خود ادامه خواهیم داد.
عراقچی تاکید کرد:، اما درباره مسئله داخلی خودمان باید بگویم که باید درک کنیم این یک عملیات تروریستی بود؛ و مطمئنم اگر هند با عملیات تروریستی مشابهی روبهرو شود، دقیقاً همین کار را انجام خواهد داد.
قانون اساسی، مجلس خبرگان و جانشینی رهبری
مجری پرسید که «برای رهبر معظم انقلاب برنامه جانشینی وجود دارد؟ و آیا روزی خواهد رسید که شاید جداییای میان روحانیت و ساختار اداره غیرروحانی کشور ایجاد شود؟»
عراقچی تاکید کرد: این موضوع در قانون اساسی ما پیشبینی شده است. مجلس خبرگان وجود دارد که هر زمان لازم باشد، رهبر جدیدی برای کشور انتخاب خواهد کرد؛ دقیقاً همانطور که پس از درگذشت آیتالله خمینی این اتفاق افتاد. در کمتر از ۲۴ ساعت، آنها رهبر جدید را انتخاب کردند. هر زمان هم که لازم باشد، همین روند تکرار خواهد شد؛ بنابراین از این بابت هیچ مشکلی نداریم.
وی ادامه داد: در رسانههای آمریکا و جاهای دیگر دیدهام که صحبت از ترور رهبر و مسائلی از این دست مطرح میشود. اما این یک نظام است که بر اساس سازوکاری کاملاً تثبیتشده که در خود سیستم وجود دارد، افراد در آن جایگزین میشوند؛ بنابراین هیچ اتفاقی نخواهد افتاد.
وی گفت: نظام ما وابسته به افراد نیست؛ این یک نظامی است که از سوی مردم حمایت میشود. چند روز پیش در چهلوهفتمین سالگرد انقلاب، دیدید که تعداد زیادی از مردم در شهرهای مختلف به خیابانها آمدند تا از جمهوری اسلامی ایران حمایت کنند. حتی تعداد شرکتکنندگان از سال گذشته هم بیشتر بود، زیرا امسال مردم احساس کردند تهدیدهایی وجود دارد و باید به خیابان بیایند و نقش خود را ایفا کنند؛ بنابراین من اصلاً نگران نیستم. همانطور که در میانه جنگ، فرماندهان ارشد فوراً جایگزین شدند و هیچ مشکلی پیش نیامد و ما توانستیم به دفاع از خود ادامه دهیم، مطمئن هستم اگر چنین چیزی دوباره تکرار شود، برای نظام هیچ مشکلی پیش نخواهد آمد.
اخبار جعلی؛ هیج کس اعدام نشد
مجری پرسید: «شما بحث را با موضوع اخبار جعلی آغاز کردید و همچنین درباره کارزارهای اطلاعات نادرست و گمراهکننده صحبت کردیم. اکنون بسیاری از رسانههای بینالمللی گزارشهایی منتشر میکنند مبنی بر اینکه معترضان اعدام شدهاند یا قرار است اعدامهای علنی انجام شود. همچنین اطلاعات زیادی درباره رهبر عالی، وضعیت سلامتی و محل حضور ایشان منتشر میشود. آیا میتوانید این موضوع را برای ما روشن کنید؟»
عراقچی گفت که در حال حاضر هیچ برنامهای برای اعدام وجود ندارد، زیرا روند رسیدگی در دادگاهها همچنان ادامه دارد. من نمیدانم حکم نهایی دادگاهها چه خواهد بود، اما تا این لحظه هیچکس اعدام نشده و چنین برنامهای وجود ندارد. مقام معظم رهبری بهطور منظم در تلویزیون و در گردهماییهای عمومی حضور پیدا میکنند. فکر میکنم همه ایشان را دیدهاند و به سخنرانیهایشان گوش دادهاند. ایشان کاملاً در وضعیت خوب و سلامتی هستند.
روابط با هند، روسیه و چین
مجری در ادامه این سوال را مطرح کرد: «هند یک دوست است، اما روسیه و چین بیش از دوست هستند؛ آنها متحد به شمار میآیند. در صورت وقوع جنگ یا بیثباتی در منطقه، نقش روسیه و چین را چگونه میبینید؟»
عراقچی تاکید کرد: ما برای دفاع از خود، میدانیم که چگونه بهتنهایی از خود دفاع کنیم. بله، دوستان و شرکای زیادی داریم. روسیه و چین شرکای راهبردی ما هستند. اما در صورت جنگ، برای دفاع از خود به کسی نیاز نداریم؛ خودمان میتوانیم این کار را انجام دهیم./ مهر