گزارش نشریه «The Cradle» ؛

عمان زیر فشار آمریکا

مسقط در برابر حجم فشارهای واردشده از سوی آمریکا، کشورهای غربی و بازیگران منطقه‌ای گزینه‌های محدودی در اختیار دارد.

اندیشکده‌های خارجی

میر جواد میرگلوی‌بیات؛ کارشناس مسائل عمان

تاریخ انتشار: يکشنبه ۲۸ تير ۱۴۰۵ - 19 July 2026

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ هیچ‌کس نمی‌تواند تصور کند مسقط بتواند در برابر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا که تهدید به نابودی عمان می‌کرد یا وزیر خزانه‌داری آمریکا که با تهدید به تحریم‌ها عمان را زیر فشار قرار داده بود، مقاومت کند. عمان نه توان نظامی لازم برای مقابله با چنین فشارهایی دارد و نه اقتصادی آن‌قدر شکوفا که بتواند تحریم‌ها را تاب بیاورد؛ همچنین شهروندان عمان نیز توان تحمل فشارهای ناشی از تحریم‌های اقتصادی ندارند.

عمانی‌ها می‌دانند هرچه دامنه درگیری گسترده‌تر شود، بیشتر در آن گرفتار خواهند شد

با وجود این، عملکرد عمان قابل تمجید و فراتر از ظرفیت‌های نظامی و سیاسی خود عمل کرده است. تا این لحظه مسقط از دادن اجازه به اسرائیل و آمریکا برای استفاده از حریم هوایی یا پایگاه‌های زمینی خود برای حمله به یمن یا ایران خودداری کرده است. عمان بیش از این توان مقاومت در زمینه تنگه هرمز ندارد.

گام‌های بعدی تهران

به نظر می‌آید ایرانیان تصمیم گرفته‌اند انتظار زیادی از عمان نداشته باشند. علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفت: جمهوری اسلامی ایران، چه با همراهی عمان و چه بدون آن، از این آبراه راهبردی عقب‌نشینی نخواهد کرد و قدرت خود را اعمال می کند.

سلطنت عمان می‌تواند در این موضوع با ایران همکاری کند، اما اگر تصمیم بگیرد همکاری نکند یا بدتر از آن، پشت پرده به دشمن کمک کند، از موشک‌های ایران در امان نخواهد بود. عمان تاکنون توانسته است خود را از جنگ منطقه‌ای دور نگه دارد. عمانی‌ها می‌دانند هرچه دامنه درگیری گسترده‌تر شود، بیشتر در آن گرفتار خواهند شد. به همین دلیل، طبق رویکرد همیشگی خود، به دنبال حل بحران منطقه‌ای از مسیر دیپلماسی هستند؛ هرچند در شرایط کنونی، دیپلماسی شکست خورده است و فعلاً پذیرفته‌شده نیست.

در چنین فضایی پیشنهاد می‌شود ایران از قدرت نظامی نرم استفاده کند؛ ازجمله حمله به پایگاه آمریکا در مسندم یا کارگذاری مین‌های دریایی در بخش عمانی تنگه هرمز. چنین اقدامی درنهایت عمان را از فشارهای واشنگتن نجات خواهد داد. ایران از پیش تر چنین راهبردی در پیش گرفته بود و افزون بر هدف قرار دادن بندر دُقم، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سامانه‌های رادار هشدار زودهنگام دوربرد آمریکا و رادارهای شناسایی دریایی مستقر در عمان را منهدم کرده است. فشار جنگ و دوام روابط با وجود افزایش تنش‌ها، برخی ارزیابی‌ها در ایران همچنان روابط دو کشور را پایدار و مقاوم می‌دانند.

عمان درباره برخی همسایگان خود، ازجمله امارات متحده عربی و چند کشور دیگر، نگرانی‌های مشروعی دارد

بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان در یادداشتی در روزنامه لوموند چاپ فرانسه نوشت: اکنون زمان آن رسیده است به‌جای مقصر دانستن ایران در درگیری، سازوکارهایی برای جلوگیری از وقوع درگیری‌های آینده ایجاد کنیم.

وی افزود: معماری امنیتی خلیج فارس پس از سال ۱۹۷۹ که بر پایه مهار ایران بنا شده بود، شکست خورده و نیازمند بازنگری است.

تحولات اخیر نشان داد بسیاری از چالش‌های امنیتی منطقه، بیش از آنکه ناشی از تصمیمات درون منطقه باشند، نتیجه تصمیماتی هستند که خارج از منطقه گرفته می‌شوند. جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه از نظر جغرافیایی، مذهبی یا گفتمانی با عمان با چالش اساسی روبه‌رو نبوده است. از همین رو روابط ایران و عمان به دلایل متعدد، آن‌قدر مستحکم است که چالش‌های ناشی از این جنگ نتواند آن را از بین ببرد. البته اگر درگیری کنونی از کنترل خارج نشود، در بلندمدت فعالیت‌های نظامی ایران در تنگه هرمز می‌تواند به سود عمان نیز باشد.

عمان درباره برخی همسایگان خود، ازجمله امارات متحده عربی و چند کشور دیگر، نگرانی‌های مشروعی دارد. اتحاد مسقط با تهران نیز این نگرانی‌ها را کاهش می‌دهد. با وجود این، فضای میانجی‌گری هر روز محدودتر می‌شود. کانالی که زمانی به وسیله هماهنگی آرام میان تهران و مسقط مدیریت می‌شد، اکنون در معرض رویارویی مستقیم قرار گرفته است و تصمیمات بیش از آنکه بر پایه تفاهم‌های مذاکره‌شده باشند، تحت تأثیر تحولات میدانی اتخاذ می‌شوند. تنگه هرمز از گذرگاه کنترل‌شده به نقطه‌ای حساس برای اعمال فشار تبدیل شده است؛ جایی که هر افزایش تنش، خطر سوق دادن رویارویی را به مرحله‌ای شدیدتر در پی دارد.

کلمات کلیدی: مسقط عمان دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا توان نظامی تنگه هرمز دیپلماسی