به گزارش «راهبرد معاصر»؛ به تازگی کشته شدن چندین نظامی آمریکایی در اردن، نقش محوری پادشاهی اردن را در سیاست منطقهای ایالات متحده نمایان کرد. در ۷۰ سال گذشته و دوره زمامداری ملک حسین و سپس پسرش ملک عبدالله دوم، ایالات متحده و اردن روابط نزدیکی داشتهاند؛ به طوری که واشنگتن نقش کلیدی در تضمین پیمان صلح اسرائیل و اردن در سال ۱۹۹۴ برعهده داشت. اکنون نیز روابط دوجانبه به ویژه در بخش اطلاعاتی تقویت شده است و پادشاه اردن اغلب به وسیله این کانال پیامهایی را به واشنگتن ارسال میکند.
سالهای اخیر، رابطه ایالات متحده و اردن به ویژه پس از حمله عراق به کویت در سال ۱۹۹۰، روند و پرفراز و نشیبی را طی کرده است
دسترسی آمریکا به چندین پایگاه اردنی، فضایی را برای عملیات نظامی در ایران و عراق فراهم میکند که نسبت به پایگاههای کشورهای خلیج فارس مانند کویت، بحرین، قطر، عمان و سایر کشورهای منطقه، آسیبپذیر کمتری دارد. همچنین، اردن روابط سطح بالا و پیوندهای اطلاعاتی و امنیتی نزدیکی با بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس دارد که برخی از آنها کمک مالی هم به اردن ارائه میکنند، به طوری که همه این کشورها میزبان بخش بزرگی از کارگران اردنی هستند. نکته جالب اینکه ملکه اردن، رانیا، در کویت بزرگ شده است.
همچنین، اردن بین اسرائیل و کشورهای خلیج فارس حائل ایجاد کرده و به عنوان لایه مهم دفاع هوایی منطقهای در برابر پهپادها و موشکهای پرتابی به اسرائیل عمل میکند. برای نمونه، به تازگی اردن با حمایت آمریکا دهها پهپاد شلیک شده به اسرائیل را خنثی کرد. سالهای گذشته، اسرائیل و اردن شرکای اطلاعاتی و امنیتی بودند و حتی ملک حسین به وسیله سرویس اطلاعات مخفی اسرائیل، موساد و نه وزارت امور خارجه، پیمان صلح با اسرائیل مذاکره کرد.
اردن مشارکت فعالی در مبارزه با القاعده و گروههای منشعب از آن داشته است. این کشور برای نخستین بار پس از 11 سپتامبر، دعوت از نیروهای آمریکایی را برای حضور در پایگاههای خود جهت مبارزه با القاعده در افغانستان و مناطق دیگر آغاز و حتی سال ۲۰۰۱ بیمارستان صحرایی به افغانستان ارسال کرد تا از عملیات تحت فرماندهی ایالات متحده پشتیبانی کند. البته، تلاش چندباره القاعده برای ترور ملک عبدالله دوم، از جمله سال ۲۰۰۰ در یونان خنثی شد.
سالهای اخیر، رابطه ایالات متحده و اردن به ویژه پس از حمله عراق به کویت در سال ۱۹۹۰، روند و پرفراز و نشیبی را طی کرده، اما همواره از این دوران جان سالم به در برده است. مردم اردن از حامیان آرمان فلسطین هستند؛ به طوری که رانیا از خانواده فلسطینی با ریشههای کرانه باختری است که مواضع صریح و روشنی نسبت به سرنوشت مردم فلسطین دارد. در این راستا، پیمان صلح نقش ویژهای برای اردن در مکان های مقدس بیتالمقدس تعیین کرده که این موضوع برای اردن بسیار مهم است.
ایالات متحده در ۷۵ سال گذشته تقریباً ۳۴ میلیارد دلار به این کشور کمک کرده است. این کمک مالی برای اقتصاد این کشور اهمیت راهبردی و کمک نظامی نیز برای ارتش اردن، به ویژه نیروی هوایی، جنبه حیاتی دارد. نیروی هوایی اردن مجهز به هواپیماهای آمریکایی است و بیشتر خلبانان آن در ایالات متحده آموزش دیدهاند.
در روزهای اخیر نیز حملات ایران به اردن و آمریکا احتمالاً روابط دوجانبه را تقویت خواهد کرد
با وجود این، رابطه واشنگتن و امان در دهه گذشته همسوتر شده است و پادشاه اردن مرتب از آمریکا بازدید میکند. وی از طرفداران سرسخت این رابطه و درپی جلب حمایت دو حزب بزرگ کنگره است. در این راستا، اغلب با قانونگذاران خارجی دیدار میکند تا دیدگاهها و نگرانیهای خود را مورد بحث قرار دهد.
اکنون نیز جنگ با ایران، اهمیت راهبردی اردن را برای ارتش آمریکا افزایش داده است، به طوری که این کشور نیروهای بیشتری را از بحرین به اردن اعزام می کند تا موضع آمریکا را تقویت کند. در حال حاضر، ۴ هزار نیروی آمریکایی در این کشور مستقر هستند که البته، این حضور به دلیل روابط نزدیک واشنگتن و تلآویو، برای برخی از مردم حساسیتبرانگیز است.
ارتش اردن در هسته اصلی حامیان ملک عبدالله دوم قرار دارد و بیشتر افسران آن نیز در ایالات متحده آموزش دیده یا تحصیل کردهاند. هرچند اختلافاتی بین واشنگتن و امان بر سر موضوعات بین اسرائیل و همسایگانش وجود دارد، اما هر دو طرف برای تداوم گفت وگو سخت تلاش میکنند.
در روزهای اخیر نیز حملات ایران به اردن و آمریکا احتمالاً روابط دوجانبه را تقویت خواهد کرد. آنها در مورد جنگ به دلیل ایجاد چالشهای بزرگ برای اقتصاد اردن، منافع مشترکی دارند. به تازگی نیز تصمیم انصارالله یمن مبنی بر محاصره بنادر عربستان سعودی در منطقه باب المندب، ترانزیت به تنها بندر اردن در «عقبه» را مختل کرده است و این کشور را بیثباتتر خواهد کرد. همچنین، این تصمیم بر بندر ایلات اسرائیل نیز تأثیر منفی میگذارد.