لزوم افزایش نرخ بنزین/ کدام راهکار مناسب است؟

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ دولت سه مسیر متفاوت برای آینده بنزین روی میز گذاشته است؛ مسیرهایی که می‌تواند به طور مستقیم روی هزینه رفت‌وآمد و زندگی مردم اثر بگذارد. به گفته رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در سناریوی نخست قیمت بنزین تغییر نمی‌کند، اما فقط تا سقف تولید روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر عرضه می‌شود، یعنی اگر سهم روزانه تمام شود، نازل‌ها خاموش خواهند شد.

افزایش نرخ بنزین باید معطوف به یافتن راهکارهایی شود که در هرصورت به فشار اقتصادی روی مردم منجر نشود

در سناریوی دوم، همین ۱۲۱ میلیون لیتر بین خودروهای موجود تقسیم می‌شود و مصرف بیشتر باید با نرخ آزاد خریداری شود. در سناریوی سوم، سهمیه به‌جای خودرو به هر فرد تعلق می‌گیرد، چه خودرو داشته باشد چه نداشته باشد. سهم احتمالی هر نفر حدود ۳۰ لیتر در ماه خواهد بود و امکان انتقال یا خریدوفروش آن نیز در نظر گرفته شده است.

برای تاکسی‌ها نیز سهمیه جداگانه پیش‌بینی شده تا قیمت خدمات آن‌ها افزایش نیابد. هنوز هیچ سناریویی نهایی نشده، اما روشن است پرونده بنزین دوباره روی میز دولت قرار گرفته و این‌بار فقط قیمت نیست، بلکه شیوه دسترسی مردم به سوخت نیز امکان دارد تغییر کند.

جعفر قادری، نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی درباره طرح های پیشنهاد شده در راستای افزایش نرخ بنزین و کاهش مصرف با توجه به اجرای عدالت اجتماعی به «راهبرد معاصر» گفت: افزایش نرخ بنزین به بالا رفتن نرخ تورم منجر می شود، بنابراین با بدیهیاتی مواجهیم که بارها به آن پرداخته شده است، به نحوی که امروز مردم واقفند که بالا رفتن نرخ بنزین به افزایش نرخ تورم می انجامد. اکنون باید بر سر اعمال و استفاده از راهکارهایی بحث کرد و به نتیجه دست یافت که بتواند ما را به نقطه ای برساند که علاوه بر اجرای عدالت اجتماعی در زمینه توزیع و استفاده از بنزین، نرخ نیز به رقم های واقعی نزدیک شود.

وی افزود: بی شک برای کاهش اثرگذاری افزایش قیمت بنزین بر نرخ تورم به جای سخن گفتن باید به فکر راهکارهایی بود که به کاهش اثرات افزایش نرخ بنزین بر روی اقلام مصرفی و پر تعداد در سبد خانوار مردم منجر شود؛ بنابراین افزایش نرخ بنزین باید معطوف به یافتن راهکارهایی شود که در هرصورت به فشار اقتصادی روی مردم منجر نشود ضمن اینکه تضمین کننده تحقق عدالت اجتماعی در زمینه برخورداری از یارانه بنزین باشد.

نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی معتقد است: ناترازی بنزین با توجه به میزان مصرف و قاچاقی که از کشور به مبادی خاص انجام می شود، بسیار مهم است و دولت، مجلس و مصرف کنندگان باید توجه ویژه ای به آن داشته باشند. آمارها نشان می دهند روزانه ۱۲۰ میلیون بشکه بنزین در کشور تولید می شود، در حالی که مصرف بالغ بر ۱۳۵ میلیون لیتر است. حدود ۱۵ میلیون لیتر واردات است که در شرایط فعلی واردات و تأمین منابع ارزی آن به شدت سخت شده، بنابراین چاره ای جز استفاده از رویکردهایی نداریم که به بهینه سازی مصرف، واقعی شدن قیمت و جلوگیری از  قاچاق بنزین منجر شود.

قادری گفت: یکی از راهکارهای مطلوب و تضمین کننده حمایت از دولت در به سرانجام رسیدن موضوع بنزین، همکاری با مجلس در این طرح است؛ یعنی انتظار می رود دولت گزینه های مطرح در زمینه تعیین نرخ و مصرف بنزین را ارائه دهد تا در همکاری دو قوه بهترین گزینه انتخاب شود، زیرا این موضوع به کاهش تبعات اجرای طرح کمک می کند.

وی تصریح کرد: نباید طرح افزایش یا واقعی کردن نرخ بنزین ناظر بر حمایت ازمصرف کننده و افرادی که خودرو ندارند و بنزین مصرف نمی کنند را مانند سال های گذشته به حال خود رها کرد، زیرا دهه های گذشته عدول از به سرانجام رساندن این طرح به صورت پلکانی با افزایش نرخ تورم فرصتی برای قاچاق بنزین و درآمدزایی کلان برای قاچاقچیان بنزین فراهم کرده بود.

تمامی راهکارها در جلسات کارشناسی باید مورد بررسی همه جانبه قرار بگیرد، اما در تمامی راهکارها باید حمایت از اقشار ضعیف جامعه و افرادی که خودرو ندارند، در نظر گرفته شود

قادری عنوان کرد: رها کردن این طرح جز فرصت دادن به قاچاق بیشتر، فشار بر بودجه و اجرا نشدن طرحی که در زمینه سهمیه بندی بنزین بتواند عدالت اجتماعی محقق کند، نتیجه و عایدی ندارد؛ از این رو باید به سمتی حرکت کرد که درنهایت آن مسیر به صورت کارشناسی شده طی شود، تا پیامدهای منفی اش کاهش یابد.

وی افزود: دیگر وقتی برای کارهای پوپولیستی باقی نمانده است. مخالفان افزایش قیمت بنزین باید راهکاری ارائه دهند که صلاح مردم و کشور در آن رعایت شده باشد، مانند تخصیص بنزین بر روی کارت ملی، زیرا به تحقق عدالت اجتماعی نزدیک تر است و مشمول حمایت از مردمی می شود که سال هاست خودرو نداشته اند، لذا از یارانه و سهمیه بنزین برخوردار نبوده اند.

نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی عنوان کرد: تمامی راهکارها در جلسات کارشناسی باید مورد بررسی همه جانبه قرار بگیرد، اما در تمامی راهکارها باید حمایت از اقشار ضعیف جامعه و افرادی که خودرو ندارند، در نظر گرفته شود زیرا خانواده های دارای چند خودرو نباید سهمیه سایر افرادی را که خودرو ندارند و در زمره افراد آسیب پذیر جامعه به شمار می روند، تصاحب کنند.

وی تأکید کرد: تغییر نرخ بنزین یا سهمیه بندی آن ساده نیست که به صورت تک بعدی برخورد شود، بلکه سیاستی باید انتخاب کرد که علاوه بر کاهش اثرات افزایش نرخ تورم، سایر پیامدهای این روند را که به یکباره انجام می شود کاهش دهد و این اطمینان را در مردم ایجاد کنند که مردم از عواید طرح استفاده می کنند؛ به ویژه کسانی که خودرو ندارند یا بنزین کمتری مصرف می کنند.