ادعای رویترز: ۳۰۰ میلیارد دلار برای سرمایهگذاری در ایران در توافق تهران و واشنگتن پیشبینی شده است/ آمریکا به ایران تعهدی داده؟
منابع آگاه از جزئیات توافق ایران و آمریکا به خبرگزاری رویترز، گفتهاند که بر اساس این توافق، قرار است یک صندوق خصوصی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای جذب سرمایهگذاری در ایران ایجاد شود. به گفته این منابع، بیش از نیمی از این مبلغ تاکنون به ایران تعهد شده است. هدف از ایجاد این صندوق، فراهم کردن انگیزه اقتصادی برای هر دو طرف جهت دستیابی به توافق نهایی گفته شده است. به گزارش راهبرد معاصر، منابع رویترز، میگویند صندوقی که قرار است ایجاد شود، یک برنامه بازسازی یا پرداخت غرامت به ایران نیست، بلکه یک ابزار سرمایهگذاری خصوصی است که در آن هیچگونه بودجه یا کمک مالی دولتی وجود نخواهد داشت.
با این حال، گفته شده که قرار است این ۳۰۰ میلیارد دلار را شرکتهایی از آمریکا، کشورهای عربی خلیج فارس، آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا تامین کنند.
به گفته منابع رویترز، تا این دم، شرکتهایی از کره جنوبی، ژاپن، سنگاپور، مالزی و آمریکا در میان تعهددهندگان قرار دارند.
یک منبع ارشد ایرانی نیز به رویترز، گفته است که تهران در ابتدا خواهان دریافت ۴۰۰ میلیارد دلار غرامت جنگی از آمریکا بود، اما واشنگتن اعلام کرده که چنین مبلغی را پرداخت نخواهد کرد.
بر اساس گزارش رویترز، سرمایهگذاریهای تعهدشده به ایران، حوزههایی، چون انرژی، لجستیک، تولید و حملونقل را دربر میگیرد.
این منبع ایرانی همچنان گفته است که سازوکار مورد نظر بر مشارکت کشورهای منطقه به شیوههای مختلف استوار است.
تضمین وامها، ایجاد خطوط اعتباری یا تامین مستقیم مالی برای بازسازی مراکز آسیبدیده از جنگ، از جمله مجتمع فولاد مبارکه، پالایشگاهها، فرودگاهها و بهگونه کلی زیرساختهایی که در جریان درگیری آسیب دیدهاند، شامل این سازوکار میشود.
ایران که یکی از بزرگترین اقتصادهای خاورمیانه به شمار میرود و دارای دومین ذخایر اثباتشده گاز طبیعی و چهارمین ذخایر نفت در جهان است، در طول چهار دهه پسین تقریبا هیچ سرمایهگذاری مستقیم خارجی قابلتوجهی جذب نکرده و به دلیل موجهای پیاپی تحریمهای آمریکا و جامعه بینالمللی از بازارهای سرمایه جهانی کنار گذاشته شده است.
مقامهای آمریکایی و ایرانی، روز یکشنبه، اعلام کردند که برای پایان جنگ در خاورمیانه، بر سر یک چارچوب به توافق رسیدند. این توافق قرار است روز جمعه در سوئیس امضا شود، شامل پایان دادن به محاصره دریایی ایران و نیز بازگشایی تنگه هرمز میشود.
پیشتر نیز گزارشهایی مبنی بر اینکه ایران برای امضای توافق با آمریکا، ۳۰۰ میلیارد دلار به دست خواهد آورد، منتشر شده بود.
این گزارشها، اما بارها از سوی مقامهای آمریکایی از جمله جیدی ونس، معاون ترامپ رد شده است.
جدی ونس در تازهترین گفتوگوهای خود با فاکسنیوز، تاکید کرده که اگر ایران خود را «کاملا متحول» نکند، به این ۳۰۰ میلیارد دلار بودجه بازسازی، دست نخواهد یافت.
ونس در این گفتوگو، در مورد مواد توافق گفته است که «میبینید که تبلیغاتچیها میگویند که اینها همه چیزهایی است که ایران به دست میآورد، اما نکته ظریف، که در واقع نکته مهم در توافق اصلی است، این است که آنها هیچ یک از این موارد را دریافت نمیکنند، مگر اینکه کاملا خود را به عنوان یک کشور متحول کنند.»
حالا رویترز نیز به نقل از منابع خود، گزارش داده که صندوق سرمایهگذاری که قرار است برای ایران ایجاد شود، کاملا جدا از مسیر موازی مذاکرات درباره لغو تحریمهای آمریکا و آزادسازی داراییهای حاکمیتی ایران در خارج از کشور است.
بر اساس این گزارش، این دو، سازوکارهای مالی متفاوتی با اهداف و زمانبندیهای جداگانه محسوب میشوند.
در گزارش رویترز تاکید شده که این صندوق تا زمانی که توافقی نهایی و رضایتبخش حاصل نشود، ایجاد یا عملیاتی نخواهد شد.
پس از امضای توافق به روز جمعه، ایران و آمریکا یک دوره زمانی ۶۰ روزه برای مذاکره و دستیابی به توافق اصلی خواهند داشت.
این منبع رویترز، میگوید که «در طول این ۶۰ روز، مدیران صندوق با طرفهای ایرانی و سرمایهگذاران همکاری خواهند کرد تا پروژهها را برنامهریزی و تعریف کنند.»
با این حال، منابع رویترز از دادن جزئیات مربوط به نحوه اداره صندوق یا مسئولان آن خودداری کردهاند و گفتهاند که بسیاری از جزئیات کلیدی هنوز نهایی نشده است.