اختلال بانکی در بانک‌های ملی و صادرات؛ بازگشت دوباره ناپایداری سامانه‌ها

به گزارش راهبرد معاصر، اختلال بانکی در هفته‌های اخیر به یکی از چالش‌های جدی شبکه بانکی کشور تبدیل شده است. از اواخر خردادماه، حملات سایبری به زیرساخت‌های شرکت خدمات انفورماتیک، موجی از اختلال بانکی را در بانک‌های ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات ایجاد کرد. اگرچه مقامات مسئول از رفع تدریجی این اختلال بانکی خبر داده بودند، اما به نظر می‌رسد فرآیند بازگردانی کامل سامانه‌ها همچنان با فرازونشیب‌هایی همراه است. این گزارش به بررسی آخرین وضعیت اختلال بانکی در بانک‌های ملی و صادرات و ابعاد فنی آن می‌پردازد.

تکرار اختلال بانکی؛ ساعاتی پس از اعلام رفع مشکل

بر اساس گزارش‌های دریافتی، از صبح امروز (شنبه - ۶ تیر ۱۴۰۵) بار دیگر نشانه‌هایی از اختلال بانکی در خدمات کارت‌محور بانک‌های ملی و صادرات مشاهده شده است. این در حالی است که شرکت خدمات انفورماتیک روز گذشته (چهارشنبه، ۳ تیر) از برطرف شدن کامل اختلال بانکی در سطح شبکه بانکی خبر داده بود.

بررسی‌های میدانی حاکی از آن است که این اختلال بانکی عمدتاً بر روی تراکنش‌های کارتی و برخی خدمات همراه‌بانک این دو مؤسسه اعمال شده و مشتریان در استفاده از برخی خدمات پایه با محدودیت مواجه هستند. گفتنی است پیش‌تر نیز به دنبال حمله سایبری به زیرساخت شرکت خدمات انفورماتیک، اختلال بانکی گسترده‌ای در چهار بانک کشور ایجاد شده بود که رفع کامل آن، به گفته برخی کارشناسان، تا دو هفته زمان نیاز دارد.

علت‌شناسی اختلال بانکی جدید از زبان شرکت خدمات انفورماتیک

شرکت خدمات انفورماتیک با صدور بیانیه‌ای، علت بروز مجدد اختلال بانکی را تشریح کرده است. در این بیانیه آمده: «بررسی‌های فنی نشان می‌دهد این اختلال بانکی در امتداد آثار حمله سایبری پیشین بر زیرساخت‌های فنی و سامانه‌های متمرکز بانکی پدید آمده است.»

شرکت خدمات انفورماتیک تأکید کرده که این اختلال بانکی نتیجه مستقیم فرآیند بازگردانی و پایدارسازی سامانه‌های بانک‌های ملی و صادرات پس از حمله سایبری است. به عبارت دیگر، تلاش برای تثبیت سیستم‌ها و رفع کامل اختلال بانکی پیشین، به‌طور موقت باعث بروز ناپایداری در بخشی از خدمات شده است.

اقدامات فنی برای مهار اختلال بانکی؛ تأکید بر امنیت اطلاعات

طبق بیانیه شرکت خدمات انفورماتیک، تیم‌های فنی و امنیتی این شرکت با همه ظرفیت، مشغول شناسایی منشأ اختلال بانکی، ایمن‌سازی سامانه‌ها و بازگردانی پایدار خدمات هستند. شرکت خدمات انفورماتیک ضمن پوزش از مشتریان بانک‌های ملی و صادرات، تأکید کرده که صیانت از اطلاعات و دارایی‌های مردم در اولویت کامل قرار دارد.

نکته حائز اهمیت آنکه بر پایه بررسی‌های انجام‌شده، هیچ‌گونه دسترسی غیرمجاز به داده‌های مشتریان در جریان این اختلال بانکی گزارش نشده است. این شرکت اطمینان داده که اختلال بانکی ایجادشده، ماهیت فنی داشته و ارتباطی با افشای اطلاعات یا موجودی حساب‌های مشتریان ندارد.

چالش‌های پایدارسازی شبکه بانکی و چشم‌انداز رفع اختلال بانکی

بیش از ۱۰ روز از نخستین حمله سایبری به بانک‌های ملی، تجارت، صادرات و توسعه صادرات می‌گذرد، اما مشتریان این بانک‌ها همچنان نمی‌توانند از همه خدمات به‌طور کامل استفاده کنند. بر اساس اعلام میثم ظهوریان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، منشأ اصلی حمله سایبری که به اختلال بانکی انجامیده، هنوز به‌طور قطعی مشخص نشده و رفع کامل مشکلات، فرآیندی زمان‌بر است.

گفتنی است بر اساس برخی برآوردها، بازگشت کامل پایداری به سامانه‌های بانکی و ریشه‌کنی کامل اختلال بانکی ممکن است تا دو هفته دیگر به طول انجامد. در همین حال، شرکت خدمات انفورماتیک از مشتریان خواسته است ضمن حفظ آرامش، اخبار و اطلاعیه‌های تکمیلی را تنها از طریق پایگاه‌های رسمی بانک‌ها و این شرکت دنبال کنند.

اختلال بانکی؛ یادآور اهمیت تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی

تکرار اختلال بانکی در فاصله کوتاه پس از اعلام رفع مشکل، نشان‌دهنده پیچیدگی فرآیند بازگردانی سامانه‌های حیاتی پس از حملات سایبری است. کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات بر این باورند که اختلال بانکی از این نوع، ضرورت سرمایه‌گذاری بیشتر در زیرساخت‌های پدافند سایبری و ایجاد سامانه‌های پشتیبان با قابلیت بازیابی سریع را بیش از پیش آشکار می‌سازد.

شرکت خدمات انفورماتیک در پایان بیانیه خود تأکید کرده است: «تلاش فنی برای بازگرداندن خدمات و رفع کامل اختلال بانکی، تا رسیدن به پایداری کامل و اطمینان از عملکرد ایمن سامانه‌ها، بی‌وقفه ادامه دارد و اطلاعات تکمیلی در نخستین فرصت منتشر خواهد شد.»