لبنیات گران شد / نرخ جدید شیر دامداری ها از چه زمانی اجرا می شود؟
قیمت شیر خام با توافق جدید کارگروه تنظیم بازار به ۶۸ هزار تومان رسید. قیمت شیر خام در آبان ۱۴۰۵ با تصمیم جدید کارگروه تنظیم بازار وزارت جهاد کشاورزی تغییر می کند. بر اساس اعلام انجمن صنایع لبنی ایران، نرخ هر کیلوگرم شیر خام با کیفیت استاندارد و چربی پایه ۳.۲ درصد درب دامداری ۶۸ هزار تومان مورد توافق قرار گرفته است. همچنین مقرر شده به ازای هر یک دهم درصد افزایش یا کاهش چربی نسبت به نرخ پایه، مبلغ ۸۵۰ تومان به قیمت شیر خام اضافه یا از آن کسر شود. نرخ قبلی این محصول ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان بود و تصمیم جدید به معنای افزایش ۱۲.۴ درصدی قیمت پایه است.
تعیین نرخ جدید شیر خام در شرایطی انجام شده که بازار محصولات لبنی از شهریور تا آبان با افزایش قیمت مواجه بوده و برخی دامداران نسبت به گران شدن محصولات لبنی پیش از ابلاغ رسمی نرخ جدید شیر خام انتقاد کرده اند. از سوی دیگر، طبق اعلام انجمن صنایع لبنی، هزینه حمل شیر خام بر اساس بارنامه و تعرفه وزارت راه و شهرسازی بر عهده کارخانه های لبنی خواهد بود. با این حال، اجرای نرخ توافقی به ابلاغ کتبی کارگروه تنظیم بازار وابسته است و یک هفته پس از ابلاغ، برای دامداری ها و شرکت های لبنی لازم الاجرا خواهد شد.
قیمت شیر خام امروز ۲۹ آبان ۱۴۰۵ چقدر شد؟
بر اساس اطلاعیه انجمن صنایع لبنی ایران، در جلسه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ کارگروه تنظیم بازار وزارت جهاد کشاورزی، نرخ هر کیلوگرم شیر خام با کیفیت استاندارد و چربی پایه ۳.۲ درصد، ۶۸ هزار تومان درب دامداری تعیین شد.
این توافق پس از چند هفته بررسی و مذاکره میان تشکل های دامداری، صنایع لبنی و مسئولان حوزه کشاورزی انجام شده است. پیش از این، قیمت پایه هر کیلوگرم شیر خام ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان بود و تولیدکنندگان و فعالان این صنعت درباره ضرورت اصلاح نرخ آن بحث هایی مطرح کرده بودند.
با تعیین نرخ جدید، قیمت پایه خرید شیر خام از دامداری ها ۷ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش پیدا کرده است. این تغییر معادل حدود ۱۲.۴ درصد رشد نسبت به نرخ قبلی است.
البته باید توجه داشت که قیمت اعلام شده مربوط به شیر خام استاندارد با چربی پایه ۳.۲ درصد و تحویل درب دامداری است. بنابراین، نرخ خرید شیر خام با توجه به میزان چربی می تواند بیشتر یا کمتر از مبلغ پایه محاسبه شود.
جدول قیمت جدید شیر خام و میزان افزایش نرخ در سال ۱۴۰۵
برای بررسی بهتر تغییر قیمت شیر خام، مقایسه نرخ قبلی و جدید اهمیت دارد. طبق اعلام انجمن صنایع لبنی، قیمت پایه جدید و ضوابط مربوط به تغییر چربی به شرح زیر است:
| عنوان | قیمت یا میزان |
|---|---|
| قیمت قبلی هر کیلو شیر خام | ۶۰,۵۰۰ تومان |
| قیمت جدید توافقی هر کیلو شیر خام | ۶۸,۰۰۰ تومان |
| میزان افزایش قیمت | ۷,۵۰۰ تومان |
| درصد افزایش نرخ پایه | حدود ۱۲.۴ درصد |
| چربی پایه شیر خام | ۳.۲ درصد |
| تغییر قیمت به ازای هر ۰.۱ درصد افزایش چربی | ۸۵۰ تومان |
| تغییر قیمت به ازای هر ۰.۱ درصد کاهش چربی | ۸۵۰ تومان کسر از نرخ پایه |
| هزینه حمل شیر خام | بر عهده کارخانه لبنی |
بر این اساس، قیمت ۶۸ هزار تومان مبنای محاسبه نرخ شیر خام استاندارد خواهد بود و میزان چربی محصول در قیمت نهایی خرید از دامداری تاثیر می گذارد.
قیمت شیر خام به ازای هر یک دهم درصد افزایش چربی چقدر تغییر می کند؟
یکی از مهم ترین بخش های توافق جدید، تعیین فرمول محاسبه قیمت شیر خام براساس میزان چربی است.
طبق مصوبه اعلام شده، چربی پایه شیر خام ۳.۲ درصد در نظر گرفته شده و به ازای هر یک دهم درصد افزایش چربی، ۸۵۰ تومان به نرخ پایه اضافه می شود. در مقابل، اگر میزان چربی شیر از حد استاندارد تعیین شده کمتر باشد، به ازای هر یک دهم درصد کاهش چربی، همین مبلغ از قیمت پایه کسر خواهد شد.
برای مثال، اگر میزان چربی شیر خام ۳.۳ درصد باشد، قیمت هر کیلوگرم آن با اضافه شدن ۸۵۰ تومان به نرخ پایه، به ۶۸ هزار و ۸۵۰ تومان می رسد.
همچنین در صورتی که چربی شیر ۳.۱ درصد باشد، ۸۵۰ تومان از نرخ پایه کسر می شود و قیمت هر کیلوگرم به ۶۷ هزار و ۱۵۰ تومان خواهد رسید.
این شیوه قیمت گذاری با هدف ارتباط دادن نرخ خرید شیر خام به کیفیت محصول تعیین شده است. به این ترتیب، میزان چربی یکی از معیارهای اصلی در محاسبه مبلغ پرداختی کارخانه های لبنی به دامداری ها خواهد بود.
جدول قیمت شیر خام براساس میزان چربی
| میزان چربی شیر خام | قیمت هر کیلوگرم |
|---|---|
| ۳ درصد | ۶۶,۳۰۰ تومان |
| ۳.۱ درصد | ۶۷,۱۵۰ تومان |
| ۳.۲ درصد | ۶۸,۰۰۰ تومان |
| ۳.۳ درصد | ۶۸,۸۵۰ تومان |
| ۳.۴ درصد | ۶۹,۷۰۰ تومان |
| ۳.۵ درصد | ۷۰,۵۵۰ تومان |
| ۳.۶ درصد | ۷۱,۴۰۰ تومان |
ارقام جدول بر اساس فرمول اعلام شده و با فرض ثابت بودن سایر شاخص های کیفیت محاسبه شده اند.
قیمت جدید شیر خام از چه زمانی اجرایی می شود؟
یکی از مهم ترین سوالات دامداران و شرکت های لبنی، زمان اجرای نرخ جدید شیر خام است.
بر اساس اعلام انجمن صنایع لبنی ایران، قیمت توافقی ۶۸ هزار تومانی بلافاصله پس از برگزاری جلسه کارگروه لازم الاجرا نمی شود، بلکه اجرای آن به ابلاغ کتبی مصوبه بستگی دارد.
طبق توافق انجام شده، یک هفته پس از ابلاغ کتبی کارگروه تنظیم بازار وزارت جهاد کشاورزی، نرخ جدید برای دامداری ها و شرکت های لبنی لازم الاجرا خواهد بود.
بنابراین، تاریخ شروع اجرای قیمت جدید به زمان ابلاغ رسمی وابسته است. صرف انتشار خبر توافق ۶۸ هزار تومانی به معنای آغاز قطعی اجرای آن در تمام معاملات نیست.
نکته دیگر اینکه انجمن صنایع لبنی ایران جزئیات توافق را منتشر کرده، اما اطلاعیه مستقل کارگروه تنظیم بازار درباره ابلاغ کتبی و زمان دقیق اجرای مصوبه نیز برای مشخص شدن وضعیت نهایی اهمیت دارد.
هزینه حمل شیر خام بر عهده دامداران است یا کارخانه های لبنی؟
یکی دیگر از موضوعات تعیین تکلیف شده در توافق جدید، هزینه انتقال شیر خام از دامداری به کارخانه های لبنی است.
بر اساس اعلام انجمن صنایع لبنی، هزینه حمل شیر خام باید براساس بارنامه های صادر شده و مطابق تعرفه وزارت راه و شهرسازی محاسبه شود و پرداخت آن بر عهده کارخانه های لبنی خواهد بود.
این موضوع از نظر اقتصادی برای دامداران اهمیت دارد؛ زیرا هزینه انتقال محصول به کارخانه نباید به صورت جداگانه از مبلغ دریافتی آنها کسر شود.
همچنین تعیین تکلیف هزینه حمل می تواند در شفافیت معاملات میان دامداری ها و کارخانه های لبنی موثر باشد. در واقع، قیمت ۶۸ هزار تومان به عنوان نرخ پایه درب دامداری تعیین شده و هزینه حمل مطابق ضوابط اعلام شده بر عهده خریدار صنعتی است.
واکنش دامداران به افزایش قیمت شیر خام چیست؟
توافق جدید قیمت شیر خام در شرایطی اعلام شده که برخی دامداران و اعضای انجمن صنفی گاوداران نسبت به عملکرد صنایع لبنی در ماه های گذشته انتقاد کرده اند.
به گفته این تولیدکنندگان، در حالی که توافق اولیه برای افزایش قیمت شیر خام از ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان به ۶۸ هزار تومان درب دامداری و ۷۰ هزار تومان درب کارخانه هنوز به مرحله ابلاغ رسمی نرسیده بود، قیمت برخی محصولات لبنی از شهریور تا آبان افزایش پیدا کرده است.
دامداران معتقدند این افزایش قیمت زودهنگام می تواند مصرف شیر و فرآورده های لبنی را کاهش دهد. از نگاه آنها، کاهش مصرف نهایی در بازار به زیان تولیدکنندگان شیر خام نیز تمام می شود؛ زیرا کاهش تقاضا می تواند خرید کارخانه ها از دامداری ها را تحت تاثیر قرار دهد.
این گروه همچنین خواستار شفافیت بیشتر در نحوه قیمت گذاری محصولات لبنی هستند و معتقدند افزایش هزینه تولید در بخش دامداری نباید به تنهایی مبنای تغییر قیمت ها قرار گیرد، بلکه سهم هزینه های صنایع تبدیلی و حاشیه سود بخش های مختلف زنجیره نیز باید مشخص باشد.
آیا قیمت شیر و لبنیات با افزایش نرخ شیر خام گران می شود؟
تغییر قیمت شیر خام می تواند بر هزینه تولید محصولات لبنی اثر بگذارد؛ زیرا شیر خام اصلی ترین ماده اولیه در تولید محصولاتی مانند شیر پاستوریزه، ماست، پنیر و برخی دیگر از فرآورده های لبنی است.
افزایش نرخ پایه شیر خام از ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان به ۶۸ هزار تومان، هزینه تامین مواد اولیه کارخانه ها را افزایش می دهد. با این حال، میزان تاثیر این تغییر بر قیمت نهایی هر محصول به عوامل دیگری مانند مقدار شیر مصرفی، هزینه بسته بندی، انرژی، حمل و نقل، دستمزد و سایر هزینه های تولید بستگی دارد.
به همین دلیل، نمی توان افزایش ۱۲.۴ درصدی قیمت شیر خام را به معنای افزایش همین میزان در تمام محصولات لبنی دانست.
از سوی دیگر، طبق انتقاد مطرح شده از سوی برخی دامداران، بخشی از محصولات لبنی پیش از ابلاغ نرخ جدید شیر خام نیز با افزایش قیمت مواجه شده اند. این موضوع ضرورت شفاف سازی درباره مبنای قیمت گذاری و نظارت بر بازار لبنیات را بیشتر کرده است.
در حال حاضر، تعیین تکلیف قیمت پایه شیر خام یک مرحله از فرایند قیمت گذاری در زنجیره لبنیات است و برای مشخص شدن وضعیت قیمت محصولات نهایی باید تصمیمات و ضوابط مربوط به کارخانه ها نیز بررسی شود.
سرانه مصرف لبنیات با افزایش قیمت ها چه تغییری می کند؟
افزایش هزینه خرید محصولات لبنی می تواند قدرت خرید خانوارها را تحت تاثیر قرار دهد. شیر، ماست و پنیر از اقلام پرمصرف سبد غذایی خانواده ها هستند و تغییر قیمت آنها به ویژه برای خانوارهایی که درآمد محدودتری دارند اهمیت زیادی دارد.
دامداران نیز نسبت به همین موضوع هشدار داده اند و معتقدند افزایش قیمت محصولات لبنی ممکن است مصرف این کالاها را کاهش دهد.
اگر هزینه تامین شیر و فرآورده های آن افزایش پیدا کند، برخی خانوارها ممکن است مقدار خرید خود را کاهش دهند یا به سمت محصولات ارزان تر بروند. در چنین شرایطی، فشار کاهش تقاضا می تواند به بخش تولید نیز منتقل شود.
به همین دلیل، مدیریت قیمت شیر خام باید در کنار توجه به هزینه های دامداران، توان خرید مصرف کنندگان را نیز در نظر بگیرد. افزایش قیمت مواد اولیه بدون توجه به وضعیت بازار مصرف ممکن است به کاهش تقاضا و دشوارتر شدن شرایط فعالیت تولیدکنندگان منجر شود.
آخرین وضعیت قیمت شیر خام در آبان ۱۴۰۵
بررسی آخرین توافق اعلام شده نشان می دهد نرخ هر کیلوگرم شیر خام استاندارد با چربی ۳.۲ درصد درب دامداری ۶۸ هزار تومان تعیین شده است. این رقم در مقایسه با قیمت قبلی ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومانی، ۷ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش دارد.
همچنین به ازای هر یک دهم درصد افزایش یا کاهش چربی، ۸۵۰ تومان به نرخ پایه اضافه یا از آن کسر می شود و هزینه حمل نیز بر عهده کارخانه های لبنی خواهد بود.
با وجود اعلام توافق، اجرای نرخ جدید به ابلاغ کتبی کارگروه تنظیم بازار و گذشت یک هفته از آن وابسته است. بنابراین، تاریخ دقیق لازم الاجرا شدن نرخ جدید باید بر اساس زمان ابلاغ رسمی مشخص شود.
از طرف دیگر، انتقاد دامداران از افزایش زودهنگام قیمت محصولات لبنی نشان می دهد که موضوع قیمت گذاری در این صنعت تنها به نرخ شیر خام محدود نیست و نحوه توزیع هزینه ها در زنجیره تولید تا مصرف نیز اهمیت دارد.
جمع بندی
قیمت شیر خام در جلسه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ کارگروه تنظیم بازار وزارت جهاد کشاورزی با نرخ پایه ۶۸ هزار تومان برای هر کیلوگرم شیر استاندارد با چربی ۳.۲ درصد درب دامداری مورد توافق قرار گرفت. این نرخ نسبت به قیمت قبلی ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان حدود ۱۲.۴ درصد افزایش دارد. همچنین به ازای هر یک دهم درصد تغییر چربی، ۸۵۰ تومان به قیمت اضافه یا از آن کسر می شود. هزینه حمل نیز بر عهده کارخانه های لبنی است. با این حال، نرخ جدید یک هفته پس از ابلاغ کتبی کارگروه برای دامداری ها و کارخانه ها لازم الاجرا خواهد شد و دامداران همزمان خواستار شفافیت درباره افزایش قیمت محصولات لبنی در ماه های گذشته هستند.